II SA/Go 516/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie: Sędzia WSA Jacek Jaśkiewicz po rozpoznaniu w dniu 11 października 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A.C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania dodatku mieszkaniowego postanawia: odmówić przywrócenia terminu do złożenia skargi. Pismem z dnia [...] czerwca 2011 r. (data nadania 3 czerwca 2011 r.) A.C. wniosła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] kwietnia 2011 r. ([...]), którą Kolegium utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta nr [...] z dnia [...] lutego 2011r., odmawiającą przyznania A.C. dodatku mieszkaniowego z uwagi na występującą rażącą dysproporcję między wykazanymi przez wnioskodawczynię niskimi dochodami, a faktycznym stanem majątkowym, wskazującym na możliwość uiszczenia wydatków związanych z zajmowanym lokalem mieszkalnym w oparciu o własne środki i posiadane zasoby majątkowe. W zaskarżonej decyzji błędnie pouczono A.C. o prawie wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, za pośrednictwem Samorządowego Kolegium Odwoławczego, w terminie 30 dni od dnia jej doręczenia. Przesyłkę zawierającą wyżej wskazaną decyzję doręczono skarżącej w dniu 4 maja 2011 r. Z uwagi na to, iż A.C. wniosła przedmiotową skargę bezpośrednio do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, Sąd ten - zgodnie z właściwością przekazał skargę do organu (nadanie w urzędzie pocztowym nastąpiło w dniu 8 czerwca 2011 r.). Następnie Samorządowe Kolegium Odwoławcze pismem z dnia [...] czerwca 2011 r. (data nadania 11 lipca 2011 r.) przekazało przedmiotową skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. wraz z odpowiedzią na skargę i aktami administracyjnymi sprawy. Jednocześnie wniosło o jej odrzucenie. Postanowieniem z dnia 25 lipca 2011r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim odrzucił skargę A.C. z uwagi na przekroczenie ustawowego terminu do jej wniesienia. Postanowienie to zostało skutecznie doręczone w trybie zastępczym w dniu 17 sierpnia 2011r. Powyższe postanowienie zostało, na prośbę skarżącej (k. 28 akt sprawy), doręczone jej ponownie w dniu 13 września 2011r. (zwrotne potwierdzenie odbioru - k. 34 akt sprawy) i nie miało wpływu na bieg terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, o czym strona została poinformowana. Pismem z dnia [...] września 2011r. A.C. złożyła, za pośrednictwem Samorządowego Kolegium Odwoławczego, wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na decyzję tego organu z dnia [...] kwietnia 2011 r. W uzasadnieniu skarżąca podała, iż zaskarżona decyzja zawierała błędne pouczenie i dlatego skarga została wniesiona do niewłaściwego sądu administracyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W pierwszej kolejności należy wyjaśnić kwestię terminowości wniesienia skargi, od niej bowiem zależy rozpoznanie wniosku o przywrócenie terminu, jako że jest on dopuszczalny jedynie wówczas, gdy skarga uchybia 30-dniowemu terminowi do jej wniesienia. Z akt administracyjnych sprawy wynika, iż zaskarżone rozstrzygnięcie zostało doręczone stronie skarżącej w dniu 4 maja 2011r. (k. 62 akt adm. sprawy). Wobec powyższego termin do złożenia skargi upłynął z dniem 3 czerwca 2011 r. W okolicznościach przedmiotowej sprawy, z uwagi na wniesienie skargi bezpośrednio do Sądu, choć niewłaściwego, o zachowaniu terminu do wniesienia skargi decyduje data nadania skargi przez ten sąd pod adres właściwego organu administracji publicznej. Czynność nadania skargi do Samorządowego Kolegium Odwoławczego miała miejsce w dniu 8 czerwca 2011r. i ten dzień jest dniem wniesienia przedmiotowej skargi. Zatem wniesienie skargi w dniu 8 czerwca 2011 r. nastąpiło z uchybieniem trzydziestodniowego terminu określonego w art. 53 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn.zm., zwana dalej "p.p.s.a."). W tym stanie rzeczy należało rozpoznać wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Skutki prawne niezachowania terminu oraz podstawy prawne jego przywrócenia reguluje a w szczególności art. 85-89 p.p.s.a. Zgodnie z treścią art. 85 p.p.s.a. czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu (art. 86 § 1 p.p.s.a.). Natomiast w art. 87 p.p.s.a. ustawodawca określił jakie wymogi muszą zostać spełnione by sąd mógł uwzględnić taki wniosek: – pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (art. 87 § 1 p.p.s.a.), – w piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2 p.p.s.a.), – wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania są przedmiotem skargi (art. 87 § 3 p.p.s.a.), – równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 4 p.p.s.a.). Jak wynika z treści przywołanych powyżej przepisów, przywrócenie terminu jest uwarunkowane łącznym spełnieniem wskazanych w nich przesłanek. W niniejszej sprawie przyjąć należy, iż strona dowiedziała się o uchybieniu terminu do wniesienia skargi w dniu 13 września 2011r., tj. w dniu, w którym odebrała wysłane ponownie przez Sąd (na prośbę skarżącej) postanowienie z dnia 25 lipca 2011r. o odrzuceniu skargi. Wobec tego termin do złożenia przedmiotowego wniosku upływał z dniem 20 września 2011r. Z akt sprawy wynika, że wniosek ten został złożony bezpośrednio w siedzibie organu w dniu 16 września 2011r. W związku z powyższym przyjąć należy, iż został on wniesiony w terminie. W rozpoznawanej sprawie strona złożyła więc wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Mając na uwadze powyższe, konieczne było rozważenie, czy strona skarżąca uprawdopodobniła, że uchybienie terminu do wniesienia skargi nastąpiło bez jej winy. W tym miejscu wskazać należy, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym i w literaturze prawniczej przyjmuje się, że brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy. Uprawdopodobnienie braku winy oznacza zaś wykazanie takich okoliczności, które mimo spełnienia obowiązku zachowania należytej staranności, uniemożliwiły wnioskującemu terminowe dokonanie czynności, gdyż były nie do przewidzenia lub nie do przezwyciężenia, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2006, str. 226; postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 października 2002 r., sygn. akt V SA 793/03, Mon. Praw. z 2002 r., nr 23, str. 1059). Należy podkreślić, że pojęcie winy strony w uchybieniu terminu w postępowaniu sądowym obejmuje także swoim zakresem winę osób trzecich, które strona upoważniła do dokonania określonej czynności (vide: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 lipca 2010 r., sygn. akt II OZ 708/10, http://orzeczenia.nsa.gov.pl, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, B. Dauter, B. Gruszczyński i inni, Wydanie II, 2006r., str. 205). Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy, uznać należy, że wnioskodawczyni nie uprawdopodobniła braku swojej winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi. Skarżąca wskazała bowiem, że skargę wysłała do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, zgodnie z pouczeniem zawartym w zaskarżonej decyzji i to miałoby być powodem wniesienia skargi z uchybieniem terminu. Stwierdzić należy, iż argumentacja skarżącej nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem nie jest okolicznością wskazującą na brak winy w uchybieniu terminu. Podkreślić bowiem trzeba, że gdyby skarżąca faktycznie zastosowała się do pouczenia zawartego w zaskarżonej decyzji, tj. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, ale za pośrednictwem Samorządowego Kolegium Odwoławczego, skarga byłaby wniesiona w ustawowym terminie. Skarżąca jednak, niezgodnie z ww. pouczeniem wniosła skargę bezpośrednio do Sądu w ostatnim dniu terminu i bez znaczenia jest tu okoliczność, iż skierowała ją do niewłaściwego Sądu. Jeśli nawet skarga byłaby wniesiona nie do WSA w Poznaniu, a do WSA w Gorzowie Wlkp., nie zmieniałoby to faktu, iż datą wniesienia skargi byłaby data nadania przez Sąd (obojętnie który) tej skargi do SKO. Wobec powyższego w okolicznościach przedmiotowej sprawy tylko czynność nadania skargi do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w terminie otwartym do jej wniesienia, można traktować jako spełniającą powyższy warunek. Nie ma więc znaczenia fakt, że A.C. w terminie otwartym, tj. w dniu 3 czerwca 2011 r. nadała za pośrednictwem operatora pocztowego skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, gdyż w takim przypadku decyduje data przekazania jej przez Sąd organowi właściwemu, tj. w niniejszej sprawie – 8 czerwca 2011r. W rozpatrywanej sprawie nie można zatem uznać, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy skarżącej, wobec czego na podstawie art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny postanowił jak w sentencji.