II SA/Go 538/18

WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2018-09-12

Skład orzekający: Sędzia WSA Jacek Jaśkiewicz, Sędzia WSA Krzysztof Dziedzic, Sędzia WSA Michał Ruszyński (spr.)

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy uchwała rady gminy w sprawie regulaminu dostarczania wody i odprowadzania ścieków może zawierać postanowienia wykraczające poza zakres delegacji ustawowej określonej w art. 19 ust. 2 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków, a tym samym naruszać prawo materialne?
Ratio decidendi
Sąd stwierdził nieważność części postanowień uchwały rady gminy dotyczących regulaminu dostarczania wody i odprowadzania ścieków, uznając je za sprzeczne z prawem materialnym. Wskazano, że uchwała zawierała przepisy wykraczające poza zakres delegacji ustawowej określonej w art. 19 ust. 2 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków, co stanowi istotne naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności części uchwały.
Stan faktyczny
Prokurator Rejonowy wniósł skargę na uchwałę Rady Miejskiej w sprawie regulaminu dostarczania wody i odprowadzania ścieków, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego. Prokurator kwestionował m.in. sposób określenia wzorów wniosków o zawarcie umów, definicję przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjnego, obowiązek powiadamiania o zmianach własnościowych, warunki rozwiązania umowy oraz ogólnikowe określenie standardów dostarczanej wody. Prokurator Okręgowy zmodyfikował skargę, cofając jeden z zarzutów i rozszerzając zakres zaskarżenia o kolejne paragrafy uchwały, wskazując na naruszenie kompetencji rady w zakresie określania elementów umowy, odmowy przyłączenia nowego odbiorcy oraz sytuacji uzasadniających odcięcie dostawy wody.
Rozstrzygnięcie
Sąd stwierdził nieważność § 11 ust. 6, § 8, § 9, § 10, § 13, § 16, § 17, § 26 i § 32 zaskarżonej uchwały. W pozostałym zakresie skargę oddalił.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Jaśkiewicz Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Dziedzic Sędzia WSA Michał Ruszyński (spr.) Protokolant st.sekr.sąd. Elżbieta Dzięcielewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 września 2018 r. sprawy ze skargi Prokuratora Rejonowego na uchwałę Rady Miejskiej z dnia 22 marca 2016 r., nr XVI/119/2016 w sprawie regulaminu dostarczania wody i odprowadzania ścieków obowiązującego na terenie gminy I. stwierdza nieważność § 11 ust. 6, § 8, § 9, § 10, § 13, § 16, § 17, § 26 i § 32 zaskarżonej uchwały, II. w pozostałym zakresie skargę oddala. 22 marca 2016 r., Rada Miejska na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 15 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2015 r., poz. 1515 ze zm., dalej: u.s.g.) oraz art. 19 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (Dz. U. z 2015 r., poz. 139, dalej: u.z.z.w.), podjęła uchwałę nr XVI/119/2016 w sprawie regulaminu dostarczania wody i odprowadzania ścieków obowiązującego na terenie Gminy. Akt ten został opublikowany w Dzienniku Urzędowym województwa z 2016 r., poz. 717. Pismem z [...] czerwca 2018 r. sygn. akt [...] Prokurator Rejonowy wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. skargę na powyższą uchwałę. Zaskarżonej uchwale prokurator zarzucił naruszenie prawa materialnego, w szczególności przepisów: 1. art. 6 ust. 1 w zw. z art. 1 pkt 3 u.z.z.w., przez niezgodne z tymi przepisami określenie w § 11 ust. 5 oraz § 12 ust. 2 pkt 4 uchwały, wzorów wniosków o zawarcie umów na dostarczanie wody i odprowadzanie ścieków, 2. art. 6 ust. 1 w zw. z art. 2 pkt 4 u.z.z.w., przez niezgodne z tymi przepisami określenie strony umowy o zapatrzenie w wodę lub odprowadzanie ścieków w § 3 ust. 4, § 4, § 5 ust. 1, pkt 5, pkt 9, pkt 10, § 6 ust. 1, ust. 2, § 7, § 8 ust. 2, § 9 ust. 2, § 10, § 11 ust. 2, § 11 ust. 5, ust. 6, ust. 7, § 12 ust. 2 pkt 4, § 14 ust. 2, § 17, § 19, § 20, § 26 ust. 1, ust. 2, ust. 3, wyrażające się w nieprawidłowym określaniu przedsiębiorstwa wodociągowo – kanalizacyjnego, zamiennym pojęciem przedsiębiorstwa, 3. art. 6 ust. 1 w zw. z art. 1 pkt 3 u.z.z.w., przez niezgodne z tymi przepisami określenie w § 11 ust. 6 uchwały, nałożenia na odbiorcę obowiązku powiadamiania przedsiębiorstwa wodno-kanalizacyjnego o zmianach własnościowych nieruchomości lub użytkownika lokalu, w sytuacji gdy regulacje tego dotyczące, powinny wynikać z umowy zawieranej pomiędzy odbiorcą a przedsiębiorstwem wodno-kanalizacyjnym, 4. art. 6 ust. 1 w zw. z art. 1 pkt 3 u.z.z.w., przez niezgodne z tymi przepisami określenie w § 15 ust. 1 pkt 3 uchwały, warunków rozwiązania, wypowiedzenia umowy o zaopatrzeniu w wodę i odprowadzenie ścieków, w sytuacji gdy uregulowania tego dotyczące powinny wynikać z umowy pomiędzy odbiorcą a przedsiębiorstwem wodno-kanalizacyjnym, 5. art. 5 ust. 1 w zw. z art. 1 pkt 2 u.z.z.w., przez niezgodne z tymi przepisami określenie w § 3, § 4 uchwały, ogólnikowe (poza ciśnieniem wody) określenie standardów dostarczanej wody i odprowadzanych ścieków, w tym przez odniesienie do bliżej nieokreślonych, innych unormowań prawnych. Stawiając powyższe zarzuty prokurator wniósł – na podstawie art. 147 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm., dalej: P.p.s.a.) – o stwierdzenie nieważności uchwały w całości. Odpowiadając na skargę Miasto wniosło o jej oddalenie. Odnosząc się do zarzutu sformułowanego w punkcie 1 skargi, organ wskazał, że upoważnienie przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjnego do opracowania niewiążących wzorów wniosków o zawarcie umów na dostarczanie wody i odprowadzanie ścieków nie wykracza poza zakres materii, którą normować powinien regulamin. Zapis ten reguluje bowiem delegację do określenia trybu zawarcia umów z odbiorcami usług. W konsekwencji zarzut ten jest bezpodstawny. Jako bezpodstawny organ uznał także zarzut sformułowany w punkcie 2 skargi. Posłużenie się bowiem w uchwale skróconym pojęciem - przedsiębiorstwo zamiast w pełnym brzmieniu – przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne, stanowi bowiem uchybienie które ma charakter redakcyjny i nie stanowi naruszenia art. 6 ust. 1 w zw. z art. 2 pkt 4 u.z.z.w., ponieważ zaskarżona uchwała nie modyfikuje ustawowej definicji przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjnego. Organ wskazał ponadto, że nałożenie na odbiorcę obowiązku powiadamiania przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjnego o zmianach własnościowych nieruchomości lub użytkownika lokalu, służy zapewnieniu właściwego funkcjonowania przedsiębiorstwa, które musi posiadać wiedzą o tożsamości osób będących odbiorcami usług. Ponadto powiadamianie przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjnego o utracie tytułu do korzystania z nieruchomości leży w interesie odbiorcy, ponieważ zapobiega obciążaniu tej osoby opłatami za usługi, z których faktycznie korzysta inny podmiot. Natomiast określenie w regulaminie warunków rozwiązania i wypowiedzenia umowy o zaopatrzeniu w wodę i odprowadzaniu ścieków służy obronie interesów odbiorców usług. Jednolite i przejrzyste uregulowanie ww. kwestii zapobiega ewentualnym sporom pomiędzy przedsiębiorstwem i odbiorcami w zakresie prawa do wypowiedzenia lub rozwiązania umowy. Wprowadzenie ww. zapisów do regulaminu ogranicza również ryzyko nadużywania przez przedsiębiorstwo swojej silniejszej pozycji, poprzez narzucanie niekorzystnych dla odbiorców zasad wypowiadania i rozwiązywania umów. Wbrew także zarzutom prokuratora w zaskarżonej uchwale minimalny poziom usług świadczonych przez przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne nie został określony w sposób ogólnikowy i niepełny. Minimalny poziom usług został określony w § 3 i 4, przy czym § 3 uchwały dotyczy przede wszystkim ciśnienia dostarczanej wody, natomiast § 4 dotyczy innych obowiązków przedsiębiorstwa (budowy, utrzymania urządzeń przesyłowych, zakładania wodomierzy, jakości wody, ciągłości i niezawodności świadczenia usług). Zapisy obu tych przepisów analizowane łącznie dają wyczerpującą regulację dotyczącą minimalnego poziomu usług. Organ wskazał także, że na wypadek gdyby Sąd nie podzielił jego stanowiska w sprawie, wyeliminowanie poszczególnych zapisów i pozostawienie zapisów w stosunku do których nie sformułowano zarzutów nadal umożliwia funkcjonowanie uchwały, w związku z powyższym wniosek o stwierdzenie nieważności całej uchwały nie znajduje podstaw. Pismem z [...] września 2018 r. Prokurator Okręgowy poparł skargę, z tym że zmodyfikował ją w ten sposób, że cofnął zarzut w punkcie 2 skargi oraz zaskarżył ponadto § 8, § 9, § 10, § 13, § 14, § 16, § 17, § 26 i § 32 uchwały i wniósł o stwierdzenie nieważności uchwały w całości. W uzasadnieniu pisma skarżący wskazał, że postanowienia § 8, § 9, § 10, § 13, § 14, § 16, § 17 zaskarżonej uchwały ustanowione zostały niezgodnie z przepisami u.z.z.w. Elementy jakie powinna zawierać umowa o zaopatrzenie w wodę lub odprowadzanie ścieków określił art. 6 u.z.z.w. Rada miejska nie posiada natomiast kompetencji do ustalania innych, niż to wskazuje ustawa elementów umowy. Kwestie trwałości umowy powinna rozstrzygać sama umowa. Zdaniem skarżącego w § 26 z naruszeniem postanowień u.z.zw. Rada wskazała sytuacje, w których przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne ma prawo odmówić przyłączenia nowego odbiorcy do istniejącej sieci wodociągowej lub kanalizacyjnej. Powyższe uregulowania pozostają w sprzeczności z art. 15 ust. 4 u.z.z.w. Także – zdaniem skarżącego – w § 32 uchwały Rada w sposób nieuprawniony poszerzyła wskazany enumeratywnie w art. 8 ust.1 ustawy katalog sytuacji, w jakich przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne może odciąć dostawę wody lub zamknąć przyłącze kanalizacyjne. Na rozprawie 12 września 2018 r. Prokurator Okręgowy poparł stanowisko wyrażone w skardze i w piśmie procesowym z [...] września 2018 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skargę na uchwałę Rady Miejskiej wniósł Prokurator Rejonowy. Legitymacja skargowa prokuratora wynika z art. 70 ustawy z dnia 28 stycznia 2016 r. o prokuraturze (Dz. U. z 2017 r., poz. 1767), stanowiącego, że jeżeli uchwała organu samorządu terytorialnego jest niezgodna z prawem, prokurator - oprócz możliwości zwrócenia się o zmianę lub uchylenie wadliwej uchwały - może także wystąpić o stwierdzenie jej nieważności do sądu administracyjnego. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2017 r., poz. 2188 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Przepis art. 3 § 1 w zw. z § 2 pkt 5 i 6 P.p.s.a. poddaje tak określonej kontroli administracji publicznej także orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego oraz inne akty organów jednostek samorządu terytorialnego. Zakresu tej kontroli nie wyznaczają zarzuty, wnioski czy podstawa prawna skargi, ale sprawa administracyjna, w której akt został wydany (art. 134 § 1 P.p.s.a.), a sąd uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6 P.p.s.a., stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności (art. 147 § 1 P.p.s.a.). Z art. 91 ust. 1 u.s.g. wynika, iż uchwały organu gminy sprzeczne z prawem są nieważne. Podstawą stwierdzenia takiego faktu jest uznanie, że doszło do istotnego naruszenia prawa. Według bowiem art. 91 ust. 4 u.s.g. w przypadku nieistotnego naruszenia prawa organ nadzoru nie stwierdza nieważności uchwały ograniczając się do wskazania, iż uchwałę wydano z naruszeniem prawa. Do istotnych wad uchwały, skutkujących stwierdzeniem jej nieważności, zalicza się naruszenie przepisów wyznaczających kompetencję organów samorządu do podejmowania uchwał, naruszenie podstawy prawnej podjętej uchwały, naruszenie przepisów prawa ustrojowego oraz prawa materialnego poprzez wadliwą ich interpretację oraz przepisów regulujących procedury podejmowania uchwał (por. Z. Kmieciak, M. Stahl, Akty nadzoru nad działalnością samorządu terytorialnego, Samorząd terytorialny 2001/1-2, s. 102). Wzorcem kontroli zgodności z prawem kontrolowanych przez sąd aktów są przepisy prawa powszechnie obowiązującego w brzmieniu obowiązującym w dacie wydawania zaskarżonej uchwały. Podstawę materialnoprawną zaskarżonej uchwały stanowił przepis art. 19 u.z.z.w. Zgodnie z art. 19 ust. 1 ustawy "rada gminy, po dokonaniu analizy projektów regulaminów dostarczania wody i odprowadzania ścieków opracowanych przez przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjne, uchwala regulamin dostarczania wody i odprowadzania ścieków (...). Regulamin jest aktem prawa miejscowego". Ust. 2 tego artykułu określa elementy treści Regulaminu, wskazując, że powinien on określać prawa i obowiązki przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjnego oraz odbiorców usług, w tym: 1) minimalny poziom usług świadczonych przez przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne w zakresie dostarczania wody i odprowadzania ścieków; 2) szczegółowe warunki i tryb zawierania umów z odbiorcami usług; 3) sposób rozliczeń w oparciu o ceny i stawki opłat ustalone w taryfach; 4) warunki przyłączania do sieci, 5) techniczne warunki określające możliwości dostępu do usług wodociągowo-kanalizacyjnych; 6) sposób dokonywania odbioru przez przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne wykonanego przyłącza; 7) sposób postępowania w przypadku niedotrzymania ciągłości usług i odpowiednich parametrów dostarczanej wody i wprowadzanych do sieci kanalizacyjnej ścieków; 8) standardy obsługi odbiorców usług, a w szczególności sposoby załatwiania reklamacji oraz wymiany informacji dotyczących w szczególności zakłóceń w dostawie wody i odprowadzaniu ścieków; 9) warunki dostarczania wody na cele przeciwpożarowe. Cytowany przepis stanowi delegację ustawową dla wydania aktu prawa miejscowego i ściśle określa zakres spraw, które mogą stać się przedmiotem unormowania uchwały rady gminy. Regulamin dostarczania wody i odprowadzania ścieków nie może wykraczać poza materię przewidzianą w art. 19 ust. 2 ustawy. Regulacja ta ma charakter wyczerpujący. Wskazując zakres zagadnień, które mogą być objęte regulaminem, ustawodawca w skonstruowaniu delegacji ustawowej posłużył się sformułowaniem "regulamin określa", co oznacza, że treść tego regulaminu musi bezwzględnie odpowiadać zakresowi delegacji ustawowej. Przyjęta enumeracja pozytywna kwestii przekazanych do określenia regulaminem sprzeciwia się umieszczaniu zapisów, których przedmiot wykracza poza katalog spraw poddanych kompetencji prawodawczej rady gminy. Tym samym odstępstwa od katalogu sformułowanego w tym przepisie przesądzają o naruszeniu przepisu upoważniającego, jak i konstytucyjnej zasady praworządności w zakresie legalności aktu prawa miejscowego, co stanowi istotne naruszenie prawa, którego skutkiem jest stwierdzenie jego nieważności w całości bądź w części. Prokurator w punkcie 1 skargi zarzucił istotne naruszenie art. 6 ust. 1 w zw. z art. 1 pkt 3 u.z.z.w., przez niezgodne z tymi przepisami określenie w § 11 ust. 5 oraz § 12 ust. 2 pkt 4 zaskarżonej uchwały, wzorów wniosków o zawarcie umów na dostarczanie wody i odprowadzanie ścieków. Odnosząc się do tego zarzutu należy wskazać, że zarówno § 11 ust. 5 jak i § 12 ust. 2 pkt 4 zaskarżonej uchwały przewidują tylko możliwość określenia przez przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne wzorów wniosków o zawarcie umów na dostarczanie wody i odprowadzanie ścieków. Z żadnego przypisu uchwały nie wynika natomiast, że wzory te będą wiążące dla odbiorców. Zatem trudno jest uznać, że zapisy § 11 ust. 5 oraz § 12 ust. 2 pkt 4 w sposób istotny naruszają art. 6 ust. 1 w zw. z art. 1 pkt 3 u.z.z.w., które stanowią, iż dostarczanie wody lub odprowadzanie ścieków odbywa się na podstawie pisemnej umowy o zaopatrzenie w wodę lub odprowadzanie ścieków zawartej między przedsiębiorstwem wodociągowo-kanalizacyjnym a odbiorcą usług. Zarzut sformułowany w punkcie 1 skargi okazał się zatem nieuzasadniony. Uzasadniony okazał się natomiast zarzut sformułowany w punkcie 3 skargi. § 11 ust. 6 zaskarżonej uchwały stanowi, że "Po zawarciu umowy Odbiorca jest zobowiązany do pisemnego poinformowania Przedsiębiorstwa o utracie przezeń prawa do korzystania z nieruchomości". Zdaniem Sądu nieuprawnione jest nałożenie w tym przepisie na odbiorcę obowiązku pisemnego powiadamiania przedsiębiorstwa o zmianach własnościowych lub zmianach użytkownika lokalu, gdyż z u.z.z.w. nie wynika delegacja dla rady gminy do ustanowienia takiej regulacji (por. wyrok WSA w Białymstoku z 24 kwietnia 2018 r., sygn. akt II SA/Bk 879/17, wyrok WSA w Gorzowie Wlkp. z 5 czerwca 2018 r., sygn. akt II SA/Go 235/18 – wyroki dostępne na stronie: orzeczenia.nsa.gov.pl., dalej: CBOSA). Nie jest uzasadniony zarzut sformułowany w punkcie 4 skargi dotyczący § 15 zaskarżonej uchwały oraz zarzut sformułowany w piśmie prokuratora z [...] września 2018 r. dotyczący § 14 uchwały. Zgodnie z § 15 uchwały umowa może być rozwiązana w drodze porozumienia stron. Umowa zawarta na czas określony ulega rozwiązaniu z chwilą upływu czasu, na jaki została zawarta. Przepis § 14 uchwały stanowi natomiast, że umowa może być rozwiązana przez stronę umowy, z zachowaniem okresu wypowiedzenia określonego w umowie z przyczyn określonych w umowie. Rozwiązanie przez Odbiorcę umowy za wypowiedzeniem następuje poprzez złożenie pisemnego oświadczenia woli w siedzibie Przedsiębiorstwa lub przesłania takiego oświadczenia listem poleconym. Kwestie dotyczące określenia warunków rozwiązania czy wypowiedzenia umowy o zaopatrzeniu w wodę i odprowadzenie ścieków powinny - mając na uwadze treść art. 6 ust. 1 u.z.z.w. - wynikać z umowy pomiędzy odbiorcą a przedsiębiorstwem wodno-kanalizacyjnym. Wprowadzenie zatem do regulaminu zasad rozwiązania czy wypowiedzenia umowy, tak jak ma to miejsce w przypadku ww. regulacji, stanowi naruszenie prawa. Trudno jest jednak uznać, iż wprowadzenie do regulaminu tak ogólnie sformułowanych przepisów dotyczących zasad rozwiązania czy wypowiedzenia umowy, stanowi na tyle istotne naruszenie prawa, że musiałoby skutkować stwierdzeniem ich nieważności. Inaczej jest jednak w przypadku gdy uchwała w sprawie regulaminu dostarczania wody i odprowadzania ścieków w sposób szczegółowy, a więc istotnie naruszający art. 6 u.z.z.w., reguluje elementy jakie powinna zawierać umowa o zaopatrzenie w wodę lub odprowadzanie ścieków. Z taką sytuacją w niniejszej sprawie mamy do czynienia jeśli chodzi o przepis § 8, § 9, § 10, § 16 i § 17 zaskarżonej uchwały. Zgodnie bowiem z ich treścią: "Umowa określa szczegółowe obowiązki stron, w tym zasady utrzymania przyłączy oraz warunki usuwania ich awarii" (§ 8 ust. 1). "W przypadku, gdy przyłącza nie są w posiadaniu przedsiębiorstwa, odpowiedzialność przedsiębiorstwa za zapewnienie ciągłości i jakości świadczonych usług jest ograniczona do posiadanych przez przedsiębiorstwo urządzeń wodociągowych i kanalizacyjnych" (§ 8 ust. 2). "Umowa określa miejsce wykonywania usługi dostawy wody i odbioru ścieków." (§ 8 ust. 3). "Umowy są zawierane na czas nieokreślony, z zastrzeżeniem postanowień ust. 2". (§ 9 ust. 1). "Przedsiębiorstwo zawiera umowy na czas określony, gdy tytuł prawny osoby, której nieruchomość została przyłączona do sieci został ustanowiony na czas określony, na wniosek osoby, której nieruchomość została przyłączona do sieci". (§ 9 ust. 2). "W przypadku zmiany stanu prawnego nieruchomości przyłączonej do sieci Przedsiębiorstwa, skutkującej zmianą Odbiorcy, Przedsiębiorstwo zawiera umowę z nowym Odbiorcą z zachowaniem dotychczasowych warunków technicznych świadczenia usług". (§ 10). "Umowa wygasa w przypadku: śmierci Odbiorcy usług będącego osobą fizyczną, utraty przez Odbiorcę prawa do korzystania z nieruchomości, zakończenia postępowania upadłościowego w celu likwidacji lub likwidacyjnego strony będącej przedsiębiorcą, utraty przez Przedsiębiorstwo zezwolenia na prowadzenie działalności". (§ 16 ust. 1). "Umowa zawarta z osobą korzystającą z lokalu w budynku wielolokalowym wygasa poza przyczynami wskazanymi w ust. 1, również w razie wygaśnięcia umowy zawartej przez Przedsiębiorstwo z właścicielem lub zarządcą nieruchomości, w której znajduje się lokal". (§ 16 ust. 2). "Po rozwiązaniu lub wygaśnięciu umowy Przedsiębiorstwo dokonuje zamknięcia przyłącza wodociągowego i/lub kanalizacyjnego oraz demontuje wodomierz główny". (§ 17). Rację ma zatem skarżący, iż ww. przepisy zaskarżonej uchwały w sposób istotny naruszają art. 6 u.z.z.w. Słuszne jest także stanowisko skarżącego, iż przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne nie jest uprawnione - jak uczyniła to Rada Miejska w § 13 zaskarżonej uchwały - do sporządzania projektu umowy. W § 3 i § 4 zaskarżonej uchwały w sposób prawidłowy - zdaniem Sądu - określono minimalny poziom usług. W przepisach tych określono bowiem ilość dostarczanej wody, jej ciśnienie oraz jakość. Poza tym wymagania dotyczące jakości dostarczanej wody regulowane są odrębnym rozporządzeniem (Ministra Zdrowia z dnia 7 grudnia 2017 r. w sprawie jakości wody przeznaczonej do spożycia dla ludzi). Zatem wystarczające jest określenie w § 4 ust. 1 pkt 3 zaskarżonej uchwały, iż przedsiębiorstwo ma obowiązek zapewnić dostawę wody o jakości przeznaczonej do spożycia dla ludzi. Zarzut sformułowany w punkcie 5 skargi okazał się zatem nieuzasadniony. Prokurator zasadnie zarzucił, iż Rada Miejska w § 26 zaskarżonej uchwały z naruszeniem u.z.z.w. wskazała sytuacje, w których przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne ma prawo odmówić przyłączenia nowego odbiorcy do istniejącej sieci wodociągowej lub kanalizacyjnej. Przepis art. 15 ust. 4 stanowi, że przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne jest obowiązane przyłączyć do sieci nieruchomość osoby ubiegającej się o przyłączenie nieruchomości do sieci, jeżeli są spełnione warunki przyłączenia określone w regulaminie oraz istnieją techniczne możliwości świadczenia usług. Rację ma zatem skarżący, iż w świetle regulacji ustawowych przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne ma wyłącznie uprawnienie do wydania warunków technicznych przyłączenia do sieci, a następnie dokonania odbioru wykonanego przyłącza, co ma służyć sprawdzeniu zgodności stanu faktycznego z wydanymi warunkami. Są to jedyne uprawnienia przedsiębiorstwa, zaś z art. 15 ust. 4 u.z.z.w. wynika wyraźnie obowiązek przedsiębiorstwa przyłączenia do sieci nieruchomości, o ile zostały spełnione powyższe warunki. Gmina nie ma kompetencji do określenia przesłanek negatywnych, tzn. odmowy przyłączenia nieruchomości do sieci. Zgodnie z treścią § 32 zaskarżonej uchwały, przedsiębiorstwo wodociągowo - kanalizacyjne ma prawo ograniczyć lub wstrzymać świadczenie usług wyłącznie z ważnych powodów, w szczególności, jeżeli jest to uzasadnione potrzebą ochrony życia lub zdrowia ludzkiego, środowiska naturalnego, potrzebami przeciwpożarowymi, a także przyczynami technicznymi. Przepis art. 8 ust. 1 u.z.z.w.. stanowi, że przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne może odciąć dostawę wody lub zamknąć przyłącze kanalizacyjne, jeżeli: 1) przyłącze wodociągowe lub przyłącze kanalizacyjne wykonano niezgodnie z przepisami prawa; 2) odbiorca usług nie uiścił należności za pełne dwa okresy obrachunkowe, następujące po dniu otrzymania upomnienia w sprawie uregulowania zaległej opłaty; 3) jakość wprowadzanych ścieków nie spełnia wymogów określonych w przepisach prawa lub stwierdzono celowe uszkodzenie albo pominięcie urządzenia pomiarowego; 4) został stwierdzony nielegalny pobór wody lub nielegalne odprowadzanie ścieków, to jest bez zawarcia umowy, jak również przy celowo uszkodzonych albo pominiętych wodomierzach lub urządzeniach pomiarowych. Raję ma zatem skarżący, iż w § 32 uchwały Rada Miejska w sposób nieuprawniony poszerzyła wskazany enumeratywnie w art. 8 ust. 1 u.z.z.w. katalog sytuacji, w jakich przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne może odciąć dostawę wody lub zamknąć przyłącze kanalizacyjne. Z powyższych względów Sąd, na podstawie art. 147 § 1 P.p.s.a. stwierdził nieważność § 11 ust. 6, § 8, § 9, § 10, § 13, § 16, § 17, § 26 i § 32 zaskarżonej uchwały. Powyższe przepisy stanowią jedynie część jej regulacji i wyeliminowanie ich treści nie dezintegruje pozostałych postanowień zaskarżonej uchwały. Innymi słowy stwierdzenie nieważności ww. przepisów zaskarżonej uchwały pozostaje bez wpływu na pozostałą jej część. Stwierdzenie uchybień we wskazanych przepisach nie niesie za sobą konieczności wyeliminowania z obrotu prawnego całej uchwały. Z powyżej wskazanych powodów, Sąd na podstawie art. 147 § 1 P.p.s.a. orzekł jak w pkt I wyroku. W pozostałym zakresie Sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a. skargę oddalił (pkt II wyroku).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło