II SA/Go 541/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie: Sędzia WSA Joanna Brzezińska po rozpoznaniu w dniu 8 października 2009 r. na posiedzeniu niejawnym na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi P.P. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego postanawia: odrzucić zażalenie P.P. z dnia [...]r. Wyrokiem z dnia 29 stycznia 2009r sygn. akt II SA/Go 541/08 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. oddalił skargę P.P. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2008 r., nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego. Zgodnie z treścią art. 141 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami) - zwanej dalej p.p.s.a. w sprawach, w których skargę oddalono, uzasadnienie wyroku sporządza się na wniosek strony zgłoszony w terminie 7 dni od dnia ogłoszenia wyroku albo doręczenia odpisu sentencji wyroku. W przedmiotowej sprawie pełnomocnik skarżącego – K.P. złożył w piśmie, które wpłynęło do tut. Sądu w dniu 2 lutego 2009r. wniosek o uzasadnienie wyroku (k. 80). Odrębny wniosek o uzasadnienie złożyła uczestnik postępowania A.P. (k. 79) Mając na uwadze treść art. 234 § 2 p.p.s.a., według którego za odpis orzeczenia z uzasadnieniem, doręczonego na skutek żądania, pobiera się opłatę kancelaryjną w wysokości 100 zł, pismem sądowym z dnia 3 lutego 2009r. pełnomocnik skarżącego został wezwany do uiszczenia powyższej kwoty w terminie 7 dni, pod rygorem ściągnięcia. Wezwanie to pełnomocnik odebrał w dniu 16 lutego 2009r. (k - 106), a wyrok wraz z uzasadnieniem pełnomocnik odebrał w dniu 14 lutego 2009r. (k. - 107). Pomimo upływu wyznaczonego 7-dniowego terminu do uiszczenia opłaty, skarżący nie wywiązał się z nałożonego nań obowiązku Zgodnie z art. 234 § 2 p.p.s.a., jeżeli opłata nie została uiszczona, przewodniczący zarządzi ściągnięcie jej od strony, która złożyła wniosek. Wobec powyższego zarządzeniem z dnia 22 kwietnia 2009r. Przewodniczący Wydziału II nakazał ściągnąć od P.P. na rzecz Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp.) kwotę 100 zł tytułem nieuiszczonej opłaty kancelaryjnej za odpis wyroku z uzasadnieniem z dnia 29 stycznia 2009r., doręczonego na skutek żądania pełnomocnika skarżącego. Zarządzenie to jest prawomocne od dnia 13 maja 2009r. Pismem z dnia 1 lipca 2009r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. zwrócił się do Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym z wnioskiem o wszczęcie egzekucji. Pismem z dnia 31 lipca 2009r. skierowanym do Sądu Okręgowego za pośrednictwem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp., P.P. złożył zażalenie na "postanowienie sądu co do nadania klauzuli wykonalności (art. 795 k.p.c.) a powództwo przeciwegzekucyjne z art. 840 § 1 pkt 1 k.p.c." i wniósł o jego uchylenie oraz złożył na podstawie art. 821 § 1 kodeksu postępowania cywilnego wniosek o zawieszenie postępowania egzekucyjnego. Pismem z dnia 10 sierpnia 2009r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. przesłał do Sądu Okręgowego ww. pismo skarżącego wraz z odpisem i kompletem dokumentów. Jednocześnie wskazano, iż pismo P.P. zawiera zażalenie oraz wniosek o zawieszenie postępowania egzekucyjnego zgodnie z oznaczeniem zawartym w piśmie. W dniu 10 września 2009r. (data prezentaty) Zastępca Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym zwrócił do tutejszego Sądu z prośbą o potwierdzenie czy dłużnik – P.P. uiścił żądane od niego 100 zł. Pismem z dnia 11 września 2009r. Sąd Okręgowy Wydział Cywilny przekazał do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego ww. pismo skarżącego wraz z jego odpowiedzią z [...] sierpnia 2009r. na zobowiązanie Sądu Okręgowego, celem podjęcia dalszych czynności procesowych w zakresie zażalenia złożonego w trybie art. 227 p.p.s.a. W ww. piśmie z dnia 29 sierpnia 2009r skarżący podał, iż "pismo zawiera zażalenie na nadanie klauzuli wykonalności Zaskarżając powyższe postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 22.04.2009 sygn akt II SA/Go 541/08" Ponadto skarżący zażądał "pozbawienia wykonalności w części kosztów komorniczych" w kwocie 293,48 zł. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 234 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi opłatę kancelaryjną za odpis orzeczenia z uzasadnieniem, doręczonego na skutek żądania zgłoszonego w terminie siedmiodniowym od ogłoszenia orzeczenia, pobiera się przy zgłoszeniu wniosku o sporządzenie uzasadnienia orzeczenia i jego doręczenie. Jeżeli opłata nie została uiszczona, przewodniczący zarządzi ściągnięcie jej od strony, która złożyła wniosek. Przepisów art. 220 i art. 221 ustawy p.p s.a nie stosuje się. Wobec powyższego odpis orzeczenia wraz z uzasadnieniem doręcza się stronie niezależnie od tego, czy uiściła ona opłatę kancelaryjną, ponieważ jak już wskazano art. 220 i 221 p.p.s.a. nie mają w takim przypadku zastosowania. Takie rozwiązanie chroni konstytucyjne prawo do sądu, ponieważ niedoręczenie orzeczenia sądu pierwszej instancji wraz z uzasadnieniem pozbawiałoby stronę prawa wniesienia skargi kasacyjnej (vide: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 7 lipca 2004 r., sygn. akt GZ 25/04, ONSAiWSA 2005. nr 1, póz. 12) W sytuacji, gdy przedmiotowa opłata nie została uiszczona przewodniczący zarządza ściągnięcie jej od strony, która złożyła wniosek o sporządzenie uzasadnienia. Po myśli art. 228 p.p.s.a. grzywny orzeczone w postępowaniu przed sądem administracyjnym są także, oprócz kosztów sądowych, dochodami budżetu państwa. Należności te podlegają egzekucji sądowej bez nadawania orzeczeniu klauzuli wykonalności. Ze zdania drugiego cytowanego powyżej przepisu wynika, że należności sądów administracyjnych, stanowiące dochody budżetu państwa w postaci grzywien i kosztów sądowych, w razie gdy nie zostaną dobrowolnie uiszczone przez zobowiązane do tego podmioty w prawidłowej wysokości, powinny być ściągnięte w drodze egzekucji sądowej, prowadzonej na podstawie przepisów kodeksu postępowania cywilnego, zawartych w części drugiej "Postępowanie zabezpieczające i egzekucyjne". Niepodjęcie stosownych działań w tym zakresie, a przede wszystkim niewystąpienie z wnioskiem do komornika sądowego przy sądzie rejonowym, stanowi naruszenie dyscypliny finansów publicznych (vide: M. Niezgódka-Medek [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze, 2006, str. 522 i n.). Zgodnie z art. 776 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. kodeks postępowania cywilnego (Dz.U. z 1964r, Nr 43, póz. 296 z późn zm.) - dalej jako "k.p.c." podstawą egzekucji jest tytuł wykonawczy, którym jest tytuł egzekucyjny zaopatrzony w klauzulę wykonalności. Tytułami egzekucyjnymi są, stosownie do art. 777 § 1 pkt 1 k.p.c., prawomocne orzeczenia sądów, w tym sądów administracyjnych. W przypadku orzeczeń sądów administracyjnych, dotyczących grzywien i kosztów sądowych, zgodnie z art. 228 zdanie drugie p.p.s.a. taki tytuł wykonawczy nie musi mieć nadanej klauzuli wykonalności i w tej materii nie mają zastosowania przepisy art. 781 i następne k.p.c. Wystarczy więc, że rozstrzygnięcie o grzywnie lub kosztach sądowych jest zawarte w prawomocnym orzeczeniu, by stanowiło podstawę do wszczęcia egzekucji. Taką podstawę stanowi również prawomocne zarządzenie przewodniczącego o ściągnięciu opłaty kancelaryjnej za odpis orzeczenia wraz z uzasadnieniem (art. 234 § 2 zdanie drugie). W piśmie z dnia [...] lipca 2009r. zatytułowanym "Zażalenie na postanowienie sądu co do nadania klauzuli wykonalności (art. 795 k.p.c.) a powództwo przeciwegzekucyjne z art. 840 § 1 pkt 1 k.p.c.", skarżący oprócz wniosku o zawieszenie postępowania egzekucyjnego domaga się uchylenia "postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 22 kwietnia 2009r., sygn. akt II SA/Go 541/08". Na podstawie » akt sprawy należy stwierdzić, iż jedynym orzeczeniem sądowym wydanym w przedmiotowej sprawie w dniu 22 kwietnia 2009r. jest zarządzenie Przewodniczącego Wydziału nakazujące ściągnięcie od skarżącego nieziszczonej opłaty kancelaryjnej w wysokości 100 zł (k.114-115). Z akt sprawy wynika, że zostało ono doręczone pełnomocnikowi skarżącego w dniu 5 maja 2009r. (zwrotne potwierdzenie odbioru k. 118) wraz z prawidłowym pouczeniem o sposobie i trybie jego zaskarżenia. Zgodnie z art. 227 p.p.s.a. na zarządzenie przewodniczącego oraz postanowienie wojewódzkiego sądu administracyjnego w przedmiocie kosztów sądowych przysługuje zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego za pośrednictwem wojewódzkiego sądu administracyjnego. Ten środek odwoławczy wnosi się w terminie siedmiu dni od daty doręczenia zarządzenia (art. 194 § 2 w zw. z art. 198 p.p.s.a.). W związku z powyższym termin na złożenie zażalenia na ww. zarządzenie upłynął z dniem 12 maja 2009r. Wobec tego należy uznać, iż w sytuacji, gdy zażalenie wniesione w dniu 31 lipca 2009r. (data stempla pocztowego - koperta k. 126) pomimo odmiennego, być może omyłkowego oznaczenia sądu i rodzaju orzeczenia w istocie miałoby prowadzić do wzruszenia ww zarządzenia Przewodniczącego Wydziału, zostało złożone z przekroczeniem ustawowego terminu. Skarżący nie złożył jednocześnie wniosku o przywrócenie uchybionego terminu do wniesienia zażalenia. W myśl art. 86 § 1 p.p.s.a. jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Zgodnie z art 87 §1 - § 3 p.p.s.a. pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie zawierającym wniosek o przywrócenie terminu należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Nawiązując do pisma skarżącego z dnia [...] sierpnia 2009r, w którym stwierdził on, że pismo z [...] lipca 2009r. zawiera zażalenie na postanowienie w sprawie nadania klauzuli wykonalności, stwierdzić należy, że ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie przewiduje nadawania przez sądy administracyjne klauzuli wykonalności orzeczeniom tych sądów i w związku z tym nie przewiduje również możliwości uchylania tych klauzul. Wobec powyższego należy stwierdzić, że w niniejszej sprawie zachodzi niedopuszczalność wniesionego przez skarżącego zażalenia w części dotyczącej nadania klauzuli wykonalności i postępowania egzekucyjnego, bowiem orzeczenie o treści sugerowanej przez stronę nie zostało w sprawie w ogóle wydane, zatem dotyczy aktu nieistniejącego. Skutkuje to odrzuceniem zażalenia. Na marginesie Sąd zauważa, że w niniejszej sprawie wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku złożył zarówno pełnomocnik skarżącego – K.P., jak i uczestnik postępowania A.P., która uiściła opłatę kancelaryjną od swojego wniosku na wezwanie tutejszego Sądu z dnia 3 lutego 2009r. (k. 84). Jednocześnie wskazać przyjdzie, iż powyższe orzeczenie obejmuje rozstrzygnięcie żądań skarżącego zawartych w jego zażaleniu z [...] lipca 2009r., (uzupełnionym oświadczeniem z [...] sierpnia 2009r.), jedynie w zakresie kognicji sądu administracyjnego. Oznacza to, iż sąd administracyjny nie jest właściwy do rozpoznawania ewentualnych dalej idących żądań ww. pisma kierowanych do Sądu Okręgowego (sądu powszechnego). Mając powyższe na uwadze, Sąd na mocy art. 197 § 2 w związku z art. 178 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji