II SA/Go 522/25

WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2026-02-05

Skład orzekający: Jacek Jaśkiewicz, Adam Jutrzenka - Trzebiatowski, Michał Ruszyński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o warunkach zabudowy dla tymczasowego obiektu budowlanego może zostać wydana, gdy obiekt ten został już zrealizowany, a postępowanie w sprawie uzgodnienia projektu decyzji z konserwatorem zabytków zakończyło się ostatecznym postanowieniem odmawiającym uzgodnienia?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, uznając, że organy administracji nie wyjaśniły wystarczająco stanu faktycznego sprawy. Kluczowe było ustalenie trybu, w jakim złożono wniosek o warunki zabudowy dla obiektu już zrealizowanego, oraz rozważenie skutków prawnych ostatecznego postanowienia odmawiającego uzgodnienia projektu decyzji przez Miejskiego Konserwatora Zabytków. Organy nie zbadały, czy wniosek o warunki zabudowy odpowiadał faktycznie istniejącemu obiektowi i czy postępowanie było prowadzone w prawidłowym trybie (np. legalizacyjnym lub na podstawie art. 37a Prawa budowlanego).
Stan faktyczny
Wnioskodawczyni złożyła wniosek o ustalenie warunków zabudowy dla tymczasowego pawilonu sprzedaży ulicznej. Miejski Konserwator Zabytków odmówił uzgodnienia projektu decyzji, co stało się ostateczne. Po uchyleniu przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzji Prezydenta Miasta o odmowie ustalenia warunków zabudowy, organ I instancji wydał decyzję pozytywną. Kolegium ponownie uchyliło decyzję organu I instancji, wskazując na konieczność wyjaśnienia, czy inwestycja została już zrealizowana i czy postępowanie jest prowadzone prawidłowo. Ostatecznie Kolegium utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Skarżąca spółka wniosła skargę, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym brak należytego wyjaśnienia wpływu inwestycji na zabytek oraz błędną wykładnię przepisów dotyczących ochrony zabytków i legalizacji samowoli budowlanej.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Jaśkiewicz (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Adam Jutrzenka - Trzebiatowski Sędzia WSA Michał Ruszyński Protokolant st. sekr. sąd. Agata Przybyła po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 lutego 2026 r. sprawy ze skargi W sp. z o. o. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...]r., nr [...], II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz strony skarżącej W sp. z o. o. kwotę 997 (dziewięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. 1. Wnioskiem z dnia [...] stycznia 2024 r. M.A. (wnioskodawczyni, inwestor), powołując się na art. 52 ust. 1 oraz art. 64 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2023 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 1130 ze zm., dalej u.p.z.p.) zwróciła się do Prezydenta Miasta dor.o.post.z uzasad.zażal o ustalenie warunków zabudowy dla inwestycji "Obiekt budowlany niepołączony trwale z gruntem – pawilon sprzedaży ulicznej". Zawiadomieniem z dnia [...] lutego 2024 r. Prezydent Miasta [...]. poinformował inwestora oraz uczestnika (skarżącego w niniejszej sprawie) W. sp. z o.o. o wszczęciu postępowania w sprawie wydania decyzji o warunkach zabudowy, której przedmiotem jest: budowa tymczasowego obiektu budowlanego – pawilonu o funkcji gastronomicznej (lodziarnia) na działce nr [...]. Pismem z dnia [...] marca 2024 r., powołując się na art. 106 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 1691, dalej k.p.a.) oraz art. 53 ust. 4 pkt 2 u.p.z.p. organ zwrócił się do Miejskiego Konserwatora Zabytków o uzgodnienie projektu decyzji o warunkach zabudowy dla ww. inwestycji. Postanowieniem z dnia [...]marca 2024 r. nr [...] Miejski Konserwator Zabytków odmówił uzgodnienia przedłożonego projektu decyzji o warunkach zabudowy dla tej inwestycji. Powyższe postanowienie nie zostało zaskarżone przez żadną ze stron postępowania i stało się prawomocne. Zawiadomieniem z dnia [...] maja 2024 r. organ, na podstawie art. 10 k.p.a., poinformował strony, że mogą zapoznać się z dowodami i materiałami zgromadzonymi w sprawie. W piśmie z dnia [...] maja 2024 r. inwestor wniosła uwagi do zgromadzonych materiałów. Podniosła, że do opinii konserwatora zostało wysłane błędnie zadane pytanie, co doprowadziło do błędnej odpowiedzi. Konserwator nie został poinformowany o braku powiązania kontenera z budynkiem zabytkowym. Media zasilające pawilon nie są w żaden sposób powiązane z zabytkiem, a woda, odpływ i prąd zostały doprowadzone w sposób nienaruszający konstrukcji budynku. W takim przypadku opinia konserwatorska nie jest wymagana. Decyzją z dnia [...] maja 2024 r., nr [...] Prezydent Miasta [...]., wydaną na podstawie art. 4 ust. 2 pkt 2, art. 59 ust. 1, art. 60 ust. 1 i 4, art. 61 ust. 1 u.p.z.p. art. 104 k.p.a., odmówił inwestorowi ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji: budowa tymczasowego obiektu budowlanego – pawilonu o funkcji gastronomicznej (lodziarnia) na części działki nr [...]. Organ stwierdził, że projekt nie uzyskał pozytywnego uzgodnienia Miejskiego Konserwatora Zabytków. Odnosząc się do uwag inwestora stwierdził, że decyzja o warunkach zabudowy dotyczy inwestycji, która ma dopiero powstać. Zatem przywołane w piśmie informacje o doprowadzeniu w sposób nie naruszający konstrukcji budynku mediów jest przedwczesne i mogłoby stanowić podstawę do umorzenia postępowania (jako już zrealizowana inwestycja) i skierowanie sprawy do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta [...]. Organ zaznaczył przy tym, że posiada wiedzę, że obiekt pawilonu lodziarni stojący już we wnioskowanym miejscu został zrealizowany na okres do 180 dni na podstawie złożonego zgłoszenia. Zatem nie widzi podstaw do dokonywania wizji w terenie oraz zapoznawania się z dokumentacją, która dotyczy zupełnie innej sprawy. 2. Powyższa decyzja, na skutek wniesionego przez M.A. odwołania, została uchylona w całości decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lipca 2024 r., nr [...], a sprawę przekazano do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. 