II SA/Go 493/18

WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2018-09-13

Skład orzekający: Adam Jutrzenka-Trzebiatowski, Grażyna Staniszewska, Jarosław Piątek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego uchylająca decyzję organu pierwszej instancji i przekazująca sprawę do ponownego rozpoznania była zgodna z art. 138 § 2 k.p.a.?
Ratio decidendi
Decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego uchylająca decyzję organu pierwszej instancji i przekazująca sprawę do ponownego rozpoznania była zgodna z art. 138 § 2 k.p.a., ponieważ organ pierwszej instancji nie wyjaśnił dostatecznie stanu faktycznego sprawy, w szczególności nie ustalił jednoznacznie, czy wnioskodawca jest zstępnym uprawnionych oraz czy faktycznie władał działką od śmierci ostatniego uprawnionego. Te braki w postępowaniu dowodowym miały istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy.
Stan faktyczny
T.G. wystąpił o nieodpłatne przyznanie na własność działki, którą użytkował od śmierci rodziców. Starosta wydał decyzję przyznającą własność działki, uznając, że T.G. spełnia przesłanki z art. 118 ust. 2a ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników. Krajowy Ośrodek Wsparcia Rolnictwa wniósł odwołanie, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym brak wykazania przez T.G. faktycznego władania działką od śmierci ostatniego uprawnionego oraz jego pokrewieństwa z pierwotnymi właścicielami. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło decyzję Starosty i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania, wskazując na braki w postępowaniu dowodowym. T.G. złożył sprzeciw od tej decyzji.
Rozstrzygnięcie
Oddalono sprzeciw.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Adam Jutrzenka-Trzebiatowski Sędziowie Sędzia WSA Grażyna Staniszewska Asesor WSA Jarosław Piątek (spr.) Protokolant referent stażysta Katarzyna Grycuk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 września 2018 r. sprawy ze sprzeciwu T.G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie przyznania na własność działki oddala sprzeciw. Pismem z dnia [...] listopada 2016 r., T.G. (dalej również jako skarżący) wystąpił do Starosty o nieodpłatne przyznanie na jego rzecz prawa własności działki o nr ewid. [...] o pow. 0,3317 ha, uzasadniając swój wniosek faktem, iż od śmierci rodziców J. i M., wyżej wymieniona działka jest przez niego rolniczo użytkowana, na dowód czego, przedstawił stosowne oświadczenia, potwierdzone przez sołtysa wsi oraz użytkowników działek sąsiadujących. Działając na podstawie art. 118 ust. 1, 2a i 4 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz. U. z 2015 r., poz. 704 ze zm., obecnie Dz. U. z 2018 r., poz. 858) dalej jako u.s.r., Starosta wydał w dniu [...] marca 2018 r. decyzję Nr [...] w przedmiocie nieodpłatnego przeniesienia na rzecz T.G. działki dożywotniego użytkowania, położonej w [...], oznaczonej geodezyjnie nr [...] o pow. 0,3321 ha, użytkowaną jako działka rentowa z tytułu przekazania gospodarstwa rolnego na własność Państwa i stanowiącej własność Skarbu Państwa. W uzasadnieniu swego stanowiska, organ I instancji stwierdził, iż mając na uwadze treść art. 118 ust 2 u.s.r., T.G. posiada interes prawny w ubieganiu się o przyznanie mu na własność przedmiotowej działki, jako zstępny po śmierci dziadków: S. i A.G., bowiem faktycznie włada, w zakresie odpowiadającym jego uprawnieniom, daną nieruchomością i wystąpił z wnioskiem przyznanie prawa własności działki. Organ wskazał, iż zgodnie z art. 118 ust. 1 u.s.r. - osobie, której przysługuje prawo użytkowania działki z tytułu przekazania gospodarstwa rolnego państwu, w myśl dotychczasowych przepisów, na jej wniosek przyznaje się nieodpłatnie własność tej działki. Natomiast w myśl przepisów art. 118 ust. 2a z wnioskiem o przyznanie prawa własności działki określonej w ust. 1 lub 2 może wystąpić również zstępny osoby uprawnionej, o której mowa w tych przepisach, który po śmierci tej osoby faktycznie włada, zakresie odpowiadającym jej uprawnieniom, daną nieruchomością; jeżeli jednak uprawnionym są oboje małżonkowie, wniosek taki może być zgłoszony dopiero po śmierci obojga małżonków. Z treści powołanego przepisu wynika, że uprawnienia do żądania bezpłatnego przekazania działki pozostawionej rolnikowi do dożywotniego użytkowania obwarowane jest koniecznością złożenia wniosku przez osobę, której przysługuje prawo do jej użytkowania. Mając na względzie zebrane dowody w sprawie, tj. oświadczenie T.G., potwierdzone przez sołtysa wsi i pięcioro użytkowników sąsiednich działek, organ I instancji bez wizji w terenie, uznał za wystarczające, iż T.G. spełnia przesłanki do nadania na jego rzecz działki dożywotniego użytkowania. Od powyższej decyzji, w ustawowym terminie, odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego (dalej również SKO) wniósł Krajowy Ośrodek Wsparcia Rolnictwa O.T., dalej także jako KOWR. Przedmiotowej decyzji strona zarzuciła naruszenie art. 118 ust. 1 i 2a u.s.r. poprzez jego błędne zastosowanie i przyznanie T.G. własności działki dożywotniego użytkowania, pomimo że wnioskodawca nie wykazał, aby władał przedmiotową działką od daty śmierci ostatniego uprawnionego, tj. od lipca 1995 r. w zakresie wynikającym z prawa użytkowania oraz w związku z brakiem wykazania, że T.G. jest zstępnym S. i A.G.. Ponadto KOWR wskazał na błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę zaskarżonej decyzji polegający na bezzasadnym przyjęciu, że T.G. użytkował przedmiotową działkę nieprzerwanie od śmierci ostatniego uprawnionego włada przedmiotową działką w zakresie wynikającym z prawa użytkowania. Nadto w odwołaniu zarzucono naruszenie przepisów art. 7, art. 75, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez niepodjęcie przez organ niezbędnych działań w celu dokładnego ustalenia stanu faktycznego, brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego, dokonania oceny, czy poszczególne okoliczności zostały udowodnione. Uzasadniając swoje stanowisko KOWR podkreślił, że organ nie poczynił ustaleń popartych odpowiednimi dowodami odnośnie spełnienia przesłanek wynikających z art. 118 ust. 2a u.s.r. Ponadto organ błędnie rozpatrzył materiał dowodowy i na jego podstawie doszedł do wadliwych wniosków. Sam wynik wizji w terenie zdaniem KOWR prowadzi do oczywistych wniosków, że działka o nr ewid. [...] jest niezadbana i nieużytkowana zgodnie z jej rolniczym przeznaczeniem. Ponadto wątpliwości KOWR budziło jednostronne przyjęcie przez Starostę okoliczności faktycznego władania nieruchomością przez wnioskodawcę, co stanowi uchybienie obowiązkowi w zakresie poczynienia konkretnych i nie budzących wątpliwości ustaleń. Organ winien doprowadzić do przeprowadzenia rozprawy administracyjnej, w toku której przesłuchani zostaliby wszyscy właściciele sąsiadującej z działką [...] nieruchomości oraz sołtys wsi [...]. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2018 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Uzasadniając swoje stanowisko organ II instancji wskazał, że w żaden sposób nie ustalono, że T.G. jest zstępnym właścicieli gospodarstwa rolnego o powierzchni 1,68 ha w [...], które decyzją Naczelnika Miasta i Gminy Nr [...] z dnia [...] listopada 1980 r. zostało przejęte nieodpłatnie na własność Skarbu Państwa w zamian za świadczenia emerytalno-rentowe. Zdaniem SKO już sam wniosek T.G. budzi poważne wątpliwości, z którego treści wynika, że rodzice wnioskodawcy – J. i M.G., przekazali gospodarstwo rolne na własność Państwa w 1980r. Natomiast z załączonej do wniosku kserokopii decyzji Naczelnika Miasta i Gminy o przejęciu nieodpłatnym na własność Skarbu Państwa przedmiotowego gospodarstwa wynika, że dokonali tego A. i S.G., czyli dziadkowie wnioskodawcy. Organ nie przeprowadził oględzin, a z dołączonych zdjęć nie wynika, że sfotografowano przedmiotową nieruchomość. Organ zupełnie odstąpił od obowiązku przesłuchania świadków, przede wszystkim stron postępowania i sąsiadów nieruchomości, a także sołtysa. Brak w aktach aktu zgonów właścicieli nieruchomości, kserokopii dowodu osobistego wnioskodawcy, a także jakiegokolwiek dowodu z przeprowadzenia postępowania spadkowego. Organ odwoławczy stwierdził, iż nie zostało wykazane, aby T.G. najpóźniej w chwili śmierci uprawnionego przejął po nim posiadanie działki i działkę tę nieprzerwanie posiada do dnia wydania decyzji a także nie zostało wykazane spełnienie przesłanki nieprzerwanego władania nieruchomością przez T.G. od chwili śmierci uprawnionego do dnia wydania decyzji, wobec czego nie spełniono przesłanek ustawowych z art. 118 ust. 1 i 2a u.s.r. Wobec powyższego, organ II instancji uchylił zaskarżoną decyzji w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, zgodnie z art. 138 § 2 k.p.a., gdyż rozpoznanie sprawy wymaga przeprowadzenia pełnego postępowania dowodowego. Pismem z dnia [...] czerwca 2018 r. T.G., reprezentowany przez r. pr. I.K., złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. sprzeciw od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] kwietnia 2018 r. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 138 § 2 k.p.a. poprzez jego zastosowanie i przyjęcie przez organ odwoławczy, iż w toku postępowania wnioskodawca nie wykazał, że władał działką o nr [...] od daty śmierci ostatniego uprawnionego w zakresie wynikającym z prawa użytkowania oraz, że jest on zstępnym S. i A.G., wobec czego jego zdaniem decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Ponadto wnoszący sprzeciw zarzucił naruszenie art. 89 § 2 k.p.a. poprzez przyjęcie, iż na organie spoczywał obowiązek przeprowadzenia rozprawy oraz przesłuchania stron postępowania a także sąsiadów nieruchomości oraz sołtysa pomimo złożenia przez strony stosownych oświadczeń woli. Dodatkowo skarżący zarzucił naruszenie art. 118 ust. 1 i 2a u.s.r. poprzez jego niezastosowanie i orzeczenie o odmowie przyznania T.G. dożywotniego użytkowania działki nr [...], pomimo spełnienia przez skarżącego ustawowych przesłanek nabycia przedmiotowego prawa. Zdaniem skarżącego organ I instancji nie był obligatoryjnie zobowiązany do przeprowadzenia rozprawy oraz przesłuchania stron postępowania. W ocenie organu I instancji zebrany w sprawie materiał dowodowy, a w szczególności oświadczenia i wyniki wizji w terenie przeprowadzonej w dniu [...] stycznia 2018 r., stanowią podstawę do rozstrzygnięcia sprawy. Ponadto na istotny fakt skarżący wskazał, iż organ nie miał jakichkolwiek podstaw aby kwestionować treść złożonych oświadczeń, a wnioski Kolegium jakoby wnioskodawca ustalił treść oświadczeń są zdaniem skarżącego całkowicie nielogiczne i absurdalne. Wnoszący sprzeciw wskazał, iż organ I instancji oceniając zgromadzony materiał w sprawie uznał, że nie zachodzi potrzeba przesłuchiwania osób składających oświadczenia, bowiem ich wyjaśnienia były spójne i logiczne. Ponadto organ I instancji nie oparł wyłącznie na wniosku, ale przeprowadził postępowanie wyjaśniające na gruncie. Zdaniem skarżącego niezasadny jest zarzut, że działka nie jest rolniczo wykorzystywana. Nadto organ, będący w posiadaniu w aktach sprawy oświadczenia wnioskodawcy z dnia [...] marca 2017 r., w którym wskazał, że jego roszczenie wynika z uprawnienia właścicieli nieruchomości J. i M., nie miał wątpliwości co do stopnia pokrewieństwa wnioskodawcy z uprawnionymi. W ocenie skarżącego nieuzasadnione jest także doszukiwanie się niejasności czy wątpliwości okoliczności, które są poparte innymi dowodami oraz zbędne jest ustalanie spadkobierców, gdyż nie mają tu zastosowania ogólne zasady spadkobrania. Wnoszący sprzeciw dodatkowo zwrócił uwagę, iż w zaskarżonej decyzji istnieje wewnętrzna sprzeczność, gdyż w uzasadnieniu organ orzekł o odmowie przyznania na własność T.G. przedmiotowej działki na własność, a w sentencji przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Na podstawie tak skonstruowanych zarzutów skarżący wniósł o uchylenie decyzji organu II instancji oraz zasądzenie na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. 2016 r., poz. 1066) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z art. 64a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm. – dalej jako p.p.s.a.) p.p.s.a. wynika, iż od decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a., skarga nie przysługuje, jednakże strona niezadowolona z treści decyzji może wnieść od niej sprzeciw. Stosownie do art. 64b § 1 p.p.s.a., do sprzeciwu od decyzji stosuje się odpowiednio przepisy o skardze, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Z kolei treść art. 64e p.p.s.a. uzasadnia wniosek, iż instytucja sprzeciwu ma charakter formalny i ograniczony, gdyż służy wyłącznie do zbadania prawidłowości zastosowania przez organ odwoławczy ustawowych przesłanek uchylenia decyzji wydanej na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. Wniesienie sprzeciwu powoduje zatem wszczęcie postępowania o ograniczonym zakresie, obejmującym kontrolę decyzji administracyjnej z uwzględnieniem tylko kryteriów formalnych. Stąd w postępowaniu ze sprzeciwu sąd ocenia jedynie, czy doszło do naruszenia art. 138 § 2 k.p.a. Sąd nie rozstrzyga o prawach i obowiązkach stron, tylko dokonuje oceny spełnienia w sprawie formalnych warunków wydania decyzji kasacyjnej. Rozstrzyganie na tym etapie o szczegółowych zagadnieniach natury materialnoprawnej byłoby przedwczesne (por. wyrok NSA z dnia 7 grudnia 2017 r., II OSK 3011/17, www.orzeczenia.nsa.gov.pl – dalej CBOSA). W orzecznictwie wskazano, że rolą sądu administracyjnego kontrolującego decyzję o charakterze kasacyjnym sprowadza się do analizy przyczyn, dla których organ odwoławczy uznał za konieczne skorzystanie z możliwości przewidzianej przepisem art. 138 § 2 k.p.a., a w przypadku uznania, że uchylenie decyzji organu pierwszej instancji i przekazanie mu sprawy nie wynikało z przyczyn wymienionych w tym przepisie, sąd jest władny uwzględnić sprzeciw (zob. wyrok NSA z dnia 16 marca 2018 r., II OSK 548/16, CBOSA). Kontrola zgodności z prawem decyzji objętej sprzeciwem oznacza zatem konieczność dokonania przez Sąd oceny, czy w realiach konkretnej sprawy organ drugiej instancji w uzasadniony sposób skorzystał z możliwości wydania decyzji kasacyjnej, czy też bezpodstawnie uchylił się od załatwienia sprawy co do jej istoty. Podstawowym obowiązkiem sądu administracyjnego rozpoznającego sprzeciw od decyzji kasacyjnej będzie przede wszystkim ustalenie, czy zachodziły przesłanki do zastosowania art. 138 § 2 k.p.a., a więc odstąpienie od zasady ogólnej ponownego, merytorycznego rozpoznania sprawy albo zakończenia jej w inny sposób. Organ odwoławczy może wydać decyzję kasacyjną na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., gdy decyzja organu pierwszej instancji została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Inne wady postępowania lub inne wady decyzji organu pierwszej instancji nie mogą być uznane za normatywną podstawę do wydania przez organ odwoławczy decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a. Oznacza to, że organ odwoławczy wyda powyższą decyzję, gdy wystąpią łącznie następujące przesłanki: a) postępowanie przed organem pierwszej instancji było prowadzone z naruszeniem przepisów postępowania; b) konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma wpływ na jej rozstrzygnięcie. Powyższy przepis nie zawiera unormowań dotyczących istoty i treści tych przesłanek. Ich stwierdzenie pozostawiono właściwemu organowi odwoławczemu, który dokona w tym zakresie stosownych ustaleń na tle okoliczności rozpoznawanej sprawy. Uzasadnione jest jednak stanowisko, że naruszenie przepisów postępowania w stopniu uzasadniającym przyjęcie, iż wystąpiła pierwsza przesłanka, zachodzi: a) gdy organ pierwszej instancji nie przeprowadził w ogóle postępowania wyjaśniającego; b) gdy postępowanie wyjaśniające zostało przeprowadzone, ale z rażącym naruszeniem przepisów procesowych (czynności przeprowadził pracownik wyłączony ze sprawy, stronę pozbawiono udziału w postępowaniu); c) gdy nastąpiło naruszenie przepisów postępowania przez nieustalenie istotnych okoliczności faktycznych, niezbędnych do prawidłowego zastosowania normy prawa materialnego (por. B. Adamiak [w:] B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks..., 2017, s. 728–729; zob. także J.P. Tarno, Uprawnienia decyzyjne organu odwoławczego w świetle znowelizowanego art. 138 k.p.a. [w:] Analiza i oceny zmian Kodeksu postępowania administracyjnego w latach 2010–2011, red. M. Błachucki, T. Górzyńska, G. Sibiga, Warszawa 2012, s. 231). Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Jeżeli organ pierwszej instancji dokonał w zaskarżonej decyzji błędnej wykładni przepisów prawa, które mogą znaleźć zastosowanie w sprawie, w decyzji, o której mowa w § 2, organ odwoławczy określa także wytyczne w zakresie wykładni tych przepisów (art. 138 § 2a k.p.a.). Decyzja kasacyjna może zapaść, jeżeli wątpliwości organu drugiej instancji co do stanu faktycznego nie można wyeliminować w trybie art. 136 k.p.a., zgodnie z którym organ odwoławczy może przeprowadzić na żądanie strony lub z urzędu dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie albo zlecić przeprowadzenie tego postępowania organowi, który wydał decyzję. Sytuacja taka jednak nie miała miejsca w niniejszej sprawie. Nie sposób bowiem nie przyznać racji SKO, które po analizie akt sprawy i uzasadnienia decyzji uznał, że wydana przez Starostę decyzja o przyznaniu skarżącemu na własność działki została wydana bez dostatecznego wyjaśnienia wszystkich okoliczności faktycznych, co powoduje naruszenie art. 7 i 77 § 1 k.p.a., przy czym stwierdzone naruszenia przepisów postępowania administracyjnego i konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny i bezpośredni wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. Wymaga bowiem podkreślenia, że przepisy art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a. art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a. nakazują organom wyjaśnienie istotnych kwestii po wyczerpującym zebraniu, rozpatrzeniu i ocenie całego materiału dowodowego oraz kierowanie się przy tym zasadą prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, a ponadto elementy powyższe mają znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji. Obowiązkiem każdego organu administracji publicznej jest zatem wyczerpujące wskazanie okoliczności faktycznych i prawnych, którymi kierował się przy podejmowaniu rozstrzygnięcia, w szczególności uzasadnienie winno zawierać ocenę zebranego w postępowaniu materiału dowodowego, dokonaną przez organ wykładnię stosowanych przepisów oraz ocenę przyjętego stanu faktycznego w świetle obowiązującego prawa. Zważyć trzeba, że z zasady prawdy obiektywnej wyrażonej w art. 7 k.p.a. wywodzi się, że podjęcie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia oraz załatwienia sprawy wymaga w pierwszym rzędzie rozważania, jakie fakty mają w sprawie znaczenie. O tym decyduje zaś norma prawa materialnego (B.Adamiak, J.Borkowski, Kodeks Postępowania Administracyjnego. Komentarz 8 wydanie, Warszawa 2006, s. 69, wyrok NSA z dnia 2 marca 2017 r., I GSK 1855/15, CBOSA). Prawidłowo organ odwoławczy wskazał, iż organ I instancji nie ustalił w sposób jednoznaczny, że T.G. najpóźniej w chwili śmierci uprawnionego przejął po nim posiadanie i przedmiotową działkę nr [...] posiadał i władał ja do dnia wydania decyzji. Nie może budzić najmniejszych wątpliwości, że powyższe ustalenia faktyczne są relewantne w świetle normy prawa materialnego zawartej w art. 118 ust. 2a u.s.r. (zob: wyrok NSA z dnia 23 marca 1993 r. SA/Wr 1823/92, ONSA 1994, Nr 3, poz. 88, wyrok NSA z dnia 6 lutego 2018 r., II OSK 958/16, CBOSA). Organ odwoławczy przekonywująco wykazał, że organ I instancji nie przeprowadził w sposób wszechstronny i wnikliwy postępowania dowodowego. Organ II instancji wskazał, że w toku postępowania nie zostały przeprowadzone oględziny działki (brak w aktach zawiadomienia stron postępowania dowodu z oględzin, protokołu z czynności, a z dołączonych zdjęć nie wynika przez kogo zostały wykonane i czy dotyczą przedmiotowej nieruchomości. Organ odwoławczy podniósł, że organ I instancji odstąpił od przesłuchania świadków, przede wszystkim stron postępowania i sąsiadów nieruchomości, a także sołtysa. Nadto organ II instancji wskazał, że organ I instancji nie poczynił jakichkolwiek czynności w celu ustalenia, że T.G. jest zstępnym właścicieli gospodarstwa rolnego powierzchni 1,68 ha w [...], które decyzją Naczelnika Miasta i Gminy Nr [...] z dnia [...] listopada 1980 r. zostało przejęte nieodpłatnie na własność Skarbu Państwa w zamian za świadczenia emerytalno-rentowe. Organ odwoławczy zasadnie zwrócił uwagę na nieścisłości wynikające z wniosku skarżącego z dnia [...] listopada 2016 r. w którym podał, że gospodarstwo rolne na własność Skarbu Państwa w 1980 r. przekazali jego rodzice, zaś z decyzji Naczelnika Miasta i Gminy o przejęciu nieodpłatnym na własność tegoż gospodarstwa wynika, że dokonali tego A.G. i S.G.. Uzasadnione są również zastrzeżenia SKO odnośnie naruszenia przez organ I instancji art. 80 k.p.a. poprzez brak analizy materiału dowodowego i jego oceny. Zasadnie organ odwoławczy podniósł, że również uzasadnienie decyzji nie odpowiada wymogom jakie stawia przepis art. 107 § 3 k.p.a. Zdaniem Sądu pewne zastrzeżenie, które jednak nie stanowi o wadliwości wydanej zaskarżonej decyzji o charakterze kasacyjnym, budzi stwierdzenie organu II instancji o braku w aktach sprawy jakiegokolwiek dowodu z przeprowadzenia postępowania spadkowego. W tym kontekście należy wskazać, że orzecznictwo sądowoadministracyjne na tle art. 118 u.u.s.r. jest w tym zakresie jednolite i jednoznacznie wskazuje na brak podstaw do zastosowania uprawnień określonych w art. 118 ust. 1 i ust. 2a u.u.s.r. wobec osób nie spełniających wskazanych w tych przepisach warunków, w szczególności osobistego użytkowania działki po śmierci rolnika, jako jego zstępny. W szczególności uprawnienie w tym zakresie nie może opierać się na prawie do spadku po osobie, która była użytkownikiem danej działki gruntu (zob. wyrok WSA w Szczecinie z dnia 22 lutego 2018 r., II SA/Sz 110/18, CBOSA). Wskazać również trzeba, że rozstrzygnięcie decyzji, wskazana podstawa prawna decyzji, jaki i jej uzasadnienie nie pozostawiaja jakichkolwiek wątpliwości, że zaskarżona decyzja organu II instancji posiada charakter kasacyjny (art. 138 § 2 k.p.a.). Zaskarżona decyzja zawiera również prawidłowe pouczenie o środku zaskarżenia (sprzeciwie). Zawarte zaś w uzasadnieniu decyzji (s. 6) stwierdzenie, że zaskarżona decyzja podlega uchyleniu i że SKO orzekło o odmowie przyznania skarżącemu na własność przedmiotowej działki, należy uznać za oczywistą omyłkę. W konsekwencji należy stwierdzić, że rozstrzygnięcie o uchyleniu decyzji organu I instancji na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. było prawidłowe. Podsumowując powyższe rozważania Sąd uznał działanie SKO w przedmiotowej sprawie za zgodne z regulacją art. 138 § 2 k.p.a. Wobec tego, na podstawie art. 151a § 2 p.p.s.a., Sąd orzekł o oddaleniu sprzeciwu.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło