II SA/Go 498/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosław Trzecki po rozpoznaniu dnia 24 czerwca 2013r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi D.B. na pismo Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]r., nr [...] w przedmiocie uznania zażalenia za nieuzasadnione postanawia odrzucić skargę. Dnia 26 lutego 2013r. D.B. wniosła do Samorządowego Kolegium Odwoławczego zażalenie na bezczynność Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w sprawie złożonego przez stronę dnia 18 lutego 2013r. wniosku o zwrot opłaty abonamentowej za telefon. Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, w toku którego Kolegium zwróciło się do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej o ustosunkowanie się do treści pisma wnioskodawczyni, pismem nr [...] z dnia [...] maja 2013r., powołując się m.in. na dyspozycję art. 37 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013r., poz. 267), Kolegium uznało zażalenie D.B. za nieuzasadnione. Samorządowe Kolegium Odwoławcze podniosło, że z wyjaśnień Dyrektora Ośrodka wynika, iż przesłane zostało do strony zawiadomienie o możliwości zapoznania się z aktami sprawy wraz z zawiadomieniem o opóźnieniu w jej załatwieniu. Pismo Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] maja 2013r. stało się przedmiotem skargi D.B. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. W odpowiedzi na skargę, Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej odrzucenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skargę należało odrzucić. Badanie merytorycznej zasadności skargi poprzedza analiza, czy sprawa będąca jej przedmiotem należy do właściwości sądu administracyjnego. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zasadą jest, że kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Poddanie w przepisie art. 1 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych wykonywania administracji publicznej kontroli sądu administracyjnego nie oznacza, że cała działalność administracji publicznej została taką kontrolą objęta. Ograniczenie jej zakresu wynika z treści art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r., poz. 270 ze zm.) zwanej dalej ppsa, który enumeratywnie wylicza formy działania administracji publicznej podlegające kontroli sądów administracyjnych. W myśl art. 3 § 2 ppsa kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a. Zaskarżone pismo Samorządowego Kolegium Odwoławczego nr [...] z dnia [...] maja 2013r. stanowi odpowiedź organu na zażalenie skarżącej z dnia [...] lutego 2013r., w którym strona zarzuca bezczynność Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w sprawie złożonego w dniu 18 lutego 2013r. wniosku o zwrot opłaty abonamentowej za telefon. Zgodnie z art. 37 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013r., poz. 267 ze zm.), stronie w trakcie postępowania administracyjnego służy zażalenie do organu administracji publicznej wyższego stopnia w sytuacji, gdy właściwy organ nie załatwi sprawy w terminie określonym przepisami Kodeksu oraz w sytuacji, gdy organ ten nie zawiadomi strony o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie ze wskazaniem przyczyn zwłoki i podaniem nowego terminu załatwienia sprawy. Organ wyższego stopnia rozpatruje zażalenie w granicach art. 37 § 2 kpa, zaś wynik postępowania wyjaśniającego determinuje dalsze czynności tego organu. W sytuacji, gdy zakończy się ono ustaleniem, że nie zachodzi stan niezałatwienia sprawy w terminie, organ wyższego stopnia ogranicza się w swoim rozstrzygnięciu tylko do uznania zażalenia za nieuzasadnione. Jeśli rezultatem postępowania wyjaśniającego jest natomiast uznanie zażalenia za uzasadnione, organ ten podejmuje czynności w postaci: 1) wyznaczenia dodatkowego terminu załatwienia sprawy, 2) zarządzenia wyjaśnienia przyczyn i ustalenia osób winnych niezałatwienia sprawy w terminie oraz 3) w razie potrzeby, zarządzenia podjęcia środków zapobiegających naruszeniu terminów załatwiania spraw w przyszłości. Rozpoznanie zażalenia następuje w drodze czynności nadzorczej, która niezależnie od tego, czy jest ujęta w formę postanowienia, nie może być zaskarżona do sądu administracyjnego. Ponadto brak jest szczególnych unormowań Kodeksu postępowania administracyjnego o możliwości zaskarżenia takiego rozstrzygnięcia. W konsekwencji stronie nie przysługuje prawo podważenia tego rozstrzygnięcia w trybie procesowym. Mieć należy na względzie, że złożenie zażalenia w trybie art. 37 § 1 kpa jest warunkiem formalnym wniesienia przez osobę zainteresowaną skargi do sądu administracyjnego na bezczynność organu i nie może być traktowane jako odrębne i samodzielne postępowanie. Akt wydany na podstawie art. 37 § 2 kpa nie kończy postępowania, nie rozstrzyga sprawy co do istoty, nie przysługuje też na nie zażalenie. Akt ten nie mieści się w kategorii postanowień, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 2 ppsa, a więc nie przysługuje również na taki akt skarga do sądu administracyjnego (postanowienie NSA z dnia 17 stycznia 2006r., sygn. akt I OSK 306/05). Co więcej, nie mieści się on również w kategorii aktów wymienionych w art. 3 § 2 pkt 1 oraz pkt 3-8 ppsa. W konsekwencji należało uznać, że zaskarżone przez stronę pismo Samorządowego Kolegium Odwoławczego nie należy do katalogu aktów i czynności wymienionych w art. 3 § 2 ppsa i nie podlega zaskarżeniu w postępowaniu sądowoadministracyjnym. W świetle powyższych okoliczności, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w sentencji.