II SA/Go 539/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Jaśkiewicz Sędziowie Sędzia WSA Grażyna Staniszewska Sędzia WSA Michał Ruszyński (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Agata Przybyła po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 września 2012 r. sprawy ze skargi Wojewody na uchwałę Rady Miejskiej z dnia [...]r., nr XLIII/313/06 w sprawie nadania nazwy ulicy w [...] I. stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały w całości, II. stwierdza, że zaskarżona uchwała nie podlega wykonaniu. Uchwałą nr XXXVIII/283/06 z [...] lutego 2006 r. w sprawie zmiany granic jednostek pomocniczych w Gminie, Rada Miejska po przeprowadzeniu konsultacji z mieszkańcami Gminy, [...] listopada 2004 r. postanowiła zmienić granice jednostek pomocniczych Gminy w ten sposób, że Przysiółek [...] odłącza się od sołectwa [...] i włącza się w granice administracyjne jednostki pomocniczej miasto ( § 1 pkt 1 uchwały), część gruntów wsi [...], położonych wzdłuż drogi wojewódzkiej nr [...] odłącza się od sołectwa [...] i włącza się w granice administracyjne jednostki pomocniczej miasto (§ 1 pkt 2 uchwały). Zgodnie z § 3 uchwały wykonanie uchwały powierzono Burmistrzowi. Natomiast w myśl § 4 uchwała weszła w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia w Dzienniku Urzędowym województwa. Uchwała została opublikowana w Dzienniku Urzędowym z 5 maja 2006 r., nr 30, poz. 640 i weszła w życie 20 maja 2006 r. Uchwałą nr XLIII/313/06 z [...] czerwca 2006 r. w sprawie nadania nazwy ulicy w [...], Rada Miejska powołując się na przepis art. 18 ust. 2 pkt 13 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jedn. Dz.U. z 2001 r., nr 142, poz. 1591 ze zm.. dalej w skrócie: u.s.g), oraz uchwałę nr XXXVIII/283/06 z [...] lutego 2006 r. w sprawie zmiany granic jednostek pomocniczych w Gminie, odcinkowi drogi wojewódzkiej nr [...], oznaczonej działką nr [...], od skrzyżowania z drogą gminną [...], oznaczoną działką nr [...], do skrzyżowania z drogą gruntową oznaczoną działką nr [...], położonego w [...], nadała nazwę "ulica [...]", która stanowi ciąg dalszy istniejącej ulicy [...] (§ 1 uchwały). Zgodnie z § 3 wykonanie uchwały powierza się Burmistrzowi. Natomiast w myśl § 4 uchwała weszła w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia w Dzienniku Urzędowym województwa. Uchwała została opublikowana w Dzienniku Urzędowym z 10 sierpnia 2006 r., nr 60, poz. 1343 i weszła w życie 25 sierpnia 2006 r. 6 lipca 2012 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. wpłynęła skarga Wojewody, na uchwałę nr XXXVIII/283/06 z [...] lutego 2006 r. w sprawie zmiany granic jednostek pomocniczych w Gminie oraz uchwałę nr XLIII/313/06 z [...] czerwca 2006 r. w sprawie nadania nazwy ulicy, zarzucając naruszenie prawa - art. 4 ust. 1 pkt 2 u.s.g , wnosząc o stwierdzenie nieważności tych uchwał w całości. Kwestionując uprawnienie Rady Miejskiej do zmiany granic miasta, wskazując, iż w kontekście dyspozycji art. 4 ust. 1 pkt 2 u.s.g uprawnienie w tym zakresie powierzone zostało Radzie Ministrów, która w drodze rozporządzenia ustala granice gminy lub miejscowości, wskazał iż uchwała z [...] czerwca 2006 r., nr XLIII/313/06 jako wydana na podstawie aktu normatywnego rażąco naruszającego prawo, również powinna zostać wyeliminowana z obrotu prawnego. Odpowiadając na skargę Rada Miejska kwestionując ocenę prawną Wojewody w przedmiocie naruszenia prawa przez uchwałę nr XXXVIII/283/06 z [...] lutego 2006 r. w sprawie zmiany granic jednostek pomocniczych w Gminie, podniosła, iż niezasadnym w tym zakresie jest także stwierdzenie nieważności uchwały z [...] czerwca 2006 r., nr XLIII/313/06. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest uzasadniona. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej w skrócie: P.p.s.a), w związku z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r., nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne właściwe są do kontroli zgodności z prawem uchwał organów jednostek samorządu terytorialnego oraz aktów organów administracji rządowej stanowiących przepisy prawa miejscowego. Sąd administracyjny rozważając legalność zaskarżonej do niego uchwały rady gminy (miasta) ocenia jej zgodność z prawem na podstawie przepisów prawa obowiązujących w dacie podejmowania tej uchwały. Na zasadzie art. 147 § 1 P.p.s.a sąd, uwzględniając skargę na uchwałę, o jakiej mowa w art. 3 § 2 pkt 5 P.p.s.a, stwierdza nieważność tej uchwały w całości lub w części albo stwierdza, że została wydana z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie jej nieważności. Stosownie do art. 91 ust. 1 u.s.g nieważna jest uchwała organu gminy sprzeczna z prawem. Zgodnie z art. 91 ust. 4 ustawy o samorządzie gminnym, w przypadku nieistotnego naruszenia prawa organ nadzoru nie stwierdza nieważności uchwały, ograniczając się do wskazania, że uchwałę lub zarządzenie wydano z naruszeniem prawa. Przepisy art. 91 ust. 1 oraz ust. 4 u.s.g wyróżniają zatem dwie kategorie naruszeń prawa przez uchwały lub zarządzenia organów gminy: istotne naruszenie prawa oraz nieistotne naruszenie prawa. Podstawą rozstrzygnięcia stwierdzającego nieważność uchwały lub zarządzenia organu gminy może być tylko istotne naruszenie prawa. Na podstawie argumentacji a contrario do postanowień art. 91 ust. 4 powołanej u.s.g, stanowiącego, iż w przypadku nieistotnego naruszenia prawa organ nadzoru nie stwierdza nieważności uchwały, ograniczając się do wskazania, że uchwałę wydano z naruszeniem prawa, należy przyjąć, że każde "istotne naruszenie prawa" uchwałą organu gminy oznacza jej nieważność (T. Woś [w:] T.Woś., H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska: "Postępowanie sądowoadministracyjne", Wyd. Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2004, s. 310). Pojęcie istotnego naruszenia prawa nie zostało zdefiniowane, jednakże w judykaturze przyjmuje się, że tego rodzaju naruszeniami prawa są w szczególności: podjęcie uchwały przez organ niewłaściwy, brak podstawy do podjęcia uchwały określonej treści, niewłaściwe zastosowanie przepisu prawnego będącego podstawą podjęcia uchwały, naruszenie procedury podjęcia uchwały. Nieistotne naruszenie prawa ma miejsce wówczas, gdy stwierdzone uchybienia nie mają wpływu na zgodność uchwały z prawem. Uwzględniając przytoczone zasady oceny dokonywanej przez sądy administracyjne, należy stwierdzić, iż zaskarżona uchwała nie mogła być utrzymana w obrocie prawnym. Przedmiotem regulacji zaskarżonej uchwały jest nadanie nazwy ulicy , stanowiącej część drogi wojewódzkiej. Kompetencję rady gminy w tym zakresie przewiduje art. 18. ust. 2 pkt 13 u.s.g, w myśl którego do wyłącznej właściwości tego organu gminy należy podejmowanie uchwał w sprawach m.in. nazw ulic i placów będących drogami publicznymi lub nazw dróg wewnętrznych w rozumieniu ustawy o drogach publicznych. Nie ulega zatem wątpliwości, że Rada Miejska ma kompetencje do nadawania nazw drogom znajdującym się na terenie gminy. W rozpoznawanej sprawie mamy jednak do czynienia ze szczególną okolicznością, mianowicie zaskarżona uchwała została podjęta w wyniku uchwalenia i wejścia w życie uchwały nr XXXVIII/283/06 z [...] lutego 2006 r. w sprawie zmiany granic jednostek pomocniczych w Gminie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. wyrokiem z 19 września 2012 r., sygn. akt II SA/Go 538/12, stwierdził nieważność wyż. wym. uchwały, podzielając stanowisko skarżącego – Wojewody, że uchwała ta istotnie narusza art. 4 ust. 1 pkt 2 u.s.g, albowiem uprawnienie do zmiany granic jednostek pomocniczych powierzone zostało Radzie Ministrów, która w drodze rozporządzenia ustala granice gminy lub miejscowości. Wydanie zaskarżonej uchwały na podstawie aktu organu stanowiącego gminy istotnie naruszającego prawo, obligowało zatem Sąd do stwierdzenia również nieważności zaskarżonej uchwały w całości, zgodnie z dyspozycją art. 147 § 1 P.p.s.a. Jednocześnie orzeczono w pkt. II sentencji, iż zaskarżona uchwała nie podlega wykonaniu. Zgodnie z art. 152 ustawy P.p.s.a w razie uwzględnienia skargi sąd w wyroku określa, czy i w jakim zakresie zaskarżony akt lub czynność nie mogą być wykonane.