II SA/Go 470/10

Dnia 16 listopada 2010 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Bohdanowicz po rozpoznaniu w dniu 16 listopada 2010 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J.B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] roku nr [...] w przedmiocie uznania zażalenia za nieuzasadnione p o s t a n a w i a : 1. przywrócić termin do wniesienia skargi kasacyjnej, 2. zwrócić ze Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim J.B. kwotę 20 (dwadzieścia) złotych tytułem nienależnie uiszczonej opłaty kancelaryjnej. Postanowieniem z dnia 21 lipca 2010 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. odrzucił na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a., skargę J.B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] kwietnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie uznania zażalenia za nieuzasadnione. Pismem z dnia [...] sierpnia 2010 r. J.B. zwrócił się o przyznanie prawa pomocy poprzez ustanowienie adwokata celem wniesienia skargi kasacyjnej od powyższego postanowienia oraz zwolnienie od kosztów sądowych. Postanowieniem z dnia 15 września 2010 r. referendarz sądowy ustanowił dla skarżącego adwokata oraz odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych z uwagi na zwolnienie skarżącego od obowiązku uiszczenia tychże kosztów z mocy ustawy (art. 239 pkt 1 p.p.s.a.). Dnia 8 października 2010 r. do Sądu wpłynęła informacja z Okręgowej Rady Adwokackiej o wyznaczeniu dla skarżącego pełnomocnika z urzędu w osobie adwokata R.K.. Pismem z dnia [...] października 2010 r. (data wpływu do Sądu) pełnomocnik strony skarżącej zwrócił się o wydanie z akt sprawy odpisu zaskarżonego postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] kwietnia 2010 r. nr [...], skargi J.B. oraz postanowienia Sądu z dnia 21 lipca 2010 r. Składając wniosek pełnomocnik uiścił opłatę kancelaryjną w kwocie 20 zł. Natomiast dnia [...] listopada 2010 r. pełnomocnik zapoznał się z aktami niniejszej sprawy. Dnia 4 listopada 2010 r. pełnomocnik skarżącego wniósł skargę kasacyjną od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 21 lipca 2010 r. wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jej wniesienia. Uzasadniając wniosek pełnomocnik podał, iż pismo informujące o ustanowieniu go pełnomocnikiem z urzędu dla J.B. otrzymał w dniu 8 października 2010 r. W związku z tym skarga kasacyjna nie mogła zostać wniesiona w terminie 30 dni od dnia doręczenia skarżącemu odpisu orzeczenia kończącego postępowanie. Adwokat R.K. wniósł natomiast skargę kasacyjną w terminie 30 dni od dnia powzięcia wiadomości o ustanowieniu go pełnomocnikiem skarżącego w niniejszej sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Wniosek zasługiwał na uwzględnienie. Zgodnie z art. 177 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej w skrócie p.p.s.a., skargę kasacyjną wnosi się do sądu, który wydał zaskarżony wyrok lub postanowienie, w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia stronie odpisu orzeczenia z uzasadnieniem. Zasadą jest przy tym, że skarga kasacyjna powinna być sporządzona przez adwokata lub radcę prawnego, co wynika z art. 175 § 1 p.p.s.a. Skoro skarżący, nie posiadając środków finansowych na pokrycie kosztów związanych z ustanowieniem zawodowego pełnomocnika, w terminie otwartym do wniesienia skargi kasacyjnej zwrócił się o przyznanie prawa pomocy poprzez ustanowienie pełnomocnika z urzędu, to oczywistym jest, że nie był w stanie w tym terminie złożyć w Sądzie skargi kasacyjnej czyniącej zadość wymogowi z art. 175 § 1 p.p.s.a., przede wszystkim ze względu na czas potrzebny do przeprowadzenia postępowania w przedmiocie prawa pomocy. Okoliczność ta przemawia za uznaniem wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej za usprawiedliwiony, bowiem uchybienie terminowi zostało spowodowane przyczynami niezawinionymi od skarżącego. Pełnomocnik skarżącego powziął wiadomość o ustanowieniu go w sprawie w dniu 8 października 2010 r. W terminie 30 dni od tej daty wniósł skargę kasacyjną od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego o odrzuceniu skargi w niniejszej sprawie. Wraz ze skargą kasacyjną złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia tego środka prawnego, przez co wypełnił wymóg z art. 87 § 4 p.p.s.a., nakazujący wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu dokonanie czynności, która nie została dokonana w terminie. W niniejszej sprawie brak jest podstaw do zastosowania reguły wynikającej z art. 87 § 1 p.p.s.a., w myśl którego pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Powodowałoby to bowiem nieuzasadnioną nierówność wobec prawa pomiędzy stroną, która posiada środki finansowe na pokrycie kosztów związanych z ustanowieniem zawodowego pełnomocnika, a stroną, która zmuszona jest ubiegać się o przyznanie prawa pomocy. W tym drugim przypadku pełnomocnik strony miałby znacząco mniej czasu na sporządzenie skargi kasacyjnej – zamiast trzydziestu dni jedynie siedem dni. Dlatego w orzecznictwie sądowym przyjmuje się, że siedmiodniowy termin, o którym mowa w art. 87 § 1 p.p.s.a., nie ma zastosowania do wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Termin ten bowiem, z uwagi na treść art. 177 p.p.s.a. w związku z art. 45 ust. 1 Konstytucji RP wynosi 30 dni od momentu gdy pełnomocnik dowiedział się o swoim umocowaniu (por. najnowsze postanowienia NSA w tej kwestii z 29 października 2010 r., I FZ 324/10 oraz 8 listopada 2010 r., II FZ 409/10). W świetle powyższych okoliczności wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej należało uwzględnić na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a. Orzeczenie o zwrocie stronie kwoty 20 zł tytułem nienależnie uiszczonej opłaty kancelaryjnej uzasadnione jest faktem zwolnienia w niniejszej sprawie strony z obowiązku uiszczania kosztów sądowych z mocy ustawy, a konkretnie art. 239 pkt 1 p.p.s.a. Zgodnie z art. 211 p.p.s.a. koszty sądowe obejmują opłaty sądowe i zwrot wydatków, zaś jak wynika z art. 212 § 1 p.p.s.a., opłatami sądowymi są zarówno wpis jak i opłata kancelaryjna. Z tego względu pełnomocnik strony nie miał obowiązku uiszczania opłaty kancelaryjnej za wydanie kserokopii dokumentów z akt sprawy, o które zwrócił się pismem z dnia [...] października 2010 r. Orzeczenie Sądu w tym zakresie znajduje oparcie w art. 225 p.p.s.a.