II SA/Go 513/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ireneusz Fornalik, Sędziowie Sędzia WSA Maria Bohdanowicz, Asesor WSA Michał Ruszyński (spr.), Protokolant, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 04 września 2007 r. przy udziale sprawy ze skargi T sp. z o.o. na Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie Choroba zawodowa Oddalono skargę - 1 - Sygn. akt II SA/Go 513/07 U Z A S A D N I E N I E Wnioskiem z dnia [...] grudnia 2005r. T.R. wystąpiła do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego o wszczęcie postępowania w zakresie stwierdzenia choroby zawodowej. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny skierował T.R. na badania do Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w celu rozpoznania choroby zawodowej. W skierowaniu na badania z dnia [...] grudnia 2005r. organ I instancji przedstawił charakterystykę pracy wykonywanej przez T.R.. Wskazał, że T.R. aktualnie zatrudniona jest w hipermarkecie [...] na stanowisku kasjer-sprzedawca-transport. Charakteryzując czynniki szkodliwe dla zdrowia, organ wskazał dźwiganie ciężkich przedmiotów. Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy orzeczeniem z dnia [...] maja 2006r. Nr [...] orzekł o rozpoznaniu u T.R. choroby zawodowej tj. przewlekłego zapalenia ścięgien i jego pochewek. Jednostka orzecznicza ustaliła ścisły związek rozpoznanego schorzenia z przeciążeniem kończyn górnych w czasie pracy. Pismem z dnia [...] czerwca 2006r. Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy zwrócił się do Instytutu Medycyny Pracy o przeprowadzenie konsultacji T.R.. Organ przeprowadzający konsultację w dniu [...] września 2006r. wydał opinię w której uznał za słuszne stanowisko Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy określone w orzeczeniu lekarskim z dnia [...] maja 2006r. o rozpoznaniu choroby zawodowej. Jednostka orzecznicza potrzymała rozpoznanie zapalenia pochewek ścięgnistych palców prawej ręki. W takim stanie faktycznym Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w dniu [...] grudnia 2006r. wydał decyzję Nr [...] o stwierdzeniu u T.R. choroby zawodowej tj. przewlekłej choroby układu ruchu, wywołanej sposobem wykonywania pracy (przewlekłe zapalenie ścięgien i jego pochewek), wymienioną w poz. 19/1 wykazu chorób zawodowych określonych w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów poz. 1115). Organ I instancji w uzasadnieniu decyzji powołał się na orzeczenia jednostek służby zdrowia. Organ wskazał, że sposób wykonywania pracy przez T.R., zatrudnionej w hipermarkecie [...] na stanowisku sprzedawca-kasjer, gdzie jej praca polegała na m.in. na ciągnięciu wózka załadowanego towarem, rozładowywaniu i układaniu towarów na półkach, mógł być przyczyną wystąpienia choroby zawodowej pod postacią zapalenia pochewek ścięgnistych palców prawej ręki. Z powyższym rozstrzygnięciem organu I instancji nie zgodziła się Spółka z o.o. [...] i złożyła od niego odwołanie do Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego. Odwołujący się zwrócił uwagę, iż z przepisu § 2 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002r. w sprawie wykazu chorób zawodowych (...) wynika, że do wydania przez właściwy organ decyzji dotyczących stwierdzenia choroby zawodowej za niezbędne należy uznać, aby okoliczności faktyczne sprawy prowadziły do bezspornego bądź co najmniej wysoce prawdopodobnego wniosku, że to warunki pracy mają lub miały bezpośredni wpływ na wystąpienie określonego schorzenia. W związku z powyższym odwołujący się uznał, że niewystarczające było odniesienie się przez organ I instancji do okoliczności związanych z warunkami wykonywania przez T.R. pracy w hipermarketach [...] oraz [...]. Za istotne uchybienie organu wydającego decyzję odwołujący się uznał całkowite zignorowanie sygnalizowanej przez odwołującego się okoliczności uprawniania przez T.R. sportu kajakarskiego. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny decyzją z dnia [...] maja 2007r. Nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że analiza dolegliwości zgłaszanych przez T.R., badania ogólnolekarskie, konsultacje specjalistyczne przeprowadzone w jednostkach orzeczniczych I i II stopnia, które dokonały wnikliwej diagnostyki różnicowej w celu wykluczenia przyczynowego czynnika pozazawodowego, a także ocena narażenia zawodowego na stanowisku kasjer – sprzedawca, wykluczyły pozazawodową etiologię rozpoznanych zmian. Sposób wykonywania pracy wymagał monotonnych, powtarzających się w długich przedziałach czasowych ruchów zginania i prostowania palców i nadgarstków. Zaistniały zatem przesłanki do stwierdzenia u T.R. choroby zawodowej. Odnosząc się do zarzutów podniesionych w odwołaniu, iż T.R. uprawiała kajakarstwo, organ odwoławczy wyjaśnił, że przesłuchał wskazane przez odwołującego się osoby, które mogły posiadać informacje na temat uprawnianego przez nią sportu kajakowego. Osoby te jednak nie potwierdziły faktu uprawniania kajakarstwa. Również T.R. kilkakrotnie składała oświadczenia, że nie uprawniała kajakarstwa, wioślarstwa ani innego sportu, nie miała także żadnego hobby, które powodowałyby przeciążenia górnego narządu ruchu. Decyzja Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] maja 2007r. stała się przedmiotem skargi [...] Sp. z o.o. złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. Zarzucając organowi odwoławczemu naruszenie art. 7, art. 77, art. 15 i art. 138 § 2 kpa, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji, oraz zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że w toku postępowania odwoławczego naruszono zasadę prawdy materialnej. Skarżący wskazał, że zgodnie z art. 7 kpa organy administracji publicznej mają obowiązek stać na straży praworządności i podejmować wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Tak więc organ odwoławczy nie może ograniczać się wyłącznie do kontroli zaskarżonego orzeczenia oraz przeprowadzenia postępowania dowodowego, lecz ma obowiązek od nowa rozpoznać całość sprawy. Skarżący wskazał, że w przedmiotowej sprawie organ II instancji ograniczył się wyłącznie do potwierdzenia stanowiska organu I instancji oraz uwzględnienia zgromadzonych już na potrzeby postępowania I instancji dowodów. Wyjątek w tym względzie stanowi przeprowadzenie przesłuchania określonych osób na okoliczność podniesioną w odwołaniu – ewentualnego uprawiania przez T.R. sportu kajakarskiego bądź wioślarskiego. W ocenie skarżącego dokonanie powyższej czynności przez organ odwoławczy świadczy w konsekwencji o uznaniu przez Powiatowego Inspektora Sanitarnego za konieczne przeprowadzenie ponownego postępowania dowodowego w niniejszej sprawie, jednocześnie jednak nie uznano za stosowne przeprowadzenia tego postępowania w całości. Powyższe oznacza, że organ I instancji nie podjął wszelkich niezbędnych kroków do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego. W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał ponadto, że organ II instancji nie skorzystał z możliwości jaką daje art. 138 § 2 kpa tj. uchylenia zaskarżonego orzeczenia oraz przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Nieskorzystanie przez organ II instancji z tej możliwości wraz z jednoczesnym nieprzeprowadzeniem przez Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego postępowania dowodowego w całości stanowi w ocenie skarżącego naruszenie drugiej kluczowej zasady ogólnej postępowania administracyjnego tj. zasady dwuinstancyjności, której istota polega na dwukrotnym rozpoznaniu i rozstrzygnięciu sprawy. W odpowiedzi na skargę Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny wniósł o oddalenie skargi i w całości podtrzymał argumentację podniesioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Skarga nie może zostać uwzględniona. Zgodnie z § 2 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz.U. z 2002r. Nr 132, poz. 1115), przy zgłaszaniu podejrzenia, rozpoznawaniu i stwierdzaniu chorób zawodowych uwzględnia się choroby ujęte w wykazie chorób zawodowych, stanowiącym załącznik do rozporządzenia, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że choroba została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanymi "narażeniem zawodowym". Dla stwierdzenia choroby zawodowej przez właściwy organ sanitarny w drodze decyzji muszą być więc spełnione dwie przesłanki, tj : - rozpoznanie choroby zawodowej przez właściwe jednostki organizacyjne służby zdrowia, - stwierdzenie istnienia związku przyczynowego tej choroby z warunkami wykonywanej pracy. Bezsporne w niniejszej sprawie jest, że u T.R. jednostka orzecznicza I instancji a także jednostka orzecznicza II instancji, rozpoznały chorobę zawodową. Jest to przewlekłe zapalenie ścięgien i pochewek ścięgnistych zginaczy palców nadgarstka prawego. Schorzenie to jest wskazane w poz. 19.1 wykazu chorób zawodowych, stanowiącym załącznik do cytowanego wyżej rozporządzenia. Spór w niniejszej sprawie dotyczy zatem tego, czy istnieje związek przyczynowy choroby stwierdzonej u T.R. z warunkami wykonywanej pracy. Podstawowe dowody w sprawie jakimi są – orzeczenie Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy z dnia [...] maja 2006r. oraz opinia Instytutu Medycyny Pracy z dnia [...] września 2006r. potwierdziły ścisły związek rozpoznanego schorzenia z przeciążeniem kończyn górnych w czasie wykonywanej pracy. Powyższe orzeczenia lekarskie są dowodami o których mówi art. 84 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego a więc mają charakter opinii biegłych - osób posiadających wiedzę fachową w danej dziedzinie (w przedmiotowej sprawie wiedzę z zakresu medycyny). Podzielić w tym miejscu należy stanowisko skarżącego wyrażone w piśmie procesowym z dnia 30 sierpnia 2007r., iż orzeczenie lekarskie Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy nie zawiera szczegółowego uzasadnienia. Zwrócić jednak należy uwagę na to, iż jednostka orzecznicza II instancji – Instytut Medycyny Pracy, do której o konsultację zwróciła się jednostka orzecznicza I instancji, szczegółowo uzasadnił swoje rozstrzygnięcie. Z uzasadnienia opinii wynika, że dynamika procesu chorobowego występującego u T.R., ponowne nasilenie się dolegliwości po podjęciu pracy po zdarzeniu, które miało miejsce w grudniu 2004r. (które uznano za wypadek przy pracy), potwierdza, że istnieją podstawy do uznania, że przyczyną choroby T.R. było nadmierne obciążenie układu ruchu (prawej kończyny górnej) spowodowane sposobem wykonywania pracy. Dokonana konsultacja potwierdziła zatem zawodową przyczynę choroby rozpoznanej u T.R.. Spełnione zostały zatem przesłanki z § 2 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002r. do stwierdzenia choroby zawodowej. Powyższe pozwala uznać, że przy wydaniu zaskarżonej decyzji nie zostały naruszone przepisy prawa procesowego – art. 7, art. 77, art. 15 i 138 § 2 kpa. Wbrew twierdzeniu skarżącego, organ odwoławczy zebrał i rozpatrzył cały materiał dowodowy, oraz ponownie rozpoznał sprawę w jej całokształcie. Organ II instancji przeprowadził także dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie. Skarżący w toku postępowania oraz w odwołaniu podnosił, iż T.R. uprawiała sport kajakarski i uprawianie tego sportu mogło mieć wpływ na wystąpienie u T.R. schorzenia opisanego w orzeczeniach lekarskich. Prawidłowo zatem organ odwoławczy – zgodnie z art. 136 kpa - przeprowadził uzupełniające postępowanie dowodowe w tym zakresie i przesłuchał w charakterze świadków osoby wskazane przez samego skarżącego. Osoby te, jak również T.R. nie potwierdziły faktu uprawniania sportu kajakowego. Należy w tym miejscu zwrócić uwagę, że skarżący twierdząc, że organ odwoławczy nie zebrał w sposób wyczerpujący materiału dowodowego nie wskazał jednocześnie jakie jego zdaniem czynności powinny być przez ten organ wykonane, aby materiał zebrany był w sposób wyczerpujący. Odnosząc się na zakończenie do twierdzenia skarżącego wyrażonego w piśmie z dnia [...] sierpnia 2007r., iż w środowisku pracy T.R. nie wystąpiły czynniki szkodliwe dla zdrowia, albowiem T.R. świadczyła pracę w warunkach zgodnych z zasadami BHP a w zakładzie pracy skarżącej przestrzegano w szczególności przepisów rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 10 września 1996r. w sprawie wykazu prac szczególnie uciążliwych lub szkodliwych dla zdrowia kobiet, a zatem brak było podstaw do uznania jej choroby za chorobę zawodową, stwierdzić należy, że świadczenie pracy w warunkach zgodnych z zasadami BHP, oraz przestrzeganie rozporządzenia cytowanego przez skarżącego nie wyklucza wystąpienia choroby zawodowej. Przyjęcie argumentacji przedstawionej przez skarżącego prowadziło by do tego, że jeżeli pracodawca zapewnia warunki pracy zgodne z przepisami, wówczas u jego pracownika nie można stwierdzić choroby zawodowej. Nie dopatrując się zatem naruszenia przepisów postępowania, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł o oddaleniu skargi. asesor WSA sędzia WSA sędzia WSA Michał Ruszyński Ireneusz Fornalik Maria Bohdanowicz Sygn. akt II SA/Go 451/07 Gorzów Wlkp. dnia 26 września 2007r. ZARZĄDZENIE 1. Odpis wyroku z uzasadnieniem przesłać pełnomocnikowi skarżącego. 2. Akta przedłożyć za 30 dni. as. WSA Michał Ruszyński