II SA/Go 515/07

Dnia 27 września 2007 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Staniszewska, Sędziowie Sędzia WSA Maria Bohdanowicz (spr.),, Sędzia WSA Aleksandra Wieczorek, Protokolant Krzysztof Rogalski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 września 2007 roku sprawy ze skargi S.G. i R.G. na postanowienie Wojewody z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania I. uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Burmistrza z dnia [...] r. nr [...], II. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu, III. zasądza od Wojewody na rzecz S.G. i R.G. solidarnie kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. W dniu 21 lutego 2007 r. S.G. wystąpiła z wnioskiem do Burmistrza Miasta o wymeldowanie z jej lokalu mieszkalnego A.T. i W.T., którzy zamieszkują na Osiedlu. W dniu 27 lutego 2007 r. organ administracji zawiadomił strony o wszczęciu postępowania administracyjnego o wymeldowanie na wniosek S.G. i wezwał do złożenia dodatkowych ustnych bądź pisemnych wyjaśnień w sprawie, łącznie z przedłożeniem dokumentów potwierdzających prawo do tego lokalu. Wnioskodawczyni przedłożyła postanowienie Sądu Rejonowego z dnia [...] maja 2006 r., sygn. akt I Co 140/04 wraz z klauzulą prawomocności w przedmiocie przysądzenia własności nieruchomości w sprawie egzekucyjnej, z wniosku wierzyciela Banku przeciwko dłużnikom A.T. i A.D.T. o świadczenie pieniężne, w którym to przysądził własność nieruchomości – działki gruntu nr [...] o pow. 0,0755 ha, zabudowanej budynkiem mieszkalnym o pow. użytkowej 117,5 m kwadratowych, dla której SR prowadzi KW Nr [...], do której to dłużnikom A.T. i A.D.T. przysługuje prawo własności – na rzecz S.K.G. i R.K.G. na prawach wspólności ustawowej za cenę nabycia 91.000,00 zł, która została zapłacona gotówką. W dniu 5 lutego 2007 r. A.T. zawiadomiła Prokuraturę Powiatową o popełnieniu czynu zabronionego przez R.G. w dniu [...] lutego 2007 r., który dokonał włamania do lokalu, w którym to ona wraz z mężem jest zameldowania od 1965 r. Nadto zamknął dostęp do tego lokalu i przywłaszczył ich rzeczy takie jak meble, odzież, pościel oraz środki finansowe i wyburzył drzwi ze ścianą. Mimo, że natychmiast została powiadomiona policja nie podjęto żadnych działań, stąd jej wniosek do Prokuratury. W dniu [...] lutego 2007 r. Prokurator Powiatowy odmówił wszczęcia dochodzenia w sprawie wszczętej z doniesienia A.T.. Na to postanowienie A.T. wniosła zażalenie. W dniu 7 marca Burmistrz Miasta wystąpił do Prokuratury z zapytaniem o wynik prowadzonego postępowania jako niezbędnego w sprawie o wymeldowanie, które organ ten prowadzi. Jednocześnie w tym samym dniu Burmistrz Miasta wydał postanowienie Nr [...] na podstawie art.97 § 1 pkt.4 i art.101 kpa zawieszające postępowanie w sprawie wymeldowania A.T. i W.T. z lokalu przy ulicy [...]. W uzasadnieniu postanowienia organ podał, że w niniejszej sprawie wydanie decyzji wymaga rozpatrzenia zagadnienia wstępnego przez inny organ – bez określenia o jaki organ chodzi i na czym polega to zagadnienia wstępne. Zażalenie na postanowienie wnieśli S. i R.G., choć podpisał je tylko R.G.. W uzasadnieniu zażalenia podał, że jeszcze przed nabyciem własności nieruchomości ustalił, iż państwo W. i A.T. zamieszkali na Osiedlu. W dniu [...] grudnia 2006 r. zostały w obecności świadków zmienione przez niego zamki w drzwiach, ponieważ nikt w nim nie mieszkał, a samo mieszkanie było zdewastowane. Wtedy także zostały wykonane zdjęcia na okoliczność co zastano po wejściu do lokalu – a były to śmieci i panował ogólny nieporządek. Państwo T. nadal mieszkają na Osiedlu bez zameldowania, stąd też nie ma żadnych przeszkód, aby prowadzić postępowanie administracyjne o wymeldowanie. Postanowieniem z dnia [...] maja 2007 r. Nr [...] Wojewoda utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie, uznając, że zawieszenie postępowania jest w pełni zasadne. Z akt sprawy wynika, że państwo T.z nie posiadają uprawnień do spornego lokalu, ale miejsca zamieszkania nie opuścili dobrowolnie, lecz na skutek działania innych osób, a więc do czasu rozstrzygnięcia przez Prokuraturę Rejonową wniosku, jaki złożyła A.T., a dotyczącego uniemożliwienia jej i jej mężowi zamieszkiwania w spornym lokalu przez wnioskodawczynię, zasadne jest zawieszenie postępowania o wymeldowanie. Zdaniem organu rozstrzygnięcie to ma istotne znaczenie dla oceny przesłanek warunkujących wymeldowanie zgodnie z art.15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. wnieśli S. i R.G. /k 25 akt/. W jej uzasadnieniu podali, iż głównym powodem zawieszenia postępowania, na który powołują się organy zarówno I jak i II instancji, jest fakt prowadzenia przez Prokuraturę postępowania dotyczącego bezprawnego uniemożliwienia państwu T. zamieszkiwania w lokalu przy ulicy [...]. Skarżący podali, że zwrócili się w dniu 15 maja 2007 r. do Prokuratury z zapytaniem czy i jakiego rodzaju jest prowadzone postępowanie przeciwko nim z doniesienia A.T. i otrzymali na piśmie odpowiedź, że nie jest prowadzone przeciwko nim żadne postępowanie /karta 4 akt sądowych /. W związku z tym brak jest przesłanek, aby postępowanie nie było kontynuowane i zakończone decyzją o wymeldowaniu. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, przytaczając przebieg dotychczasowego postępowania i nie ustosunkował się do zarzutu, iż Prokuratura nie wszczęła żadnego postępowania przeciwko skarżącym. Wojewódzki Sąd Administracyjny ustalił, iż w dniu 22 maja 2007 r. Sąd Rejonowy utrzymał w mocy postanowienie Prokuratora Rejonowego w przedmiocie odmowy wszczęcia dochodzenia na skutek zawiadomienia o popełnieniu czynu zabronionego przez R.G. – złożonego w dniu [...] lutego 2007 r. przez A.T. /sygn. akt II Kp 277/07/. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga jest w pełni zasadna. Przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie było zagadnienie istnienia zagadnienia wstępnego, którego rozstrzygnięcie przez inny organ uzależnia wydanie decyzji o wymeldowaniu. Zaznaczyć należy, iż pojęcie "zagadnienia wstępnego" zgodnie z przyjętym orzecznictwem i stanowiskiem judykatury oznacza – takie zagadnienie prawne, którego rozstrzygnięcie należy do właściwości innego organu lub sądu i zagadnienie to może być odrębnym przedmiotem postępowania przed takim organem lub sądem. Nie chodzi tu zatem o wyjaśnienie nawet poważnych wątpliwości dotyczących aspektów prawnych sprawy będącej przedmiotem postępowania administracyjnego, lecz o rozstrzygnięcie zagadnienia prawnego przez inny organ. Kwestia prawna, która ma znaczenie dla niniejszej sprawy podlega rozpoznaniu zgodnie z przepisami prawa przez inny organ i merytoryczne wydanie decyzji musi poprzedzać to rozstrzygnięcie. W sprawie o wymeldowanie wielokrotnie Naczelny Sąd Administracyjny podkreślał, że takim zagadnieniem wstępnym może być wytoczenie sprawy z powództwa cywilnego o naruszenie posiadania dla wykazania braku przesłanek dobrowolności i trwałości opuszczenia miejsca zamieszkania, będącego przedmiotem postępowania administracyjnego o wymeldowanie zgodnie z art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji i dowodach osobistych /Dz. U. z 2006 r. Nr 129 poz.993/ - patrz wyrok NSA z 8.09.2001 r. nr V SA 794/01, lex nr 84481. Dokonując oceny postanowienia organu I instancji należy stwierdzić, iż organ ten nie tylko nie wskazał jakie zagadnienie wstępne uważa za niezbędne dla rozpoznania sprawy, ale także nie wskazał organu, przed którym toczy się to postępowanie. Uzasadnienie bowiem postanowienia zawiera jedynie opis sprawy. Z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie można się domyślać, iż chodzi o włamanie do lokalu przy ulicy [...] i kradzież przedmiotów, takich jak meble, odzież, pościel i środki pieniężne, których w ocenie A.T. dopuścił się R.G.. Należy podkreślić, iż organ ten nie dopełnił należytej staranności przy prowadzeniu niniejszej sprawy, bowiem w dniu 7 marca 2007 r., gdy wydawał postanowienie o zawieszeniu postępowania. Prokurator Rejonowy tydzień wcześniej, bo w dniu 28 lutego 2007 r. odmówił wszczęcia dochodzenia w tej sprawie. Tym samym organ dopuścił się naruszenia art. 7 kodeksu postępowania administracyjnego, który zawiera zasadę prawdy obiektywnej, polegającej na podejmowaniu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Nie wiadomo także, z jakiego powodu organ w tym samym dniu zwraca się do Prokuratury z zapytaniem o stan sprawy wszczętej z doniesienia A.T. i bez czekania na odpowiedź, w tym samym dniu wydaje postanowienie o zawieszeniu postępowania. W ocenie Sądu w sprawie nie można mówić o istnieniu zagadnienia wstępnego ani ze względu na rodzaj sprawy, jaka ewentualnie miałaby się przed Prokuratorem toczyć, ani tym bardziej, że w dniu 7 marca 2007 r. istniało postanowienie o odmowie wszczęcia dochodzenia. W sprawie występuje także inna niejasność. Zgodnie z przedłożonym organowi I instancji postanowieniem Sądu Rejonowego o przysądzeniu własności nieruchomości na rzecz K. i R.G. /sygn. akt I.Co 140/04/ z dnia 11 maja 2006 r. wynika, że dłużnikami, którym przed egzekucją z nieruchomości przysługiwało prawo własności do spornej nieruchomości byli A.T. i A.D.T.. Natomiast zarówno wniosek o wymeldowanie jak i prowadzenie sprawy przed Prokuratorem i organami dotyczy A.T. i W.T.. Okoliczność ta może nie mieć wpływu na wynik postępowania o wymeldowanie A. i W.T., niemniej ich tytuł prawny do nieruchomości na ulicy [...] musi być przedmiotem ustalenia przez organy prowadzące sprawę. Naruszenie zasady wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy należy także postawić organowi II instancji. Mimo podniesionych w zażaleniu okoliczności o braku podstaw dla zawieszenia postępowania przez skarżących – to jest – zamieszkiwania od [...] listopada 2006 r. A. i W.T. na Osiedlu i dobrowolnym opuszczeniu spornego lokalu, organ w żaden sposób nie odniósł się do tych zarzutów w swym uzasadnieniu postanowienia. Nie odniósł się także do stanu sprawy prowadzonej przez Prokuratora. Ta ostatnia okoliczność jeszcze raz została wyraźnie podkreślona przez skarżących w skardze i na dowód braku przesłanek z art.97 pkt.4 kpa przedłożyli pismo Prokuratora, z którego wynika, że przed tym organem nie toczy się żadne postępowanie z wniosku A. i W.T.w. Opisany sposób prowadzenia sprawy administracyjnej przez organy administracji publicznej stanowi nadto naruszenie zasady szybkości postępowania /art. 12 kpa/, bowiem bezzasadne zawieszenie postępowania opóźnia niepotrzebnie merytoryczne rozpoznanie sprawy . Te zatem okoliczności stanowiły podstawę zgodnie z art.145 § 1 pkt. 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153 poz.1270/ do uchylenia zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego go postanowienia organu I instancji jako naruszających przepisy postępowania mającego wpływ na wynik sprawy. Na podstawie art. 152 sąd stwierdził, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu, a o kosztach orzeczono na podstawie art. 210 wyżej cytowanej ustawy.