II SA/Go 484/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Adam Jutrzenka-Trzebiatowski po rozpoznaniu w dniu 13 stycznia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W.B. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi W.B., Prokuratora Rejonowego na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r., znak: [...] w przedmiocie stwierdzenia wykonania obowiązku postanawia: przywrócić termin do wniesienia skargi. Postanowieniem z dnia 9 grudnia 2016 r., sygn. akt II SA/Go 484/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. odrzucił skargę W.B. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2016 r., znak: [...] w przedmiocie stwierdzenia wykonania obowiązku, jako wniesioną z uchybieniem terminu. Postanowienie zostało doręczone pełnomocnikowi skarżącej w dniu 14 grudnia 2016 r. W dniu 15 grudnia 2016 r. pełnomocnik złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. W uzasadnieniu wniosku podniósł, że skarżąca wnosząc skargę u innego operatora publicznego niż Poczta Polska działała w przekonaniu, że wywołuje to takie same skutki prawne jak złożenie przesyłki u operatora publicznego. Pełnomocnik podkreślił, że w tej kwestii w mediach przez dłuższy czas głośna była sprawa obsługi przesyłek sądowych przez [...], która była spółką [...]. Przekaz medialny spowodował u skarżącej przekonanie, iż operator prywatny nabrał takich samych uprawnień co publiczny. Z tego też względu skarżąca nieświadoma różnic w nadaniu przesyłki skierowanej do Sądu u różnych operatorów, ostatecznie wybrała tego prywatnego. Mając na uwadze przeciętną wiedzę w zakresie postępowań sądowych oraz nagłośnienie tematu doręczania przesyłek sądowych przez operatora prywatnego, zdaniem pełnomocnika skarżącej uchybienie terminu do złożenia skargi należy uznać za usprawiedliwione. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi zasługuje na uwzględnienie. Kwestie uchybienia i przywrócenia terminu do dokonania czynności w postępowaniu sądowym uregulowane zostały w art. 85-89 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm. określanej dalej jako p.p.s.a.). Zgodnie z art. 86 § 1 p.p.s.a, jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Stosownie do treści art. 87 § 1 p.p.s.a. pismo z przedmiotowym wnioskiem wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Natomiast wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 87 § 3 p.p.s.a.). Jednocześnie należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2 p.p.s.a.) oraz dokonać czynności, której strona nie dokonała w terminie (art. 87 § 4 p.p.s.a.). W pierwszej kolejności należy zauważyć, że w przedmiotowej sprawie skarżąca, działająca przez pełnomocnika nie była zobligowana zachować wymogu złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi za pośrednictwem organu, którego działania skarga dotyczy ani też nie był obowiązany dołączać do wniosku skargi, ponieważ skarga została już wniesiona, zaś akta sprawy znajdowały się w sądzie. W tych warunkach ponowne zachowanie pośredniego trybu wniesienia skargi należało uznać za niecelowe (por. postanowienia: Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 stycznia 2008 r., sygn. akt II FZ 646/07, Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 lipca 2014 r., sygn. akt IV SA/Wa 1010/14, Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 10 czerwca 2011 r., sygn. akt III SA/Kr 420/11). W sprawie zachowany został również siedmiodniowy termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu. Przyczyna uchybienia terminu ustała w dniu doręczenia pełnomocnikowi skarżącej odpisu postanowienia z dnia 9 grudnia 2016 r. o odrzuceniu skargi , z treści którego dowiedział się o uchybieniu terminu, tj. w dniu 14 grudnia 2016 r. Wniosek o przywrócenie terminu został złożony w dniu następnym tj. 15 grudnia 2016 r., a więc z zachowaniem 7-dniowego terminu. W dalszej kolejności oceny wymaga przesłanka braku winy w uchybieniu terminu. Kryterium braku winy jako przesłanki zasadności wniosku o przywrócenie terminu wiąże się z obowiązkiem strony do zachowania szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowych jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy i przy braniu pod uwagę także uchybień spowodowanych nawet niewielkim niedbalstwem. Dokonując takiej oceny należy przyjąć obiektywny miernik staranności, zgodnie z którym, o braku winy w uchybieniu terminu można mówić jedynie wówczas, gdy strona, obiektywnie nie mogła usunąć zaistniałej przeszkody. Do okoliczności faktycznych uzasadniających brak winy w uchybieniu terminu przez zainteresowanego w literaturze zalicza się np. przerwy w komunikacji, nagłą chorobę, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą, powódź, pożar (por. B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2004, s. 329). Dodatkowo zauważyć należy, że przepis art. 86 § 1 p.p.s.a. nie określa, według jakich kryteriów należy oceniać zachowanie strony, dlatego ocena braku winy została pozostawiona uznaniu Sądu. Daje to Sądowi możliwość uwzględnienia wszystkich okoliczności jakie uzna za istotne (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 22 lipca 1999 r., sygn. akt I PKN 273/99). Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanego wniosku Sąd uznał, że skarżąca, reprezentowana przez pełnomocnika uprawdopodobniła brak winy w uchybieniu terminu. Za wiarygodne uznał Sąd twierdzenia, że skarżąca jako nieprofesjonalistka mogła nie wiedzieć, iż dla prawidłowego wysłania korespondencji i zachowania terminu – zgodnie z przepisami prawa - konieczne było nadanie przesyłki zawierającej skargę w placówce Poczty Polskiej – jako upoważnionego ustawowo operatora publicznego, a nie za pośrednictwem operatora prywatnego – [...]. Jest to tym bardziej wiarygodne, że swego czasu wielokrotnie w mediach powtarzane były informacje o zawartej z [...] umową w zakresie doręczania korespondencji sądowej. Z powyższego skarżąca mogła wywieść mylny wniosek, że [...] jest operatorem za pośrednictwem, którego można skutecznie przekazać skargę do sądu. Nie sposób bowiem wymagać od laika szczegółowej i dogłębnej znajomości przepisów o terminach doręczeń, tym bardziej, że sporną przesyłkę W.B. nadała za pośrednictwem prywatnego operatora w terminie do dokonania czynności. Nie bez znaczenia jest również fakt, że w latach 2014 – 2015 przesyłki w postępowaniu przed sądami powszechnymi i prokuratorami, a także wieloma urzędami były doręczane przez [...]. Zmieniło się to częściowo dopiero od lutego 2016 r., kiedy obsługę sądów powszechnych przejęła ponownie Poczta Polska. Opisana sytuacja może jednak wprowadzać w błąd co do ustalenia właściwego operatora wyznaczonego, dlatego skarżąca mogła działać w usprawiedliwionym przekonaniu, że nadanie skargi przez [...] będzie prawidłowe. Podkreślić należy, że także w uchwale z dnia 19 października 2015 r., sygn. akt I OPS 1/15 Naczelny Sąd Administracyjny przesądził, że oddanie przed upływem przewidzianego prawem terminu pisma procesowego, w sprawie sądowoadministracyjnej, w polskiej placówce pocztowej innego operatora niż operator wyznaczony w rozumieniu art. 83 § 3 p.p.s.a. w zw. z art. 178 ust. 1 ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe (Dz. U. z 2012 r., poz. 1529) nie skutkuje zachowaniem terminu w sytuacji, gdy pismo dostarczono sądowi po jego upływie. Jednak NSA wskazał równocześnie, że ochronie praw strony służy instytucja przywrócenia terminu. Strona może zwrócić się o nie, jeżeli nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy (art. 86 § 1 p.p.s.a.). W świetle powyższego, a także w okolicznościach sprawy uznać należało za uprawdopodobniony brak winy skarżącej w uchybieniu terminu do wniesienia skargi i przywrócić na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a. termin do dokonania powyższej czynności.