II SA/Go 505/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Bohdanowicz Sędziowie Sędzia WSA Aleksandra Wieczorek (spr.) Sędzia WSA Marek Szumilas Protokolant st. sekr. sąd. Agata Przybyła po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 grudnia 2011 r. sprawy ze skargi W.Z. i J.Z. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania I. uchyla zaskarżone postanowienie, II. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego solidarnie na rzecz skarżących W.Z. i J.Z. kwotę 100 (sto) złotych tytułem uiszczonego wpisu oraz na rzecz W.Z. kwotę 100 (sto) złotych tytułem kosztów dojazdu do sądu. Decyzją z dnia [...] marca 2011 r. nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał W. i J.Z. zdemontowanie kominka na opał stały w pomieszczeniu kuchni, wraz z instalacją doprowadzającą wodę do grzejników i zamontowanymi dodatkowo grzejnikami w lokalu mieszkalnym nr 3 przy ul. [...] w celu doprowadzenia obiektu do stanu poprzedniego. Decyzja została przesłana pełnomocnikowi stron – A.S.. W dniu 9 maja 2011 r. do organu wpłynęły dwa pisma W.Z. z dnia [...] maja tj. pismo odwołujące pełnomocnictwo udzielone A.S. oraz odwołanie od wskazanej decyzji. W dniu 10 maja do organu wpłynął zaś jej wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2011 r. nr [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego odmówił W.Z. przywrócenia terminu do wniesienia odwołania do decyzji PINB nr [...] z dnia [...] marca 2011 r. Kolejnym postanowieniem z dnia [...] czerwca 2011 r. nr [...] wskazany organ stwierdził niedopuszczalność wniesionego przez W.Z. odwołania. W uzasadnieniu tego postanowienia organ wyjaśnił, iż zgodnie z art. 127 § 1 Kpa stronie przysługuje prawo wniesienia odwołania od decyzji wydanej przez organ I instancji. Odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie ( art. 129 § 2 Kpa). Po upływie terminu do wniesienia odwołania dla strony, która jako ostatnia odebrała decyzję, decyzja staje się ostateczna i nie podlega uchyleniu w zwykłym trybie zaskarżenia. W sytuacji, gdy odwołanie zostanie wniesione po chwili uprawomocnienia się decyzji, organ odwoławczy stwierdza niedopuszczalność wniesionego odwołania (art. 134 Kpa). Organ zwrócił uwagę, że w orzecznictwie reprezentowany jest również pogląd, iż organ odwoławczy może wydać postanowienie o niedopuszczalności odwołania z powodu uchybienia terminu, ale dopiero po ostatecznym rozpoznaniu wniosku strony o przywrócenie terminu. Wydanie postanowienia o przywróceniu terminu wyłącza bowiem możliwość wydania postanowienia o uchybieniu terminu odwołania. Wskazał przy tym, że z taką właśnie sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie z tego względu, iż postanowieniem z dnia [...] czerwca 2011 r. ( znak: [...]) odmówił W.Z. przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji nr [...] PINB z dnia [...] marca 2011 r. W dalszej kolejności organ podkreślił, że z akt sprawy jednoznacznie wynika, że przedmiotowa decyzja nr [...] PINB z dnia [...] marca 2011 r. przesłana na adres A.S., pełnomocnika W. i J.Z., została doręczona przez Pocztę Polską w dniu 28 marca 2011 r. w sposób określony w art. 43 kpa (potwierdzenie odbioru podpisane przez A.Z.), o czym świadczy stosowna adnotacja na pocztowym potwierdzeniu odbioru przesyłki zawierającej w/w decyzję. Zatem termin do wniesienia odwołania upłynął z dniem 11 kwietnia 2011 r. Pozostałe strony postępowania otrzymały zaskarżoną decyzję w dniu 29 marca 2011 r. i tym samym stanowi on najpóźniejszą datę otrzymania decyzji przez strony. W związku z powyższym, z chwilą upływu czternastu dni od tej daty, a więc z dniem 12 kwietnia 2011 r. decyzja nr [...] PINB z dnia [...] marca 2011 r. stała się ostateczna. Tym samym wniesienie w dniu 9 maja 2011 r. przez W.Z. odwołania od decyzji ostatecznej w świetle przepisu art. 134 kpa należy uznać za niedopuszczalne. Na oba wskazane powyżej postanowienia WINB z dnia [...] czerwca 2011r. W. i J.Z. wnieśli skargę zarejestrowaną pod numerem II SA/Go 504/11. Ze sprawy tej do odrębnego rozpoznania wyłączona została skarga na postanowienie WINB z dnia [...] czerwca 2011 r. nr [...] stwierdzające niedopuszczalność odwołania, oznaczona sygnaturą II SA/Go 505/11. W sprawie o sygnaturze II SA/Go 504/11 w dniu 22 września 2011 r. zapadł nieprawomocny wyrok uchylający zaskarżone postanowienie WINB z dnia [...] czerwca 2011r. nr [...] o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Postanowieniem z dnia 22 września 2011 r. Sąd , na podstawie przepisu art. 125 § 1 pkt 1 ppsa ) zawiesił postępowanie w niniejszej sprawie do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia w sprawie II SA/Go 504/11. W związku z uprawomocnieniem się z dniem 15 listopada 2011 r. wyroku w sprawie II SA/Go 594/11 postanowieniem z dnia 28 listopada 2011 r. postępowanie w sprawie niniejszej zostało podjęte. W toku podjętego postępowania stanowiska stron i uczestniczki postępowania nie uległy zmianie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm. powoływanej jako: ppsa), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach tak określonej kognicji Sąd uznał, iż skarga podlegała uwzględnieniu, jednakże nie z przyczyn w niej podniesionych, ale uwzględnionych z urzędu ( art. 134 § 1 ppsa ). Przedmiotem skargi w niniejszym postępowaniu pozostawało postanowienie o stwierdzeniu niedopuszczalności odwołania od decyzji PINB z dnia [...] marca 2011 r. nr [...] nakazującej W. i J.Z. zdemontowanie kominka na opał stały w pomieszczeniu kuchni, wraz z instalacją doprowadzającą wodę do grzejników i zamontowanymi dodatkowo grzejnikami w lokalu mieszkalnym nr 3 przy ul. [...] w celu doprowadzenia obiektu do stanu poprzedniego – a to ze względu na stwierdzone przez organ uchybienie przez skarżącą terminu do wniesienia odwołania od niej. W związku takim przedmiotem zaskarżenia w pierwszej kolejności wskazać należy, iż w sytuacji wpływu odwołania od decyzji rzeczą organu odwoławczego jest , w ramach czynności wstępnych, zbadać czy spełnia ona wymogi formalne, w tym kwestie terminowości jego złożenia. Pozostawiając – w tym momencie - na marginesie wzajemne relacje i zależności między instytucją "wniosku o przywrócenie terminu do złożenia odwołania" a instytucją "stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania" w pierwszej kolejności wskazać należy, iż stanowiący podstawę prawną zaskarżonego aktu, przepis art. 134 Kpa pozwala na stwierdzenie niedopuszczalności odwołania z przyczyn podmiotowych, jak też z przyczyn przedmiotowych lub na stwierdzenie, iż zostało ono wniesione z uchybieniem terminu. W przypadku stwierdzenia przez organ odwoławczy, iż strona spóźniła się z wniesieniem odwołania, przekraczając służący temu 14-dniowy termin, organ zobowiązany jest wydać – na podstawie przepisu art. 134 Kpa - postanowienie o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania, a nie postanowienie o stwierdzeniu niedopuszczalności odwołania. Sentencja tej treści zastrzeżona jest bowiem dla przypadków niedopuszczalności odwołania z przyczyn podmiotowych bądź przedmiotowych. Stwierdzenie niedopuszczalności odwołania w sytuacji złożenia go z przekroczeniem terminu ustawowego, stanowi wprawdzie naruszenie przepisu art. 134 Kpa, jednakże nie w takim stopniu by skutkować miało samoistnie eliminacją z obrotu zaskarżonego aktu w trybie art. 145 § 1 pkt 1 lit.c ppsa. Wadliwe "stwierdzenie niedopuszczalności odwołania" zamiast prawidłowego "stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania" prowadzi bowiem w istocie do tego samego skutku w postaci zamknięcia stronie drogi do skorzystania z postępowania odwoławczego i ponownego merytorycznego rozpoznania sprawy przez organ II instancji . W niniejszej sprawie zatem to nie wadliwa sentencja zaskarżonego postanowienia z dnia 10 czerwca 2011 r. doprowadziła do jego uchylenia, ale znana Sądowi i stronom okoliczność, iż prawomocnym wyrokiem z dnia 22 września 2011 r. w sprawie II SA/Go 504/11 uchylone zostało postanowienie WINB z dnia [...] czerwca 2011 r. o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Okoliczność ta musiała być uwzględniona przez Sąd orzekający w niniejszej sprawie. Wyeliminowanie z obrotu prawnego postanowienia o odmowie przywrócenia W.Z. terminu do złożenia odwołania oznacza, iż przedmiotem rozstrzygnięcia organów będzie ponownie jej wniosek o przywrócenie terminu do złożenia odwołania. Jak przy tym wynika z uzasadnienia Sądu w sprawie II SA/Go 504/11 przedmiotem ponownej oceny WINB pozostawać musi również kwestia skuteczności doręczenia decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2011 roku znak [...] ówczesnemu pełnomocnikowi skarżących A.S.. We wskazanej sprawie Sąd ocenił bowiem jako chybiony i nie znajdujący potwierdzenia w zgromadzonym materiale dowodowym pogląd organu odwoławczego, iż doręczenie to było prawidłowe, a to ze względu na niewyjaśnienie jaki status prawny posiadała osoba, której nazwisko figuruje na zwrotnym dowodzie doręczenia wskazanej decyzji ( A.Z.). Sąd wskazał, iż dopiero po ustaleniu i to w sposób nie budzący wątpliwości, faktu doręczenia przesyłki zawierającej decyzje organu I instancji, organ odwoławczy może przystąpić do rozpatrywania okoliczności czy niedochowanie terminu wniesienia odwołania nastąpiło bez winy strony. Skoro zatem nie została ostatecznie wyjaśniona kwestia prawidłowości doręczenia pełnomocnikowi strony decyzji od której wpłynęło odwołanie i nie został – w związku rozstrzygnięciem jakie zapadło w sprawie II SA/Go 504/11, rozstrzygnięty wniosek strony o przywrócenie terminu do jego wniesienia , nie może pozostawać w obrocie prawnym zaskarżone postanowienie, będące wynikiem uznania przez organ, iż odwołanie od decyzji z dnia [...] marca 2011 r., zostało złożone z uchybieniem terminu do jego wniesienia. Zgodzić się bowiem należy z poglądem wyrażonym przez WINB, iż organ odwoławczy może wydać postanowienie o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania, ale dopiero po ostatecznym rozpoznaniu wniosku strony o przywrócenie terminu. Wydanie postanowienia o przywróceniu terminu wyłącza bowiem możliwość wydania postanowienia o uchybieniu terminu do złożenia odwołania. W tym stanie rzeczy na podstawie przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa orzeczono jak w sentencji. Mając na uwadze wynik sporu Sąd, w oparciu o przepis art. 200 i 200 § 1 ppsa zasądził solidarnie na rzecz skarżących kwotę 100 zł. tytułem zwrotu uiszczonego wpisu od skargi oraz na rzecz skarżącej W.Z. koszty dojazdu do sądu w wysokości 100 zł. Ponownie rozpoznając sprawę WINB, kwestię czy faktycznie doszło do uchybienia terminu do wniesienia odwołania, rozważy po ocenie prawidłowości doręczenia stronie skarżącej (tj. jej ówczesnemu pełnomocnikowi ) decyzji PINB z dnia [...] marca 2011r. i rozpoznaniu wniosku strony o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania.