II SA/Go 516/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Dziedzic Sędziowie Sędzia WSA Adam Jutrzenka-Trzebiatowski (spr.) Asesor WSA Jarosław Piątek Protokolant referent stażysta Magdalena Komar po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 września 2018 r. sprawy ze skargi L.Ś. na decyzję Wojewody z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie pozbawienia statusu osoby bezrobotnej oraz pozbawienia prawa do zasiłku oddala skargę. W dniu [...] stycznia 2016r. L.Ś. zarejestrowała się w Powiatowym Urzędzie Pracy (określanym dalej jako PUP) i decyzją Starosty Powiatu uznana została za osobę bezrobotną oraz nabyła prawo do zasiłku dla bezrobotnych od dnia [...] stycznia 2016 r. Status osoby bezrobotnej strona utraciła z dniem [...] stycznia 2017 r. z powodu podjęcia zatrudnienia. W dniu 23 sierpnia 2017 r. do PUP wpłynęło pismo z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział informujące, iż z dniem [...] listopada 2015 r. L.Ś. nabyła prawo do renty z tytułu niezdolności do pracy. Z uwagi na powyższe Starosta Powiatu, powołując się na art. 145 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2017r. poz. 1257 - określanej dalej jako k.p.a.), wznowił postępowanie zakończone decyzją z dnia [...] stycznia 2016 r., w wyniku którego decyzją z dnia [...] października 2017r., znak: [...] odmówiono uchylenia decyzji z dnia [...] stycznia 2016 r. o uznaniu L.Ś. z dniem [...] stycznia 2016 r. za osobę bezrobotną oraz przyznaniu prawa do zasiłku od dnia [...] stycznia 2016 r. Następnie Starosta Powiatu ponownie wznowił postępowanie w stosunku do decyzji z dnia [...] stycznia 2016r., na podstawie art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a., w wyniku którego decyzją z dnia [...] grudnia 2017r., znak: [...] uchylił decyzję z dnia [...] stycznia 2016r. i orzekł o odmowie przyznania statusu osoby bezrobotnej od dnia [...] stycznia 2016r. oraz odmowie przyznania prawa do zasiłku od dnia [...] tycznia 2016 r. z powodu niespełniania wymogów ustawy. W wyniku złożonego przez L.Ś. odwołania decyzją z dnia [...] lutego 2018r. znak: [...] Wojewoda uchylił w całości zaskarżoną decyzję organu I instancji przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia. Pismem z dnia [...] lutego 2018 r. powołując się na art. 61 § 4 k.p.a. w zw. z art. 33 ust. 4 pkt 1 oraz art. 78 ust. 4 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1065 ze zm., określanej dalej jako u.p.z.) organ I instancji zawiadomił L.Ś. o wszczęciu z urzędu postępowania w przedmiocie pozbawienia statusu osoby bezrobotnej i prawa do zasiłku. Decyzją z dnia [...] marca 2018 r., znak [...], działający z upoważnienia Starosty Zastępca Dyrektora Powiatowego Urzędu Pracy, na podstawie na art. 9 ust. 7 ust. 1 pkt 14 lit. a i b, art. 33 ust. 4 pkt 1, art. 78 ust. 4 oraz art. 33 ust. 4ca u.p.z., a także art. 104 k.p.a., orzekł o pozbawieniu L.Ś. statusu osoby bezrobotnej z dniem [...] stycznia 2016 r. i pozbawieniu strony prawa do zasiłku z dniem [...] stycznia 2016 r. Decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności, przy czym nie uczyniono tego w sentencji decyzji, lecz w jej uzasadnieniu. Motywując wydane rozstrzygnięcie organ I instancji wskazał na definicję osoby bezrobotnej unormowanej w art. 2 ust. 1 pkt 2 u.p.z., podkreślając, iż określone w powyższym przepisie wymogi muszą być spełnione łącznie, co oznacza, że brak któregokolwiek z nich wyklucza nabycie czy zachowanie omawianego statusu. Organ wskazał, iż z akt sprawy jednoznacznie wynika, że L.Ś. z dniem [...] stycznia 2016 r. uznana została za osobę bezrobotną z prawem do zasiłku od dnia [...] stycznia 2016 r. oraz , że wyrokiem z dnia [...] czerwca 2017 r. wydanym w sprawie sygn. akt [...] Sąd Okręgowy zmienił decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział z dnia [...] grudnia 2015r. znak: [...] i przywrócił L.Ś. prawo do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy na okres dwóch lat, od dnia [...] listopada 2015 r. Z uwagi na powyższe organ uznał, iż od dnia [...] listopada 2015 r. strona nie spełnia wymogów określonych w art. 2 ust. 1 pkt 2 u.p.z., wymaganych do posiadania statusu bezrobotnego. Z definicji bezrobotnego wynika jednoznacznie, że statusu bezrobotnego nie może posiadać osoba, która nabyła prawo do renty z tytułu niezdolności do pracy (art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. c). Organ podkreślił ponadto, że status bezrobotnego nie jest przyznawany na stałe i w sytuacji niespełnienia warunków, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2 u.p.z. możliwe jest pozbawienie statusu bezrobotnego w oparciu o art. 33 ust 4 pkt 1 u.p.z. Następnie organ przytoczył treść art. 78 ust. 4 u.p.z. z którego wynika, że w przypadku przyznania bezrobotnemu prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy, pozbawienie statusu osoby bezrobotnej i prawa do zasiłku następuje za okres, za który przyznano ową rentę. Organ podkreślił przy tym, iż przepis ten ma charakter bezwzględnie obowiązujący i nie przyznaje organom administracyjnym uprawnień do uznaniowego rozstrzygania w zakresie zasiłku przyznanego bezrobotnym. Dodał przy tym, iż powyższy przepis ma także zastosowanie do sytuacji, gdy świadczenie zostało przyznane za okres wstecz, nawet sięgający okresu z chwili nabycia statusu bezrobotnego, jak w przedmiotowej sprawie. Zdaniem organu, mając na uwadze, iż strona uzyskała status osoby bezrobotnej z dniem [...] stycznia 2016 r. oraz prawo do zasiłku od dnia [...] stycznia 2016 r., a następnie od dnia [...] listopada 2015 r. nabyła prawo do renty z tytułu niezdolności do pracy, wypełniła w przedmiotowej sprawie przesłanki zawarte w art. 78 ust. 4 u.p.z., czego konsekwencją jest przewidziane w tym przepisie pozbawienie statusu osoby bezrobotnej i prawa do zasiłku z dniem [...] stycznia 2016 r. L.Ś. wniosła odwołanie dd powyższej decyzji wskazując w nim, że spełniała wymogi ustawy by zostać uznaną za osobę bezrobotną i twierdząc, że PUP nie wziął pod uwagę faktu, że ZUS dokonał potrąceń renty tytułem pobranych zasiłków i wycofał składki na ubezpieczenie zdrowotne. Ponadto odwołująca zarzuciła organowi powołanie błędnej podstawy prawnej w skarżonej decyzji tj. art. 33 ust. 4 pkt 1 i art. 33 ust. 4 ca u.p.z. Odwołująca zwróciła także uwagę na zmiany wprowadzone w k.p.a. w tym na art. 7a, art. 8 i art. 81 a § 1 k.p.a. Decyzją z dnia [...] maja 2018 r., znak [...], Wojewoda, powołując się na art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 78 ust. 4 u.p.z. w zw. z art. 33 ust. 4 pkt 1 u.p.z., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ odwoławczy potwierdził właściwe zastosowanie przepisów prawa materialnego przez organ I instancji w przedmiocie pozbawienia statusu osoby bezrobotnej i przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych, uznając, iż w ustalonym stanie faktycznym miał zastosowanie przytoczony powyżej art. 78 ust. 4 u.p.z. Za trafne uznał także organ odwoławczy powołanie się przez organ I instancji w zaskarżonej decyzji na art. 33 ust. 4 pkt 1 u.p.z. zgodnie z którym starosta pozbawia statusu bezrobotnego, który nie spełnia warunków, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2 u.p.z. W myśl natomiast art. 2 ust. 1 pkt 2 u.p.z. bezrobotna to osoba zdolna i gotowa do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym w danym zawodzie lub w danej służbie albo innej pracy zarobkowej albo jeżeli jest osobą niepełnosprawną, zdolną i gotową do podjęcia zatrudnienia co najmniej w połowie tego wymiaru czasu pracy, która nie nabyła prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy. Wojewoda wyjaśnił ponadto, iż przepisy u.p.z. są przepisami bezwzględnie obowiązującymi i nie mogą być stosowane przez organy zatrudnienia w sposób uznaniowy. Oznacza to, że organ obowiązany jest jedynie do ustalenia w trakcie prowadzonego postępowania administracyjnego czy bezrobotny spełnia określone w przepisach prawa obiektywne przesłanki uzyskania prawa do zasiłku i wydania w tym zakresie stosownego rozstrzygnięcia. Na powyższą decyzję L.Ś. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. wnosząc o jej uchylenie. W uzasadnieniu skargi skarżąca wskazała, iż zastosowana przez organ podstawa prawna dotyczy osób posiadających status osoby bezrobotnej i prawa do zasiłku, tymczasem w dniu przyznania renty skarżąca nie była już osobą bezrobotną, ponieważ renta przyznana została w dniu [...] czerwca 2017 r., a osobą bezrobotną z prawem do zasiłku dla bezrobotnych była od dnia [...] stycznia 2016 r. do dnia [...] maja 2016r. Jednocześnie skarżąca zaznaczyła, że art. 78 u.p.z. został już zastosowany przez organ w 2017r. w decyzji ZUS, w której potrącono jej rentę tytułem wypłaconych zasiłków dla bezrobotnych. Ponadto za nieprawidłowe uznała skarżąca powołanie przez skarżone organy w sentencjach art. 33 ust. 4 pkt 1 u.p.z. wskazując, iż przepis ten dotyczy niespełnienia warunków do bycia bezrobotnym, a skarżąca przez cały okres zarejestrowania w urzędzie pracy, będąc osobą posiadającą status osoby bezrobotnej spełniała wymogi ustawowe do bycia uznaną za osobę bezrobotną, gdyż w tym czasie nie miała przyznanego prawa do renty. Za niedopuszczalne uznała także skarżąca utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji nadającego decyzji rygor natychmiastowej wykonalności. Zdaniem skarżącej wydane rozstrzygnięcie jest niezgodne z prawem, gdyż nie pobierała ona jednocześnie zasiłku i renty, a renta została jej przyznana dopiero później (półtora roku po zarejestrowaniu w PUP). W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie w całości podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji wraz z uzasadniającą ją argumentacją. Na rozprawie w dniu 19 września 2018 r. skarżąca podtrzymała skargę, potwierdzając, iż z dniem [...] stycznia 2017 r. podjęła zatrudnienie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie pod względem legalności była decyzja Wojewody z dnia [...] maja 2018r. utrzymująca w mocy decyzję Starosty z dnia [...] marca 2018 r. pozbawiająca skarżącą L.Ś. statusu osoby bezrobotnej oraz prawa do zasiłku z dniem [...] stycznia 2016 r. Podstawę materialną powyższych decyzji stanowił art. 78 ust. 4 u.p.z. zgodnie z którym w przypadku przyznania bezrobotnemu prawa do emerytury, świadczenia przedemerytalnego, renty z tytułu niezdolności do pracy lub służby, o której mowa w art. 71 ust. 2 pkt 1, renty szkoleniowej, renty socjalnej, zasiłku macierzyńskiego, zasiłku w wysokości zasiłku macierzyńskiego, zasiłku chorobowego, świadczenia rehabilitacyjnego lub renty rodzinnej w wysokości przekraczającej połowę minimalnego wynagrodzenia za pracę na okres, w którym był bezrobotny, pozbawienie statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku następuje za okres, za który przyznano emeryturę, świadczenie przedemerytalne, rentę z tytułu niezdolności do pracy lub służby, o której mowa w art. 71 ust. 2 pkt 1, rentę szkoleniową, rentę socjalną, zasiłek macierzyński, zasiłek w wysokości zasiłku macierzyńskiego, zasiłek chorobowy, świadczenie rehabilitacyjne lub rentę rodzinną w wysokości przekraczającej połowę minimalnego wynagrodzenia za pracę. Podkreślić należy, iż w przypadku osób, które nabyły status osoby bezrobotnej, a którym w okresie późniejszym przyznano m.in. prawo do renty z tytułu niezdolności do pracy, pozbawienie statusu osoby bezrobotnej następuje w trybie art. 78 ust. 4 u.p.z. nie zaś w ramach postępowania wznowieniowego (por. wyrok NSA z dnia 25 stycznia 2017 r., I OSK 1724/15, wyrok WSA w Gorzowie Wlkp. z dnia 17 października 2017 r., II SA/Go 838/17). Stąd też wadliwe były działania Starosty zmierzające do wzruszenie decyzji z dnia [...] stycznia 2016 r. w trybie postępowania wznowieniowego, co spotkało się z trafną reakcją ze strony Wojewody w opisanej powyżej decyzji z dnia [...] lutego 2018 r. Bezspornym w sprawie jest to, że skarżąca została uznana za osobę bezrobotną z dniem [...] stycznia 2016 r. i przyznano jej od tej daty zasiłek dla bezrobotnych, który otrzymywała do [...] maja 2016 r. W okresie bowiem od [...] maja 2016r. do [...] listopada 2018r. pobierała stypendium stażowe. Status osoby bezrobotnej skarżąca utraciła w związku z podjęciem zatrudnienia w dniu [...] stycznia 2017r. Ponadto nie ulega wątpliwości, iż na mocy prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego z dnia [...] czerwca 2017 r., sygn. akt [...] przywrócono skarżącej prawo do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy na okres 2 lat od dnia [...] listopada 2015 r. W świetle powyższych okoliczności zasadnie organy obu instancji działając na podstawie art. 78 ust. 4 u.p.z. orzekły o pozbawieniu skarżącej statusu bezrobotnej oraz prawa do zasiłku. Za cały bowiem okres, kiedy skarżącą była osobą zarejestrowaną jako bezrobotna i otrzymywała zasiłek dla bezrobotnych przyznano jej świadczenie rentowe. Podkreślić należy, iż przepis art. 78 ust. 4 u.p.z. stosuje się również wówczas, gdy renta zostanie przyznana za okres wsteczny, nawet sięgający okresu z chwili nabycia statusu bezrobotnego (por. wyrok NSA z dnia 12 lipca 2016 r., I OSK 3012/14, wyrok WSA w Krakowie z dnia 13 czerwca 2017 r., III SA/Kr 452/17). Bez znaczenia dla możliwości zastosowania tego przepisu było również to, iż w chwili kiedy organy orzekały skarżąca nie było już osobą bezrobotną, jak również to, iż Zakład Ubezpieczeń wydał decyzję o zaliczeniu pobranych przez skarżącą świadczeń z PUP na poczet świadczenia rentowego stosownie do art. 78 ust. 1 u.p.z. Przepis stanowiący podstawę wydanej decyzji jest normą bezwzględnie obowiązującą, niepozostawiającą organom administracji żadnego luzu decyzyjnego (por. wyrok WSA w Gorzowie Wlkp. z dnia 3 lipca 2014 r., II SA/Go 373/14). W przypadku spełnienia przesłanek w nich zawartych organ obowiązany jest wydać decyzję pozbawiającą stronę status bezrobotnego i zasiłku za okres, który pokrywał się z przyznanym świadczeniem rentowym. Przypomnieć w tym miejscu należy, iż stosownie do wyrażonej w art. 6 k.p.a. zasady praworządności organy obowiązane są działać na podstawie obowiązujących przepisów prawa. Zasadą jest organ w decyzji wydawanej na podstawie art. 78 ust. 4 u.p.z. określa okres ( "od" – "do"), w którym następuje pozbawienie strony statusu bezrobotnego oraz prawa do zasiłku. Istotą rozwiązania przyjętego w art. 78 ust. 4 u.p.z. jest bowiem umożliwienie bezrobotnemu przywrócenia przysługującego mu statusu bez konieczności ponownej rejestracji w przypadku przyznania mu na okres oznaczony, z mocą wsteczną, świadczeń wykluczających status osoby bezrobotnej gwarantujących uprawnienia z zakresu zabezpieczenia społecznego (por. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 20 czerwca 2013 r., III SA/Gd 405/13). W kontrolowanej sprawie organ określił jedynie datę początkową, jednakże mając na uwadze, iż zaskarżona decyzja została wydana już po utracie przez skarżącą statusu bezrobotnej na innej podstawie, tj. w związku z podjęciem zatrudnienia w dniu [...] stycznia 2017 r. , a świadczenie rentowe otrzymała za cały okres, kiedy była osobą bezrobotną, nie było możliwe automatyczne reaktywowanie jej statusu jako osoby bezrobotnej. Podobna sytuacja była z zasiłkiem, który skarżąca utraciła w związku z podjęciem stażu w dnu [...] maja 2016 r. Tym samym granice końcowe pozbawienia statusu bezrobotnego i zasiłku wyznaczają powyższe daty, wynikające z odrębnych decyzji. Odnosząc się natomiast do zarzutu skargi dotyczącego wadliwego powołania przez organy jako podstawy rozstrzygnięcia art. 33 ust. 4 pkt 1 u.p.z. stanowiącego, iż starosta, z zastrzeżeniem art. 75 ust. 3, pozbawia statusu bezrobotnego, który nie spełnia warunków, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2, podkreślić należy, iż w sytuacji, w której bezrobotny spełnia przesłanki z art. 78 ust. 4 u.p.z. pozbawienie go statusu bezrobotnego winno nastąpić w oparciu o powyższy przepis, a nie w oparciu o normę ogólną wynikającą z art. 33 ust. 4 pkt 1 u.p.z. (por. wyrok WSA w Krakowie z dnia 14 grudnia 2017 r., III SA/Kr 1184/17). Przepis art. 78 ust. 4 u.p.z. ma charakter całkowicie samodzielny i możliwe jest orzeczenie o pozbawieniu statusu osoby bezrobotnej na jego podstawie w przypadku utraty jednej z kumulatywnych przesłanek spośród wymienionych w art. 2 ust. 1 pkt 2 lit.c u.p.z. (por. wyrok WSA w Kielcach z 6 września 2017 r., sygn. akt II SA/Ke 448/17). Przywołanie przez organy powyższego przepisu nie miało jednak wpływu na treść rozstrzygnięcia. Nie miały też istotnego znaczenia zarzuty odnoszące się do zastosowania przez organ I instancji art. 33 ust. 4ca u.p.z. - pozostającego w związku z art. 33 ust. 4 u.p.z. - zgodnie z którym decyzji o pozbawieniu statusu bezrobotnego oraz decyzji o pozbawieniu statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku dla bezrobotnych nadaje się rygor natychmiastowej wykonalności. Podkreślić bowiem należy, iż dla skuteczności tego rodzaju rozstrzygnięcia konieczne jest jego zawarcie w sentencji decyzji, a nie w jego uzasadnieniu, jak to miało miejsce w niniejszej sprawie. Mając na uwadze powyższe Sąd - na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ) – oddalił skargę jak niezasadną.