II SA/Go 492/18

WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2018-09-05

Skład orzekający: Adam Jutrzenka-Trzebiatowski, Jacek Jaśkiewicz, Michał Ruszyński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy linia elektroenergetyczna, która została wybudowana z naruszeniem wymogów formalnych (brak pozwolenia na użytkowanie, brak dziennika budowy, brak zgłoszenia rozpoczęcia robót), ale została zrealizowana zgodnie z zatwierdzonym projektem budowlanym i nadaje się do użytkowania, może zostać uznana za samowolę budowlaną podlegającą likwidacji lub rozbiórce?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że linia elektroenergetyczna, mimo naruszeń formalnych przy jej budowie, nie stanowi samowoli budowlanej podlegającej likwidacji. Kluczowe było to, że inwestycja została zrealizowana na podstawie ważnej decyzji o pozwoleniu na remont, a mimo braku formalnego pozwolenia na użytkowanie i innych uchybień proceduralnych, linia została wybudowana zgodnie z projektem, nadaje się do użytkowania i jej stan techniczny nie został zakwestionowany. W takich okolicznościach organ nadzoru budowlanego prawidłowo zakończył postępowanie naprawcze decyzją wydaną na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, stwierdzając brak konieczności nakładania obowiązków w celu doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem.
Stan faktyczny
Skarżący żądał likwidacji linii elektroenergetycznej L-405, uznając ją za samowolę budowlaną. Organ pierwszej instancji (PINB) umorzył postępowanie, uznając je za bezprzedmiotowe ze względu na posiadanie przez właściciela linii decyzji o pozwoleniu na remont z 1995 r. Po uchyleniach decyzji przez organ drugiej instancji (WINB) i ponownym rozpatrzeniu sprawy, PINB wydał decyzję, w której nie nałożył obowiązku wykonania robót budowlanych w celu doprowadzenia linii do stanu zgodnego z prawem, uznając, że mimo naruszeń formalnych (brak pozwolenia na użytkowanie, brak dziennika budowy), linia została wybudowana zgodnie z projektem i nadaje się do użytkowania. WINB utrzymał tę decyzję w mocy, argumentując, że decyzja o pozwoleniu na remont pozostaje w obrocie prawnym, a naruszenia formalne nie wykluczają legalizacji obiektu, jeśli spełnia on wymogi techniczne.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Adam Jutrzenka-Trzebiatowski Sędziowie Sędzia WSA Jacek Jaśkiewicz Sędzia WSA Michał Ruszyński (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Monika Walentynowicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 września 2018 r. sprawy ze skargi I.K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nienałożenia obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych oddala skargę. Decyzją nr [...] z [...].06.2017r. znak: [...] wydaną na podstawie art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U z 2016 r., poz. 23, dalej: K.p.a.), po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego w sprawie otrzymanych pism (z [...].10.2016 r., [...].01.2017 r., [...],02.2017 r., [...].02.2017 r., oraz [...].03.2017 r.) zawierających żądanie likwidacji samowoli budowlanej linii elektroenergetycznej L-405 przebiegającej przez działkę nr [...] (nr działki sprzed podziału) w miejscowości [...], Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: PINB) umorzył postępowanie jako bezprzedmiotowe. W uzasadnieniu powyższej decyzji PINB wskazał, że pismem z [...].10.2016 r. (a następnie pismami z [...].02.2017 r., [...].02.2017 r. oraz [...].03.2017 r.) M.G., reprezentowany przez Pana G.D., zwrócił się z żądaniem likwidacji samowoli budowlanej linii elektro energetycznej L-405 przebiegającej przez działkę nr [...]. W dniu [...].03.2017r. organ przeprowadził czynności kontrolne z udziałem przedstawiciela obecnego właściciela linii elektroenergetycznej L-405 w wyniku których ujawniono, że wnoszący zbył prawa do nieruchomości na rzecz Państwa K. i I.K.. Ponadto kontrolowany przedłożył dokument: decyzję Urzędu Rejonowego z dnia [...].04.1995 r. zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na remont linii 15 kV [...], obejmujący zakresem przedmiot wniesionego żądania. W związku z powyższym oraz mając na uwadze zalecenia organu II instancji zawarte w postanowieniu z [...].03.2017 r. znak: [...], PINB w piśmie z [...].04.2017 r. znak: [...] zawiadomił o braku przesłanek do dalszego prowadzenia czynności w zgłoszonej sprawie. Na powyższe pismo Państwo K. i I.K., reprezentowani przez G.D., wnieśli zażalenie do organu II instancji, który zakwalifikował je jako postanowienie w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie żądanej przez skarżących i postanowieniem z [...].06.2017 r. znak: [...] uchylił zaskarżone postanowienie w całości, jednocześnie przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Natomiast rozpatrując ponownie sprawę PINB ocenił na podstawie zebranego materiału dowodowego, a w szczególności przedłożonego pozwolenia na budowę z [...].04.1995 r., że prowadzone przez ten organ postępowanie wyjaśniające w sprawie likwidacji samowoli budowlanej linii elektroenergetycznej L-405 przebiegającej przez działkę nr [...], stało się bezprzedmiotowe i zachodzi podstawa do jego umorzenia na podstawie art. 105 § 1 K.p.a. Powyższa decyzja została uchylona w trybie instancyjnym na podstawie art. 138 § 2 K.p.a. rozpatrzeniu odwołania Państwa K. i I.K., reprezentowanych przez G.D.. Uzasadniając decyzję kasacyjną z [...].07.2017 r. znak: [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: WIBN) stwierdził, że z dokumentów sprawy nie wynikało, czy przedmiotowa inwestycja została zrealizowana zgodnie z warunkami ww. pozwolenia, w tym zgodnie z zatwierdzonym projektem budowlanym, jak również czy dopełniono zawartego w decyzji o pozwoleniu na budowę wymogu uzyskania pozwolenia na użytkowanie (pkt II lit. "b" decyzji o pozwoleniu na budowę z [...].04.1995 r.). Z tego względu zachodziły wątpliwości, czy przedmiotowa linia elektroenergetyczna L-405 przebiegająca przez działkę nr [...], została zrealizowana i zakończona formalnie w sposób zgodny z przepisami. Rozpatrując ponownie sprawę w dniu [...].08.2017r. PINB spisał protokół, z którego wynika, że pełnomocnik właściciela sieci (E sp. z o.o.) przedstawił następujące dokumenty: decyzję o pozwoleniu na budowę z [...].04.1995 r., projekt budowlany - cześć graficzną trasy linii energetycznej oraz książkę obiektu budowlanego "z aktualnymi przeglądami okresowymi obiektu". W treści protokołu zapisano również, że "kontrolowany" nie posiada: dziennika przedmiotowej budowy, dokumentów potwierdzających wbudowanie wyrobów budowlanych dopuszczonych do powszechnego stosowania w budownictwie, decyzji o pozwoleniu na użytkowanie przedmiotowej linii energetycznej. Ponadto w protokole zapisano, że porównano przebieg zaprojektowanej trasy linii L-405 z inwentaryzacją geodezyjną i stwierdzono, że linia została wybudowana po zaprojektowanej trasie przy czym "występują nieznaczne rozbieżności umiejscowienia słupów wzdłuż trasy przy tej samej ilości wbudowanych słupów". W protokole zapisano również, że zaprojektowana linia odpowiada warunkom zawartym w decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu wydanej dla inwestycji w dniu [...].03.1995 r., natomiast "kontrolowany" wniósł do protokołu, iż "rozbieżność w umiejscowieniu słupów jest efektem kolejnego kopiowania mapy i nie stanowi zmiany istotnej", zaś "brakujące dokumenty w sprawie" nie zostały przekazane "kontrolowanemu" przez "poprzedniego kierownika Rejonu Energetycznego". Następnie postanowieniem nr [...] z [...].08.2017 r. znak: [...], wydanym na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a., PINB zawiesił z urzędu postępowanie w przedmiotowej sprawie - do czasu rozpatrzenia przez Wojewodę wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Urzędu Rejonowego z dnia [...].04,1995 r. zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na remont linii 15 kV L-405 w miejscowości [...]. Postanowienie to zostało uchylone art. 138 § 2 w związku z art. 144 K.p.a. po rozpatrzeniu zażalenia Państwa K. i I.K., reprezentowanych przez G.D.. Uzasadniając wydanie postanowienia kasacyjnego z [...].10.2017 r. znak: [...] WINB stwierdził, że organ I instancji nie wskazał, na czym polega konkretny związek prawny pomiędzy postępowaniem w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na remont przedmiotowej linii energetycznej, które pozostaje w dalszym ciągu w toku przed Wojewodą, a postępowaniem zawieszonym przez PINB. W dniu 10.11.2017r. do PINB wpłynęły uwierzytelnione odpisu dwóch dokumentów dotyczących odbioru technicznego linii elektroenergetycznej (z [...].03.1996 r. i z [...].01.1996 r.). przeprowadzonych przez Z S.A. Rejon Energetyczny. Natomiast w dniu 10.11.2017 r. do PINB wpłynął odpis decyzji Wojewody z [...].11.2017r. znak: [...], którą po rozpatrzeniu wniosku Państwa K. i I.K. stwierdzono, że decyzja Kierownika Urzędu Rejonowego z [...].04.1995r. znak: [...] zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej Z S.A. Rejon Energetyczny pozwolenia na remont linii 15 kV w miejscowości [...], wydana została z naruszeniem prawa lecz nie stwierdzono jej nieważności, gdyż od dnia jej doręczenia upłynęło 10 lat. Ponadto w dniu 24.11.2017 r. do organu powiatowego wpłynął odpis pisma Wojewody z [...].11.2017 r. znak: [...] przekazującego do Głównego Urzędu Nadzoru Budowlanego odwołanie Państwa K. od decyzji z [...].11.2017 r. znak: [...]. Mając na względzie podjęte ustalenia PINB w dniu [...].12.2017 r. wydał decyzję nr [...], którą powołując się na art. 105 § 1 K.p.a., po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego w sprawie otrzymanych pism (z [...].10.2016 r., z [...].01.2017 r., z [...].02.2017 r., z dnia [...].02.2017 r. oraz z [...].03.2017 r.) zawierających żądanie likwidacji samowoli budowlanej linii elektroenergetycznej L-405 przebiegającej przez działkę nr [...] (nr działki sprzed podziału) w miejscowości [...], umorzył postępowanie jako bezprzedmiotowe. Powyższa decyzja PINB nr [...] z [...].12.2017 r. została uchylona w trybie instancyjnym na podstawie art. 138 § 2 K.p.a. rozpatrzeniu odwołania Państwa K. i I.K., reprezentowanych przez G.D.. Uzasadniając decyzję kasacyjną z [...].02.2018 r. znak: [...] WINB zajął stanowisko, że w omawianej sprawie nie zachodziła bezprzedmiotowość postępowania. Z ustaleń PINB wynikało bowiem, że przedmiotowa inwestycja nie została zrealizowana zgodnie z warunkami pozwolenia na budowę albowiem nie dopełniono zawartego w decyzji o pozwoleniu na budowę wymogu uzyskania pozwolenia na użytkowanie zaś roboty budowlane prowadzone były bez dopełnienia obowiązków wynikających z treści art. 42 ust 1 oraz 41 ust. 4 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy PINB [...].04.2018 r. wydał decyzję nr [...], którą powołując się na art. 51 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 51 ust. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2017 r. poz. 1332 ze zm., dalej: Pr. bud.) orzekł, że nie nakłada obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem wykonanych robót budowlanych dotyczących linii elektroenergetycznej L-405, przebiegającej (między innymi) przez działkę nr [...] (numer działki sprzed podziału) w miejscowości [...]. W uzasadnieniu powyższej decyzji organ opisał przebieg postępowania i podjęte ustalenia. Organ wskazał, że obecny właściciel sieci energetycznej jest w posiadaniu: decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego z [...].04.1995 r., znak: [...] zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej Z S.A. Rejon Energetyczny pozwolenia na remont linii 15 kV w miejscowości [...], projektu budowlanego - jego części graficznej dla remontu linii 15 kV, oraz książki obiektu budowlanego przedmiotowej linii elektroenergetycznej z aktualnymi okresowymi przeglądami obiektu. Jednocześnie PINB podał, że właściciel obiektu nie posiada: operatu geodezyjnego (niemniej przedłożył kserokopię mapy sytuacyjno-wysokościowej opracowaną w dniu [...].04.1996r. co wskazuje, że roboty zostały zainwentaryzowane geodezyjnie), dokumentów potwierdzających, że wbudowane wyroby budowlane są dopuszczone do powszechnego stosowania w budownictwie (w tym zakresie PINB stwierdził, że na podstawie zapisów w protokole z obmiaru remontu z dnia [...].01.1996 r. ustalił, że do wykonania linii L-405 użyto typowych żelbetowych słupów energetycznych ŻN-12) oraz decyzji o pozwoleniu na użytkowanie (w tym zakresie organ stwierdził, że nielegalne użytkowanie obiektu stosownie do przepisów art. art. 68 § 1 i § 2 Ordynacji podatkowej przywołanej w ustawie Prawo budowlane ulega przedawnieniu po upływie 5 lat od dnia przystąpienia do użytkowania, a zatem uległo przedawnieniu po 2011 roku). Jednocześnie PINB wskazał, że stwierdził zgodność wybudowanej linii elektroenergetycznej z zatwierdzonym projektem budowlanym ze zmianami nieistotnymi polegającymi na zmianie odległości w rozstawie słupów wzdłuż trasy linii (maksymalna zmiana rozstawu do 12 %) z zachowaniem usytuowania projektowanych słupów na poszczególnych działkach. Ponadto, na podstawie przedłożonych dokumentów (protokołów odbioru remontu z [...].01.1996 r. i z [...].03.1996 r.) PINB stwierdził, że podczas budowy nie wystąpiła w robotach budowlanych "przerwa o czasie kwalifikującym wygaśnięcie decyzji o pozwoleniu na budowę". Mając powyższe na względzie PINB ocenił, że przedmiotowa linia elektroenergetyczna, przebiegająca przez działkę [...], wybudowana została w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w przepisach, zatem w sprawie mają zastosowanie przepisy art. 50 i art. 51 Pr. bud. Przy czym mając na względzie dokonane ustalenia, w tym zawarte w dołączonym do książki obiektu budowlanego protokole kontroli nr [...] z dnia [...].01.2015 r. stwierdzenie, iż przedmiotowa linia nadaje się do użytkowania, PINB ocenił, że nie występują przesłanki do wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia linii do stanu zgodnego z prawem. Pismem z [...].04.2018r., uzupełnionym pismem z dnia [...].05.2015r., odwołanie od decyzji PINB nr [...] z [...].04.2018r. wnieśli Państwo K. i I.K., reprezentowani przez G.D.. W odwołaniu, wskazując na określone braki i naruszenia przepisów Pr. bud. w związku z realizacją przedmiotowej linii elektroenergetycznej (z uwagi między innymi na brak zgłoszenia rozpoczęcia budowy, brak dziennika budowy, brak oświadczenia kierownika budowy o podjęciu obowiązków, brak zgłoszenia zakończenia budowy, brak inwentaryzacji powykonawczej) zarzucono nieprawidłowe rozstrzygnięcie w omawianej sprawie, która powinna skutkować rozbiórką obiektu. Skarżący zarzucili również, że inwestycję zrealizowano bez projektu budowlanego (inwestor dołączył do wniosku o pozwolenie tylko dwa egzemplarze "planu trasu linii w skali 1:1000") oraz niezgodnie z warunkami tej decyzji. WINB decyzją z [...] czerwca 2018 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Uzasadniając decyzję organ odwoławczy wskazał, że przedmiotem postępowania zakończonego wydaniem przez PINB zaskarżonej decyzji była ocena zgodności z prawem linii elektroenergetycznej L-405 przebiegającej przez działkę nr [...] (nr działki sprzed podziału) w miejscowości [...]. Z ustaleń PINB wynika, że przedmiotowa inwestycja nie została zrealizowana zgodnie z warunkami pozwolenia na budowę albowiem nie dopełniono zawartego w decyzji o pozwoleniu na budowę wymogu uzyskania pozwolenia na użytkowanie (pkt II lit. "b" decyzji o pozwoleniu na budowę z dnia [...].04.1995 r.). Nadto z ustaleń organu powiatowego wynika, że roboty budowlane prowadzone były bez dopełnienia obowiązków wynikających z treści art. 42 ust 1 oraz 41 ust. 4 pkt 1 Pr. bud. Zgodnie z tymi przepisami inwestor zobowiązany był zapewnić objęcie kierownictwa budowy - robót budowlanych na wykonywanie których udzielone zostało pozwolenia na budowę, jak również zawiadomić właściwy organ o zamierzonym terminie rozpoczęcia robót. Ponadto na budowie nie był prowadzony dziennik budowy, który w świetle art. 45 ust. 1 Pr. bud. "stanowi urzędowy dokument przebiegu robót budowlanych oraz zdarzeń i okoliczności zachodzących w toku wykonywania robót. Nieprawidłowości w powyższym zakresie wypełniają natomiast hipotezę z art. 50 ust. 1 pkt 4 w związku z art. 51 ust. 7 Pr. bud. - wykonanie robót budowlanych w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę i w przepisach Pr. bud. Przy czym – jak zaznaczył WINB - w związku z postępowaniem w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego z dnia [...].04.1995r. znak: [...] zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej Z S.A. Rejon Energetyczny pozwolenia na remont linii 15 kV w miejscowości [...], wskazać należy, że decyzja Wojewody z [...].11.2017r. znak: [...] (którą po rozpatrzeniu wniosku Państwa K. i I.K. stwierdzono, że decyzja Kierownika Urzędu Rejonowego z [...].04.1995 r. znak: [...] wydana została z naruszeniem prawa lecz nie stwierdzono jej nieważności, gdyż od dnia jej doręczenia upłynęło 10 lat) jest rozstrzygnięciem nieostatecznym. Od decyzji tej wniesione zostało odwołanie, które w świetle ustaleń tutejszego organu nie zostało jeszcze rozpatrzone. Natomiast dopóki ww. decyzja Kierownika Urzędu Rejonowego z dnia [...].04.1995 r. znak: [...] pozostaje w obrocie prawnym jako rozstrzygnięcie ostateczne, dopóty wywołuje określone skutki prawne w postaci uprawnienia do wykonania robót objętych ta decyzją. W postępowaniu naprawczym dotyczącym wykonania robót budowlanych z naruszeniem prawa organ może wydać decyzję na podstawie art. 51 ust. 1 pkt. 1 bądź art. 51 ust. 1 pkt 2 Pr. bud., które przewidują dwa wzajemnie wykluczające się sposoby rozstrzygnięcia postępowania naprawczego. Z pierwszym mamy do czynienia, gdy występuje brak możliwości naprawy (ust. 1 pkt 1) - nie dająca się usunąć niezgodność z przepisami skutkująca nakazem zaniechania dalszych robót bądź rozbiórką obiektu budowlanego lub jego części. Decyzja taka kończy postępowanie. Z drugim przypadkiem mamy do czynienia, gdy dla przywrócenia do stanu zgodnego z przepisami wystarczy wykonanie określonych czynności lub robót poprzez wydanie decyzji nakładającej obowiązek wykonania takich czynności łub robót (ust. 1 pkt 2). Postępowanie jest wówczas kontynuowane zgodnie z ust. 3 omawianego artykułu. Rozstrzygnięcie sprawy będzie miało uzasadnienie również w art. 51 ust. 1 pkt 2 Pr. bud. w sytuacji, gdy nie zachodzi konieczność nałożenia na inwestora obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem a w sprawie wymagane jest orzeczenie merytoryczne z uwagi na żądania kierowane do organu przez uczestników postępowania. Przepis ten stosuje się bowiem w każdym przypadku, gdy istnieją przesłanki do legalizacji samowolnie wykonanych robót budowlanych w przypadkach innych, niż określone w art. 48 ust. 1 lub art. 49b ust. 1 (odrębną regulacją objęto przypadek wykonania robót budowlanych z istotnym odstąpieniem od warunków udzielonego pozwolenia na budowę). Postępowanie prowadzone w sprawie samowoli budowlanej powinno być wówczas zakończone decyzją stwierdzającą brak konieczności nałożenia obowiązków z uwagi na fakt, iż rozpatrywane roboty budowlane spełniają wszystkie wymogi ich zalegalizowania. Celem postępowania naprawczego jest bowiem w szczególności ustalenie poprawności wykonanych robót pod względem techniczno-budowlanym. Jeżeli w wyniku przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego okaże się, że wszystkie czynności lub roboty, które ewentualnie można nakazać w sprawie zostały już dobrowolnie wykonane bądź nie ma potrzeby ich wykonywania ze względu na brak wątpliwości, co do poprawności wykonanych prac pod względem techniczno- budowlanym, to organ powinien zakończyć prowadzone postępowanie legalizacyjne wydając decyzję o odstąpieniu od nakładania obowiązków wymienionych w art. 51 ust. 1 pkt. 2 Prawa budowlanego i orzec w ten sposób co do istoty sprawy (patrz: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15.06.2010r. sygn. akt II OSK 1012/09 oraz wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z 2012.2007 r. sygn. akt II SA/Gl 684/07 - LEX nr 382702). W ocenie WINB zgromadzony w sprawie materiał dowodowy uprawniał powiatowy organ nadzoru budowlanego do wydania orzeczenia merytorycznego na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 Pr. bud. w przedmiocie braku konieczności nałożenia obowiązku wykonania określonych czynności lub robót naprawczych w celu doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem robót budowlanych dotyczących linii elektroenergetycznej L- 405, przebiegającej (między innymi) przez działkę nr [...] (numer działki sprzed podziału) w miejscowości [...]. W szczególności wskazane przez PINB w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji dokumenty dotyczące zakończenia robót budowlanych (m.in. protokoły odbioru z dnia [...].011996 r. oraz z [...].03.1996 r.) świadczą, iż pomimo wykonania robót z naruszeniem wskazanych wyżej przepisów Pr. bud. dotyczących wymagań formalnych, zrealizowano je w sposób zapewniający prawidłowe użytkowanie obiektu. Protokoły te dotyczą odbioru technicznego robót, zaś czynność ta nastąpiła przy udziale przedstawicieli inwestora oraz wykonawcy i inspektora nadzoru. Jednocześnie WINB podkreślił, że ustalenia PINB jednoznacznie wskazują, iż przedmiotowych robót wykonano dysponując zezwoleniem budowlanym wydanym przez właściwy organ administracji architektoniczno-budowlanej w zakresie rzeczowym zgodnym z tym pozwoleniem. W rezultacie w omawianej sprawie brak było przesłanek do uwzględnienia żądania skarżących, kierowanego do PINB i ponawianego w toku postępowania organu I instancji, dotyczącego likwidacji i rozbiórki przedmiotowej linii elektroenergetycznej. Zdaniem organu odwoławczego w omawianym przypadku postępowanie naprawcze zostało zakończone prawidłowo poprzez wydanie decyzji w trybie art. 51 ust. 1 pkt 2 Pr. bud. Przy czym w aktualnym stanie prawnym brak byłoby możliwości żądania od obecnego właściciela linii elektroenergetycznej uzyskania pozwolenia na użytkowanie tego obiektu, które to stanowiło warunek wymieniony w treści decyzji o pozwoleniu na wykonywanie robót, ze względu na brak podstawy prawnej do wydania decyzji w tym zakresie. Zważyć bowiem należy, że w decyzji zezwalającej na wykonywanie robót (decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego z [...].04.1995 r. znak: [...]) jako ich przedmiot określono "remont linii 15 kV". Natomiast stosownie do art. 55 Pr. bud. pozwolenia na użytkowanie wymagają wymienione w tym przepisie obiekty budowlane jednakże w kontekście wydanego pozwolenia na ich "budowę" nie zaś pozwolenia na "remont" (podobna zależność została określona w art. 54 dla obiektów podlegających obowiązkowi zawiadomienia o zakończeniu budowy). Co więcej wskazać należy, że w aktualnym stanie prawnym ustawodawca określił w art. 36 ust. 1 pkt 5 Pr. bud., że "obowiązki i warunki, wynikające z art. 54 lub art. 55" (dotyczące formalnego zakończenia budowy) zawarte są w treści decyzji o pozwoleniu (na budowę lub na wykonywanie robót budowlanych) w formie "informacji". Oznacza to, że takiej "informacji" nie można traktować jako bezwzględnego warunku realizacji przedsięwzięcia budowlanego, na które udzielono pozwolenia, zaś o tym czy zakończenie realizacji przedsięwzięcia podlega wymaganiom formalnym (poprzez udzielenie pozwolenia na użytkowanie czy też zawiadomienie o zakończeniu budowy) decyduje jedynie przepis prawa - konkretnie: art. 55 w związku z art. 54 ustawy Prawo budowlane. Natomiast celem regulacji zawartej w art. 36 ust. 1 pkt 5 Pr. bud. jest uświadomienie inwestorowi spoczywających na nim obowiązków, czyli wymogu zawiadomienia w formie zgłoszenia właściwego organu nadzoru budowlanego o zakończeniu budowy lub konieczności uzyskania, po zakończeniu budowy, pozwolenia na użytkowanie. Jest to realizacja wyrażonej w art. 9 K.p.a. , w myśl której organy administracji publicznej są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw oraz obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego (patrz: Alicja Plucińska-Filipowicz, Prawo budowlane. Komentarz aktualizowany - LEKZel 2018). Podsumowując WINB stwierdził, że decyzja nr [...] PINB z dnia [...].04.2018 r. znak: [...] nie narusza obowiązującego prawa, natomiast wniesione od niej odwołanie przez Państwa K. i I.K., reprezentowanych przez G.D., nie mogło zostać uwzględnione. W ocenie WINB postępowanie organu I instancji zostało przeprowadzone z zachowaniem wymagań procesowych określonych w Kodeksie postępowania administracyjnego, zaś wydane w wyniku rozpatrzenia sprawy rozstrzygnięcie odpowiada przepisom Pr. bud. Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi I.K. złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. Uzasadniając skargę skarżący wskazał, że organ odwoławczy nie odniósł się w swym rozstrzygnięciu i nie odpowiedział na żaden z zarzutów odwołania. Zdaniem skarżącego "poglądy" WINB nie są oparte o żadne przepisy prawa. W ocenie skarżącego linia elektroenergetyczna na przedmiotowym odcinku jest nielegalna. Wymiana słupów na nowe nie jest remontem w rozumieniu art. 3 pkt 8 Pr. bud. lecz budową i dlatego wymaga pozwolenia na budowę. Odpowiadając na skargę WINB wniósł o jej oddalenie, w całości podtrzymując argumenty podniesione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Uczestniczka postępowania K.K. w piśmie z [...] sierpnia 2018 r. wskazała, że absurdalne jest stanowisko WINB, iż wydana przez Kierownika Urzędu Rejonowego decyzja jest jedynie pozwoleniem na remont. W piśmie z [...] sierpnia 2018 r. skarżący wskazał natomiast, że protokoły zakończenia robót budowlanych z [...].01.1996 r. i [...].03.1996 r., na które powołuje się WINB, są to protokoły wewnętrze przedsiębiorstwa energetycznego, stworzone bez udziału organów nadzoru budowlanego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Dokonując sądowej kontroli według kryteriów przewidzianych w ustawie z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302, dalej: P.p.s.a.), Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa materialnego, a jej wydanie poprzedziło postępowanie, w którym nie uchybiono regułom prawa procesowego. Skarżący - co wynika z pism z [...].10.2016 r., [...].01.2017 r., [...],02.2017 r., [...].02.2017 r., oraz [...].03.2017 r., odwołania od decyzji PINB oraz ze skargi - żąda likwidacji samowolnie wybudowanej (jego zdaniem) linii elektroenergetycznej L-405 przebiegającej przez działkę nr [...] (nr działki sprzed podziału) w miejscowości [...]. W związku z tak sformułowanym żądaniem należy wskazać, że inwestycja powyższa została zrealizowana na podstawie decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego z [...] kwietnia 1995 r., nr [...]. Decyzja ta pozostaje w obrocie prawnym, bowiem Wojewoda decyzją z [...] listopada 2017 r. nr [...], stwierdził, że wydana została z naruszeniem prawa lecz organ nie stwierdził jej nieważności, gdyż od dnia jej doręczenia upłynęło 10 lat. Nie można zatem twierdzić, że przedmiotowa inwestycja stanowi samowolę budowlaną. Bezsporne w niniejszej sprawie jest, że inwestycja ta nie została zrealizowana zgodnie z warunkami pozwolenia na budowę, bowiem nie dopełniono zawartego w decyzji o pozwoleniu na budowę wymogu uzyskania pozwolenia na użytkowanie. Nadto roboty budowlane prowadzone były bez dopełnienia obowiązków wynikających z treści art. 42 ust 1 oraz 41 ust. 4 pkt 1 Pr. bud. Inwestor nie zapewnił bowiem objęcia kierownictwa budowy - robót budowlanych na wykonywanie których udzielone zostało pozwolenia na budowę, jak również nie zawiadomił właściwego organu o zamierzonym terminie rozpoczęcia robót. Ponadto na budowie nie był prowadzony dziennik budowy, którego prowadzenie przewiduje art. 45 Pr. bud. Słuszne w związku z tym jest stanowisko WINB, iż nieprawidłowości w powyższym zakresie wypełniają hipotezę z art. 50 ust. 1 pkt 4 w zw. z art. 51 ust. 7 Pr. bud., bowiem roboty budowlane wykonane zostały w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę oraz w przepisach Pr. bud. W takim przypadku - wykonania robót budowlanych z naruszeniem prawa - organ nadzoru budowlanego może prowadzić postępowanie naprawcze, które zakończyć się może wydaniem decyzji na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 lub art. 51 ust. 1 pkt 2 Pr. bud. Decyzje, o których mowa w art. 51 ust. 1 pkt 1 Pr. bud., nakazujące zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego, organ nadzoru budowlanego wydaje w sytuacjach, gdy nie ma żadnej możliwości doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem wykonanych robót budowlanych, natomiast decyzje, o których mowa w art. 51 ust. 1 pkt 2 Pr. bud., nakładające obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem i określające termin ich wykonania – gdy taka możliwość istnieje. Rozstrzygnięcie sprawy będzie miało uzasadnienie również w art. 51 ust. 1 pkt 2 Pr. bud. - jak słusznie wskazał WINB - w sytuacji, gdy nie zachodzi konieczność nałożenia na inwestora obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem a w sprawie wymagane jest orzeczenie merytoryczne z uwagi na żądania kierowane do organu przez uczestników postępowania (z taką sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie). Przepis ten stosuje się bowiem w każdym przypadku, gdy istnieją przesłanki do legalizacji samowolnie wykonanych robót budowlanych w przypadkach innych, niż określone w art. 48 ust. 1 lub art. 49b ust. 1 Pr. bud. (odrębną regulacją objęto przypadek wykonania robót budowlanych z istotnym odstąpieniem od warunków udzielonego pozwolenia na budowę). Postępowanie prowadzone w sprawie samowoli budowlanej powinno być wówczas zakończone decyzją stwierdzającą brak konieczności nałożenia obowiązków z uwagi na fakt, iż rozpatrywane roboty budowlane spełniają wszystkie wymogi ich zalegalizowania. Zdaniem WINB zgromadzony w sprawie materiał dowodowy uprawniał PINB do wydania orzeczenia merytorycznego na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 Pr. bud. w przedmiocie braku konieczności nałożenia obowiązku wykonania określonych czynności lub robót naprawczych w celu doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem robót budowlanych dotyczących linii elektroenergetycznej L- 405, przebiegającej (między innymi) przez działkę nr [...] (numer działki sprzed podziału) w miejscowości [...]. Sąd podziela to stanowisko. Dotyczące bowiem zakończenia robót budowlanych dokumenty, m.in. protokoły odbioru z [...] stycznia 1996 r. oraz z [...] marca1996 r., świadczą, iż pomimo wykonania robót z naruszeniem przepisów Pr. bud. dotyczących wymagań formalnych, zrealizowano je w sposób zapewniający prawidłowe użytkowanie obiektu. Protokoły te dotyczą odbioru technicznego robót, zaś czynność ta nastąpiła przy udziale przedstawicieli inwestora oraz wykonawcy i inspektora nadzoru. Stan techniczny obiektu nie został natomiast zakwestionowany przez skarżącego. Prawidłowo zatem PINB zakończył postępowanie przez wydanie decyzji na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 Pr. bud. W konsekwencji żądanie skarżącego skierowane do PINB, dotyczące likwidacji i rozbiórki przedmiotowej linii elektroenergetycznej, okazało się nieuzasadnione. W tym stanie rzeczy i z powyżej wymienionych względów, skarga podlegała oddaleniu w całości na podstawie art. 151 P.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło