II SA/Go 494/16
WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2016-09-22
Skład orzekający: Grażyna Staniszewska, Adam Jutrzenka-Trzebiatowski, Michał Ruszyński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy kwota nienależnie pobranych płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego może zostać ustalona, jeśli skarżący twierdzi, że faktyczna powierzchnia działek rolnych była inna niż podana przez organ, a także czy w sprawie zachodzą przesłanki do zastosowania art. 80 ust. 3 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 dotyczącego pomyłki organu?Ratio decidendi
Sąd uznał, że kwota nienależnie pobranych płatności została prawidłowo ustalona, a skarga niezasadna. Kwestia faktycznej powierzchni działek rolnych została już prawomocnie rozstrzygnięta w poprzednich postępowaniach sądowych, w tym przez Naczelny Sąd Administracyjny. Ponadto, sąd stwierdził, że nie zachodzą przesłanki do zastosowania art. 80 ust. 3 rozporządzenia nr 1122/2009, ponieważ płatność nie została dokonana na skutek pomyłki organu, a skarżący miał świadomość warunków i procedury otrzymania pomocy, a organ nie posiadał informacji pozwalających na wznowienie postępowania w momencie przyznawania płatności.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła ustalenia kwoty nienależnie pobranych przez E.T. płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2010. Po serii decyzji administracyjnych i postępowań sądowych, w tym wyroków WSA i NSA, ostatecznie ustalono kwotę nienależnie pobranych płatności na 9400,65 zł. Skarżący E.T. kwestionował tę kwotę, podnosząc, że faktyczna powierzchnia działek rolnych była inna niż podana przez organ i że powinien mieć zastosowanie art. 80 ust. 3 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Staniszewska Sędziowie Sędzia WSA Adam Jutrzenka-Trzebiatowski Sędzia WSA Michał Ruszyński (spr.) Protokolant sekr. sąd. Małgorzata Zacharia-Gardzielewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 września 2016 r. sprawy ze skargi E.T. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego oddala skargę.
Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej: Dyrektor OR ARiMR) [...] marca 2016 r. wydał decyzje nr [...] o utrzymaniu w mocy decyzji Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej: Kierownik BP ARiMR) z [...] listopada 2015 r. nr [...] o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych przez E.T. płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na 2010 rok w łącznej wysokości 9400,65 zł.
W uzasadnieniu decyzji Dyrektor OR ARiMR przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania w sprawie. Mianowicie na mocy decyzji Kierownika BP ARiMR z 22 listopada 2010 r. przyznano E.T. płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2010 w łącznej wysokości 68090,17 zł. Decyzja ta stała się ostateczna w toku instancji.
Dyrektor OR ARiMR decyzją z [...] stycznia 2012 r. stwierdził nieważność decyzji Kierownika BP ARiMR z 22 listopada 2010 r. Od decyzji tej strona nie złożyła wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, wskutek czego stała się ona ostateczna w toku instancji.
Kierownik BP ARiMR decyzją z [...] marca 2012 r. przyznał E.T. płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2010 w wysokości 61544,40 zł., w tym JPO w wysokości 38896,63 zł i UPO w wysokości 22647,77 zł. Organ pierwszej instancji w uzasadnieniu decyzji podał, że różnica pomiędzy łączną powierzchnią zadeklarowaną (77,00 ha) do płatności JPO oraz płatności UPO, a powierzchnią stwierdzoną (74,40 ha) wynosiła 2,40 ha, co stanowi przedeklarowanie powierzchni o 3,49%.
3 czerwca 2013 r. do Dyrektora OR ARiMR wpłynął wniosek z weryfikacji w terenie przeprowadzonej [...] maja 2013 r. przez inspektorów terenowych Biura Kontroli na Miejscu Oddziału Regionalnego ARiMR na działce nr [...]. Ustalony stan faktyczny na ww. działce a zawarty w raporcie z weryfikacji w terenie różnił się od stanu ustalonego w niniejszej sprawie podczas postępowania administracyjnego przeprowadzonego przez Kierownika BP ARiMR, którego wyniki stanowiły podstawę do wydania decyzji z [...] marca 2012 r.
Kierownik BP ARiMR wznowił postępowanie i decyzją z [...] października 2013 r. uchylił decyzję o przyznaniu płatności z [...] marca 2012 r. oraz przyznał płatność w wysokości 58689,52 zł.
Po rozpoznaniu odwołania E.T. od ww. decyzji, Dyrektor OR ARiMR decyzją z [...] lutego 2014 r. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. po rozpoznaniu skargi E.T. na ww. decyzję Dyrektora OR ARiMR, wyrokiem z 11 czerwca 2014 r. sygn. akt II SA/Go 297/14 oddalił skargę. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 17 września 2015 r. sygn. akt II GSK 2115/14 oddalił skargę kasacyjną E.T. złożoną od ww. wyroku Sądu I instancji.
Następnie Kierownik BP ARiMR wydał decyzję nr [...] z [...] listopada 2015 r. o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych przez E.T. płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na 2010 rok w łącznej wysokości 9400,65 zł. Organ wskazał, że kwotą nienależną jest różnica kwoty wypłaconej na podstawie decyzji z [...] listopada 2010 r. a sumą płatności przyznanych w ostatecznej decyzji wydanej przez organ [...] października 2013 r., czyli 68090,17 zł – 58689,52 zł = 9400,65 zł.
Strona odwołała się od decyzji z [...] listopada 2015 r. Po rozpatrzeniu odwołania Dyrektor OR ARiMR, zaskarżoną decyzją z [...] marca 2016 r. nr [...], utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
E.T. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. na powyższą decyzję Dyrektor OR ARiMR. Wskazał, że spór w sprawie powstał na tle stanu faktycznego i w żaden sposób bezzasadnie nie "powiększył" powierzchni uprawnionej do otrzymania dopłat. Zatem w sprawie powinien znaleźć zastosowanie art. 80 ust. 3 rozporządzenia Komisji Europejskiej (WE) nr 1122/2009 z 30 listopada 2009 r. Skarżący wskazał ponadto, że faktyczna powierzchnia działek rolnych zadeklarowana we wniosku o przyznanie płatności za rok 2010 wynosiła 85,00 ha a nie jak podaje organ 77,00 ha.
Odpowiadając na skargę Dyrektor OR ARiMR podtrzymując dotychczasową argumentację i stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości kontrolując działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych; Dz. U. z 2016 r., poz. 1066). Aby zatem wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie przez Sąd, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a – c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718, dalej: P.p.s.a) lub stwierdzenia nieważności aktu (art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a.). Stosownie do art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
W rozpoznawanej sprawie skarga jest niezasadna, gdyż Sąd nie dostrzegł w działaniu organów naruszenia przepisów prawa, które uzasadniałoby wyeliminowanie zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego.
Należy na wstępie wskazać, że według art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz.U. z 2012 r. poz. 243) ustalenie kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków publicznych:
1) pochodzących z funduszy Unii Europejskiej;
2) krajowych, przeznaczonych na:
a) współfinansowanie wydatków realizowanych z funduszy Unii Europejskiej,
b) finansowanie przez Agencję pomocy przyznawanej w drodze decyzji administracyjnej
- następuje w drodze decyzji administracyjnej.
Według ust. 2 tego przepisu właściwym w sprawie ustalenia kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków publicznych w decyzji, o której mowa w ust. 1, jest organ właściwy do rozstrzygnięcia w sprawie przyznania płatności lub pomocy finansowej ze środków publicznych, o których mowa w ust. 1, czyli kierownik Biura Powiatowego ARiMR.
Skarżący podnosi w skardze, iż faktyczna powierzchnia działek rolnych zadeklarowana we wniosku o przyznanie płatności na 2010 r. wynosiła 85,00 ha a nie jak podaje organ 77,00 ha. W ocenie Sądu argumentacja skarżącego odnosząca się do właściwej powierzchni działek nie zasługuje na uwzględnienie. Wskazać bowiem należy, że kwestia powierzchni gruntów została już prawomocnie rozstrzygnięta, albowiem Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 17 września 2015 r. w sprawie o sygn. akt II GSK 2115/14 oddalił skargę kasacyjną skarżącego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z 11 czerwca 2014 r. sygn. akt II SA/Go 297/14 oddalającego jego skargę na decyzję Dyrektora OR ARiMR z [...] lutego 2014r. utrzymującą w mocy decyzję Kierownika BP ARiMR z [...] października 2013r. uchylającą decyzję o przyznaniu płatności na rok 2010 oraz przyznająca płatność w wysokości 58 689,52 zł. To zaś oznacza, że powyższy zarzut jest nieuzasadniony.
Skarżący zarzuca także organom naruszenie art. 80 ust. 3 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) Nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz. Urz. UE L 316 z dnia 2 grudnia 2009 r., s. 65 ze zm.; dalej powoływanego jako "rozporządzenie nr 1122/2009"), twierdząc, iż przepis ten ma zastosowanie w rozpoznawanej sprawie.
Zdaniem Sądu, wbrew twierdzeniom skarżącego, w sprawie nie miała miejsca pomyłka organu, o której mowa w art. 80 ust. 3 rozporządzenia nr 1122/2009. Zgodnie z treścią tego przepisu w przypadku dokonania nienależnej płatności, rolnik zwraca przedmiotową kwotę powiększoną o odsetki naliczone zgodnie z ust. 2. Obowiązek zwrotu, o którym mowa w ust. 1, nie ma zastosowania, jeżeli dana płatność została dokonana na skutek pomyłki właściwego organu lub innego organu oraz jeśli błąd nie mógł zostać wykryty przez rolnika w zwykłych okolicznościach. Jednak w przypadku, gdy błąd dotyczy elementów stanu faktycznego związanych z obliczaniem przedmiotowej płatności, akapit pierwszy stosuje się jedynie, jeśli decyzja o odzyskaniu nie została przekazana w terminie 12 miesięcy od płatności (ust. 3).
Na gruncie rozpoznawanej sprawy decyzja przyznająca skarżącemu płatność w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na 2010 została wydana w oparciu o dane wskazane przez skarżącego we wniosku o przyznanie tych płatności i zawarte w nim oświadczenie. Opierając się na przedłożonych przez beneficjenta dokumentach organ nie popełnił żadnego błędu natomiast skarżący, zgodnie ze złożonym we wniosku oświadczeniem, miał świadomość warunków i procedury otrzymania pomocy. W konsekwencji uzasadnione jest twierdzenie, że wypłacona, na podstawie powyższej decyzji płatność, nie wynikała z pomyłki Agencji. Organ przyznając ww. płatność nie miał bowiem w ogóle wiadomości stanowiących podstawę do wznowienia postępowania w sprawie płatności na 2010 rok. W szczególności organ nie miał wiedzy w zakresie powierzchni działek. Skoro płatność nie została dokonana na skutek błędu właściwego organu, to prawidłowo organ uznał, że brak jest przesłanek do zastosowania art. 80 ust. 3 rozporządzenia nr 1122/2009, tym bardziej, że w aktach sprawy brak jest jakiegokolwiek dowodu potwierdzającego, iż na dzień wydania decyzji o przyznaniu płatności organ był w posiadaniu informacji w zakresie powierzchni działek kwalifikujących się do przyznania płatności.
W świetle powyższych rozważań Sąd doszedł do przekonania, że w sprawie nie doszło do naruszeń przepisów prawa i to w stopniu uzasadniającym wyeliminowanie zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego, a objęte zaskarżonym rozstrzygnięciem ustalenie kwoty nienależnie pobranych płatności było prawidłowe.
Z tych względów Sąd, na podstawie art. 151 P.p.s.a., oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło