II SA/Go 504/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Jaśkiewicz po rozpoznaniu w dniu 16 lutego 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi P Spółki z o. o. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za urządzanie gier poza kasynem gry postanawia: 1. na podstawie art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji; 2. na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) z urzędu zawiesić postępowanie sądowoadministracyjne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim, postanowieniem z dnia 24 sierpnia 2015 r., sygn. akt II SA/Go 504/15, odmówił P Sp. z o.o. wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, w sprawie z skargi tej Spółki na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] czerwca 2015 r., w przedmiocie kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automacie poza kasynem gry. Postanowieniem z dnia 20 października 2015 r. sygn. akt II GZ 605/15 Naczelny Sąd Administracyjny uchylił w/w postanowienie oraz przekazał sprawę do ponownego rozpoznania sądowi I instancji wskazując, że rozpatrując ponownie wniosek spółki o wstrzymanie zaskarżonej decyzji Sąd I instancji winien odnieść się bliżej do argumentacji strony przedstawionej we wniosku oraz do załączonych do akt dokumentów. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. zważył, co następuje: Skarżąca spółka wnosząc skargę na powołaną w sentencji decyzję, wskazując na art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. - dalej: p.p.s.a.), złożyła wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu Spółka wskazała, że wykonanie zaskarżonej decyzji spowoduje niebezpieczeństwo wyrządzenia spółce znacznej szkody oraz trudnych do odwrócenia skutków, tworząc zagrożenie dla jej dalszego bytu gospodarczego. Skarżąca podkreśliła, że sytuacja finansowa spółki nie jest stabilna i że nawet stosunkowo "nieznaczna" kara finansowa może prowadzić do zachwiania jej kondycji w stopniu utrudniającym lub nawet uniemożliwiającym dalsze prowadzenie aktywności gospodarczej. Podkreśliła, że wymierzenie i wyegzekwowanie nałożonej na spółkę kary pieniężnej może przyczynić się do wyrządzenia jej znacznej szkody i spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, a zatem takiego uszczerbku (w tym przypadku o charakterze majątkowym), który nie będzie mógł być usunięty przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. W toku postępowania do wniosku spółka dołączyła rachunek zysków i strat oraz sprawozdanie finansowe na dzień [...] grudnia 2014 r., z którego - jak podała - wynika, że wypracowała zysk netto w wysokości 409.068,50 zł. Dokonując analizy ww. sprawozdania, spółka wskazała na znaczące koszty działalności operacyjnej przedsiębiorstwa (łącznie 43.316.921,87 zł), na które składały się: koszty operacyjne w postaci odpisów amortyzacyjnych (245.122,34 zł), zużycie materiałów i energii (1.419.535,65 zł), koszty związane z usługami obcymi (33.700.863,38 zł), podatki i opłaty, łącznie z wypłatami i składkami na ubezpieczenie społeczne i inne świadczenia 92.332,69). Z powyższego zestawienia - zdaniem spółki - wynika, że podmiot ponosi koszty, które są konieczne i nieuniknione w przypadku tak szerokiego zakresu działalności, a wypracowany zysk netto nie stanowi o definitywnie pozytywnej prognozie finansowej przedsiębiorstwa. Ponadto skarżąca zauważyła, że w przypadku jakichkolwiek - prowadzonych wobec niej - późniejszych postępowań egzekucyjnych, wskaźnik rentowności przedsiębiorstwa ulegnie osłabieniu, co - w jej opinii - stanowi o realnym zagrożeniu sytuacji majątkowej spółki, w oparciu chociażby o dotychczasowe funkcjonowanie na rynku gospodarczym. Spółka wskazała również na mnogość toczących się przeciwko niej postępowań w przedmiocie wymierzenia kar pieniężnych. Podała, że zbiorcze ujęcie kary (3 096.000,00 zł), stanowiące niemal siedmiokrotność jej rocznego zysku, obrazuje prawdopodobieństwo - graniczące z pewnością - powstania niemożliwych do odwrócenia skutków. Podniosła dodatkowo, że art. 61 § 3 u.p.p.s.a. należy interpretować funkcjonalnie, oceniając łącznie prognozowane skutki wymierzenia kar pieniężnych. Podkreśliła, że dopiero zsumowanie kar przesądza o możliwości spowodowania poważnego oraz realnego zagrożenia dla jej bytu gospodarczego. Końcowo stwierdziła, że niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków musi się odnosić do przyszłości, bowiem sama ocena stanu teraźniejszego nie będzie wystarczająca dla oceny konieczności wstrzymania wykonania decyzji. W myśl zasady wyrażonej w art. 61 § 1 u.p.p.s.a., wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednakże, stosownie do treści art. 61 § 3 u.p.p.s.a., Sąd na wniosek strony może wydać postanowienie o wstrzymaniu w całości lub w części aktu lub czynności, będących przedmiotem zaskarżenia, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia skarżącemu znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Instytucja ta ma charakter wyjątku od zasady przewidującej, że ostateczna decyzja administracyjna i postanowienie administracyjne korzystają z domniemania zgodności z prawem i podlegają wykonaniu. Zgodnie z ugruntowanym stanowiskiem Naczelnego Sądu Administracyjnego (dalej: NSA), wyrażonym m.in. w postanowieniu z 20 grudnia 2004 r. (GZ 138/2004, publ.: www.orzeczenia.nsa.gov.pl).), podstawową przesłanką wstrzymania wykonania decyzji, stosownie do treści art. 61 § 3 u.p.p.s.a., jest wykazanie niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Oznacza to, że chodzi o taką szkodę (majątkową i niemajątkową), która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Żądając wstrzymania wykonania decyzji, strona skarżąca ma zatem obowiązek wykazać istnienie konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie aktu lub czynności jest zasadne, z uwagi na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (por. postanowienie NSA z 14 listopada 2006 r., II FZ 585/06, publ.: j/w). Wobec powyższego, nie jest wystarczający ogólny wywód strony skarżącej, w tym jej subiektywna ocena własnej sytuacji finansowej. Jej twierdzenia powinny bowiem wyjaśniać, na czym polega niebezpieczeństwo powstania kwalifikowanych skutków, o których mowa w art. 61 § 3 u.p.p.s.a., a także znajdować potwierdzenie w dokumentach źródłowych dotyczących jej sytuacji finansowej oraz majątkowej. Przenosząc powyższe uwagi na grunt badanej sprawy, wskazać trzeba, iż spółka - uzasadniając swój wniosek - podniosła, że w przypadku wykonania decyzji może dojść do utraty jej płynności finansowej i ostatecznie do upadłości. Dodatkowo podkreśliła, że ponosi duże koszty, a wypracowany zysk netto nie stanowi o definitywnej prognozie finansowej przedsiębiorstwa. Na poparcie powołanych twierdzeń, przedłożyła rachunek zysków i strat za okres [...] sierpnia 2013 r. - [...] grudnia 2014 r. oraz sprawozdanie finansowe na dzień [...] grudnia 2014 r. a także podała sygnatury spraw, w których wszczęto postępowania o wymierzenie jej kar pieniężnych. W ocenie Sądu, przedłożone przez spółkę dokumenty nie świadczą o utracie przez nią płynności finansowej, czy nawet o takiej możliwości. Z dołączonego do wniosku rachunku zysków i strat za okres [...] sierpnia 2013 r. - [...] grudnia 2014 r. wynika bowiem, że spółka - pomimo twierdzeń o złej sytuacji ekonomicznej - w podanym okresie uzyskała przychód w kwocie 43.927.549,16 zł oraz osiągnęła zysk w wysokości 604.750,73 zł. Jednocześnie spółka posiadała w okresie objętym w/w dokumentami aktywa w łącznej kwocie 277.086,25 zł. W tej sytuacji, zarówno liczba wszczętych przez spółkę procesów sądowych, jak i łączna kwota kosztów operacyjnych przedsiębiorstwa, nie uzasadnia wstrzymania wykonania decyzji. Spółka nie uprawdopodobniła, jaką szkodę lub jakie konkretnie trudne do odwrócenia skutki może spowodować wyegzekwowanie nałożonej na nią - łącznie - kwoty kar pieniężnych. Sam fakt, że kwota ta przekracza roczny zysk spółki - osiągnięty w 2014 r. - bez wykazania, jaka jest jej aktualna sytuacja finansowa, nie może przesądzać i nie przesądza o zdolnościach płatniczych spółki, które pozostają w sprawie niewyjaśnione. Nie wiadomo zatem, czy istnienie wskazanego zobowiązania może spowodować niewypłacalność i konieczność likwidacji spółki, tym bardziej, że spółka zamknęła przecież 2014 r. dodatnim wynikiem finansowym, nie podała, że utraciła płynność finansową, a ponadto w dalszym ciągu prowadzi dochodową działalność gospodarczą (tak: NSA w postanowieniu z 8 lipca 2015 r., I GZ 397/15, publ.: j/w). Spółka, poza wspomnianą dokumentacją, nie przedstawiła żadnych innych dowodów, które rzetelnie pozwoliłyby ocenić jej rzeczywistą - aktualną (podkreślenie Sądu) - sytuację finansową, np. wyciągów z rachunków bankowych, które pozwoliłby ustalić jej bieżącą sytuacje finansową, dać wyobrażenie o możliwościach realizacji bieżących zobowiązań finansowych i prowadzenia działalności gospodarczej. Podkreślić należy, iż zweryfikowanie przez Sąd tego, czy wykonanie decyzji odbędzie się z uszczerbkiem dla majątku skarżącej, prowadząc do powstania znacznej szkody, bądź powodując trudne do odwrócenia skutki musi się odbywać z uwzględnieniem szczegółowych informacji o jej rzeczywistej (aktualnej) sytuacji finansowej np. poprzez podanie wysokości środków pieniężnych zgromadzonych na rachunkach bankowych, kwotach posiadanych ewentualnych wierzytelności, itp. Natomiast strona wnioskująca o zastosowanie ochrony tymczasowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym przedstawiła dokumenty obrazujące jej aktualną kondycję finansową, które uniemożliwiają ocenę, czy wykonanie zaskarżonej decyzji - nawet w kontekście wysokości potencjalnie grożących spółce innych kar pieniężnych - może prowadzić do wyrządzenia jej znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Trzeba poza tym podkreślić, że spółka winna liczyć się z okolicznością, że każda decyzja administracyjna zobowiązująca do uiszczenia należności pieniężnych pociąga za sobą dolegliwość rodzącą określony skutek faktyczny w finansach strony zobowiązanej do ich uiszczenia. Nie jest to więc sytuacja, która - sama w sobie - uzasadnia zastosowanie wyjątkowego rozwiązania prawnego, jakim jest ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym, określona w art. 61 u.p.p.s.a. Reasumując, skoro spółka nie uprawdopodobniła niebezpieczeństwa wystąpienia "znacznej" szkody, to nie można przyjąć twierdzenia, że wykonanie decyzji spowoduje taką szkodę. Spółka nie podniosła również argumentów przemawiających za tym, że wykonanie decyzji zrodzi niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Jednocześnie wskazać należy, że zgodnie z art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a., sąd może zawiesić postępowanie z urzędu, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego, przed Trybunałem Konstytucyjnym lub Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Sądowi rozpoznającemu niniejszą sprawę z urzędu wiadomym jest, że Sąd Okręgowy w Łodzi postanowieniem z dnia 24 kwietnia 2015r., sygn. akt Kz 142/15 zwrócił się na podstawie art. 267 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej (wersja skonsolidowana 2012 - Dz. Urz. U.E. z dnia 26 października 2012 r. Nr C 326) oraz art. 22 § 1 Kodeksu postępowania karnego w związku z art. 113 § 1 Kodeksu karnego skarbowego do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z następującym pytaniem prejudycjalnym: "Czy przepis art. 8 ustęp 1 Dyrektywy nr 98/34/WE z dnia 22 czerwca 1998 r. ustanawiającej procedurę udzielania informacji w dziedzinie norm i przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego (Dz. U. UE L 204.37) może być interpretowany w ten sposób, że brak notyfikacji przepisów uznanych za mające charakter techniczny dopuszcza możliwość zróżnicowania skutków, tj. dla przepisów dotyczących swobód niepodlegających ograniczeniom przewidzianym w art. 36 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej brak notyfikacji skutkować powinien tym, że nie mogą być one stosowane w konkretnej sprawie będącej przedmiotem rozstrzygnięcia, zaś dla przepisów odnoszących się do swobód podlegających ograniczeniom z art. 36 Traktatu dopuszczalna jest ich ocena przez sąd krajowy, będący jednocześnie sądem unijnym, czy mimo nie notyfikacji są one zgodne z wymogami art. 36 Traktatu i nie podlegają sankcji braku możliwości ich stosowania?". Sprawa została zarejestrowana w TSUE pod sygn. C-303/15. Sąd Okręgowy zmierza tym pytaniem do ustalenia kluczowej kwestii, a mianowicie tego, czy w każdym przypadku nienotyfikowania przepisów technicznych Komisji niedopuszczalne jest ich stosowanie "przeciwko jednostce", czy też "sankcja niestosowania przepisów" nienotyfikowanych nie musi być wdrożona przez sąd krajowy wówczas, gdy przepisy techniczne dotyczą swobód traktatowych podlegających ograniczeniom na podstawie art. 36 Traktatu. Odpowiedź na postawione pytanie prejudycjalne jest zatem niewątpliwie kluczowa dla rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie. Wydając bowiem orzeczenie prejudycjalne TSUE będzie musiał jasno i jednoznacznie wskazać, czy art. 8 Dyrektywy może być rozumiany w ten sposób, że pozwala on na stosowanie nienotyfikowanych przepisów technicznych przez sądy krajowe, jeżeli ich wprowadzenie było motywowane realizacją celów określonych w art. 36 TSUE. Powyższe uzasadniało zawieszenie postępowania sądowadministracyjnego z urzędu. Mając na uwadze wskazane okoliczności, na podstawie art. 61 § 3 u.p.p.s.a. oraz na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. postanowił jak w sentencji.