2.1. W uzasadnieniu tej decyzji Kolegium stwierdziło, że co do zasady postanowienie uzgadniające ma charakter stanowczy i wiążący, co oznacza, że organ prowadzący postępowanie w sprawie warunków zabudowy nie ma kompetencji do weryfikacji merytorycznej treści tego postanowienia. Niezależnie jednak od powyższego Kolegium wskazało, że winno ustalić czy Prezydent Miasta [...]. zasadnie wystąpił o uzgodnienie projektu decyzji w przedmiotowej sprawie do Miejskiego Konserwatora Zabytków, jak również czy opis zamierzenia inwestycyjnego w projekcie decyzji jest zgodny z wnioskiem inwestora, który jest w tym zakresie wiążący w sprawie. 2.2. Kolegium zauważyło, że w zaskarżonej decyzji Prezydent Miasta [...]. wskazuje, że objęta wnioskiem działka nr [...] stanowi obecnie posesję zabudowaną budynkiem mieszkalno-handlowo-usługo-gastronomicznym. Budynek ten to budynek bramny z portiernią przy ul. [...], wpisany do rejestru zabytków pod numerem [...] decyzją [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia [...] czerwca 2019 r. Z powyższego wynika, że tylko budynek ,a nie działka zabudowana ww. budynkiem wpisany jest do rejestru budynków, przy czym w aktach sprawy nie ma decyzji [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia [...] września 2019 r. Kolegium stwierdziło, że jeśli przedmiotową ochroną objęty jest tylko budynek bramny z portiernią przy ul. [...]i, to brak było podstaw do występowania o uzgodnienie projektu decyzji stosownie do art. 53 ust. 4 pkt 2 u.p.z.p. W ocenie Kolegium powyższa okoliczność wiąże się także z opisanym przez organ I instancji zamierzeniem inwestycyjnym w przesłanym do uzgodnienia projekcie decyzji. Organ odwoławczy wskazał na zapisy tego projektu dotyczące m.in. przylegania planowanego obiektu tymczasowego do ściany zabytkowego budynku. Stwierdził, że załączony do wniosku "szkic obiektu-lokalizacji" faktycznie może rodzić pewne wątpliwości w tym zakresie. Jednakże, skoro organ I instancji miał wątpliwości winien wyjaśnić powyższą kwestię z inwestorem. 3. Od powyższej decyzji W. sp. z o.o. w [...]. wniosła sprzeciw. Wyrokiem z dnia 9 października 2024 r. w sprawie o sygn. akt II SA/Go 424/24 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. oddalił sprzeciw. 3.1. W jego uzasadnieniu sąd stwierdził, że podziela stanowisko Kolegium, że postanowienie w przedmiocie uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy wydane przez organ wymieniony w art. 53 ust. 4 u.p.z.p. ma charakter wiążący w tym znaczeniu, iż organ prowadzący postępowanie w sprawie warunków zabudowy nie ma kompetencji do weryfikacji merytorycznej treści tego postanowienia i ma obowiązek uwzględnić je rozstrzygając sprawę, jednakże ustalenia wymaga, czy Prezydent Miasta [...]. zasadnie wystąpił o uzgodnienie projektu decyzji do Miejskiego Konserwatora Zabytków, jak również czy opis zamierzenia inwestycyjnego w projekcie decyzji jest zgodny z wnioskiem inwestorki. 3.2. Sąd podzielił też stanowisko Kolegium, że załączony do wniosku szkic obiektu w zakresie jego lokalizacji może rodzić wątpliwości. Wskazał, że w sprawie zachodzi potrzeba jednoznacznej weryfikacji kwestii usytuowania spornego obiektu względem zabytkowego budynku, tzn. czy jest on położony w odległości 77 cm od ściany zabytkowego budynku, jak wskazywała wnioskodawczyni, czy też zgodnie ze stanowiskiem organu I instancji przylega on do ściany tego budynku. Podobnie weryfikacji wymagać będzie to, czy zasilanie spornego obiektu zostało przewidziane z budynku zabytkowego, czy też czy zgodnie ze stanowiskiem inwestorki przyłącze jest instalacją wewnętrzną i nie jest związane z budynkiem, lecz z gruntem, gdyż ta okoliczność również miała wpływ na odmowę uzgodnienia projektu decyzji. Sąd zwrócił też uwagę na to, że wobec ostatecznego charakteru postanowienia Konserwatora z dnia [...] marca 2024 r. w wyniku braku zaskarżenia go w trybie zwykłym, rozważenia wymaga ewentualność weryfikacji tego postanowienia w jednym z trybów nadzwyczajnych. 4. Niezależnie od kwestii rozpatrywania sprzeciwu w piśmie z dnia [...] września 2024 r. Prezydent Miasta [...]. zwrócił się do M.A. o uzupełnienie i uszczegółowienie wniosku w części dotyczącej lokalizacji planowanego obiektu oraz w części dotyczącej infrastruktury technicznej. W piśmie z dnia [...] października 2024 r. inwestor wskazała, że różnica w odległości budynku o 0,17 m (0,6 m lub 0,77 m) nie wpływa na oddziaływanie na sąsiednie budynki, gdyż wszystkie prace budowlane realizowane są w obrębie własnej działki (...). Inwestycja nie wymaga doprowadzenia oddzielnego przyłącza, wykorzystana jest instalacja wewnętrzna (...). Nadto zaznaczyła, że w związku z tym, że to nie jest przyłącze i nie ingeruje w tkankę historycznego budynku, dokonana została wizja lokalna przez Konserwatora Zabytków. Na potwierdzenie powyższego załączyła pismo Miejskiego Konserwatora Zabytków z dnia [...] października 2024 r. Nadto wskazała, że projekt zagospodarowania działki, w tym szkic oraz opis instalacji znajduje się wraz z projektem w złożonym w Urzędzie Miasta w dniu [...] września 2024r. wniosku o wydanie pozwolenia na budowę. W piśmie z dnia [...] listopada 2024 r. Prezydent Miasta [...]. zwrócił się do Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...]. o uzgodnienie projektu decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji: budowa tymczasowego obiektu budowlanego – pawilonu o funkcji gastronomicznej (lodziarnia) na części działki nr [...]. Następnie zawiadomieniem z dnia [...] listopada 2024 r. organ poinformował strony, że w sprawie dotyczącej ww. inwestycji zgromadzono dokumenty i o możliwości zapoznania się z zebranymi w sprawie dowodami i materiałami. W piśmie z dnia [...] grudnia 2024 r. inwestor wniosła o poprawę danych dotyczących wejścia głównego do pawilonu (...) oraz, że "planowany obiekt budowlany – pawilon gastronomiczny o jednej kondygnacji naziemnej z dachem płaskim i orientacyjnych wymiarach do 6,0 m x do 3,0 m oraz wysokości do 3,3 m (ponieważ doszły wystające elementy jak stopy i haki)." Decyzją z dnia [...] grudnia 2024 r., nr [...] Prezydent Miasta [...]. ustalił inwestorowi dla inwestycji "budowa tymczasowego obiektu budowlanego – pawilonu o funkcji gastronomicznej (lodziarnia) na części działki nr [...]. warunki zabudowy i szczegółowe zasady zagospodarowania terenu oraz jego zabudowy na podstawie przepisów odrębnych. 5. Powyższa decyzja, na skutek odwołania wniesionego przez W. sp. z o.o. w [...], została uchylona w całości decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...]. z dnia [...] lutego 2025 r., nr [...], a sprawę przekazano do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. 5.1. Uzasadniając kasacyjny charakter tej decyzji organ odwoławczy zwrócił uwagę na to, że z materiału dowodowego zgromadzonego w toku niniejszego postępowania wynika, że inwestycja objęta wnioskiem o ustalenie warunków zabudowy została już zrealizowana. Wskazał, że kwestia ta nie podlegała badaniu przez organ I instancji, przy czym miała ona istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, bowiem przyjmując, że wnioskowany obiekt budowlany został już posadowiony na działce inwestycyjnej, należałoby przyjąć, że objęcie wnioskiem o ustalenie warunków zabudowy inwestycji już zrealizowanej, uniemożliwia jego pozytywne rozpatrzenie, a wszczęte wskazanym wnioskiem postępowanie administracyjne, jako bezprzedmiotowe, podlega umorzeniu na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. Jak podało Kolegium taka sytuacja będzie miała miejsce w sytuacji ustalenia, że objęta wnioskiem inwestycja została już zrealizowana. Kolegium zaznaczyło przy tym, że na obecnym etapie należałoby uznać takie orzeczenie za przedwczesne, wobec braku wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy w zakresie mającym istotne znaczenie dla jej rozstrzygnięcia. 5.2. Dalej Kolegium stwierdziło, że wobec ustalenia, że przedsięwzięcie objęte wnioskiem zostało już zrealizowane, organ I instancji powinien podjąć się wyjaśnienia, czy przed organami budowlanymi toczy się postępowanie zmierzające do doprowadzenia inwestycji do stanu zgodnego z prawem. Kolegium zaznaczyło, że w aktach sprawy rozstrzyganej przez organ odwoławczy w sprawie wywołanej odwołaniem inwestora od decyzji Prezydenta Miasta [...]. z dnia [...] maja 2024 r. o odmowie ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji znajdują się następujące dokumenty przedłożone wraz z odwołaniem przez inwestora: - zaświadczenie z dnia [...] lutego 2022 r, dotyczące zgłoszenia wykonania robót budowlanych nie wymagających pozwolenia na budowę, polegających na budowie tymczasowego obiektu handlowo-gastronomicznego niepołączonego trwale z gruntem na okres 180 dni na terenie działki nr [...], w którym stwierdzono brak podstaw do wniesienia sprzeciwu do wykonania ujętych w nim robót budowlanych; - decyzja Prezydenta Miasta [...]. z dnia [...]stycznia 2024 r. wnosząca sprzeciw do zamiaru wykonania robót budowlanych polegających na budowie obiektu tymczasowego nietrwale związanego z gruntem - kontenera gastronomicznego o wymiarach 3m x 6m na okres 180 dni wraz z podłączeniem do przyłączy-instalacji wewnętrznych: energii elektrycznej, wody i kanalizacji sanitarnej przy, ul. [...], działka nr ew. [...], oraz nakładająca obowiązek uzyskania pozwolenia na budowę na wykonanie określonego obiektu podlegającego zgłoszeniu; - odwołanie od sprzeciwu postawienia obiektu handlowego z dnia [...] lutego 2024 r., - decyzja Wojewody [...] z dnia [...]marca 2024 r. uchylająca w całości decyzję z dnia [...] stycznia 2024 r., w której Prezydent Miasta [...]. wniósł sprzeciw do zamiaru wykonania tych robót budowlanych. 5.3. Kolegium stwierdziło, że z wymienionych dokumentów wynika, że inwestor dwa razy dokonywała zgłoszenia wykonania robót budowlanych polegających na budowie tymczasowego obiektu handlowo-gastronomicznego na działce nr [...], przy czym drugie zgłoszenie - w odniesieniu, do którego Prezydent Miasta [...]. wniósł sprzeciw - dokonane zostało w dniu 5 stycznia 2024 r. Następnie, w piśmie z dnia [...] maja 2024 r. wnioskodawczyni wskazywała, że obiekt jest usytuowany na działce na podstawie decyzji Wojewody [...], który oddalił sprzeciw od decyzji. Kolegium wskazało też na toczące się odrębnie postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] marca 2024 r. Z uwagi na podane wyżej okoliczności, Kolegium stwierdziło, że w przypadku zrealizowania już inwestycji, organ I instancji powinien ustalić, czy wnioskodawczyni wystąpiła do organu budowlanego z wnioskiem w trybie art. 37a ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (aktualnie t.j. Dz.U z. z 2025 r. poz. 418 ze zm.) o wydanie pozwolenia na budowę wnioskowanego obiektu i w tym przedmiocie toczy się postępowanie na warunkach określonych w tym przepisie. Kolegium podkreśliło, że jeżeli tymczasowy obiekt budowlany będzie użytkowany w miejscu ustawienia w okresie dłuższym niż wskazany w art. 29 ust. 1 pkt 7 ustawy Prawo budowlane, to budowa takiego obiektu wymaga decyzji o pozwoleniu na budowę. 5.4. Zdaniem Kolegium dopiero po złożeniu wniosku zgodnego z wymogami określonymi w art. 37a ust. 1 ustawy Prawo budowlane, inwestor mógłby jednocześnie powstrzymać się od rozbiórki lub przeniesienia w inne miejsce tymczasowego obiektu budowlanego do czasu zakończenia postępowania w przedmiocie pozwolenia na budowę, stosownie do art. 37a ust. 2 ustawy Prawo budowlane. W sytuacji, w której wnioskodawczyni z takim wnioskiem nie wystąpiła, organ powinien rozważyć, czy przed organami budowlanymi toczy się postępowanie w przedmiocie doprowadzenia obiektu posadowionego na działce inwestycyjnej do zgodności z prawem, w szczególności czy organ ten nałożył na inwestora obowiązek przedłożenia decyzji o warunkach zabudowy, z uwzględnieniem, że decyzja o warunkach zabudowy, którą inwestor ma obowiązek uzyskać w celu legalizacji samowoli budowlanej może być wydana dopiero po wszczęciu postępowania legalizacyjnego, nie zaś przed jego wszczęciem. Kolegium podkreśliło, że poczynienie powyższych ustaleń jest niezbędne dla rozstrzygnięcia sprawy, bowiem przyjmując, że objęty wnioskiem obiekt budowlany został już zrealizowany, wydanie decyzji w przedmiocie warunków zabudowy jest co do zasady niemożliwe. Wyjątek stanowią wyżej opisane sytuacje, jednak materiał dowodowy zgromadzony w sprawie nie pozwala na weryfikację ich wystąpienia. 5.5. Kolegium wskazało też, że istotną okolicznością powinno być zweryfikowanie, czy decyzja Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia [...] czerwca 2019 r. o wpisaniu budynku bramnego, dawnej wartowni położonej na działce nr [...], objęła wpisem do rejestru zabytków jedynie powyższy budynek, czy również działkę zabudowaną tym budynkiem. 6. Ponownie rozpoznając sprawę organ I instancji uzupełnił materiał dowodowy o decyzję [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia [...] czerwca 2019 r. oraz dokumentację dotyczącą sprawy prowadzonej wobec inwestora przez organ administracji architektoniczno-budowlanej, pismo inwestora z dnia [...] marca 2025 r. wraz z załącznikami oraz oświadczenie inwestora z dnia [...] marca 2025 r. o posiadanym prawie przechodu i przejazdu z tytułu wpisu do ksiąg wieczystych służebności gruntu oraz ponoszonych opłat. Następnie zawiadomieniem z dnia [...] marca 2025 r. organ poinformował strony, że został zgromadzony komplet dokumentów przed wydaniem decyzji o warunkach zabudowy, której przedmiotem jest: budowa tymczasowego obiektu budowlanego – pawilonu o funkcji gastronomicznej (lodziarnia) na części działki nr [...]. oraz o możliwości zapoznania się z tymi materiałami. 6.1. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2025 r., nr [...] Prezydent Miasta [...], powołując się na art. 4 ust. 2 pkt 2, art. 59 ust. 1, art. 60 ust. 1 i 4, art. 61 u.p.z.p. oraz art. 104 k.p.a., ustalił dla inwestora warunki zabudowy i szczegółowe zasady zagospodarowania terenu oraz jego zabudowy na podstawie przepisów odrębnych dla inwestycji: budowa tymczasowego obiektu budowlanego – pawilonu o funkcji gastronomicznej (lodziarnia) na części działki nr [...]. Warunki te opisano szczegółowo na stronach 1-6 decyzji organu I instancji. 6.2. Organ I instancji odnosząc się w uzasadnieniu decyzji do kwestii wskazanych w uzasadnieniu decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lutego 2025 r. stwierdził, że nie pominął całkowicie sprawy istnienia pawilonu lodziarni, bowiem w treści uchylonej decyzji o warunkach zabudowy znalazł się m.in. zapis, że Miejski Konserwator Zabytków na podstawie oględzin (protokół z dnia [...] września 2024r.) oraz dokumentów przedstawionych przez inwestora stwierdził, że pawilon lodziarni posadowiony został na podstawie odrębnego zgłoszenia robót budowlanych w organie administracji architektoniczno- budowlanej jako obiekt tymczasowy na 180 dni. Zdaniem organu I instancji istnienie pawilonu lodziarni nie jest efektem samowoli budowlanej, która miałaby być objęta procesem legalizacji, gdyż inwestor – M.A. w dniu [...] stycznia 2024 r. dokonała zgłoszenia zamiaru wykonania robót budowlanych polegających na budowie obiektu tymczasowego nietrwale związanego z gruntem - kontenera gastronomicznego o wymiarach 3m x 6m na okres 180 dni (z terminem rozpoczęcia [...] kwietnia 2024 r. i terminem zakończenia – 30 września 2024r.) wraz z podłączeniem do przyłączy - instalacji wewnętrznych: energii elektrycznej, wody i kanalizacji sanitarnej, na co Prezydent Miasta [...]wniósł sprzeciw decyzją z dnia [...] stycznia 2024 r., która została jednak uchylona decyzją z dnia [...] marca 2024 r. Wojewody [...], a Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] grudnia 2024 r. umorzył w całości postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...]. Dalej organ podał, że w dniu [...] września 2024 r. (przed terminem upływu terminu 180 dni tj. przed dniem 30 września 2024 r.). M.A. wystąpiła z wnioskiem o pozwolenie na budowę obiektu budowlanego niepołączonego trwale z gruntem- pawilon sprzedaży ulicznej. Z uwagi na braki dokumentów (w tym decyzji o warunkach zabudowy) została wezwana do usunięcia braków formalnych, po czym termin uzupełnienia brakujących dokumentów, na wniosek inwestora został następnie przedłużony. 7. Od decyzji organu I instancji uczestnik postępowania W. sp. z .o. o. w [...]. wniosła odwołanie. W toku postępowania odwoławczego przed SKO uzupełniono materiał dowodowy odnośnie do kwestii uprawnień i dostępu inwestycji do drogi. 8. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2025 r., nr [...]Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...]., na art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 4 ust. 2 pkt 2, art. 59 ust. 1, art. 60 ust. 1 i 4, art. 61 ust. 1 i ust. 5a, art. 64 ust.1 u.p.z.p. w zw. z art. 59 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 2023 r. o zmianie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2023 r. poz. 1688) utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. 8.1. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy stwierdził, że z materiału dowodowego zgromadzonego w toku niniejszego postępowania wynika, że inwestycja objęta wnioskiem o ustalenie warunków zabudowy została już zrealizowana, zaś uzyskanie przez M.A. decyzji ustalającej warunki zabudowy jest niezbędne w toku zainicjowanego przez nią postępowania w przedmiocie wydania pozwolenia na budowę dla obiektu budowlanego niepołączonego trwale z gruntem - pawilonu sprzedaży ulicznej na działce nr [...] Kolegium wskazało, że wnioskiem z dnia [...] stycznia 2024 r. inwestor dokonał zgłoszenia budowy lub wykonywania innych robót budowlanych dla wyżej opisanej inwestycji, oznaczając termin rozpoczęcia robót na okres od [...] kwietnia 2024 r. do [...] września 2024 r. (zakończenie). Następnie, w dniu [...] września 2024 r. inwestor złożył wniosek o pozwolenie na budowę dla obiektu budowlanego niepołączonego trwale z gruntem - pawilon sprzedaży ulicznej na działce nr [...]. Pismem z dnia [...] października 2024 r. Prezydent Miasta [...]. wezwał M.A. do uzupełnienia braków formalnych wniosku o pozwolenie na budowę, poprzez złożenie wniosku o pozwolenie na budowę tymczasowego obiektu budowlanego, wypełnionego poprawnie i kompletnie, z uwzględnieniem danych zawartych na aktualnym wzorze stanowiącym załącznik do rozporządzenia Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia 26 lutego 2021 r. w sprawie określenia wzoru formularza wniosku wzoru formularza wniosku o pozwolenie na budowę-tymczasowego obiektu budowlanego (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r. poz. 356). 8.2. Kolegium wyjaśniło, że zgodnie art. 37a ust. 1 ustawy Prawo budowlane, przed upływem 180 dni od dnia rozpoczęcia budowy określonego w zgłoszeniu, inwestor może złożyć wniosek o wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę tymczasowego obiektu niepołączonego trwale z gruntem, natomiast zgodnie z art. 37a ust. 2, inwestor może powstrzymać się od rozbiórki lub przeniesienia w inne miejsce tymczasowego obiektu budowlanego do czasu zakończenia postępowania w przedmiocie pozwolenia na budowę. Ponadto, organ wezwał inwestora do przedłożenia wymaganej art. 33 ust. 2 pkt 3 ustawy Prawo budowlane, decyzji o warunkach zabudowy z klauzulą ostateczności lub jej kopii, będącej obligatoryjnym załącznikiem do wniosku o pozwolenie na budowę. Pismem z dnia [...] marca 2025 r., organ administracji architektoniczno-budowlanej przedłużył M.A. termin do uzupełnienia braków formalnych wniosku o pozwolenie na budowę w związku z wezwaniem z dnia [...] października 2024 r. do dnia [...] sierpnia 2025 r; ze względu na będące w toku postępowanie ustalające warunki zabudowy dla wnioskowanej inwestycji. Kolegium stwierdziło, że z wyżej opisanych okoliczności wynika, że w niniejszej sprawie zachodzą podstawy uzasadniające merytoryczne rozpoznanie wniosku inwestora o ustalenie warunków zabudowy dla opisanej na wstępie inwestycji. 8.3. Następnie organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 53 ust. 3 pkt 4 w zw. z art. 64 ust. 1 u.p.z.p. decyzję o warunkach zabudowy wydaje się po uzgodnieniu z wojewódzkim konserwatorem zabytków - w odniesieniu do obszarów i obiektów objętych formami ochrony zabytków, o których mowa w art. 7 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami oraz ujętych w gminnej ewidencji zabytków. W niniejszej sprawie, pismem z dnia [...] marca 2024 r. projekt decyzji w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy został przesłany do uzgodnień z Miejskim Konserwatorem Zabytków w [...], który postanowieniem z dnia [...] marca 2024 r. odmówił uzgodnienia. Inwestor nie złożyła zażalenia od ww. postanowienia, zatem stało się ono ostateczne i co do zasady wiążące w sprawie. Kolegium stwierdziło, że rozpatrując sprawę powinno zweryfikować, czy organ I instancji zasadnie wystąpił o uzgodnienie projektu decyzji do Miejskiego Konserwatora Zabytków, jak również czy opis zamierzenia inwestycyjnego w projekcie decyzji jest zgodny z wnioskiem inwestora, który jest w tym zakresie wiążący w sprawie. Kolegium podkreśliło, że w przesłanym pierwotnie do uzgodnienia projekcie decyzji opis zamierzenia inwestycyjnego wskazuje, że planowana inwestycja dotyczy lokalizowana na części działki nr [...] obiektu tymczasowego, który od strony południowej przylegałby w części w odległości 0,6 m, a w części bezpośrednio do ściany zabytkowego budynku wpisanego do rejestru- zabytków pod numerem [...] decyzją [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia [...] czerwca 2019 r. Z uzasadnienia tego postanowienia odmawiającego uzgodnienia również wynika, że organ uzgadniający przyjął, że planowana inwestycja dotyczy lokalizowania na części działki obiektu tymczasowego, który od strony południowej przylegałby w części w odległości 0,6 m, a w części bezpośrednio do ściany zabytkowego budynku. W kontekście powyższego, organ odwoławczy zauważył, że kwestia przylegania kontenera do zabytkowego obiektu nie wynikała bezpośrednio ani z części graficznej, ani z części tekstowej wniosku o ustalenie warunków zabudowy. Z kolei, inwestor w piśmie z dnia [...] mają 2024 r. skierowanym do organu wskazywała, że konserwator nie został poinformowany o braku powiązania kontenera z budynkiem zabytkowym. Również w odwołaniu, inwestor konsekwentnie wskazywała, że kiosk usytuowany jest w znacznej odległości od ściany budynku, a nadto Urząd Miasta błędnie poinformował konserwatora zabytków, że obiekt będzie zasilany z budynku zabytkowego, co wpłynęło na jego negatywną opinię. Kolegium wskazało, że z decyzji [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia [...] czerwca 2019 r. wynika, że przedmiotem ochrony prawnej są bryły budynków w ich oryginalnych gabarytach oraz formie architektonicznej wraz z wystrojem elewacji i ich kompozycji, a także detalem architektonicznym, tj. okładziny, gzymsy, cokoły, opracowania otworów okiennych i drzwiowych oraz historyczna stolarka okienna i drzwiowa. Następnie stwierdziło, że organ I instancji prawidłowo ustalił, że wnioskowana inwestycja nie przylega bezpośrednio do ścian zabytkowego budynku, co wynika również z uzupełniającego pisma skarżącej z dnia [...] października 2024 r., a także pisma Miejskiego Konserwatora Zabytków z dnia [...] października 2024 r. Pozwala to, zdaniem Kolegium na przyjęcie, że przedłożony Miejskiemu Konserwatorowi Zabytków do uzgodnienia w trybie art. 53 ust. 4 pkt 2 u.p.z.p. projekt decyzji zakładał błędny opis zamierzenia inwestycyjnego, przewidujący przyleganie spornego pawilonu od strony południowej w części w odległości 0,6 m, a w części przyleganie bezpośrednie do ściany zabytkowego budynku bramnego dawnego zakładu przemysłowego, wpisanego obecnie do rejestru zabytków. Tymczasem przedmiot inwestycji objęty wnioskiem różnił się od tego, który został opisany w projekcie decyzji przedłożonym do uzgodnienia. Okoliczność ta powinna prowadzić do wniosku, że brak było podstaw do wystąpienia do organu współdziałającego w trybie art. 53 ust. 4 pkt 2 u.p.z.p. W konsekwencji, wydane postanowienie - jako odnoszące się do innej, rodzajowo odmiennej inwestycji - nie wywiera skutku wiążącego w niniejszej sprawie. 8.4. Dalej organ odwoławczy dokonał rozważań czy spełnione zostały pozostałe warunki do wydania decyzji o warunkach zabudowy dla przedmiotowej inwestycji, określone w ustawie o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym przyjmując, że zostały one zachowane i podzielając w pełnym zakresie stanowisko organu I instancji. 9. Skargę na tę decyzję wniósł uczestnik postępowania W. sp. z o.o. z siedzibą w [...]. zarzucając jej: 1) naruszenie prawa procesowego, tj. art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. przez niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności sprawy, w szczególności organy administracji publicznej nie przeprowadziły wystarczającego postępowania dowodowego w zakresie wpływu planowanej inwestycji na zabytkowy budynek dawnej wartowni, zaniechały weryfikacji prawdziwości przedstawionych przez inwestora oświadczeń technicznych dotyczących braku negatywnego wpływu inwestycji na zabytkowy budynek i otoczenie, pomimo poważnych wątpliwości zgłaszanych przez stronę postępowania oraz niewystarczające uzasadnienie decyzji SKO; 2) naruszenie art. 61 ust. 1 u.p.z.p. przez przyjęcie, że zostały spełnione wymogi określone w tym przepisie, w tym w szczególności przez błędne przyjęcie, że planowana inwestycja posiada odpowiedni dostęp do drogi publicznej, przez nieuwzględnienie wymagań wynikających z przepisów dotyczących stref pożarowych, co prowadzi do niedopuszczalnych ograniczeń inwestycyjnych wobec właściciela zabytkowego budynku, ograniczając możliwość korzystania z nieruchomości zgodnie z jej przeznaczeniem; 3) naruszenie art. 3 pkt 15 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 1292) przez błędną wykładnię pojęcia "otoczenia" zabytku, z uwagi na fakt, iż organy administracji publicznej przyjęły, że brak wyznaczenia otoczenia w decyzji o wpisie do rejestru zabytków oznacza brak konieczności ochrony obszaru wokół zabytku, co jest sprzeczne z definicją ustawową i zasadami ochrony zabytków; 4) naruszenie art. 4 ustawy o ochronie zabytków przez niewłaściwe uwzględnienie wpływu inwestycji na zabytkowy obiekt i nieuwzględnienie wpływu inwestycji na integralność techniczną i strukturalną zabytkowego budynku, pomimo realnego zagrożenia naruszenia fundamentów tego budynku, wynikającego z prac ziemnych prowadzonych bezpośrednio przy jego elewacji; 5) naruszenie art. 6 k.p.a. (zasada praworządności) przez wydanie decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji realizowanej w sposób sprzeczny z przepisami prawa budowlanego oraz ochrony zabytków, co de facto prowadzi do nieuprawnionej legalizacji niezgodnych z prawem działań inwestora. Wobec wyżej podniesionych skarżąca spółka wniosła o uchylenie decyzji organu II instancji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji w całości. Ponadto wniosła o zasądzenie od organu II instancji na rzecz skarżącego zwrotu kosztów niezbędnych do celowego dochodzenia praw, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych oraz o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. 10. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...]. wniosło o jej oddalenie podtrzymując stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: 11. Stosownie do treściart.1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 1267), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zasadą jest, że kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z kolei zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 143, dalej p.p.s.a.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. 12. Jak wynika z treści zaskarżonych decyzji ich podstawę materialnoprawną stanowiły przepisy powoływanej wyżej ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w brzmieniu obejmującym zmiany wprowadzone ustawą z dnia 7 lipca 2023 r. o zmianie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2023 r. poz. 1688), przy czym zgodnie z art. 59 ust. 2 ww. ustawy, do spraw dotyczących wydania decyzji o warunkach zabudowy, wszczętych od dnia 24 września 2023 r. (tj. od dnia wejścia w życie ww. ustawy z dnia 7 lipca 2023 r.) i przed dniem utraty mocy studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy, stosuje się przepisy ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w zakresie art. 54 oraz art. 61 ust. 1 pkt 1, .ust. 2, ust. 3 i 5a w brzmieniu dotychczasowym oraz nie stosuje się przepisów art. 61 ust. 1 pkt 1a i ust. 1a u.p.z.p. 13. Zgodnie z art. 4 ust. 2 pkt 1 u.p.z.p. w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego określenie sposobów zagospodarowania i warunków zabudowy terenu następuje w drodze decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, przy czym: 1) lokalizację inwestycji celu publicznego ustala się w drodze decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego; 2) sposób zagospodarowania terenu i warunki zabudowy dla innych inwestycji ustala się w drodze decyzji o warunkach zabudowy. Z kolei stosownie do treści art. 59 ust. 1 u.p.z.p. zmiana zagospodarowania terenu w przypadku braku planu miejscowego, a także zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części, z uwzględnieniem art. 50 ust. 1 i art. 86, wymaga ustalenia, w drodze decyzji, warunków zabudowy. Przepis art. 50 ust. 2 pkt 1 stosuje się odpowiednio. Natomiast zgodnie z ust. 2 art. 59 u.p.z.p. do jednorazowej, trwającej do roku, zmiany zagospodarowania terenu lub zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części, przepisu ust. 1 nie stosuje się. 14. Wskazać jednak należy, że zaskarżone decyzje zostały wydane na skutek wniosku inwestora z dnia [...] stycznia 2024 r. o ustalenie warunków zabudowy dla inwestycji opisanej jako "Obiekt budowlany niepołączony trwale z gruntem – pawilon sprzedaży ulicznej". Zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 7 ustawy Prawo budowlane nie wymaga decyzji o pozwoleniu na budowę, natomiast wymaga zgłoszenia, o którym mowa w art. 30, budowa tymczasowych obiektów budowlanych niepołączonych trwale z gruntem i przewidzianych do rozbiórki lub przeniesienia w inne miejsce - w terminie określonym w zgłoszeniu, ale nie później niż przed upływem 180 dni od dnia rozpoczęcia budowy określonego w zgłoszeniu. W art. 3 pkt 5 ustawy Prawo budowlane zdefiniowano pojęcie tymczasowego obiektu budowlanego wskazując, że jest to obiekt budowlany przeznaczony do czasowego użytkowania w okresie krótszym od jego trwałości technicznej, przewidziany do przeniesienia w inne miejsce lub rozbiórki, a także obiekt budowlany niepołączony trwale z gruntem, jak: strzelnice, kioski uliczne, pawilony sprzedaży ulicznej i wystawowe, przekrycia namiotowe i powłoki pneumatyczne, urządzenia rozrywkowe, barakowozy, obiekty kontenerowe, przenośne wolno stojące maszty antenowe; 15. W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że decyzja ustalająca warunki zabudowy jest wydawana przez organ administracji na zasadzie związania administracyjnego. Wniosek inwestora nie tylko wszczyna postępowanie w przedmiocie wydania decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, ale wyznacza też jego przedmiotowe ramy. Organ jest obowiązany zatem rozpoznać sprawę w granicach wyznaczonych treścią wniosku i jeśli wnioskowane zamierzenie jest zgodne z przepisami prawa (spełnia warunki określone w art. 61 u.p.z.p.). Zaznaczyć także trzeba, że art. 59 ust. 1 u.p.z.p. ustanawia zasadę, że wniosek o ustalenie warunków zabudowy może dotyczyć wyłącznie planowanego przedsięwzięcia budowlanego, a nie inwestycji już zrealizowanej lub będącej w toku. Innymi słowy, decyzje w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy wydawane są co do zasady wtedy, gdy roboty budowlane dotyczące budowy danej inwestycji nie zostały jeszcze rozpoczęte. Wyjątek stanowią - wydanie decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji już zrealizowanej lub będącej w toku w sytuacji, gdy decyzja o warunkach zabudowy jest konieczna, aby ją przedłożyć w postępowaniu naprawczym prowadzonym przez organ nadzoru budowlanego, mającym na celu legalizację wykonanych robót budowlanych lub tryb przewidziany w art. 37a ust. 1 prawa budowanego. 16. W sprawie nie budzi wątpliwości, że wniosek dotyczył obiektu już zrealizowanego, bo takim jest obiekt budowlany, który inwestorka objęła zgłoszeniem. W takim stanie faktycznym możliwość wydania decyzji o warunkach zabudowy dla obiektu tymczasowego, którego okres użytkowania przekroczył 180 dni przewiduje jedynie art. 37a ust. 1 ustawy Prawo budowlane, zgodnie z którym inwestor może, przed upływem 180 dni od dnia rozpoczęcia budowy określonego w zgłoszeniu, złożyć wniosek o wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę tymczasowego obiektu budowlanego, o którym mowa w art. 29 ust. 1 pkt 7, lub przed upływem 2 lat, w przypadku, o którym mowa w art. 29 ust. 1 pkt 30a. Przepisy art. 32-36 stosuje się. Przy stosowaniu tego przepisu przyjmuje się, że w przypadku, w którym dla uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę wymagane jest uprzednie uzyskanie decyzji o warunkach zabudowy taka ma być przez inwestora uzyskana i przedstawiona. W przedmiotowym przypadku chodzi zatem o specyficzną decyzję dla obiektu, który jest już posadowiony i użytkowany, a nie obiektu, który jeszcze nie powstał. Organy obu instancji, mając dotyczący tego materiał faktyczny, do momentu wydania drugiej decyzji kasacyjnej przez Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...]. z dnia [...] lutego 2025 r., nr [...] procedowały jednak tak, jakby wniosek o wydanie warunków zabudowy dotyczył obiektu, który dopiero ma powstać (por. pkt 5 niniejszego uzasadnienia). W pozytywnej dla inwestorki decyzji organu I instancji z dnia [...] kwietnia 2025 r. nie zostało wskazane, że chodzi albo o legalizację albo o zastosowanie trybu przewidzianego art. 37a ust. 1 ustawy Prawo budowlane. 17. Wskazać należy, że z treści wniosku z dnia [...] stycznia 2024 r. o wydanie warunków zabudowy nie wiadomo w jakim trybie i w jakim konkretnie postępowaniu inwestorka ubiegała się o wydanie decyzji o warunkach zabudowy. Z akt sprawy wynika zaś, że wniosek o wydanie pozwolenia na budowę dla obiektu budowlanego niepołączonego trwale z gruntem pawilon sprzedaży ulicznej na działce nr [...]. inwestorka złożyła na wezwanie organu w dniu [...] września 2024 r. po wyeliminowaniu z obrotu prawnego decyzji Prezydenta Miasta [...]. z dnia [...] stycznia 2024 r. o sprzeciwie jednak przed umorzeniem postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] marca 2024 r., por. pkt 5 niniejszego uzasadnienia. Wskazuje to, że być może chodziło o niezakończone jeszcze postępowanie w przedmiocie sprzeciwu od zgłoszenia, a nie postępowanie legalizacyjne lub postepowanie z art. . 37a ust. 1 ustawy Prawo budowlane. Tą wątpliwość pogłębia fakt, że z wniosku o pozwolenie na budowę również nie wynikało, że strona składa go w trybie art. 37a ust. 1 ustawy Prawo budowlane , gdyż nie został on złożony na formularzu przewidzianym w art. 37a ust. 1a do 1c tej ustawy. Dnia [...] października 2024 r. organ architektoniczno-budowlany wezwał wnioskodawczynię do uzupełnienia braków formalnych tego wniosku poprzez złożenie go na druku PB-8 oraz przedłożenie wymaganej art. 33 ust. 2 pkt 3 ustawy Prawo budowlane decyzji o warunkach zabudowy z klauzulą ostateczności lub jej kopii, to ani z tego wezwania ani dalszych czynności nie wynika, że organ ten procedował wniosek o wydanie warunków zabudowy w związku z postępowaniem, o którym mowa w art. 37a ust. 1 ustawy Prawo budowlane. Nie sposób zatem bez dokładnego tego ustalenia przyjąć, jak uczynił to organ odwoławczy, że wniosek z dnia [...] stycznia 2024 r. jest konsekwencją ubiegania się przez inwestora o pozwolenie na budowę w trybie art. 37a ustawy Prawo budowlane. Kolegium wprawdzie zauważyło te rozbieżności, ale nie doprowadziło do ich usunięcia przez doprecyzowanie lub wyjaśnienie wątpliwości 18. Wskazać również należy, że wniosek inwestorki z dnia [...] stycznia 2024 r. inicjujący postępowanie w przedmiocie warunków zabudowy określa jego przedmiot jako "Obiekt budowlany niepołączony trwale z gruntem – pawilon sprzedaży ulicznej". Opis ten nie jest zgodny z tym podanym w zgłoszeniu i z akt sprawy nie wynika, by organy upewniły się czy to są te same obiekty, to jest czy obiekt opisany we wniosku o warunki zabudowy (wraz z załącznikami) odpowiada w każdym elemencie temu, którego dotyczyło zgłoszenie z dnia [...] stycznia 2024 r. (przy czym nie ustalono nawet jakiej ostatecznie treści było to zgłoszenie, na co zwróciło uwagę Kolegium, por. pkt 5 niniejszego uzasadnienia). Podobnie nie ustalono korelacji między wnioskiem o pozwoleniem na budowę złożonym przez inwestorkę i opisanym tam obiekcie a tym podanym we wniosku o wydanie warunków zabudowy. Ma to istotne znaczenie dla sprawy, gdyż przepis art. 37a ust. 1 ustawy Prawo budowlane, co jasno wynika z jego treści może dotyczyć wyłącznie obiektu tymczasowego "określonego w zgłoszeniu", a nie obiektu, w którym - w stosunku do stanu zgłoszeniowego – dokonano jakichś zmian lub, w którym mają być dokonane jakieś zmiany. Tych kwestii organy obu instancji nie zbadały. 19. Zdaniem sądu organ I instancji nie ustalił zatem, w wystarczającym do rozstrzygnięcia stopniu, stanu faktycznego sprawy pomimo, że w decyzji z dnia [...] lutego 2025 r. Kolegium wyraźnie wytknęło organowi I instancji braki w tym zakresie wskazując m.in., że wobec ustalenia, że przedsięwzięcie objęte wnioskiem zostało już zrealizowane organ I instancji powinien podjąć się wyjaśnienia czy przed organami budowlanymi toczy się postępowanie zmierzające do doprowadzenia inwestycji do stanu zgodnego z prawem oraz podkreślając, że w przypadku rozpoczęcia robót budowlanych inwestor nie może z własnej inicjatywy domagać się wydania decyzji o warunkach zabudowy, lecz wykazać, że działa w celu wykonania obowiązku nałożonego na niego postanowieniem wydanym przez organ nadzoru (por. pkt 5 niniejszego uzasadnienia oraz k. 9 decyzji Kolegium z dnia [...] lutego 2025 r.) Także w wyroku z dnia 9 października 2024 r. II SA/Go 424/24 dotyczącym niniejszej sprawy tutejszy Sąd wskazywał na konieczność dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i prawnego niniejszej sprawy. 20. Opisane wyżej uchybienia dotyczą też spornej w sprawie kwestii stanowiska Miejskiego Konserwatora Zabytków. One to bowiem rzutowały na to, że organ I instancji zwracając się pismem z dnia [...] marca 2024 r. o uzgodnienie projektu decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji zrobił to bez należytego ustalenia okoliczności sprawy dotyczących tak samego wniosku, jak opisu obiektów i ich posadowienia. Jego konsekwencją jest to, że na skutek późniejszego innego opisu tych samych przecież obiektów organy uznają, że nie było potrzeby prowadzenia procedury uzgodnieniowej. Taka sytuacja w niniejszym postępowaniu jest zdaniem sądu niedopuszczalna, gdyż na przeszkodzie temu stoją skutki prawne wynikające z ostateczności postanowienia z dnia [...] marca 2024 r., którym Miejski Konserwator Zabytków odmówił uzgodnienia przedłożonego projektu decyzji o warunkach zabudowy dla przedmiotowej inwestycji (por. art. 16 k.p.a. w zw. z art. 126 k.p.a.). Przyjęcie stanowiska obu organów prowadziło by do obejścia przepisów o związaniu ostatecznymi postanowieniem administracyjnym (które było odrębnie zaskarżalne). Nie jest też tak, że stan faktyczny obiektów objętych wnioskiem o uzgodnienie się zmienił. Pozostaje on przecież taki sam. Zmiana stanowiska organów wynika z tego, że przyjęły, iż opis podany we wniosku o uzgodnienie nie był zgodny ze stanem faktycznym. W ten jednak sposób w sytuacji ostateczności (prawomocności) postanowienia organu uzgadniającego, jego skutki nie mogą być obchodzone. Inne stanowisko organu uzgadniającego – wyrażone w "zwykłym" piśmie nie uchyla jednak skutków prawnych postanowienia z dnia [...] marca 2024 r., o czym jasno wypowiedział się tutejszy sąd w uzasadnieniu opisanego wyżej wyroku z dnia 9 października 2024 r. (por. pkt 3 niniejszego uzasadnienia).Wskazać też należy, że "zmiana stanowiska" nastąpiła na skutek stanowiska (pism inwestorki), których organ ani Konserwator nie weryfikowali. 21. Z opisanych wyżej względów sąd stwierdza, że decyzja Kolegium oraz poprzedzająca ją decyzja Prezydenta Miasta [...] zostały wydane z naruszeniem przepisów postępowania, a to art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 37a ust. 1 ustawy Prawo budowlane oraz art. 16 w zw. z art. 126 k.p.a. w zw. z art. 53 ust. 4 pkt 2 u.p.z.p., w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Z tych względów, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., zaskarżona decyzja Kolegium podlegała uchyleniu, niezależnie od oceny zasadności zarzutów skargi (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Ze względu na istotę tych uchybienia i ich konsekwencje – konieczność pogłębienia ustaleń faktycznych, zweryfikowania wniosku i dookreślenia trybu jego procedowania konieczne było uchylenie również decyzji organu I instancji (art. 135 p.p.s.a.). Ponieważ popełnione przez organ błędy dotyczą istoty wniosku i trybu jego procedowania na tym etapie przedwczesne było, poza kwestią opisaną w punkcie 20, odnoszenie się do materialnoprawnych zarzutów skargi, jak i zarzutów dotyczących drogi koniecznej i przyłączy. W ponowionym postępowaniu organy administracyjne wyjaśnią i ustalą okoliczności, o których mowa wyżej w punktach od 14 do 19, w szczególności trybu, w którym został złożony przedmiotowy wniosek i jego związku z faktycznie istniejącym i użytkowanym obiektem tymczasowym objętym zgłoszeniem, a także – w razie potrzeby rozważą następstwa prawne ostatecznego postanowienia Miejskiego Konserwatora Zabytków z dnia [...] marca 2024 r. w sposób zgodny z przedstawioną w punkcie 20 oceną prawną (art. 153 p.p.s.a.). O kosztach należnych stronie skarżącej orzeczono na podstawie art. 200, art. 205 § 2 i 209 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło