II SA/Go 492/21
WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2021-09-29
Skład orzekający: Grażyna Staniszewska, Adam Jutrzenka-Trzebiatowski, Kamila Karwatowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o zmianę ostatecznej decyzji administracyjnej w trybie art. 155 KPA, dotyczący nałożenia dodatkowego obowiązku utylizacji paszy, może być uwzględniony, jeśli pierwotna decyzja nie rozstrzygała kwestii paszy?Ratio decidendi
Sąd uznał, że wniosek o zmianę ostatecznej decyzji w trybie art. 155 KPA, który zmierza do merytorycznego rozpatrzenia sprawy i nałożenia nowego obowiązku (utylizacji paszy), nie może być uwzględniony, jeśli pierwotna decyzja nie dotyczyła tej kwestii. Postępowanie w trybie art. 155 KPA nie służy ponownemu merytorycznemu rozpoznaniu sprawy ani rozszerzaniu jej zakresu, a jedynie ocenie przesłanek celowościowych zmiany decyzji, która już rozstrzygnęła daną kwestię.Stan faktyczny
Spółka "C." sp. z o.o. złożyła wniosek o zmianę ostatecznej decyzji Powiatowego Lekarza Weterynarii dotyczącej wyznaczenia gospodarstwa jako ogniska grypy ptaków. Wniosek dotyczył uwzględnienia w decyzji obowiązku utylizacji wycenionej paszy. Organy weterynaryjne odmówiły zmiany decyzji, uznając, że pierwotna decyzja nie dotyczyła paszy, a wniosek zmierza do ponownego merytorycznego rozpatrzenia sprawy. Spółka wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Staniszewska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Adam Jutrzenka-Trzebiatowski Asesor WSA Kamila Karwatowicz po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 29 września 2021 r. sprawy ze skargi "C." sp z o.o. na decyzję Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii z dnia [...] r., znak [...] w przedmiocie odmowy zmiany ostatecznej decyzji oddala skargę.
Decyzją z dnia [...] lipca 2020 r. znak: [...] Powiatowy Lekarz Weterynarii działając na podstawie art. 155 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256 z późn. zm.) w związku z art. 42 ust. 10 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt (Dz.U. z 2018 r. 1967 z późn.zm.) po rozpatrzeniu wniosku C. sp. z o.o. z dnia [...] kwietnia 2020 r. odmówił zmiany ostatecznej decyzji Powiatowego Lekarza Weterynarii z dnia [...] marca 2020r., znak: [...], poprzez uwzględnienie w tej decyzji przekazania wycenionych pasz do utylizacji lub przetworzenia jej w sposób zapewniający zabicie wirusa grypy.
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że Powiatowy Lekarz Weterynarii decyzją z dnia [...] marca 2020r., znak: [...], wyznaczył gospodarstwo C. sp. z o.o. [...] położone w miejscowości [...] za ognisko choroby zakaźnej zwierząt - grypy ptaków oraz nałożył na stronę określone nakazy i zakazy, w tym nakaz zabicia drobiu.
W dniu 24.04.2020 r. do Powiatowego Lekarza Weterynarii wpłynął wniosek C. sp. z o.o. w sprawie zmiany decyzji znak: [...] z dnia [...].03.2020 r. w sposób określony przez stronę: tj. poprzez uwzględnienie w tej decyzji przekazania wycenionych pasz do utylizacji lub przetworzenia w sposób zapewniający zabicie wirusa grypy.
Postanowieniem z dnia [...].05.2020r. Powiatowy Lekarz Weterynarii odmówił wszczęcia postępowania w sprawie zmiany decyzji własnej znak: [...] z dnia [...].03.2020 r.
W rezultacie wniesionego przez stronę zażalenia, postanowieniem z dnia [...].06.2020r., znak: [...] Wojewódzki Lekarz Weterynarii uchylił ww. postanowienie organu pierwszej instancji i przekazał temu organowi sprawę do ponownego rozpatrzenia.
Podczas kontroli realizacji wykonania ww. decyzji w sprawie ogniska ptasiej grypy i wprowadzonych w niej nakazów i zakazów w gospodarstwie strony zlokalizowanym w miejscowości [...], przeprowadzonej w dniu [...].04.2020 r. w gospodarstwie strony nie stwierdzono paszy. W związku z powyższym organ wezwał stronę o doprecyzowanie złożonego wniosku z dnia [...].04.2020 r. poprzez wskazanie: o jaką paszę chodzi we wniosku, o jaki sposób jej zagospodarowania, oraz wskazanie obecnego miejsca jej składowania. Strona w piśmie z dnia [...].05.2020 r. wskazała, iż przedmiotowa pasza została spryzmowana wraz ze skażonym obornikiem usuwanym z budynków fermy, załączając do ww. pisma mapę z lokalizacją miejsca pryzmowania.
Organ wskazał, że na dzień złożenia wniosku w sprawie zmiany decyzji Powiatowego Lekarza Weterynarii z dnia [...] marca 2020r., znak: [...] na prowadzonej przez stronę fermie brak było paszy, której wniosek dotyczył, ta bowiem została zagospodarowana przez stronę poprzez dokonanie pryzmowania ze skażonym obornikiem. Organ dodał, że takiego postępowania z paszą nie nakazywał organ Inspekcji Weterynaryjnej, decyzją z dnia [...].03.2020 r. bowiem do pasz w ogóle się decyzja ta nie odnosiła. Ponadto § 6 ust 1 pkt 1 lit c rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 18 grudnia 2007 r. w sprawie zwalczania grypy ptaków ( Dz.U Nr 239 poz. 1752) stanowi, iż: Powiatowy lekarz weterynarii w przypadku stwierdzenia wystąpienia choroby w gospodarstwie wyznacza je jako ognisko choroby oraz (:..)1) nakazuje (...) c) zniszczenie lub obróbkę, w sposób zapewniający zniszczenie wirusa grypy ptaków, produktów ubocznych pochodzenia zwierzęcego, paszy oraz przedmiotów i substancji, które mogły zostać skażone wirusem tej choroby,". Niewydanie nakazu zniszczenia lub obróbki paszy w ww. decyzji jednoznacznie dowodzi, że Powiatowy Lekarz Weterynarii uznał, iż na dzień wydania tej decyzji znajdująca się na fermie pasza nie jest paszą, która mogła być skażona wirusem grypy. Zaznaczenia wymaga, że strona decyzji tej nie zaskarżyła. Nie było zatem prawnych i faktycznych podstaw do objęcia paszy decyzją z dnia [...] marca 2020r., takich podstaw nie było na dzień składania wniosku w sprawie zmiany tej decyzji i nie ma ich na dzień wydania niniejszej decyzji. Dodania wymaga, że prawo weterynaryjne nie reguluje kwestii postępowania z tak przetworzoną - tzn. spryzmowaną ze skażonym obornikiem - paszą.
Zgodnie z art. 155 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego: "Decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo, może być w każdym czasie za zgodą strony uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji i przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony". W ocenie organu uwzględnienie wniosku C. sp. z o.o. prowadziłaby do wydania decyzji niezgodnej z prawem a tym samym godzącej w interes społeczny.
Od powyższej decyzji C. sp. z o.o. wniosła odwołanie. Zaskarżonej decyzji strona zarzuciła naruszenie:
1) art. 155 kpa w zw. z art. 42 ust. 10 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt,
2) art. 6, 7, 8 oraz 77 § 1 kpa
poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i nie rozpatrzenie w sposób wyczerpujący i prawidłowy materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, nie wyjaśnienie w sposób dostateczny stanu faktycznego oraz dokonanie błędnych ustaleń prowadzących do wadliwego rozstrzygnięcia w postaci odmowy zmiany ostatecznej decyzji Powiatowego Lekarza Weterynarii z dnia [...] marca 2020r., znak: [...].
W uzasadnieniu odwołania strona podniosła, że organ błędnie ustalił, iż brak było skażonej paszy, której dotyczył wniosek skarżącego z dnia [...] kwietnia 2020 r. Okoliczność, że pasza znajdowała się na fermie znajduje potwierdzenie w treści protokołu szacowania z dnia [...] marca 2020 r. określającego rodzaj i ilość paszy (pasza [...] w ilości 49 ton). Protokół ten został podpisany przez działającego z ramienia PLW lekarza weterynarii J.S., który osobiście widział na fermie paszę objętą protokołem. Przedmiotową paszę widzieli również rzeczoznawcy dokonujący wycenę. W uzgodnieniu z Powiatowym Lekarzem Weterynarii i lekarzem weterynarii J.S. pasza jako skażona została wysypana w kurniku na obornik, zdezynfekowana i wraz z obornikiem wywieziona na pryzmę.
Decyzją z dnia [...] marca 2021 r. nr [...] Wojewódzki Lekarz Weterynarii, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., oraz art. 5 ust. 1 pkt 2 i art. 15 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. o Inspekcji Weterynaryjnej (Dz. U. z 2021 r. poz. 306), dalej powołanej jako "ustawa o Inspekcji", utrzymał zaskarżoną decyzję w całości.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy przedstawił przebieg postępowania w niniejszej sprawie i wskazał, że w dniu [...].04.2020r. została przeprowadzona kontrola, udokumentowana "Protokołem aktualnej sytuacji w ognisku choroby zakaźnej zwierząt", kontrola nr [...] z dnia [...].04.2020r., w której dokonano zgodnie z jej zapisami oględzin sposobu przechowywania pasz i stwierdzono, że wszystkie silosy były puste.
Dnia [...].04.2020r. Powiatowy Lekarz Weterynarii wezwał Stronę do doprecyzowania jej wniosku z dnia [...].04.2020r.o zmianę ostatecznej decyzji z dnia [...] marca 2020 r. poprzez wskazanie:
1) o jaką paszę chodzi we wniosku,
2) o jaki sposób jej zagospodarowania,
3) obecnego miejsca jej składowania.
W uzasadnieniu wniosku Powiatowy Lekarz Weterynarii powołał się na wyniki w/w kontroli (nr [...]) realizacji wykonania decyzji z dnia [...].03.2020r. znak [...], przeprowadzonej dnia [...].04.2020r., podczas której w gospodarstwie nie stwierdzono paszy. Strona w piśmie z dnia [...].05.2020r., będącym odpowiedzią na wezwanie PLW do doprecyzowania wniosku z dnia [...].04.2020r. wskazała iż:
1) przedmiotem wniosku jest pasza [...], w ilości 49 ton, załączono protokół szacowania paszy z dnia [...].03.2020r.;
2) pasza w uzgodnieniu z Powiatowym Lekarz Weterynarii została wysypana w kurniku na obornik, zdezynfekowana i wraz z obornikiem wywieziona na pryzmę;
3) odnośnie obecnego miejsca składowania - załączono mapkę.
Wskazaną na wstępie decyzją dnia [...] lipca 2020 r. Powiatowy Lekarz Weterynarii odmówił zmiany ostatecznej decyzji Powiatowego Lekarza Weterynarii z dnia [...] marca 2020r., znak: [...], poprzez uwzględnienie w tej decyzji przekazania wycenionych pasz do utylizacji lub przetworzenia jej w sposób zapewniający zabicie wirusa grypy.
Organ odwoławczy wskazał, że na skutek wniesionego przez stronę ponaglenia w sprawie rozpoznania odwołania od decyzji organu I instancji Wojewódzki Lekarz Weterynarii dnia [...] lutego 2021r. wydał postanowienie, w którym stwierdził: 1) przewlekłość w zakresie przekazania odwołania C. Sp. z o.o. od decyzji organu I instancji, 2) nie stwierdził bezczynności w zakresie przekazania odwołania C. Sp. z o.o. od decyzji organu I instancji, 3) stwierdził, że przewlekłość, o której mowa w pkt 1, nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Postanowieniem znak: [...] z dnia [...].02.202l r Główny Lekarz Weterynarii stwierdził, że Wojewódzki Lekarz Weterynarii nie dopuścił się bezczynności lub przewlekłości w sprawie rozpoznania złożonego przez C. sp. z o.o. w dniu 03.08.2020r. odwołania od decyzji Powiatowego Lekarza Weterynarii z dnia [...] lipca 2020 r. znak: [...].
Organ odwoławczy wskazał, że przedmiotowa decyzja Powiatowego Lekarza Weterynarii z dnia [...].07.2020r. nie zawiera rozstrzygnięcia dotyczącego postępowania z paszą. Decyzja ta jest decyzją ostateczną, ponieważ Strona nie złożyła od ww. decyzji odwołania w ustawowym terminie.
Zgodnie z art. 155 k.p.a decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo, może być w każdym czasie za zgodą strony uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji i przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony.
Powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych Wojewódzki Lekarz Weterynarii podniósł, że postępowanie prowadzone na podstawie art. 155 nie może zmierzać do ponownego merytorycznego rozpatrzenia sprawy zakończonej ostatecznym rozstrzygnięciem (por. wyrok NSA z dnia 5 stycznia.2007 r., I OSK 586/06, wyrok NSA z dnia 07 października 2020 r., II OSK 1391/ 18). Jak stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 25 listopada 2010 r. (sygn.. akt II OSK 1810/09) "celem postępowania prowadzonego w trybie art. 155 k.p.a. jest ustalenie zaistnienia przesłanek wymienionych w tym przepisie. Nie zmierza ono do ponownego merytorycznego rozpoznania sprawy już ostatecznie zakończonej. W żadnym razie nie można w tum trubie rozszerzać zakresu sprawy administracyjnej. Zmiana decyzji ostatecznej w trybie art. 155 może być dokonana tylko w granicach stanu faktycznego sprawy "pierwotnej", w oparciu o materiał dowodowy zgromadzony do tej pory. W niniejszej sprawie analiza wniosku Strony o zmianę decyzji oraz złożonego odwołania wskazuje, że zmierza on de facto do ponownego merytorycznego rozpatrzenia sprawy zakończonej decyzją ostateczną PLW z dnia [...].03.2020 r. Wskazana decyzja nie rozstrzygała kwestii dotyczących postępowania z paszą znajdującą się w gospodarstwie Strony, a tym samym brak było podstaw do dokonania przez PLW decyzji zgodnie z wnioskiem Strony. W związku z powyższym Organ II instancji uznał, iż decyzja I instancji została wydana w sposób prawidłowy natomiast zarzut Strony dotyczący naruszenia art. 155 k.p.a. należy uznać za bezzasadny. Jako niezasadne organ uznał zarzuty naruszenia art. art. 6, 7, 8 oraz 77 § 1 k.p.a
Od powyższej decyzji Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego "C." sp. z o.o., reprezentowana przez radcę prawnego, wniosła skargę. Zaskarżonej decyzji skarżąca zarzuciła:
1) mające wpływ na wynik sprawy naruszenie przepisów prawa materialnego, to jest art. 42 ust. 10 ustawy z dnia 11.03.2004r. o ochronie zdrowia zwierząt i zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt ( Dz.U. z 2020r. poz. 1421 t.j.) poprzez jego niewłaściwe zastosowanie oraz § 6 ust. 1 punkt 1c i § 6 ust. 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 18 grudnia 2007r. w sprawie zwalczania grypy ptaków (Dz. U. z 2007r. nr 239 poz. 1752) poprzez ich niezastosowanie i utrzymanie w mocy decyzji Organu I instancji - decyzji Powiatowego Lekarza Weterynarii z dnia [...].07.2020r. znak sprawy: [...] w przedmiocie odmowy zmiany ostatecznej decyzji Powiatowego Lekarza Weterynarii z dnia [...].03.2020r.f znak: [...], w sytuacji, gdy przedmiotowa decyzja z dnia [...].03.2020r. bezzasadnie nie uwzględnia przekazania znajdującej się na j fermie, wycenionej paszy do utylizacji lub przetworzenia jej w sposób zapewniający zabicie wirusa grypy, a tym samym Organ nie zastosował wszystkich środków przewidzianych prawem do zwalczania tej choroby,
2) mające istotny wpływ na wynik sprawy naruszenie przepisów postępowania:
- art. 155 k.p.a. w zw. z art. 140 k.p.a., poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i bezpodstawne stwierdzenie bezzasadności zarzutu skarżącego dotyczącego naruszenia wyżej wskazanego przepisu art. 155 k.p.a.
Skarżąca wskazała, że Organ II instancji, mimo uznania, iż Organ administracji powinien dokonać analizy sprawy pod kątem zbadania dwóch przesłanek, jakimi są interes społeczny i lub słuszny interes strony, w ogóle takiej analizy nie przeprowadził oraz utrzymał w mocy decyzję Organu I instancji, który również w tej kwestii odpowiedniej analizy nie dokonał, zwłaszcza w ogóle nie rozpatrzył przesłanki słusznego interesu strony, a przesłankę interesu społecznego rozpatrzył w sposób wadliwy. Tymczasem w niniejszej sprawie zmianę decyzji Powiatowego Lekarza Weterynarii z dnia [...].03.2020r., znak: [...] w zakresie wnioskowanym przez skarżącą uzasadnia zarówno interes społeczny, jak i słuszny interes strony skarżącej.
- art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie w sytuacji, gdy nie istnieją podstawy faktyczne i prawne do utrzymania w mocy decyzji Organu I instancji
- decyzji Powiatowego Lekarza Weterynarii z dnia [...].07.2020r. znak sprawy: [...] w przedmiocie odmowy zmiany ostatecznej decyzji Powiatowego Lekarza Weterynarii z dnia [...].03.2020r., znak: [...], poprzez uwzględnienie w tej decyzji przekazania wycenionych pasz do utylizacji lub przetworzenia jej w sposób zapewniający zabicie wirusa grypy.
- art. 6, 7, 8 oraz 77 § 1 w zw. z art. 140 k.p.a., poprzez nie wyjaśnienie w sposób dostateczny stanu faktycznego sprawy oraz dokonanie błędnych i wewnętrznie sprzecznych ustaleń prowadzących do wadliwego zastosowania przepisów prawa materialnego oraz przepisów postępowania stanowiących podstawę wydania zaskarżonej decyzji.
Stawiając powyższe zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie decyzji organów obydwu instancji oraz o przeprowadzenie dowodów z dokumentów tj.:
- protokół szacowania z dnia [...].03.2020r. określający rodzaj i ilość paszy (pasza [...] w ilości 49 ton) na okoliczność, iż pasza [...] w ilości 49 ton znajdowała się na fermie drobiu skarżącego w miejscowości [...] nr weterynaryjny [...]
- decyzja Powiatowego Lekarza Weterynarii z dnia [...] 03.2020r. znak sprawy: [...]
- wniosek skarżącego z dnia [...].04.2020r. wraz z poświadczeniem wpływu do Powiatowego Lekarza Weterynarii
- decyzja Powiatowego Lekarza Weterynarii z dnia [...].04.2020r. znak sprawy: [...]
na okoliczność dokonania zmiany przez Organ I instancji innej decyzji własnej wydanej w odniesieniu do skarżącego, dotyczącej innego stada skarżącego, na podstawie art. 155 k.p.a., poprzez rozszerzenie zakresu utylizacji o paszę, która, podobnie jak w niniejszej sprawie, nie była objęta zakresem rozstrzygnięcia w pierwotnej, zmienianej decyzji.
W uzasadnieniu skargi skarżąca wskazała, że zaskarżona decyzja Organu II instancji, jak również poprzedzająca ją decyzja Organu I instancji, nie są zasadne i winny zostać uchylone w całości gdyż przedmiotowa decyzja z dnia [...].03.2020r. bezzasadnie nie uwzględnia przekazania znajdującej się na fermie, wycenionej paszy do utylizacji lub przetworzenia jej w sposób zapewniający zabicie wirusa grypy, a tym samym Organ nie zastosował wszystkich środków przewidzianych prawem do zwalczania tej choroby.
Skarżąca wskazała, że zgodnie z art. 42 ust. 10 ustawy z dnia 11.03.2004r. o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt, w przypadku uzasadnionego podejrzenia choroby zakaźnej zwierząt lub jej stwierdzenia powiatowy lekarz weterynarii stosuje środki przewidziane dla zwalczania danej choroby. W dniu [...].03.2020r. Powiatowy Lekarz Weterynarii wydał decyzję znak: [...], w której wyznaczył gospodarstwo skarżącego (nr wet. [...]) za ognisko choroby zakaźnej zwierząt - grypy ptaków typu A podtypu H5N8, wydając w związku z tym określone nakazy, w tym (pkt 1 ppkt 6) nakaz utylizacji drobiu w sposób zapobiegający szerzeniu się choroby. Organ nie wydał analogicznego nakazu wobec paszy, uznając błędnie w uzasadnieniu decyzji z dnia [...].07.2020r. znak sprawy: [...], że znajdująca się na fermie pasza nie jest paszą, która mogła być skażona wirusem grypy.
Skarżąca podniosła, że organy błędnie nie zastosowały w sprawie przepisów § 6 ust. 1 punkt 1c oraz § 6 ust. 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 18 grudnia 2007r. w sprawie zwalczania grypy ptaków, podczas, gdy dotyczą one postępowania z paszą na fermie drobiu w przypadku wykrycia na fermie ogniska ptasiej grypy.
Zgodnie z powołanym § 6 ust. 1 punkt 1c :powiatowy lekarz weterynarii w przypadku stwierdzenia wysoce zjadliwej grypy ptaków w gospodarstwie wyznacza je jako ognisko choroby i stosuje środki określone w § 3 ust. 1 pkt 2-5 i ust 2 i 3 oraz:
1) nakazuje: (...) c) zniszczenie lub obróbkę, w sposób zapewniający zniszczenie wirusa grypy ptaków j produktów ubocznych pochodzenia zwierzęcego, paszy oraz przedmiotów i substancji, które mogły zostać skażone wirusem tej choroby,
Zgodnie z powołanym § 6 ust. 2: po usunięciu z gospodarstwa zwłok drobiu lub innych ptaków obiekty budowlane lub inne miejsca, w których przebywały drób lub inne ptaki, środki transportu wykorzystywane do transportu drobiu lub innych ptaków, ich zwłok lub mięsa, paszy. ściółki lub nawozów naturalnych oraz inne przedmioty lub substancje, które mogły zostać skażone wirusem wysoce zjadliwej grypy ptaków, czyści się i odkaża pod nadzorem urzędowym powiatowego lekarza weterynarii.
Zdaniem skarżącej organ II instancji naruszył art. 155 k.p.a. w zw. z art. 140 k.p.a., poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i bezpodstawne stwierdzenie bezzasadności zarzutu skarżącej dotyczącego naruszenia ww. przepisu art. 155 k.p.a.
Organ II instancji nie przeprowadził analizy sprawy pod kątem zbadania dwóch przesłanek, jakimi są interes społeczny lub słuszny interes strony oraz utrzymał w mocy decyzję Organu I instancji, który również w tej kwestii odpowiedniej analizy nie dokonał. Tymczasem w niniejszej sprawie zmianę decyzji Powiatowego Lekarza Weterynarii z dnia [...].03.2020r., znak: [...] w zakresie wnioskowanym przez skarżącą uzasadnia zarówno interes społeczny, jak i słuszny interes strony skarżącej. Zdaniem Organu uwzględnienie wniosku skarżącej prowadziłoby do wydania decyzji niezgodnej z prawem, a tym samym godzącej w interes społeczny. Niezgodność z prawem nie została jednak przez Organ wyjaśniona ani tym bardziej wykazana za pomocą analizy konkretnych przepisów prawa. Organ ograniczył się w zasadzie do lakonicznego stwierdzenia, nie popartego jakimikolwiek argumentami jurydycznymi, że "prawo weterynaryjne nie reguluje kwestii postępowania z tak przetworzoną - tzn. spryzmowaną ze skażonym obornikiem - paszą". Uznał jednocześnie, że pasza nie mogła być skażona wirusem grypy. Zdaniem skarżącej stanowisko Organu oprócz tego, że nie znajduje oparcia w konkretnych regulacjach prawnych, jest nielogiczne i wewnętrznie sprzeczne. Pasza spryzmowana ze skażonym obornikiem mogła być bowiem skażona i powinna podlegać nakazowi utylizacji. Dopiero takie rozstrzygnięcie zapewniałoby zastosowanie niezbędnych środków w celu zapobieżenia szerzeniu się choroby, a zatem byłoby zgodne z interesem społecznym. W tej sytuacji, to wydane przez Organ rozstrzygnięcie o odmowie zmiany decyzji godzi w ten interes. Nie uwzględnia ponadto słusznego interesu strony skarżącej, co do występowania którego Organy w ogóle nie przeprowadziły żadnej analizy. Tymczasem skarżąca już w odwołaniu z dnia [...].07.2020r. od decyzji Organu I instancji podnosiła, iż w decyzji Powiatowego Lekarza Weterynarii z dnia [...].03.2020r., znak: [...] powinien znaleźć się zapis o nakazaniu przekazania 49 ton paszy do utylizacji lub przetworzenia jej w sposób zapewniający zabicie wirusa grypy, gdyż z tego tytułu na podstawie art. 49 ust. 6 ustawy o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt skarżący mógłby wystąpić o należne mu odszkodowanie.
Zdaniem skarżącej nie można zgodzić się ze stanowiskiem Organu lI instancji, że dokonanie zmiany decyzji Powiatowego Lekarza Weterynarii z dnia [...].03.2020r. w trybie art. 155 k.p.a. prowadziłoby do rozszerzenia zakresu sprawy administracyjnej. Zakres sprawy i determinowany jest bowiem nie poszczególnymi przedmiotami nakazów, ale podjęciem wszelkich środków niezbędnych do zwalczenia choroby. Nadrzędnym celem i istotą decyzji z dnia [...].03.2020r. było bowiem zapobieżenie szerzenia się wirusa grypy ptaków, bez względu na to czy dotyczy to samych ptaków czy innych rzeczy lub przedmiotów znajdujących się w ich otoczeniu.
Stanowisko skarżącej potwierdza okoliczność, że ten sam Organ I instancji na podstawie art. 155 k.p.a dokonał zmiany innej decyzji własnej wydanej w odniesieniu do skarżącego, dotyczącej innego stada skarżącego, poprzez rozszerzenie zakresu utylizacji o paszę, która, podobnie jak w niniejszej sprawie, nie była objęta zakresem rozstrzygnięcia w pierwotnej, zmienianej decyzji.(dowód: 1) decyzja Powiatowego Lekarza Weterynarii z dnia [...].03.2020r. znak sprawy: [...], 2) wniosek skarżącego z dnia [...].04.2020r. wraz z poświadczeniem wpływu do Powiatowego Lekarza Weterynarii, 3) decyzja Powiatowego Lekarza Weterynarii z dnia [...].04.2020r. znak sprawy: [...])
Skarżąca zarzuciła ponadto, że organ lI instancji naruszył art. 6, 7, 8 oraz 77 § 1 w zw. z art. 140 k.p.a., poprzez nie wyjaśnienie w sposób dostateczny stanu faktycznego sprawy oraz dokonanie błędnych i wewnętrznie sprzecznych ustaleń prowadzących do wadliwego zastosowania przepisów prawa materialnego oraz przepisów postępowania stanowiących podstawę wydania zaskarżonej decyzji. Organ II instancji przyjął bowiem za Organem I instancji że na dzień złożenia wniosku na prowadzonej przez stronę fermie brak było paszy, której wniosek dotyczył, a jednocześnie ustalił (jak wskazał Powiatowy Lekarz j Weterynarii), iż przedmiotowa pasza została zagospodarowana przez skarżącego poprzez dokonanie pryzmowania ze skażonym obornikiem. Skoro zatem pasza została spryzmowana, to znaczy, że przedmiotowa pasza jednak znajdowała się na fermie i powinna być objęta nakazami zapobiegającymi szerzeniu się wirusa grypy.
Skarżąca w toku postępowania podnosiła okoliczność, że pasza znajdowała się na fermie, co znajduje potwierdzenie w treści załączonego do pisma skarżącego z dnia [...].05.2020r. protokołu szacowania z dnia [...].03.2020r. określającego rodzaj i ilość paszy (pasza [...] w ilości 49 ton). Przedmiotowy protokół został podpisany przez działającego z ramienia Powiatowego Lekarza Weterynarii lekarza weterynarii J.S., który osobiście widział na fermie paszę objętą protokołem. Przedmiotową paszę widzieli również rzeczoznawcy dokonujący wyceny paszy – H.T. i J.S.. (dowód: protokół szacowania z dnia [...].03.2020r. określający rodzaj i ilość paszy (pasza [...] w ilości 49 ton).
W uzgodnieniu z Powiatowym Lekarzem Weterynarii A.G. i lekarzem weterynarii J.S. pasza jako skażona została wysypana w kurniku na obornik, zdezynfekowana i wraz z obornikiem wywieziona na pryzmę.
Skarżąca podniosła, że wykazane uchybienia uzasadniają również zarzut naruszenia przez Organ II instancji przepisu art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie w sytuacji, gdy nie istnieją podstawy faktyczne i prawne do utrzymania w mocy decyzji Powiatowego Lekarza Weterynarii z dnia [...].07.2020r. znak sprawy: [...].
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Sprawa niniejsza rozpoznana została w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, na podstawie art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. 2019.2325 z późn. zm.) zwana dalej p.p.s.a. Zgodnie z treścią tego przepisu sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. Strony wniosły o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 p.p.s.a.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.
Zgodnie z art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137) i art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd administracyjny kontroluje legalność zaskarżonego rozstrzygnięcia administracyjnego, czyli jego zgodność z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa, obowiązującymi w dacie jego wydania. W myśl art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. sąd uchyla zaskarżoną decyzję lub postanowienie, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Podkreślenia wymaga, że sąd orzeka na podstawie akt sprawy (art. 133 § 1 p.p.s.a.), nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).
Istota niniejszej sprawy sprowadza się do oceny prawidłowości zastosowania przez organ odwoławczy art. 155 k.p.a., który reguluje jeden z nadzwyczajnych trybów postępowania administracyjnego i daje podstawę do weryfikacji ostatecznych decyzji prawidłowych lub obarczonych wadami niekwalifikowanymi. Przepis ten dotyczy instytucji wzruszenia decyzji ostatecznej ze skutkiem ex nunc, czyli ze skutkiem od daty podjęcia decyzji zmieniającej na podstawie art. 155 kpa, z powodów niezwiązanych z ochroną legalności, lecz z powodów natury celowościowej, motywowanych interesem społecznym lub słusznym interesem strony. Możliwość wzruszenia ostatecznych decyzji administracyjnych w tym trybie stanowi odstępstwo od zasady trwałości decyzji administracyjnych, określonej w art. 16 § 1 k.p.a. Zgodnie z treścią art. 155 kpa decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo, może być w każdym czasie za zgodą strony uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji i przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony; przepis art. 154 § 2 stosuje się odpowiednio. Z przytoczonego przepisu art. 155 k.p.a. wynika, że organ administracji publicznej może uchylić lub zmienić decyzję ostateczną, jeżeli spełnione są łącznie następujące przesłanki:
1) w obrocie prawnym istnieje decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo;
2) strona wyraziła zgodę na zmianę lub uchylenie tej decyzji;
3) przepisy szczególne nie sprzeciwiają się zmianie lub uchyleniu takiej decyzji;
4) za uchyleniem lub zmianą decyzji przemawiają interes społeczny lub słuszny interes strony.
W piśmiennictwie oraz orzecznictwie sądowym podkreśla się, że istotą postępowania w trybie art. 155 kpa jest sprawdzenie, czy w ustalonym stanie faktycznym i prawnym istnieją szczególne przesłanki, które przemawiają za uchyleniem lub zmianą decyzji ostatecznej. Prawna możliwość zastosowania trybu przewidzianego w art. 155 uwarunkowana jest zatem prowadzeniem postępowania w ramach tego samego stanu prawnego i faktycznego oraz z udziałem tych samych stron. Postępowanie prowadzone na podstawie art. 155 nie może zmierzać do ponownego merytorycznego rozpatrzenia sprawy zakończonej ostatecznym rozstrzygnięciem (wyrok NSA z 5.01.2007 r., I OSK 586/06, LEX nr 320845; zob. także wyrok NSA z 25.11.2010 r., II OSK 1810/09, LEX nr 746810, w którym stwierdzono, że celem postępowania prowadzonego w trybie art. 155 jest ustalenie zaistnienia przesłanek wymienionych w tym przepisie. Nie zmierza ono do ponownego merytorycznego rozpoznania sprawy już ostatecznie zakończonej. W żadnym razie nie można w tym trybie rozszerzać zakresu sprawy administracyjnej. Zmiana decyzji ostatecznej w trybie art. 155 może być dokonana tylko w granicach stanu faktycznego sprawy "pierwotnej", w oparciu o materiał dowodowy zgromadzony do tej pory). Wskazuje się nadto, że rozważenie możliwości stosowania trybu przewidzianego w art. 155 wymaga uprzedniego ustalenia, czy w konkretnym przypadku występuje tożsamość sprawy administracyjnej w znaczeniu materialnym (uzasadnienie uchwały NSA (7) z 3.11.2009 r., II GPS 2/0-9, ONSA WSA 2010/1, poz. 4). Na sprawę administracyjną w znaczeniu materialnym składają się elementy podmiotowe i przedmiotowe. Tożsamość elementów podmiotowych to tożsamość podmiotu będącego adresatem praw lub obowiązków, a tożsamość przedmiotowa to tożsamość treści tych praw i obowiązków oraz ich podstawy faktycznej i prawnej. Inaczej, tożsamość sprawy występuje, gdy występują te same podmioty, gdy dotyczy ona tego samego przedmiotu i tego samego stanu prawnego w niezmienionym stanie faktycznym sprawy (uchwała NSA w Warszawie (7) z 27.06.2000 r., FPS 12/09, ONSA 2001/1, poz. 7; wyrok NSA w Warszawie z 29.04.1998 r., IV SA/1061/96, LEX nr 45166; wyrok NSA w Warszawie z 20.01.1999 r., II SA 6434/97, LEX nr 37852). W uzasadnieniu powołanej wyżej uchwały NSA z 3.11.2009 r., II GPS 2/09, przyjęto, że "ocena istnienia tożsamości sprawy administracyjnej w wypadku trybów nadzwyczajnych powinna uwzględniać, że nieuchronne zmiany stanu faktycznego nie mogą mieć na nią wpływu, gdy chodzi o konkretyzację jednego stosunku administracyjnoprawnego. W wypadku stosowania art. 155 k.p.a. regułą jest, że to właśnie zmiana okoliczności faktycznych, następująca po skonkretyzowaniu uprawnień lub obowiązków strony, uzasadnia skorzystanie z instytucji zmiany (uchylenia) decyzji. W związku z tym należało uznać, że jeżeli wspomniana zmiana zachodzi w ramach jednego stosunku administracyjnoprawnego, to tożsamość sprawy nie zostaje naruszona. W wypadku przyjęcia poglądu przeciwnego możliwość stosowania art. 155 k.p.a. zostałaby istotnie ograniczona". W konkluzji sąd uznał, że "dopóki mamy do czynienia z tymi samymi prawami i obowiązkami tych samych podmiotów, ukształtowanymi obowiązującą decyzją, z tym samym lub zachowującym ciągłość regulacji stanem prawnym i niezmienionym w kwestiach prawnie istotnych stanem faktycznym, dopóty można mówić o tożsamości sprawy administracyjnej w znaczeniu materialnoprawnym". Por. także wyrok NSA z 21.10.2016 r., II OSK 37/15, LEX nr 2169177, w którym przyjęto, że "decyzja wydana na podstawie art. 155 k.p.a. może dotyczyć wyłącznie kwestii rozstrzygniętych decyzją ostateczną, tj. decyzją, której dotyczy postępowanie o zmianę lub uchylenie, a nie kwestii nowych. Postępowanie na podstawie art. 155 k.p.a. toczy się w tej samej, z materialnego punktu widzenia, sprawie administracyjnej, w której toczyło się postępowanie pierwotne" (por. M. Jaśkowska,. M. Wilbrant - Gotowicz, A. Wróbel Komentarz do Kodeksu postępowania administracyjnego. Lex).
W badanej sprawie skarżąca wniosła o zmianę ostatecznej decyzji Powiatowego Lekarza Weterynarii z dnia [...] marca 2020r., w której organ wyznaczył gospodarstwo skarżącej spółki położone w miejscowości [...] za ognisko choroby zakaźnej zwierząt - grypy ptaków oraz nałożył na stronę określone nakazy i zakazy, w tym nakaz zabicia drobiu.
Wniosek o zmianę powyższej decyzji dotyczył zakresu nałożonych na stronę obowiązków i zmierzał do zawarcia w decyzji, obok obowiązków już w niej określonych, również obowiązku przekazania przez stronę do utylizacji paszy [...] w ilości 49 ton. W toku postępowania, powołując się na przepisy ustawy o ochronie zdrowia zwierząt oraz § 6 ust. 1 pkt c i ust. 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 18 grudnia 2007r. w sprawie zwalczania grypy ptaków zwalczania chorób zakaźnych skarżąca dowodziła, że w stanie faktycznym ustalonym na datę wydania ostatecznej decyzji Powiatowego Lekarza Weterynarii z dnia [...] marca 2020 r., nałożenie obowiązku utylizacji paszy było jak najbardziej zasadne. Jak podaje skarżąca - ponadto z protokołu szacowania z dnia [...] marca 2020 r. określającego rodzaj i ilość paszy (pasza [...] w ilości 49 ton) wynika, że w tym dniu pasza znajdowała się na fermie, której dotyczyła w.w. decyzja z dnia [...] marca 2020 r. Protokół ten został podpisany przez działającego z ramienia PLW lekarza weterynarii J.S., który osobiście widział na fermie paszę objętą protokołem. Przedmiotową paszę widzieli również rzeczoznawcy dokonujący wycenę. W uzgodnieniu z Powiatowy Lekarzem Weterynarii i lekarzem weterynarii J.S. pasza jako skażona została wysypana w kurniku na obornik, zdezynfekowana i wraz z obornikiem wywieziona na pryzmę.
Wniosek strony o zmianę ostatecznej decyzji w trybie art. 155 kpa w określonym przez nią zakresie, nie mógł odnieść spodziewanego rezultatu. Rozpoznanie wniosku o zmianę decyzji poprzez nałożenie na stronę postępowania kolejnego obowiązku bezspornie wymagało od organu rozpoznania sprawy pod względem merytorycznym - w zakresie zasadności nałożenia na stronę obowiązku polegającego na utylizacji paszy dla zwierząt. Wskazuje na to już argumentacja skarżącej spółki, która dowodząc słuszności swego stanowiska powołuje się na przepisy prawa materialnego. Wskazać przyjdzie, że w postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 155 kpa nie jest dopuszczalne rozpoznanie sprawy pod względem merytorycznym. W postępowaniu tym - jak wyżej podniesiono - organ bada jedynie następujące okoliczności: czy w obrocie prawnym istnieje decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo; czy strona wyraziła zgodę na zmianę lub uchylenie tej decyzji; czy przepisy szczególne nie sprzeciwiają się zmianie lub uchyleniu takiej decyzji; oraz - czy za uchyleniem lub zmianą decyzji przemawiają interes społeczny lub słuszny interes strony. Rozpoznając sprawę w trybie art. 155 kpa organ nie jest władny do ponownego merytorycznego rozpoznania sprawy, nie jest również upoważniony do ustalenia stanu faktycznego sprawy. Jak wyżej zaznaczono sprawa której dotyczy postępowanie prowadzone w trybie art. 155 kpa musi być tożsama pod względem materialnym ze sprawą rozstrzygniętą decyzją ostateczną co oznacza, że w obydwu postępowaniach (tj. zakończonym decyzją ostateczną oraz w postępowaniu prowadzonym w sprawie zmiany tej decyzji) muszą występować te same podmioty, których dotyczą decyzje oraz musi istnieć tożsamość treści praw i obowiązków oraz ich podstawy faktycznej i prawnej. W analizowanej sprawie wniosek strony o zmianę decyzji w trybie art. 155 kpa powyższych warunków nie spełniał. Uwzględnienie wniosku o zmianę decyzji doprowadziłoby do zmiany ostatecznego rozstrzygnięcia pod względem merytorycznym, poprzez objęcie zmienianą decyzją stanu faktycznego i prawnego, który nie był przedmiotem ani analizy, ani rozpoznania, ani rozstrzygnięcia ostateczną decyzją Powiatowego Lekarza Weterynarii z dnia [...] marca 2020r. Z treści przedmiotowej decyzji wynika bowiem, że organ nie rozważał zagadnienia utylizacji paszy, nadto w przywołanym w niej stanie faktycznym i prawnym organ nie odniósł się do potrzeby jej utylizacji. W trybie art. 155 kpa dokonanie powyższej zmiany decyzji ostatecznej nie jest dopuszczalne.
W tych okolicznościach stanowisko organu zawarte w zaskarżonej decyzji należy ocenić jako prawidłowe. W konsekwencji stwierdzenia, że zmiana decyzji w trybie art. 155 kpa była niedopuszczalna, zbędna była analiza sprawy pod kątem spełnienia przesłanek zmiany decyzji, wymienionych w art. 155 kpa, które odnoszą się do interesu społecznego oraz słusznego interesu strony i dotyczą następnego etapu postępowania, tj. po stwierdzeniu dopuszczalności zmiany decyzji.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skarga została oddalona.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło