II SA/Go 488/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Rogalski Sędziowie Sędzia WSA Grażyna Staniszewska (spr.) Sędzia WSA Adam Jutrzenka-Trzebiatowski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 5 października 2023 r. sprawy ze skargi L.B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę. Decyzją z dnia [...] czerwca 2023 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpoznaniu odwołania L.B., reprezentowanej przez profesjonalnego pełnomocnika od decyzji Burmistrza z dnia [...].02.2023 r. nr [...] w sprawie odmowy przyznania L.B. świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad córką – K.L., na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r., poz. 775 ze zm.), art. 26 ust. 1 pkt 1 i ust. 3 ustawy z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa (Dz. U. z 2023 r. poz. 103, ze zm.) oraz art. 17 ust. 1, ust. 1a, ust. 1b i ust. 3, art. 24 ust. 4 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2023 r. poz. 390, ze zm.), uchyliło decyzję I instancji w całości i przyznało L.B. świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej wnioskowane na córkę – K.L., w wysokości 2.119,00 zł miesięcznie za okres od dnia [...].12.2022 r. do dnia [...].12.2022 r. oraz 2.458,00 zł miesięcznie na okres od dnia [...].01.2023 r. do dnia [...].12.2023 r. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ II instancji wskazał, że decyzją z dnia [...].02.2023 r. nr [...] Burmistrz odmówił przyznania L.B. świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, wnioskowanego na córkę – K.L.. W uzasadnieniu w/w decyzji organ I instancji podniósł, że zgodnie z art. 26 ust. 1 pkt 1, ust. 2 i 3 ustawy z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa, obywatelowi Ukrainy przebywającemu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, którego pobyt na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest uznawany za legalny na podstawie art. 2 ust. 1, przysługuje prawo do świadczeń rodzinnych, o których mowa w ustawie z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych. Na podstawie art. 2 ust. 1 prawo do świadczeń, o których mowa w ust. 1, ustala się począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek, nie wcześniej niż od miesiąca, w którym obywatel ten został wpisany do rejestru, o którym mowa w art. 3 ust. 3, a w przypadku świadczeń przysługujących na dziecko - również dziecko zostało wpisane do tego rejestru. Wniosek o przyznanie świadczeń, o których mowa w ust. 1, zawiera numer PESEL wnioskodawcy oraz, jeżeli występuje, rodzaj, serię i numer dokumentu stanowiącego podstawę przekroczenia granicy, a w przypadku świadczeń przysługujących na dziecko - numer PESEL dziecka oraz, jeżeli występuje, rodzaj, serię i numer dokumentu stanowiącego podstawę przekroczenia granicy. Następnie organ wskazał, że L.K. ur. [...].02.2000 r. jest córką B.L.. Z powiadomienia o nadaniu numeru pesel wynika, że L.B. i K.L. został nadany nr pesel w dniu [...].04.2022 r. i posiadają status UKR. K.L. jest osobą niepełnosprawną w stopniu znacznym (orzeczenie o stopniu niepełnosprawności z dnia [...].08.2022 r., wydane po rozpatrzeniu wniosku z dnia [...].07.2022 r. przez Powiatowy Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności nr [...]). Daty powstania niepełnosprawności nie da się ustalić, natomiast stopień niepełnosprawności datuje się od dnia [...].07.2022 r. tj. od 22 roku życia. Orzeczenie wydano w dniu [...].09.2023 r. Dalej organ wskazał, że na mocy art. 17 ust. 1b u.ś.r., świadczenie pielęgnacyjne przysługuje, jeżeli niepełnosprawność osoby wymagającej opieki powstała: 1) nie później niż do ukończenia 18. roku życia lub 2) w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25. roku życia. Zatem w myśl art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych nie został spełniony warunek dotyczący daty powstania niepełnosprawności, gdyż niepełnosprawność powstała po 18 roku życia. Z tłumaczenia uwierzytelnionego z języka ukraińskiego przez tłumacza przysięgłego z dnia [...].11.2022 r. dotyczącego dokumentacji medycznej, wynika że osoba wymagająca opieki choruje na dolną paraparezę spastyczną oraz ślepotę oka OS, VOS-0, VOD-04. Ponadto, organ dokonując weryfikacji na podstawie informacji z systemu PUP-ZUS uzyskanej drogą elektroniczną zgodnie z art. 23b ust. 1 u.ś.r., ustalił że L.B. nie widnieje w systemie ZUS, jak również w systemie CEIDG. W oświadczeniu o odpowiedzialności karnej z dnia [...].01.2023 r. L.B. oświadczyła, że nigdzie nie pracuje, gdyż opiekuje się córką, nie ma ustalonego prawa do emerytury, renty, renty rodzinnej z tytułu śmierci małżonka, świadczenia emerytalno - rentowego, renty socjalnej, i zasiłku stałego, nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego, zasiłku przedemerytalnego ani świadczenia rodzicielskiego. Nie ma również ustalonego prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego, świadczenia pielęgnacyjnego, ani zasiłku dla opiekuna. Sprawuje opiekę nad córką K.L., która jest niepełnosprawna w stopniu znacznym. Niepełnosprawność córki dotyczy wzroku (odwarstwienie siatkówki). Ponadto córka choruje na silną osteoporozę, co stanowi zagrożenia w codziennym funkcjonowaniu, chodzi o kulach i w ortezie kolana. Pracownik socjalny podczas wywiadu środowiskowego ustalił, że K.L. ma 23 tata, jest osobą niepełnosprawną niezdolną całkowicie do pracy i samodzielnej egzystencji. Zamieszkuje wraz z matką L.B.. Po wybuchu wojny na Ukrainie przyjechały do Polski. Obecnie mieszkają w [...] w domu jednorodzinnym u państwa S.. Mają do dyspozycji dwa oddzielne pokoje oraz dostęp do wspólnej kuchni i łazienki. Pokoje, w których gospodarują są czyste i zadbane, wyposażone w podstawowe sprzęty AGD, RTV. Osoba wymagająca opieki od dziecka choruje na wrodzoną chorobę tkanki łącznej, zaburzenia w zakresie stawu kolan, deformację stawu biodrowego lewego i kolan obu kończyn. Ponadto jest osobą niewidomą. W codziennym funkcjonowaniu potrzebuje stałej pomocy drugiej osoby. L.B. sprawuje opiekę nad córka K., cale dnie spędza z córką, pomaga w czynnościach samoobsługowych, przygotowuje posiłki, realizuje recepty, jeździ do lekarzy, pomaga przy kąpieli. Strona wraz córką nie posiadają na terenie Polski żadnej rodziny, K.L. nie utrzymuje kontaktów z ojcem, nie zna jego miejsca pobytu, ojciec nie łoży na jej utrzymanie. Wnioskodawczyni nigdzie nie pracuje, nie korzysta z żadnych świadczeń społecznego systemu zabezpieczeń, jest osobą zdrową, nie ma oznaczonego stopnia niepełnosprawności. Pracownik podczas przeprowadzania wywiadu nie stwierdził nieprawidłowości w sprawowanej opiece przez L.B. nad niepełnosprawną córką K.L.. Osoba wymagająca opieki poinformowała, że mama dobrze się nią zajmuje i chce, by nadal pomagała jej w codziennym życiu, przy niej czuje się bezpiecznie. Następnie organ I instancji stwierdził, że L.B. nie spełnia warunków ustawowych określonych w art. 17 ust. 1b u.ś.r. do przyznania jej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad córką K.L., ze względu na datę powstania niepełnosprawności osoby wymagającej opieki. Od powyższej decyzji Burmistrza z dnia [...].02.2023 r. nr [...], L.B., zastępowana przez profesjonalnego pełnomocnika, wniosła odwołanie. Zaskarżonej decyzji skarżąca zarzuciła naruszenie prawa materialnego poprzez zastosowanie normy prawnej wyrażonej w art. 17 ust. 1b u.ś.r. bez uwzględnienia okoliczności, iż na skutek wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r. sygn. akt K38/13 doszło do uznania niekonstytucyjności części wskazanej normy prawnej w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną ze względu na datę powstania niepełnosprawności osoby wymagającej opieki, a przez to naruszenie art. 190 ust. 1 Konstytucji RP. Dalej Kolegium wskazało, że odwołanie zasługuje na uwzględnienie. Organ II instancji podniósł, że w sytuacji ustalenia, iż materiał dowodowy został w sposób nieprawidłowy zinterpretowany, wówczas rolą organu odwoławczego jest przeprowadzenie oceny stanu faktycznego i prawnego, której wynikiem winno być orzeczenie merytoryczne, wydane na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. Brak takiej oceny w powiązaniu z treścią wydanej decyzji oznacza, że organ wyższego stopnia naruszył art. 138 § 2 K.p.a., a tym samym naruszył wyrażoną w art. 12 K.p.a. zasadę ogólną postępowania administracyjnego - zasadę szybkości postępowania administracyjnego (yide: wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. z dnia 26.11.2015 r. w sprawie II SA/Go 763/15). W przedmiotowej sprawie wnioskiem złożonym w dniu 30.12.2022 r. (data wpływu wniosku do organu I instancji) skarżąca - L.B. wystąpiła do organu I instancji o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad córką – K.L.. Natomiast z dokumentów zgromadzonych przez organ I instancji wynika, że L.B. i K.L. został w dniu [...].04.2022 r. nadany nr pesel i posiadają one status UKR. Wskazać w związku z tym należy, że w przedmiotowej sprawie mają zastosowanie przepisy ustawy z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa (Dz. U. z 2023 r., poz. 103 ze zm.) - dalej również jako specustawa ukraińska. Zgodnie z art. 26 ust. 1 pkt 1 w/w ustawy obywatelowi Ukrainy przebywającemu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, którego pobyt na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej jest uznawany za legalny na podstawie art. 2 ust. 1, przysługuje prawo do świadczeń rodzinnych, o których mowa w ustawie z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych, jeżeli zamieszkuje z dziećmi na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Natomiast zgodnie z art. 2 ust. 1 tej ustawy, jeżeli obywatel Ukrainy, o którym mowa w art. 1 ust. 1, przybył legalnie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w okresie od dnia 24 lutego 2022 r. do dnia określonego w przepisach wdanych na podstawie ust. 4 i deklaruje zamiar pozostania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jego pobyt na tym terytorium uznaje się za legalny do dnia 4 marca 2024 r. Za legalny uznaje się także pobyt dziecka urodzonego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez matkę, która jest osobą określoną w zdaniu pierwszym, w okresie dotyczącym matki. Zgodnie z art. 3 ust. 3 w/w ustawy Komendant Główny Straży Granicznej prowadzi w systemie teleinformatycznym Straży Granicznej rejestr obywateli Ukrainy, którzy przybyli na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej z terytorium Ukrainy w związku z działaniami wojennymi prowadzonymi na terytorium Ukrainy oraz którzy złożyli wniosek, o którym mowa w art. 4 ust. 1. Natomiast zgodnie z art. 4 ust. 1 obywatelowi Ukrainy, którego pobyt na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej uznaje się za legalny na podstawie art. 2 ust. 1, na podstawie wniosku złożonego w dowolnym organie wykonawczym gminy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, nadaje się numer PESEL, o którym mowa w art. 15 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (Dz. U. z 2022 r. poz. 1191). W ocenie Kolegium, w związku z okolicznością, ze L.B. i K.L. został w dniu [...].04.2022 r. nadany nr pesel i posiadają one status UKR, Skarżąca może ubiegać się o świadczenia rodzinne, o których mowa w przepisach ustawy o świadczeniach rodzinnych, w tym o zasiłek pielęgnacyjny, w oparciu o w/w przepis art 26 ust. 1 pkt i 1 ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa. W przedmiotowej sprawie podstawę rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy o świadczenia rodzinnych zwanej dalej "u.ś.r.". Na podstawie art. 17 ust. 1 u.ś.r. świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje matce albo ojcu (pkt 1), opiekunowi faktycznemu dziecka (pkt 2), osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawmy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej (pkt 3), innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności (pkt 4) - jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. W myśl art. 17 ust. 1a u.ś.r. osobom, o których mowa w ust. 1 pkt 4, innym niż spokrewnione w pierwszym stopniu z osobą wymagającą opieki, przysługuje świadczenie pielęgnacyjne, w przypadku gdy spełnione są łącznie następujące warunki: rodzice osoby wymagającej opieki nie żyją, zostali pozbawieni praw rodzicielskich, są małoletni lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności (pkt 1); nie ma innych osób spokrewnionych w pierwszym stopniu, są małoletnie lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności (pkt 2); nie ma osób, o których mowa w ust. 1 pkt 2 i 3, lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności (pkt 3). W świetle art. 3 pkt 21 u.ś.r. ilekroć w ustawie jest mowa o znacznym stopniu niepełnosprawności - oznacza to: a) niepełnosprawność w stopniu znacznym w rozumieniu przepisów o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, b) całkowitą niezdolność do pracy i samodzielnej egzystencji orzeczoną na podstawie przepisów o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, c) stalą albo długotrwałą niezdolność do pracy w gospodarstwie rolnym i do samodzielnej egzystencji albo trwałą lub okresową całkowitą niezdolność do pracy w gospodarstwie rolnym i do samodzielnej egzystencji, orzeczoną na podstawie przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników w celu uzyskania świadczeń określonych w tych przepisach, d) posiadanie orzeczenia o zaliczeniu do I grupy inwalidów, e) niezdolność do samodzielnej egzystencji orzeczoną na podstawie przepisów o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych łub przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników. Ustawą z dnia 7 grudnia 2012r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2012 r., poz. 1548), z dniem 1 stycznia 2013 r. w ustawie o świadczeniach rodzinnych wprowadzono zmianę poprzez dodanie do jej treści przepisu art. 17 ust. 1b. Stosownie do treści art. 17 ust. 1b u.ś.r. świadczenie pielęgnacyjne przysługuje, jeżeli niepełnosprawność osoby wymagającej opieki powstała nie później niż do ukończenia 18. roku życia (pkt 1) lub w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25. roku życiu (pkt 2). Zdaniem Kolegium z zacytowanych regulacji jednoznacznie wynika, że stwierdzenie niepełnosprawności, w tym również jej daty, od której występuje, powinno być zawarte w orzeczeniu właściwego organu, tj. zespołu do spraw orzekania o niepełnosprawności, o jakim mowa w art. 6 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2023 r., poz. 100, ze zm.) albo lekarza orzecznika ZUS, stosownie do art. 5 tej ustawy. Powyższe oznacza, że organy rozpoznające wniosek o przyznanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, a w dalszej kolejności także sądy administracyjne, nie są kompetentne do ustalenia we własnym zakresie daty powstania niepełnosprawności, czy też jej stopnia, ponieważ związane są w tym zakresie orzeczeniem wydanym przez uprawnioną do tego jednostkę. Kolegium zauważyło, że odmowne załatwienie wniosku Skarżącej oparto o ustalenie, że nie spełnia ona warunków do przyznania świadczenia, o jakich mowa w art. 17 ust. 1b u.ś.r., ponieważ niepełnosprawność jej córki nie powstała przed 18-tym rokiem życia lub w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25 roku życia. Zatem kwestią sporną jest zastosowanie przez organ pierwszej instancji przepisu art. 17 ust. 1b u.ś.r. jako podstawy odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Kolegium wskazało, że Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 21 października 2014 r. sygn. K f 38/13 (Dz. U. z dnia 23 października 2014r. poz. 1443) zajął stanowisko, iż art. 17 ust. 1b u.ś.r. w zakresie w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie ze względu na moment powstania niepełnosprawności, jest niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP. W orzecznictwie zgodnie podnosi się, że wskazany wyrok Trybunału ma charakter zakresowy, co oznacza, że wprawdzie nie wywołuje skutku określonego w art. 190 ust. 1 i 3 Konstytucji, tj. utraty mocy obowiązującej zakwestionowanego przepisu, rodzi on jednak obowiązek prokonstytucyjnej wykładni tej regulacji, tak aby rezultat tej wykładni nie był sprzeczny ze stanowiskiem wyrażonym w wyroku Trybunału, nawet takiego, który nie wywołał bezpośredniego skutku w zakresie powszechnego obowiązywania analizowanej normy prawnej. Zatem w świetle powyższego należy przyjąć, że w stosunku do opiekunów dorosłych osób niepełnosprawnvch, których niepełnosprawność powstała nie później, niż do ukończenia 18 roku życia lub w trakcie nauki w szkole łub w szkole wyższej, jednak nie później niż do 25 roku życia, przepis art. 17 ust. 1b u.ś.r. jest zgodny z Konstytucją i brak jest przeszkód prawnych do jego stosowania. W stosunku zaś do opiekunów osób wymagających opieki, których niepełnosprawność powstała później, kryterium momentu powstania niepełnosprawności, jako uniemożliwiające uzyskanie świadczenia pielęgnacyjnego, utraciło przymiot konstytucyjności i w odniesieniu do tych osób oceny spełnienia przesłanek niezbędnych dla przyznania świadczenia pielęgnacyjnego należy dokonywać z pominięciem tego kryterium. Stwierdzenie niekonstytucyjności części przepisu w wyroku zakresowym wywołuje domniemanie niekonstytucyjności tej zakwestionowanej części, a skoro sądy są związane orzeczeniem Trybunału Konstytucyjnego w zakresie dokonanej oceny zgodności z Konstytucją to znaczy, że nie mogą uchylić się od tego związania przez wzgląd na jakiekolwiek treści zawarte w uzasadnieniu takiego orzeczenia, ponieważ uzasadnienie nie stanowi treści rozstrzygnięcia (vide; też wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 września 2016r. w sprawie I OSK 755/16). Podzielając stanowisko orzecznictwa sądowego Kolegium stwierdziło, że przepis uznany przez Trybunał Konstytucyjny za niezgodny z Konstytucją RP ma taki charakter od dnia jego wejścia w życie i fakt ten musi być brany pod uwagę tak przy wydawaniu aktu prawnego, jak i przy jego kontroli. W świetle art. 190 ust. 1 Konstytucji RP orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego mają moc powszechnie obowiązującą i są ostateczne, co oznacza, że wiążą one wszystkich adresatów bez wyjątku, a zatem winny być przez nich respektowane. W związku z powyższym Kolegium uznało, że zaskarżona decyzja zapadła z pominięciem wpływu wyroku Trybunału na treść art. 17 ust. 1b u.ś.r. i jako taka naruszyła powołany przepis, co doprowadziło do jego błędnego zastosowania. W ocenie Kolegium w przedmiotowej sprawie konieczne zatem jest podjęcie rozstrzygnięcia z pominięciem tej części art. 17 ust. 1b u.ś.r., która utraciła moc obowiązującą. W tym stanie rzeczy Kolegium uznało, że organ pierwszej instancji zastosował art. 17 ust. 1b u.ś.r. bez uwzględnienia faktu, że doszło do zmiany stanu prawnego wskutek wejścia w życie przywołanego wyroku Trybunału Konstytucyjnego eliminującego z porządku prawnego niekonstytucyjny fragment tego przepisu. Analizując przedmiotową sprawę Kolegium doszło do przekonania, że organ I instancji dokonując błędnej wykładni przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych naruszył przepisy - art. 17 ust. 1 i ust. 1b u.ś.r. w sposób uzasadniający uchylenie zaskarżonej decyzji. Zgodnie z art. 17 ust. 5 u.ś.r. świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli 1) osoba sprawująca opiekę: a) ma ustalone prawo do emerytury’, renty, renty rodzinnej z tytułu śmierci małżonka przyznanej w przypadku zbiegu prawa do renty rodzinnej i innego świadczenia emerytalno-rentowego, renty socjalnej, zasiłku stałego, nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego, zasiłku przedemerytalnego, świadczenia przedemerytalnego łub rodzicielskiego świadczenia uzupełniającego, o którym mowa w ustawie z dnia 31 stycznia 2019 r. o rodzicielskim świadczeniu uzupełniającym, b) ma ustalone prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego, świadczenia pielęgnacyjnego lub zasiłku dla opiekuna, o którym mowa w ustawie z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów; 2) osoba wymagająca opieki: a) pozostaje w związku małżeńskim, chyba że współmałżonek legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, b) została umieszczona w rodzinie zastępczej, z wyjątkiem rodziny zastępczej spokrewnionej, rodzinnym domu dziecka albo, w związku z koniecznością kształcenia, rewalidacji lub rehabilitacji, w placówce zapewniającej całodobową opiekę, w tym w specjalnym ośrodku szkolno- wychowawczym, z wyjątkiem podmiotu wykonującego działalność leczniczą, i korzysta w niej z całodobowej opieki przez więcej niż 5 dni w tygodniu; 3) na osobę wymagającą opieki inna osoba ma ustalone prawo do wcześniejszej emerytury; 5) na osobę wymagającą opieki jest ustalone prawo do dodatku do zasiłku rodzinnego, o którym mowa w art. 10, prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego, prawo do świadczenia pielęgnacyjnego lub prawo do zasiłku dla opiekuna, o którym to mowa w ustawie z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów; 6) na osobę wymagającą opieki inna osoba jest uprawniona za granicą do świadczenia na pokrycie wydatków związanych z opieką, chyba że przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego lub dwustronne umowy o zabezpieczeniu społecznym stanowią inaczej. W przedmiotowej sprawie organ ustalił, że L.B. jest matką K.L., a tym samym osobą zobowiązaną do alimentacji w myśl przepisów Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, z dokumentów sprawy wynika, że nie posiada ona orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności. Jednocześnie organ I instancji nie kwestionuje konieczności sprawowania przez Skarżącą opieki nad córką legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności oraz faktu, że nie podejmuje ona pracy z uwagi na konieczność sprawowania opieki nad córką. W wyniku wywiadu środowiskowego potwierdzono, że K.L. wymaga pomocy i pielęgnacji przez całą dobę, dlatego matka nie podejmuje pracy zarobkowej i zajmuje się opieką nad córką. Z akt sprawy wynika, że opieka obejmuje wykonywanie wszystkich czynności związanych z prawidłowym funkcjonowaniem. Według dokonanych ustaleń K.L. nie jest w stanie samodzielnie funkcjonować. Zamieszkuje wraz z matką L.B.. Po wybuchu wojny na Ukrainie przyjechały do Polski. Obecnie mieszkają w [...] w domu jednorodzinnym u państwa S.. Mają do dyspozycji dwa oddzielne pokoje oraz dostęp do wspólnej kuchni i łazienki. Pokoje, w których gospodarują są czyste i zadbane, wyposażone w podstawowe sprzęty AGD, RTV. Strona wraz córką nie posiadają na terenie Polski żadnej rodziny, K.L. nie utrzymuje kontaktów z ojcem, nie zna jego miejsca pobytu, ojciec nie loży na jej utrzymanie. W tych okolicznościach sprawy Kolegium przyznało Pani L.B. świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej wnioskowane na córkę – K.L. w wysokości 2.119,00 zł miesięcznie za okres od dnia [...].12.2022r. do dnia [...].12.2022r. oraz 2.458,00 zł miesięcznie na okres od dnia [...].01.2023 r. do dnia [...].12.2023 r. Kolegium wskazało, że na podstawie art. 17 ust. 3a u.ś.r. kwota świadczenia pielęgnacyjnego podlega corocznej waloryzacji od dnia 1 stycznia. W myśl art. 17 ust. 3b u.ś.r. waloryzacja polega na zwiększeniu kwoty świadczenia pielęgnacyjnego o wskaźnik waloryzacji. W świetle art. 17 ust. 3d u.ś.r. wysokość świadczenia pielęgnacyjnego na następny rok kalendarzowy podlega ogłoszeniu w drodze obwieszczenia przez ministra właściwego do spraw zabezpieczenia społecznego w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej "Monitor Polski", w terminie do dnia 15 listopada każdego roku. W okresie od dnia [...] stycznia 2022 r. do dnia [...] grudnia 2022 r. wysokość kwoty' świadczenia pielęgnacyjnego wynosiła 2.119,00 zł miesięcznie. Z kolei w okresie od dnia [...] stycznia 2023 r. do dnia [...] grudnia 2023 r. wysokość kwoty świadczenia pielęgnacyjnego wynosi 2.458,00 zł miesięcznie. Stosownie bowiem do treści art. 17 ust. 3 u.ś.r. (w dacie wydania niniejszej decyzji) świadczenie pielęgnacyjne przysługuje w wysokości 2.458,00 zł miesięcznie. Zgodnie z art. 26 ust. 3 ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa, obywatelowi Ukrainy przebywającemu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, którego pobyt na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest uznawany za legalny na podstawie art. 2 ust. 1, prawo do świadczeń, o których mowa w ust. 1, ustala się, począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek, nie wcześniej niż od miesiąca, w którym obywatel ten został wpisany do rejestru, o którym mowa w art. 3 ust. 3, a w przypadku świadczeń przysługujących na dziecko - również dziecko zostało wpisane do tego rejestru. Wniosek o przyznanie świadczeń, o których mowa w ust. 1, zawiera numer PESEL wnioskodawcy oraz, jeżeli występuje, rodzaj, serię i numer dokumentu stanowiącego podstawę przekroczenia granicy, a w przypadku świadczeń przysługujących na dziecko - numer PESEL dziecka oraz, jeżeli występuje, rodzaj, serię i numer dokumentu stanowiącego podstawę przekroczenia granicy. Przepisy specustawy ukraińskiej mają pierwszeństwo w stosunku do przepisów u.ś.r. w zakresie, w jakim regulują tę samą problematykę. Tym samym, dla ustalenia początku okresu należnego świadczenia rodzinnego istotny jest przepis art. 26 ust. 3 specustawy ukraińskiej, nie zaś przepis art. 24 ust. 2 i 2a u.ś.r. Tym samym świadczenie należne jest począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek, nie wcześniej jednak niż od miesiąca, w którym obywatel Ukrainy został wpisany do rejestru, o którym mowa w art. 3 ust. 2 specustawy ukraińskiej. Ponadto, zgodnie z art. 24 ust. 4 u.ś.r. prawo do zasiłku pielęgnacyjnego lub świadczenia pielęgnacyjnego ustala się na czas orzeczenie o stopniu niepełnosprawności. Z akt sprawy wynika, że wniosek o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego złożony został w dniu 30.12.2022 r. (data wpływu wniosku do organu). Do wniosku dołączono m.in. orzeczenie Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności, na mocy którego uchylono orzeczenie Powiatowego Zespołu do Spraw orzekania o Niepełnosprawności z dnia [...].08.2022 r. i orzeczono o zaliczeniu K.L. do stopnia niepełnosprawności znacznego. Z orzeczenia wynika, że nie da się ustalić od kiedy istnieje niepełnosprawność, natomiast ustalony stopień niepełnosprawności datuje się od dnia [...].07.2022 r. W orzeczeniu wskazano, że zostaje ono wydane do dnia [...].12.2023 r. oraz, że K.L. wymaga konieczności stałej łub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji. Przyznanie prawa do wnioskowanego świadczenia nastąpiło z uwzględnieniem regulacji zawartej w art. 26 ust. 3 specustawy ukraińskiej. Na podstawie art. 24 ust. 4 u.ś.r., prawo to zostało ustalone na czas określony - do dnia 31.12.2023 r., bowiem orzeczenie o stopniu niepełnosprawności zostało dla K.L. wydane na czas określony - do dnia [...].12.2023 r. Na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] czerwca 2023 r. nr [...] L.B., reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. Zaskarżonej decyzji skarżąca zarzuciła naruszenie prawa materialnego to jest art. 24 ust 2a u.ś.r.. poprzez jego niezastosowanie i nie przyznanie skarżącej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego od dnia złożenia wniosku o wydanie orzeczenia o stopniu niepełnosprawności pomimo, że wniosek o przyznanie świadczenia został złożony w okresie 3 miesięcy od dnia wydania orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności. Mając powyższe na uwadze skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w zakresie określenia daty początkowej przyznania świadczenia pielęgnacyjnego i orzeczenie co do istoty sprawy poprzez przyznanie L.B. świadczenia pielęgnacyjnego za okres od października 2022 r. ewentualnie przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania, nadto o zasądzenie na rzecz Skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi skarżąca podniosła, że złożyła wniosek o przyznanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością opieki nad niepełnosprawną córką. Art. 24 u.ś.r. wskazuje w swojej dyspozycji okres na jaki przyznawane są świadczenia rodzinne. Zgodnie z przywołanym przepisem prawo do świadczeń rodzinnych ustala się począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, do końca okresu zasiłkowego. Natomiast ust 2a przywołanego powyżej przepisu zawiera wyjątek od tej zasady, a mianowicie w przypadku jeżeli w okresie trzech miesięcy, licząc od dnia wydania orzeczenia o niepełnosprawności lub orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, zostanie złożony wniosek o ustalenie prawa do świadczenia uzależnionego od niepełnosprawności, prawo to ustala się począwszy od miesiąca, w którym złożono wniosek o ustalenie niepełnosprawności lub stopnia niepełnosprawności. Z dokumentacji zgormadzonej w toku postępowania administracyjnego wynika, że córka skarżącej legitymuje się orzeczeniem o stopniu niepełnosprawności z dnia [...] sierpnia 2022 r., które zostało zmienione orzeczeniem wydanym przez Wojewódzki Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności z dnia [...] grudnia 2022 r., na podstawie którego córka skarżącej została uznana za osobę o znacznym stopniu niepełnosprawności. Natomiast wniosek o wydanie takiego orzeczenia został złożony w lipcu 2022 r. Skarżąca złożyła wniosek o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w grudniu 2022 roku, a tym samym zgodnie z treścią art. 24 ust 2a skoro skarżąca złożyła wniosek o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego w terminie 3 miesięcy od dnia wydania orzeczenia o niepełnosprawności prawo do świadczenia pielęgnacyjnego winno zostać przyznane skarżącej od lipca 2022 r. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Na podstawie art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U z 2018 r. poz. 1302 ze zm.< dalej jako - p.p.s.a.) sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2167 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśl art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, w stopniu skutkującym jej uchylenie. W rozpatrywanej sprawie zaskarżoną decyzją organ odwoławczy uchylił decyzję organu I instancji o odmowie przyznania skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego oraz orzekł merytorycznie przyznając wnioskowane świadczenie. Przepisem prawa procesowego stanowiącym podstawę takiego orzeczenia jest art. 138 § 1 pkt 2 kpa. Zgodnie z jego treścią organ odwoławczy wydaje decyzję, w której uchyla zaskarżoną decyzję w całości albo w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy albo uchylając tę decyzję - umarza postępowanie pierwszej instancji w całości albo w części. W ocenie Sądu stan sprawy pozwalał na wydanie decyzji reformatoryjnej na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa. Zebrany w sprawie materiał dowodowy był bowiem kompletny i nie wymagał uzupełnienia, a merytoryczne rozpoznanie sprawy w jej całokształcie przez organ II instancji oraz ocena zebranego w sprawie materiału dowodowego doprowadziły ten organ do ustaleń i wniosków odmiennych, aniżeli poczynione przez organ I instancji. W tym stanie sprawy wydanie decyzji reformatoryjnej miało oparcie w art. 138 § 1 pkt 2 kpa. Zakres rozpoznania sprawy przez Sąd uzależniony jest od zakresu skargi. W badanej sprawie treścią skargi objęto rozstrzygnięcie dotyczące początkowej daty przyznania skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego, w pozostałym zakresie decyzja organu II instancji nie jest kwestionowana, co oznacza, że decyzja ta w części, która nie była przedmiotem zaskarżenia stała się prawomocna. W tym stanie sprawy przedmiotem kontroli Sądu jest legalność zaskarżonej decyzji w zakresie określenia początkowej daty przyznania skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego, którą - dla przypomnienia - określono na [...] grudnia 2022 r. Przepisami prawa materialnego stanowiącymi podstawę wydania zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji jest ustawa z dnia z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa (DZ.U. z 2023 r. poz. 103, zwana dalej specustawą). Zgodnie z art. 26 ust. 1 pkt 1 specustawy obywatelowi Ukrainy przebywającemu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, którego pobyt na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest uznawany za legalny na podstawie art. 2 ust. 1, przysługuje prawo do świadczeń rodzinnych, o których mowa w ustawie z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych, jeżeli zamieszkuje z dziećmi na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. W myśl ust. 3 art. 26 obywatelowi Ukrainy przebywającemu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, którego pobyt na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest uznawany za legalny na podstawie art. 2 ust. 1, prawo do świadczeń, o których mowa w ust. 1, ustala się, począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek, nie wcześniej niż od miesiąca, w którym obywatel ten został wpisany do rejestru, o którym mowa w art. 3 ust. 3, a w przypadku świadczeń przysługujących na dziecko - również dziecko zostało wpisane do tego rejestru. Wniosek o przyznanie świadczeń, o których mowa w ust. 1, zawiera numer PESEL wnioskodawcy oraz, jeżeli występuje, rodzaj, serię i numer dokumentu stanowiącego podstawę przekroczenia granicy, a w przypadku świadczeń przysługujących na dziecko - numer PESEL dziecka oraz, jeżeli występuje, rodzaj, serię i numer dokumentu stanowiącego podstawę przekroczenia granicy. Świadczeniem rodzinnym, o którym wyżej mowa, jest m.in. świadczenie pielęgnacyjne, które zgodnie z art. 17 ust. 1 pkt 1 u.ś.r. przysługuje m.in. matce w wypadku, gdy rezygnuje ona z zatrudnienia w celu sprawowania opieki nad swoim dzieckiem, które legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. W tym miejscu wskazać należy, że w kwestii wykładni art. 17 ust. 1 b u.ś.r. Kolegium zajęło prawidłowe stanowisko przyjmując, że z uwagi na treść wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r. sygn. akt K 38/13, moment powstania niepełnosprawności, o którym mowa wart. 17 ust. 1b u.ś.r., nie stanowi relewantnej przesłanki prawa do świadczenia pielęgnacyjnego (zob. wyrok NSA z dnia 23 listopada 2021 r. sygn. akt I OSK 786/21). Oznacza to, że kryterium czasu wystąpienia niepełnosprawności osoby wymagającej opieki nie ma jakiegokolwiek wpływu na prawo do świadczenia pielęgnacyjnego. Zgodzić się również trzeba z Kolegium, że przepis art. 26 ust 3 specustawy stanowi kompletną regulację w zakresie okresu na jaki przyznawane jest prawo do świadczenia pielęgnacyjnego. Ze wskazanego przepisu wynika jednoznacznie, że prawo to przysługuje począwszy od miesiąca w którym wpłynął wniosek, nie wcześniej jednak niż od miesiąca, w którym obywatel Ukrainy ubiegający się o świadczenie został wpisany do rejestru o którym mowa w art. 3 ust. 3, czyli do rejestru obywateli Ukrainy, którzy przybyli na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej z terytorium Ukrainy w związku z działaniami wojennymi prowadzonymi na terytorium Ukrainy prowadzonego przez Komendanta Głównego Straży Granicznej. Ponadto trzeba zauważyć, że specustawa nie zawiera w swej treści przepisu tożsamego z regulacją zawartą w art. 24 ust. 2a u.ś.r., jak również w sprawach w niej nieuregulowanych nie odsyła do przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych, co w odpowiednich stanach faktycznych pozwalałoby na zastosowanie art. 24 ust. 2a.u.ś.r. Wskazany przepis u.ś.r. stanowi, że jeżeli w okresie trzech miesięcy, licząc od dnia wydania orzeczenia o niepełnosprawności lub orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, zostanie złożony wniosek o ustalenie prawa do świadczenia uzależnionego od niepełnosprawności, prawo to ustala się począwszy od miesiąca, w którym złożono wniosek o ustalenie niepełnosprawności lub stopnia niepełnosprawności. Jak wyżej podniesiono podstawą prawną decyzji w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego obywatelowi Ukrainy są przepisy specustawy, a nie ustawy o świadczeniach rodzinnych, dlatego przepis art. 24 ust. 2a nie mógł mieć w sprawie zastosowania. Warto w tym miejscu zauważyć, że jedną z zasad legislacji jest zasada kompleksowości ustawy (por. § 2 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie "Zasad techniki prawodawczej" (DZ.U. 2016 poz. 283, dalej jako - ZTP). Oznacza ona, że dana dziedzina spraw podlegających regulacji powinna być uregulowana w ustawie całościowo. Ustawa w przepisach ogólnych określa zakres spraw regulowanych ustawą i podmiotów, których ona dotyczy, lub spraw i podmiotów wyłączonych spod jej regulacji; zawiera objaśnienia użytych w ustawie określeń i skrótów. Najważniejszymi wyjątkami od zasady kompleksowości ustawy są: -możliwość zastąpienia samodzielnej regulacji jakiejś kwestii w danej ustawie poprzez odesłanie do innej ustawy; zgodnie z § 22 ZTP odesłanie do innego aktu normatywnego można zamieścić w danej ustawie, gdy uregulowania w nim zawarte uzupełniają lub odmiennie regulują sprawy normowane tą ustawą; -możliwość przekazania pewnych kwestii szczegółowych do uregulowania w akcie wykonawczym; nie mogą to jednak być kwestie niewyjaśnione lub nasuwające trudności przy opracowywaniu ustawy (§ 70 ZTP). Jak wskazano żaden z opisanych powyżej przypadków dotyczących odstępstwa od zasady kompleksowości ustawy w badanej sprawie nie miał miejsca, bowiem specustawa nie odsyła do odpowiednich uregulowań zawartych w u.ś.r., jak również sporne w sprawie zagadnienie nie zostało uregulowane odrębnie w akcie wykonawczym do specustawy. Mając powyższe na względzie stwierdzić trzeba, że w stanie faktycznym rozpatrywanej sprawy brak było podstaw do zastosowania art. 24 ust. 2a u.ś.r.. Z akt sprawy wynika bezspornie, że wnioskiem z dnia [...] grudnia 2022 r. (data wpływu do organu - 30 grudnia 2022 r.) skarżąca zwróciła się do Ośrodka Pomocy Społecznej o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad niepełnosprawną córką. Tym samym, po myśli art. 26 ust. 3 specustawy, wnioskowane świadczenie przysługiwało skarżącej począwszy od miesiąca grudnia 2022 r. Rozstrzygniecie zawarte w zaskarżonej decyzji odpowiada zatem przepisom prawa. Mając powyższe na uwadze skarga jako niezasadna, na podstawie art. 151 p.p.s.a., została oddalona.