II SA/Go 51/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Staniszewska po rozpoznaniu w dniu 10 marca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi H.S. na czynność Prezydenta Miasta z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu części opłaty za wydanie karty pojazdu postanawia: odrzucić skargę. H.S. wniósł, za pośrednictwem profesjonalnego pełnomocnika skargę na czynność Prezydenta Miasta z dnia [...] grudnia 2014 r., nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu części opłaty za wydanie karty pojazdu. Zaskarżonym rozstrzygnięciem Prezydent Miasta odmówił zwrotu kwoty 425 zł stanowiącej część opłaty za wydanie karty pojazdu marki [...] nr rej. [...]. W uzasadnieniu strona wniosła o uchylenie zaskarżonego aktu, stwierdzenie bezskuteczności zaskarżonej czynności oraz stwierdzenie obowiązku organu administracji dokonania zwrotu skarżącemu kwoty 425 zł. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na podstawie art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola taka sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 tej ustawy). Zakres kontroli administracji publicznej obejmuje, między innymi, orzekanie w sprawach skarg na akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa (art. 3 § 1 oraz § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej jako p.p.s.a.). Kwestią pierwszą jest rozważenie dopuszczalności skierowania żądania zwrotu opłaty za wydanie karty pojazdu na drogę administracyjną. Tryb ten został zaaprobowany w uchwale składu siedmiu sędziów NSA z dnia 4 lutego 2008 r. (OPS 3/07, ONSAiWSA 2008/2 poz. 21), w której stwierdzono, że skierowane do organu żądanie zwrotu opłaty za wydanie karty pojazdu, uiszczonej na podstawie powołanego wyżej rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r., jest sprawą administracyjną, którą organ załatwia w drodze aktu lub czynności, na które przysługuje skarga do sądu administracyjnego. W uchwale podkreślono, że obowiązek uiszczenia opłaty za wydanie karty pojazdu powstaje w toku indywidualnej sprawy administracyjnej o rejestrację pojazdu, rozstrzyganej przez organ administracji publicznej w drodze decyzji administracyjnej. Zatem obowiązek uiszczenia opłaty ma charakter obowiązku administracyjnego, który wynika z przepisów prawa. Organ administracji publicznej jest uprawniony do orzekania w przedmiocie tego obowiązku, z tym że nie ma podstawy do rozstrzygania o tym w drodze decyzji administracyjnej. Dlatego odnosząc się do żądania zwrotu opłaty za kartę pojazdu organ odnosi się do obowiązku wynikającego z przepisów prawa, a więc podejmuje akt lub czynność, które nie są decyzją lub postanowieniem. W tej sytuacji skarga do sądu administracyjnego opiera się więc na art. 3 § 2 ust. 4 p.p.s.a. i stanowi bezpośredni środek ochrony nie podlegający kontroli instancyjnej innych organów administracyjnych. Droga ta jest dopuszczalna obok możliwości dochodzenia roszczenia przed sądem powszechnym (por. uchwała Sądu Najwyższego z dnia 16 maja 2007 r., sygn. akt III CZP 35/07, OSNC 2008/7-8 poz. 72). Jednakże przy takiej konstrukcji uprawnienia strony oraz dopuszczalności bezpośredniego zaskarżenia aktu lub czynności do sądu konieczne było wyczerpanie trybu przewidzianego w art. 52 § 3 p.p.s.a. oraz 53 § 2 p.p.s.a. W myśl wskazanych przepisów, jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 oraz 4a p.p.s.a., można wnieść po uprzednim wezwaniu na piśmie właściwego organu – w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności – do usunięcia naruszenia prawa. Tego zaś skarżący w przedmiotowej sprawie nie dopełnił. Termin do wniesienia skargi do sądu wynosi trzydzieści dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie, a w przypadku gdy organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie termin ten wynosi sześćdziesiąt dni od dnia wniesienia wezwania o usunięcia naruszenia prawa. Z akt administracyjnych sprawy wynika, że pełnomocnik strony skarżącej odebrał pismo organu z dnia [...] listopada 2014 r. [...], stanowiące odpowiedź na wniosek o stwierdzenie nadpłaty w opłacie za wydanie karty pojazdu oraz uprawnienia do otrzymania zwrotu części tej opłaty w dniu [...] listopada 2014 r. (k. 7 akt administracyjnych sprawy). Wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, stanowiące jeden z warunków dopuszczalności skargi na akt lub czynność z art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., zostało wniesione drogą pocztową w dniu 3 grudnia 2014 r. (k. 11 akt sprawy), a więc niewątpliwie po terminie ustawowo przewidzianym do dokonania tej czynności, co nastąpiło w dniu 1 grudnia 2014 r. Zgodnie z poglądami judykatury, z treści art. 52 § 3 p.p.s.a. wywieść należy, że wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, wniesione po upływie 14-dniowego terminu jest niedopuszczalne. Tym samym, wezwanie faktycznie dokonane po upływie prawem przewidzianego terminu trzeba uznać za nieskuteczne. Takie wadliwe wezwanie do usunięcia naruszenia prawa należy traktować na równi z brakiem wezwania. Upływ tego terminu wyłącza bowiem możliwość skutecznego zaskarżenia do sądu czynności, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. (por. postanowienie NSA z dnia 8 września 2014 r., sygn. akt I FSK 1301/14, Lex nr 1503365). Reasumując, na podstawie przedstawionych wyżej ustaleń Sąd przyjął, że skarżący nie wyczerpał, w sposób przewidziany prawem (art. 52 § 3 p.p.s.a.), środków zaskarżenia z powodu niewystąpienia w ustawowym terminie z wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa, wynikającego z podjętej przez organ czynności. Z powołanych przyczyn, skargę jako niedopuszczalną, Sąd odrzucił na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 w związku z art. 52 § 3 p.p.s.a. W kwestii poniesionego wpisu od skargi należy wskazać, że na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a. sąd z urzędu zwraca stronie cały uiszczony wpis od pisma odrzuconego lub cofniętego. Nastąpi to po uprawomocnieniu się niniejszego postanowienia.