II SA/Go 507/17
WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2017-09-06
Skład orzekający: Adam Jutrzenka -Trzebiatowski, Aleksandra Wieczorek, Jarosław Piątek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji architektoniczno-budowlanej może wnieść sprzeciw wobec zgłoszenia budowy domku letniskowego i zbiornika bezodpływowego na działce położonej na obszarze Natura 2000, powołując się na potencjalne negatywne oddziaływanie na środowisko, bez przeprowadzenia oceny oddziaływania na obszar Natura 2000?Ratio decidendi
Sąd uznał, że wniesienie sprzeciwu wobec zgłoszenia budowy na obszarze Natura 2000, powołując się na potencjalne negatywne oddziaływanie na środowisko, było przedwczesne. Organy administracji nie poczyniły ustaleń i nie oceniły, czy planowana inwestycja wymaga przeprowadzenia oceny oddziaływania na obszar Natura 2000 zgodnie z aktualnym brzmieniem przepisów ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie. Brak przeprowadzenia tej oceny lub niepodjęcie czynności w celu jej stwierdzenia stanowi naruszenie przepisów prawa procesowego i materialnego, uzasadniające uchylenie zaskarżonej decyzji.Stan faktyczny
Starosta wniósł sprzeciw wobec zgłoszenia budowy domku letniskowego i zbiornika bezodpływowego, uznając, że inwestycja może spowodować pogorszenie stanu środowiska ze względu na położenie działki na obszarze Natura 2000. Wojewoda utrzymał w mocy decyzję Starosty, mimo wadliwej podstawy prawnej. Skarżący zarzucił organom naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, twierdząc, że nie wykazano znaczącego negatywnego oddziaływania inwestycji na obszar Natura 2000.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody i zasądził od Wojewody na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Adam Jutrzenka -Trzebiatowski (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Aleksandra Wieczorek Asesor WSA Jarosław Piątek Protokolant sekr. sąd. Stanisława Maciejewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 września 2017 r. sprawy ze skargi Ł.K. na decyzję Wojewody z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie wniesienia sprzeciwu w sprawie budowy domku letniskowego oraz zbiornika bezodpływowego na nieczystości I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącego Ł.K. kwotę 500 (pięćset) złotych tytułem kosztów postępowania sądowego.
Starosta decyzją z dnia [...] marca 2017 r. nr [...] - powołując się na art. 30 ust. 7 pkt 2 i art. 82 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane ( t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 290 ze zm. – określanej dalej jako u.p.b.) - po rozpatrzeniu zgłoszenia Ł.K. z dnia [...] marca 2017 r. w sprawie zamiaru budowy domku letniskowego o pow. zabudowy do 35 m2 oraz budowy zbiornika bezodpływowego na nieczystości ciekłe (szambo) o pojemności 9 m3, na działce o nr ewid. [...], wniósł sprzeciw "ponieważ budowa domku letniskowego wraz ze zbiornikiem bezodpływowym na nieczystości ciekłe (szambo) objętego niniejszym zgłoszeniem - objęta jest obowiązkiem uzyskania pozwolenia na budowę ponieważ zamierzona budowa może spowodować pogorszenie stanu środowiska".
W uzasadnieniu organ wskazał, iż z uwagi na położenie nieruchomości gruntowych na których posadowiona ma być inwestycja na obszarze Natura 2000, (kod obszaru: [...]), wyznaczonym w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 12 stycznia 2011 r. w sprawie obszarów specjalnej ochrony ptaków (Dz. U. z 2011 r. Nr 25, poz. 133), wszelkie przedsięwzięcia prowadzone na tym obszarze, inne niż mogące znacząco oddziaływać na środowisko, które nie są bezpośrednio związane z ochroną tego obszaru i nie wynikają z tej ochrony, zgodnie z art. 59 ust. 2 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko (t.j. Dz. U. z 2016 r, poz. 353 ze zm. – określanej dalej jako u.u.i.ś.), wymagają przeprowadzenia postępowania w sprawie oceny oddziaływania na obszar Natura 2000. W związku z czym w świetle art. 29 ust. 3 i art. 30 ust. 7 pkt 2 u.p.b. przedsięwzięcie dotyczące budowy obiektu objętego powyższym zgłoszeniem wymaga uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę, ponieważ może powodować pogorszenie stanu środowiska, co zostało potwierdzone wyrokiem NSA z dnia 25 września 2013 r., II OSK1018/12.
Jednocześnie organ wskazał na wady złożonego zgłoszenia, tj. błędnie określenie terminu przystąpienia do robót budowlanych, ponieważ w zgłoszeniu należy wskazać termin określony do przystąpienia wykonywania robót, zgodnie z wymaganiami z art. 30. ust. 5 u.p.b., tzn. nie może on być krótszy niż 21 dni od daty zgłoszenia do wykonywania robót budowlanych, do których można przystąpić, jeżeli w terminie 21 dni od dnia doręczenia zgłoszenia organ nie wniesie sprzeciwu, wcześniejsze rozpoczęcie wykonywania robót jest samowolą budowlaną. Natomiast jako termin rozpoczęcia wnioskodawca wskazał termin – [...] marca 2017 r. (data taka jak wpływ zgłoszenia). Ponadto organ wskazał, iż nie dołączono do wniosku: decyzji lub opinii o wyłączeniu gruntów z produkcji rolnej, zgodnie z art. 11 ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (t.j. Dz.U. 2015 r., poz. 909), karty katalogowej bezodpływowego zbiornika ścieków z atestem dopuszczenia do stosowania, rysunków projektowanego obiektu, tj. zwymiarowanego rzutu i przekroju oraz rysunków elewacji. Organ podkreślił przy tym, że odstąpił od wydania postanowienia w celu uzupełnienia zgłoszenia z uwagi na wnoszony sprzeciw.
Skarżący Ł.K. wniósł od tej decyzji odwołanie, uzupełniając jednocześnie dokumentację o opinię o wyłączeniu gruntów rolnych, kartę katalogową bezodpływowego zbiornika ścieków z atestem do stosowania, rysunek przedstawiający domek letniskowy oraz zgłoszenie z nową datą rozpoczęcia robót budowlanych, tj. [...] kwietnia 2017 r.
Wojewoda decyzją nr [...] z dnia [...] maja 2017 r. - powołując się na przepis art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2016 r. poz. 23 ze zm.- określanej dalej jako k.p.a.) - po rozpatrzeniu powyższego odwołania utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] marca 2017 r., znak: [...].
Organ odwoławczy uznał, że należy utrzymać zaskarżoną decyzję w mocy pomimo, że oparta została o niewłaściwą podstawę prawną. Wskazał przy tym, że rozstrzygnięcie to, zważywszy na zastosowany do jego wydania przepis prawa, jest również niekompletne. Organ wnosząc sprzeciw na podstawie art. 30 ust. 7 u.p.b. obowiązany jest również do nałożenia na zgłaszającego obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę, czego nie uczynił Starosta. Przepis ten stanowi bowiem, że organ administracji architektoniczno-budowlanej może nałożyć, w drodze decyzji, o której mowa w ust. 5, obowiązek uzyskania pozwolenia na wykonanie określonego obiektu lub robót budowlanych objętych obowiązkiem zgłoszenia, o którym mowa w ust. 1, jeżeli ich realizacja może naruszać ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, decyzji o warunkach zabudowy lub spowodować: zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia, pogorszenie stanu środowiska lub stanu zachowania zabytków, pogorszenie warunków zdrowotno-sanitarnych, wprowadzenie, utrwalenie bądź zwiększenie ograniczeń lub uciążliwości dla terenów sąsiednich. Jednakże obowiązku tego organ w niniejszej sprawie nakładać nie musiał, bowiem obowiązek uzyskania pozwolenia na budowę przedmiotowej inwestycji wynika wprost z przepisów prawa. Wobec powyższego Wojewoda uznał, iż organ I instancji obowiązany był wnieść sprzeciw w oparciu o art. 30 ust. 6 pkt 1 u.p.b., co czyniło wniesienie sprzeciwu w ogóle zasadnym.
Organ dalej wskazał, że nieruchomość objęta inwestycją znajduje się w granicach obszaru Natura 2000 - [...]. Tym samym, jak słusznie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazał Starosta, zastosowanie w sprawie znajduje art. 29 ust. 3 u.p.b., w świetle którego wykonywanie robót budowlanych mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na obszar Natura 2000, które nie są bezpośrednio związane z ochroną tego obszaru lub nie wynikają z tej ochrony, w rozumieniu u.u.i.ś. wymaga uzyskania pozwolenia na budowę.
Mając zatem na uwadze, że przedmiotowa inwestycja nie jest związana z ochroną obszaru Natura 2000 i nie wynika z ochrony tego obszaru, czyni koniecznym dokonanie oceny jej oddziaływania na obszar Natura 2000, której nie jest możliwe w trybie zgłoszenia, wprowadzony został ustawowy obowiązek uzyskania pozwolenia na budowę. Organ wyjaśnił również, że na obszarze Natura 2000 może być realizowane każde zamierzenie budowlane pod warunkiem zgodności tego zamierzenia z przepisami.
Ł.K. wniósł skargę na powyższą decyzję Wojewody z dnia [...] maja 2017 r., zarzucając jej naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 30 ust. 5 i 7 u.p.b. przez niewłaściwe zastosowanie i art. 3 pkt 11 u.p.b przez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że deklarowana przez skarżącego inwestycja objęta jest, z powodu swego charakteru, obowiązkiem uzyskania pozwolenia na budowę ponieważ może spowodować pogorszenie stanu środowiska, a także naruszenie przepisów prawa procesowego, tj. art. 7 i 77 § 1 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, niezebranie całego materiału dowodowego w sprawie, a w konsekwencji przyjęcie, że skarżący uchybił normom prawa materialnego bezwzględnie obowiązującego.
Na tej podstawie skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji Wojewody, jak i poprzedzającej ją decyzji Starosty i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia, a także zasądzenie kosztów postępowania na rzecz strony skarżącej.
W ocenie skarżącego Wojewoda w sposób aprioryczny i bez jakiejkolwiek podbudowy prawno-faktycznej przyjął, iż inwestycja skarżącego objęta jest obowiązkiem uzyskania pozwolenia na budowę, ponieważ może spowodować pogorszenie stanu środowiska, jednakże wniosek ten nie został należycie uzasadniony. Zgodnie z art. 59 u.u.i.ś. obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko musi mieścić się w tam opisanym katalogu. Katalog ten używa pojęć o znaczącym oddziaływaniu na środowisko, a więc musi to być przedsięwzięcie gdzie stopień prawdopodobieństwa negatywnego oddziaływania na środowisko jest bezdyskusyjny. Co istotne organ II instancji niczym nie uzasadnił swego poglądu, a tym samym nie dał szansy na sensowną i merytoryczną polemikę.
Zdaniem skarżącego wychodząc z niewłaściwych przesłanek Wojewoda pokusił się o wnioski zupełnie od nich oderwane, ale pozornie spełniające wymagania ustawy o ochronie przyrody. Całkowicie przy tym pominięto stan faktyczny istniejący na tej konkretnej działce, na której ma być prowadzona inwestycja, a skupiono się na całym obszarze specjalnej ochrony Natura 2000. Nie można bowiem wydawać decyzji bez powiązania z aspektem dotyczącym konkretnej działki oraz konkretnej inwestycji. Skarżący podkreślił również, iż z charakteru planowanego przedsięwzięcia wynika niewielki obszar terenu planowanej inwestycji i nieznaczna intensywność planowanej zabudowy mieszczące się w granicach dopuszczalnej działalności ludzkiej, która nie stanowi zagrożenia dla osiągnięcia celów ochrony. Jakkolwiek pozostawienie terenu w stanie niezagospodarowanym byłoby pod tym względem rozwiązaniem najkorzystniejszym dla przyrody, ale nie uwzględniałoby ani społecznych, ani ekonomicznych uwarunkowań rządzących planami inwestora. Organ przyjmując bezrefleksyjnie twierdzenie o negatywnym wpływie inwestycji na siedlisko przyrodnicze, nie rozważył, a tym samym nie zakwestionował przedstawionych we wniosku skarżącego warunków realizacji inwestycji, które bezsprzecznie pozwolą uchronić obszar Natura 2000. Dlatego też, wobec niewykazania w niniejszej sprawie, że inwestycja skarżącego znacząco negatywnie oddziałuje na obszar Natura 2000, nie było podstaw do stosowania przez organy obu instancji odmowy akceptacji przedsięwzięcia.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje :
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 1066 ) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że w postępowaniu sądowym badana jest co do zasady wyłącznie legalność aktu administracyjnego, czyli prawidłowość zastosowania przepisów prawa, obowiązujących w dacie wydania zaskarżonego aktu, do zaistniałego stanu faktycznego, jak również trafność wykładni tych przepisów oraz prawidłowość przyjętej procedury. Dokonując oceny we wskazanym zakresie sądy administracyjne nie mogą zatem brać pod uwagę argumentów natury słusznościowej, czy celowościowej. Stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369. - określanej dalej jako p.p.s.a.), uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). W razie niewystąpienia wskazanych uchybień, na mocy art. 151 p.p.s.a. skarga podlega oddaleniu.
Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie jest decyzja Wojewody utrzymująca w mocy decyzję Starosty, w której wniesiono sprzeciw w odniesieniu do zgłoszenia zamiaru budowy przez Ł.K. domku letniskowego o powierzchni zabudowy 35 m2 oraz zbiornika bezodpływowego na nieczystości ciekłe o pojemności 9 m3, położonych na działce nr [...].
Powyższa budowa co do zasady - zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 2 a i 3 a u.p.b. - nie wymagała uzyskania pozwolenia na budowę, a jedynie – stosownie do art. 30 ust. 1 pkt 1 u.p.b. – zgłoszenia organowi administracji architektoniczno – budowlanej, którym w niniejszej sprawie był Starosta. W takim przypadku do wykonania robót można przystąpić, jeśli powyższy organ nie wniósł sprzeciwu w terminie 21 dni (art. 30 ust. 5 u.p.b.).
Organy obu instancji uzasadniając wniesienie sprzeciwu wskazywały, iż zgłoszenie dotyczy budowy objętej uzyskaniem obowiązkiem pozwolenia na budowę i odwoływały się w tym zakresie do treści art. 29 ust. 3 u.p.b., który stanowi, iż pozwolenia na budowę wymagają przedsięwzięcia, które wymagają przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko oraz przedsięwzięcia, wymagające przeprowadzenia oceny oddziaływania na obszar Natura 2000, zgodnie z art. 59 u.u.i.ś. Przy czym organ I instancji wskazał błędnie – na co trafnie zwrócił uwagę Wojewoda – jak podstawę wniesienia sprzeciwu art. 30 ust. 7 pkt 2 u.p.b., który stanowi, iż organ administracji architektoniczno-budowlanej może nałożyć, w drodze decyzji, o której mowa w ust. 5 (czyli wnoszącej sprzeciw), obowiązek uzyskania pozwolenia na wykonanie określonego obiektu lub robót budowlanych objętych obowiązkiem zgłoszenia, o którym mowa w ust. 1, jeżeli ich realizacja może naruszać ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, decyzji o warunkach zabudowy lub spowodować pogorszenie stanu środowiska lub stanu zachowania zabytków. Z przepisu tego wynika, iż organ wnosząc na jego podstawie sprzeciw, obowiązany jest jednocześnie nałożyć obowiązek uzyskania pozwolenia na budowę, czego jednak w zaskarżonej decyzji Starosty zabrakło. Ponadto jeśli organ dochodzi do wniosku, iż taki obowiązek uzyskania pozwolenia wynika wprost z ustawy - przykładowo z zastosowanego przez organ w niniejszej sprawie art. 29 ust. 3 u.p.b. - to wówczas brak jest jakichkolwiek podstaw do nakładania w decyzji obowiązku uzyskania pozwolenia budowlanego na podstawie art. 30 ust. 7 u.p.b. , a podstawę wniesienia sprzeciwu winien być art. 30 ust. 6 pkt 1 u.p.b.
Zamierzona przez skarżącego budowa nie stanowiła niewątpliwie przedsięwzięcia znacząco oddziaływującego na środowisko, nie została bowiem wymieniona w rozporządzeniu RM z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko ( t.j. Dz.U. z 2016 r., poz. 71 ), a w konsekwencji nie zachodziła potrzeba przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko na podstawie art. 59 ust. 1 u.u.i.ś. W kontrolowanej sprawie wskazana w zgłoszeniu budowa położona jest na terenie Natura 2000 – [...], a tym samym co najwyżej mogła ona stanowić przedsięwzięcie, wymagające przeprowadzenia oceny oddziaływania na obszar Natura 2000, stosownie do art. 59 ust. 2 u.u.i.ś., zgodnie z którym realizacja planowanego przedsięwzięcia innego niż określone w ust. 1 wymaga przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000, jeżeli:
1) przedsięwzięcie to może znacząco oddziaływać na obszar Natura 2000, a nie jest bezpośrednio związane z ochroną tego obszaru lub nie wynika z tej ochrony;
2) obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000 został stwierdzony na podstawie art. 97 ust. 1.
Organy obu instancji wbrew obowiązkowi wynikającemu z art. 7 , art. 77 § 1 , art. 107 § 3 k.p.a. nie poczyniły żadnych ustaleń i nie dokonały oceny w prawidłowo skonstruowanym uzasadnieniu, czy planowana inwestycja stanowi tego rodzaju przedsięwzięcie, które w świetle art. 59 ust. 2 u.u.i.ś. wymaga sporządzenia oceny oddziaływania na obszar Natura 2000. W istocie organy ograniczyły się jedynie do wskazania, że przedmiotowe przedsięwzięcie leży na terenie obszaru Natura 2000. Niemniej jednak nie wskazały żadnej bliższej charakterystyki obszaru, na którym planowana jest inwestycja z punktu widzenia aktu włączającego ten teren do obszaru Natura 2000. Brak jest również jakichkolwiek rozważań w jaki sposób inwestycja mogłaby znacząco oddziaływać na obszar Natura 2000, zwłaszcza w kontekście definicji pojęcia "znaczące negatywne oddziaływanie na obszar Natura 2000", zawartej w art. 3 pkt 17 u.u.i.ś.
W orzecznictwie wyrażano pogląd, iż ze względu na złożoność oraz stopień skomplikowania oceny i charakteru oddziaływania konieczne jest zazwyczaj przeprowadzenie odpowiedniego postępowania z zakresu oceny oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na obszar Natura 2000, przy czym w postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 30 ust. 5 i 7 u.p.b. organ administracji architektoniczno-budowlanej nie miał możliwości wydania postanowienia w sprawie nałożenia obowiązku przedłożenia odpowiednich dokumentów właściwemu regionalnemu dyrektorowi ochrony środowiska w celu stwierdzenia obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000. Tym samym ostateczna ocena specjalistycznego organu w tym zakresie nie była możliwa, a w konsekwencji konieczne okazywało się wniesienie sprzeciwu wobec inwestycji przewidzianych na terenach Natura 2000 wymagających jedynie zgłoszenia (por. wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 8 czerwca 2017 r., II SA/Rz 203/17). Podkreślić jednak należy, iż stan prawnym w tym zakresie uległ zmianie, co umknęło uwadze organom administracji orzekającym w sprawie. Od dnia 1 stycznia 2017 r. art. 96 ust. 1 u.u.i.ś. – w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 9 października 2015 r. o zmianie u.u.i.ś. oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2015 r. , poz. 1936) - stanowi bowiem, iż organ właściwy do przyjęcia zgłoszenia, o którym mowa w art. 72 ust. 1a, oraz do wydania decyzji wymaganej przed rozpoczęciem realizacji przedsięwzięcia, innego niż przedsięwzięcie mogące znacząco oddziaływać na środowisko, które nie jest bezpośrednio związane z ochroną obszaru Natura 2000 lub nie wynika z tej ochrony, jest obowiązany do rozważenia, przed wydaniem tej decyzji oraz przed przyjęciem tego zgłoszenia, czy przedsięwzięcie może potencjalnie znacząco oddziaływać na obszar Natura 2000. Zgodnie natomiast z art. 72 ust. 1 a u.u.i.ś. – do którego odsyła art. 96 ust.1 u.u.i.ś. - wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach następuje także przed dokonaniem zgłoszenia budowy lub wykonania robót budowlanych oraz zgłoszenia zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części na podstawie u.p.b. Stosownie do art. 96 ust. 3 u.u.i.ś. jeżeli organ, o którym mowa w ust. 1, uzna, że przedsięwzięcie, inne niż przedsięwzięcie mogące znacząco oddziaływać na środowisko, które nie jest bezpośrednio związane z ochroną obszaru Natura 2000 lub nie wynika z tej ochrony, może potencjalnie znacząco oddziaływać na obszar Natura 2000, wydaje postanowienie w sprawie nałożenia obowiązku przedłożenia właściwemu miejscowo regionalnemu dyrektorowi ochrony środowiska:
1) wniosku o wydanie decyzji lub zgłoszenia, o których mowa w ust. 1;
2) karty informacyjnej przedsięwzięcia;
3) poświadczonej przez właściwy organ kopii mapy ewidencyjnej obejmującej przewidywany teren, na którym będzie realizowane przedsięwzięcie, oraz obejmującej obszar, na który będzie oddziaływać przedsięwzięcie;
4) w przypadku przedsięwzięć wymagających decyzji, o których mowa w art. 72 ust. 1 pkt 4 lub 5, prowadzonych w granicach przestrzeni niestanowiącej części składowej nieruchomości gruntowej, zamiast kopii mapy, o której mowa w pkt 3 - mapę sytuacyjno-wysokościową sporządzoną w skali umożliwiającej szczegółowe przedstawienie przebiegu granic terenu, którego dotyczy wniosek, oraz obejmującą obszar, na który będzie oddziaływać przedsięwzięcie;
5) wypisu i wyrysu z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, jeżeli plan ten został uchwalony, albo informacji o jego braku; nie dotyczy to drogi publicznej, linii kolejowej, przedsięwzięć Euro 2012, przedsięwzięć wymagających koncesji na poszukiwanie i rozpoznawanie złóż kopalin oraz bezzbiornikowego magazynowania substancji w górotworze, inwestycji w zakresie terminalu, inwestycji związanych z regionalnymi sieciami szerokopasmowymi, budowli przeciwpowodziowych realizowanych na podstawie ustawy z dnia 8 lipca 2010 r. o szczególnych zasadach przygotowania do realizacji inwestycji w zakresie budowli przeciwpowodziowych, dla inwestycji w zakresie budowy obiektu energetyki jądrowej lub inwestycji towarzyszącej wydawanej na podstawie ustawy z dnia 29 czerwca 2011 r. o przygotowaniu i realizacji inwestycji w zakresie obiektów energetyki jądrowej oraz inwestycji towarzyszących, dla strategicznej inwestycji w zakresie sieci przesyłowej realizowanej na podstawie ustawy z dnia 24 lipca 2015 r. o przygotowaniu i realizacji strategicznych inwestycji w zakresie sieci przesyłowych oraz dla inwestycji w zakresie infrastruktury dostępowej realizowanych na podstawie ustawy z dnia 24 lutego 2017 r. o inwestycjach w zakresie budowy drogi wodnej łączącej Zalew Wiślany z Zatoką Gdańską.
Wydanie powyższego postanowienia przerywa bieg terminów postępowania, w ramach którego stwierdzono obowiązek, o którym mowa w ust. 3 (art. 96 ust. 4 u.u.i.ś.).
W myśl art. 97 ust.1 i 2 u.u.i.ś. regionalny dyrektor ochrony środowiska stwierdza, w drodze postanowienia obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000, w przypadku stwierdzenia, że przedsięwzięcie może znacząco oddziaływać na obszar Natura 2000. W przypadku stwierdzenia, że przedsięwzięcie nie będzie znacząco oddziaływać na obszar Natura 2000, regionalny dyrektor ochrony środowiska stwierdza, w drodze postanowienia, brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000 (art. 97 ust. 5 u.u.i.ś.). W przypadku wydania postanowienia stwierdzającego obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000 właściwy organ wydaje postanowienie o zawieszeniu postępowania w sprawie wydania decyzji, o której mowa w art. 96 ust. 1 u.u.i.ś., do czasu przedłożenia przez wnioskodawcę raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na obszar Natura 2000 (art. 97 ust. 10 u.u.i.ś.). Jeżeli w terminie 3 lat od dnia zawieszenia postępowania, o którym mowa w ust. 10, wnioskodawca nie przedłożył raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na obszar Natura 2000, żądanie wszczęcia postępowania uważa się za wycofane (art. 97 ust. 11 u.u.i.ś.).
Oznacza to, iż w aktualnym stanie prawnym organy administracji architektoniczno-budowlanej wyposażono w instrumenty umożliwiające weryfikację, czy zachodzi potrzeba sporządzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000 również w postępowaniu wywołanym zgłoszeniem budowy.
Podkreślić należy, iż odmiennie niż ma to miejsce w przypadku oceny oddziaływania na środowisko, w przypadku oceny oddziaływania na obszar Natura 2000, każdorazowo o konieczności przeprowadzenia tej oceny rozstrzyga w formie indywidualnego aktu administracyjnego właściwy organ administracji publicznej. Nie występuje w tym przypadku sytuacja, że obowiązek przeprowadzenia oceny wynika wprost i wyłącznie z przepisu ustawy. Podobieństwa w zakresie redakcji ust. 2 i ust. 1 art. 59 mogłyby sugerować taką interpretację, jednak jest ona nie do utrzymania w zestawieniu z kolejnymi artykułami u.u.i.ś. (w szczególności art. 96 i 97 ), a także z samą dyrektywą siedliskową (por. T. Filipowicz, A. Plucińska-Filipowicz, M. Wierzbowski, , U.u.i.ś. Komentarz, C.H. Beck 2017, t. 6 do art. 59).
Mając na uwadze powyższe należało uznać, iż wniesienie sprzeciwu z powołaniem się na art. 30 ust. 6 pkt 1 w zw. z art. 29 ust. 3 u.p.b. było przedwczesne, nastąpiło bowiem z naruszenia art. 7, 77§ 1 i art. 107 § 3 k.p.a. oraz art. 96 ust. 1 i 3 u.u.i.ś. , co uzasadniało uchylenie zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. (pkt I wyroku).
Ponownie rozpoznając sprawę organ II instancji winien wykorzystać swe kompetencje z art. 136 k.p.a. służące konwalidacji stwierdzonych nieprawidłowości, mając na względzie konieczność poczynienia ustaleń i dokonania ich oceny pod kątem, czy zamierzona przez skarżącego budowa oddziałuje na obszar Natura 2000. i ewentualnie podejmie czynności określone w art. 96 ust. 3 i nast. u.u.i.ś. Końcowo podkreślić należy, iż termin 21 dni na zgłoszenie sprzeciwu jest terminem zawitym (materialnym), po upływie którego organ traci prawo do jego wniesienia. Złożenie odwołania od decyzji o sprzeciwie nie powoduje przedłużenia materialnoprawnego terminu do wydania decyzji w tym przedmiocie. W konsekwencji organ odwoławczy nie może, na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., uchylić decyzji o wniesieniu sprzeciwu i przekazać sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, w sytuacji, gdy upłynął termin do wniesienia sprzeciwu. W takim przypadku organ powinien ograniczyć się do rozstrzygnięcia o utrzymaniu decyzji o sprzeciwie w mocy lub uchyleniu takiej decyzji i umorzeniu postępowania ( por. wyrok NSA z dnia 6 marca 2009 r., II OSK 307/08; wyrok NSA z dnia 21 maja 2009 r., II OSK 724/08; wyrok NSA z dnia 26 października 2009 r., II OSK 1674/08, wyrok NSA z dnia 11 maja 2017 r., II OSK 2289/15 ). Tym samym to na organie odwoławczym spoczywa obowiązek dokładnego wyjaśnienia sprawy, konwalidacji nieprawidłowości postępowania organu I instancji z poszanowaniem uzasadnionych interesów inwestora oraz wszystkich konsekwencji, jakie wynikają z zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego. Z tych względów Sąd nie skorzystał z uprawnienia do uchylenia decyzji organu I instancji na podstawie art. 135 p.p.s.a.
Jako, iż skarga została uwzględniona, Sąd - na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a. - zasądził od Wojewody na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw (pkt II wyroku), które sprowadzają się do wpisu od skargi w wysokości 500 zł, ustalonego zgodnie z § 2 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 221, poz. 2193 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło