II SA/Go 550/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosław Trzecki Sędziowie Sędzia WSA Grażyna Staniszewska Sędzia WSA Michał Ruszyński (spr.) Protokolant referent Marta Świetlik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 października 2009 r. sprawy ze skargi Z.Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]r., nr [...] w przedmiocie skierowania na badania lekarskie w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem oddala skargę. W dniu [...] sierpnia 2008r. do Starostwa Powiatowego wpłynął wniosek Zrzeszenia Transportu o skierowanie Z.Z. na badania lekarskie w celu sprawdzenia, czy nie posiada on schorzeń powodujących niezdolność do kierowania pojazdami. We wniosku Zrzeszenie Transportu wskazało, iż Z.Z. jest osobą niepełnosprawną (posiada protezy obu kończyn dolnych), wykonuje zawód taksówkarza i porusza się samochodem nieprzystosowanym do kierowania przez osoby niepełnosprawne. Pismem z dnia [...] września 2008r. Starosta zawiadomił Z.Z. o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie skierowania na badania lekarskie w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. W toku postępowania organ I instancji zwrócił się do Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności o udzielenie informacji, czy orzeczone zostały wobec Z.Z. ograniczenia w zakresie kierowania pojazdem. Odpowiadając Powiatowy Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności pismem z dnia [...] października 2008r. poinformował organ I instancji, iż Z.Z. nie figuruje w rejestrze osób niepełnosprawnych tego Zespołu. Pismem z dnia [...] listopada 2008r. organ I instancji zwrócił się do Dyrektora Wojskowego Biura Emerytalnego o poinformowanie, czy w dokumentach dotyczących Z.Z. znajduje się orzeczenie Wojskowej Komisji Lekarskiej i czy z orzeczenia tego wynikają ograniczenia dotyczące zatrudnienia w charakterze kierowcy oraz ograniczenia w zakresie kierowania pojazdem. W odpowiedzi z dnia [...] listopada 2008r. Dyrektor Wojskowego Biura Emerytalnego poinformował, że organ rentowy nie posiada takiego rodzaju orzeczenia. Pismem z dnia [...] listopada 2008r. organ I instancji zwrócił się również do Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie z prośbą o przesłanie informacji, czy Z.Z. występował o wydanie karty parkingowej dla osoby niepełnosprawnej. Z odpowiedzi udzielonej pismem z dnia [...] listopada 2008r. wynika, że Z.Z. otrzymał kartę parkingową w dniu [...] września 2002r. Do odpowiedzi załączone zostało orzeczenie Nr [...] z dnia [...] września 1992r. Rejonowej Wojskiej Komisji Lekarskiej w sprawie zdolności do służby wojskowej dotyczące Z.Z. oraz opinia nr [...] Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności z dnia [...] września 2002r. o spełnianiu przez stronę przesłanek wynikających z art. 8 ust. 1 ustawy - Prawo o ruchu drogowym. W takim stanie faktycznym Starosta w dniu [...] grudnia 2008r. – działając na podstawie art. 122 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. – Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2005r. Nr 108, poz. 908 ze zm.), dalej: p.r.d, wydał decyzję o skierowaniu Z.Z., posiadającego prawo jazdy kat. B i C, na badania lekarskie do Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji stwierdził, iż na zasadność skierowania strony na badania lekarskie kierowców wskazuje materiał dowodowy zebrany w toku postępowania. Od powyższej decyzji do Samorządowego Kolegium Odwoławczego odwołał się Z.Z.. Pierwszoinstancyjnemu rozstrzygnięciu zarzucił naruszenie art. 122 ust. 1 pkt 4 p.r.d w związku z art. 77 § 1, art. 75 § 1 oraz art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), dalej: k.p.a, poprzez niepełne ustalenie stanu faktycznego sprawy na skutek niedopuszczenia dowodu w postaci orzeczenia Rejonowej Wojskiej Komisji Lekarskiej Nr [...] z dnia [...] września 1992r. oraz opinii nr [...] Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności z dnia [...] września 2002r. Ponadto odwołujący się wniósł o przeprowadzenie dowodu z zaświadczenia Zrzeszenia [...] "S" na okoliczność praktycznej zdolności psychofizycznej odwołującego się do wykonywania czynności kierującego pojazdem samochodowym. W uzasadnieniu odwołania Z.Z. wskazał m.in., że jego zdolność psychofizyczna do wykonywania wszelkich czynności związanych z normalnym funkcjonowaniem została potwierdzona orzeczeniami Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej i Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności. W ocenie odwołującego się Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy nie jest uprawniony do orzekania w sprawach do których właściwy jest inny ośrodek. Odwołujący się wskazał ponadto, że organ I instancji kierując go na badania lekarskie, oparł swoje rozstrzygniecie na niepotwierdzonych plotkach i nie wykazał, że swoim zachowaniem i sposobem wykonywania czynności stwarzał zagrożenie dla ruchu i innych osób. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, działając na podstawie art. 38 ust. 3 ustawy z dnia 5 czerwca 1998r. o samorządzie powiatowym (Dz.U. z 2001r. Nr 142, poz. 1592 ze zm.), art. 1 i 2 ustawy z dnia 12 października 1994r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz.U. z 2001r. Nr 79, poz. 856 ze zm.), art. 122 ust. 1 pkt 4 p.r.d, § 2 ust. 4 pkt 3 i ust. 5 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 7 stycznia 2004r. w sprawie badań lekarskich kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami (Dz.U. Nr 2, poz. 15) oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a, decyzją z dnia [...] kwietnia 2009r. Nr [...], utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Organ odwoławczy za niezasadne uznał zarzuty odwołania dotyczące naruszenia przez organ I instancji zasad postępowania dowodowego. Organ podkreślił, iż w aktach sprawy znajdują się opisane w odwołaniu dokumenty w postaci orzeczenia Nr [...] z dnia [...] września 1992r. Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w sprawie zdolności do służby wojskowej oraz opinia nr [...] Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności z dnia [...] września 2002r. o spełnianiu przez stronę przesłanek wynikających z art. 8 ust. 1 p.r.d. Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie uwzględniło wniosku odwołującego się o przeprowadzenie dowodu z zaświadczenia wystawionego przez Zrzeszenie [...] "S", mającego potwierdzić zdolność Z.Z. do kierowania pojazdami. Organ wskazał, że zgodnie z § 9 ust. 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 7 stycznia 2004r. w sprawie badań lekarskich kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami, placówkami wyłącznie uprawnionymi do oceny zdolności do kierowania pojazdami są wojewódzkie ośrodki medycyny pracy. Poza tym wnioskowane zaświadczenie nie zostało przez stronę złożone do akt sprawy w toku postępowania przed organem I instancji, jak również nie zostało załączone do odwołania. Organ II instancji wskazał, iż zgodnie z art. 122 ust. 1 pkt 4 p.r.d, badaniom kontrolnym podlega kierujący pojazdem skierowany decyzją starosty w przypadkach nasuwających zastrzeżenia co do stanu zdrowia. Organ podkreślił, iż stan zdrowia kierowcy stanowi istotną przesłankę bezpieczeństwa ruchu drogowego. Z tego względu przepisy p.r.d. przewidują - w przypadku zaistnienia uzasadnionych wątpliwości co do stanu zdrowia kierującego - możliwość skontrolowania przez starostę zdolności kierującego do prowadzenia pojazdów. Nie jest przy tym wymagane uzyskanie przez organ administracji pewności co do istnienia przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami (jest to przedmiotem badań lekarskich), lecz jedynie uprawdopodobnienie takich przesłanek. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał ponadto, iż w aktach sprawy znajduje się orzeczenie Nr [...] z dnia [...] września 1992r. Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w sprawie zdolności do służby wojskiej. Z treści tego orzeczenia wynika, że Z.Z. uznany został za niezdolnego do służby wojskowej m.in. w związku z pourazową amputacją podudzia prawego oraz stopy lewej. Jednocześnie brak jest dokumentu potwierdzającego, że odwołujący się, po uzyskaniu w/w orzeczenia, poddany został badaniom przeprowadzonym przez uprawnionego lekarza, na podstawie którego oceniona zostałaby zdolność do kierowania pojazdami. Organ podkreślił, iż w świetle § 2 ust. 4 pkt 3 rozporządzania Ministra Zdrowia, podstawę skierowania na badania lekarskie w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami stanowić może sam fakt powzięcia przez starostę informacji o posiadaniu przez osobę niepełnosprawną uprawnienia do kierowania pojazdem. W ocenie Kolegium fakt, iż w niniejszej sprawie o niepełnosprawności orzekła wojskowa komisja lekarska, a informację w tym zakresie Starosta uzyskał od Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie, nie ma znaczenia dla oceny zasadności samego skierowania. W takiej sytuacji decyzję organu I instancji o skierowaniu na badania lekarskie w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami uznać należało za zgodną z prawem. Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi Z.Z. złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. Skarżący wniósł o uchylenie decyzji organów obu instancji. Zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji skarżący zarzucił naruszenie art. 122 ust. 1 pkt 4 p.r.d w związku z art. 77 § 1, art. 75 § 1 oraz art. 80 k.p.a poprzez niepełne ustalenie stanu faktycznego sprawy na skutek niedopuszczenia dowodu z zaświadczenia Wojewódzkiego Ośrodka Ruchu Drogowego Nr [...] z dnia [...] grudnia 2007r., zaświadczenia lekarskiego z dnia [...] grudnia 2007r. oraz orzeczenia Pracowni Psychologicznej Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy z dnia [...] grudnia 2007r. Nr [...]. Skarżący podkreślił, iż organy obu instancji mogły uzyskać w/w dokumenty, które mają zasadnicze dla rozstrzygnięcia sprawy. W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, że zarówno organ I jak i II instancji nie wykazały jakie to zdarzenia stały się przesłanką powzięcia przez Starostwo wątpliwości co do jego stanu zdrowia. Skarżący zwrócił się do Sądu z wnioskiem o dopuszczenie dowodu z w/w dokumentów, które załączył do skargi. Odpowiadając na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie i podtrzymało w całości argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Kolegium wskazało, iż załączone do skargi dokumenty są dokumentami nowymi. W ocenie organu charakter i treść tych dokumentów w dalszym ciągu nie pozwala na stwierdzenie istnienia lub braku u skarżącego przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, co czyni nadal aktualnym rozstrzygniecie objęte zaskarżoną decyzją. Kolegium wskazało iż: - zaświadczenie nr [...] wystawione przez Wojewódzki Ośrodek Ruchu Drogowego potwierdza wyłącznie fakt ukończenia przez skarżącego teoretycznego szkolenia kandydatów na taksówkarzy, realizowanego na podstawie załącznika do rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 7 lutego 2002r. w sprawie programu szkolenia, wzoru zaświadczenia oraz wysokości opłat za szkolenie i egzaminowanie w zakresie transportu drogowego taksówką (Dz.U. Nr 12, poz. 118), - zaświadczenie lekarskie z dnia [...] grudnia 2008r. jest zaświadczeniem potwierdzającym poddanie się przez skarżącego okresowym badaniom profilaktycznym, o których mowa w art. 229 § 2 Kodeksu pracy. Zarówno cel jak i zakres tych badań jest całkowicie odmienny od celu i zakresu badań specjalistycznych kierowców, przeprowadzanych w wojewódzkich ośrodkach medycyny pracy, - orzeczenie psychologiczne potwierdza wyłącznie brak przeciwwskazań psychologicznych do wykonywania przez skarżącego pracy na stanowisku kierowcy. Kwestia jednak zdolności psychologicznych skarżącego nie jest kwestionowana przez organy administracji i nie stanowi przedmiotu postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2002r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Ocenie sądu podlega zatem zgodność z prawem aktów, w tym wypadku decyzji, zarówno z przepisami prawa materialnego, jak i procesowego (art. 3 § 1 i 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz.U z 2002r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej: p.p.s.a. Analiza przedmiotowej sprawy w powyższym zakresie prowadzi do wniosku, że skarga jest niezasadna. Materialnoprawną podstawę decyzji organu I instancji stanowił przepis art. 122 ust. 1 pkt 4 p.r.d. Zgodnie z tym przepisem badaniu lekarskiemu przeprowadzanemu w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem podlega kierujący pojazdem skierowany decyzją starosty w przypadkach nasuwających zastrzeżenia co do stanu zdrowia. Ponadto w myśl § 2 ust. 4 pkt 3 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 7 stycznia 2004r. w sprawie badań lekarskich kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami (wydanego na podstawie p.r.d), osobie, o której mowa w art. 122 ust. 1 pkt 4 p.r.d, decyzję o skierowaniu na badania lekarskie wydaje starosta, w przypadku otrzymania zawiadomienia powiatowego lub wojewódzkiego zespołu do spraw orzekania o stopniu niepełnosprawności, o posiadaniu przez osobę niepełnosprawną uprawnienia do kierowania pojazdem. Zgromadzony w niniejszej sprawie materiał dowodowy w postaci orzeczenia Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej z dnia [...] września 1992r. Nr [...] potwierdza, iż skarżący uznany został za niezdolnego do służby wojskowej m.in. w związku z pourazową amputacją podudzia prawego oraz stopy lewej. Jednocześnie organ ten zaliczył skarżącego do I grupy inwalidów (z ogólnego stanu zdrowia) i określił, że skarżący nie może wykonywać żadnej pracy. Nie ulega zatem wątpliwości, iż skarżący jest osobą niepełnosprawną. W toku prowadzonego postępowania organ I instancji uzyskał od Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie opinię Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności z dnia [...] września 2002r. nr [...], z której wynika, że skarżący, posiadający uprawnienia do kierowania pojazdem, spełnia przesłanki z art. 8 p.r.d, tj. osobą niepełnosprawną o obniżonej sprawności ruchowej i posiada ważne orzeczenie Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej. Przesłanką uzasadniającą skierowanie skarżącego na badania lekarskie kierowców w trybie art. 122 ust. 1 pkt 4 p.r.d jest zatem – jak zasadnie przyjął organ odwoławczy - niepełnosprawność skarżącego oraz fakt posiadania przez niego uprawnień do kierowania pojazdami. Zdaniem Sądu zaskarżone decyzje nie są rozstrzygnięciami dyskryminującymi skarżącego. Należy bowiem zauważyć, iż celem wprowadzonego przez ustawodawcę art. 122 p.r.d jest zagwarantowanie bezpieczeństwa w ruchu drogowym, a więc także bezpieczeństwa osób kierowanych na badania lekarskie do wojewódzkich ośrodków medycyny pracy. W interesie skarżącego jest zatem poddanie się badaniu lekarskiemu, tym bardziej, że po uzyskaniu orzeczenia z dnia 4 września 1992r. skarżący nie poddał się badaniom wykonanym przez uprawnioną jednostkę medyczną, która oceniłaby jego zdolność do kierowania pojazdami. Zarzut naruszenia art. 122 ust. 1 pkt 4 p.r.d okazał się zatem nieuzasadniony. Skarżący zarzucił organom obu instancji naruszenie art. 77 § 1, art. 75 § 1 i art. 80 k.p.a, albowiem organ I jak i II instancji w toku postępowania mógł "uzyskać" materiał dowodowy, tj. 1. zaświadczenie Dyrektora Wojewódzkiego Ośrodka Ruchu Drogowego nr [...] z dnia [...].12.2007r., stwierdzające, iż skarżący ukończył szkolenie i zdał egzamin z zakresu wykonywania transportu taksówką, 2. zaświadczenie lekarza internisty z dnia [...].12.2007r., potwierdzające zdolność skarżącego do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy kategorii B, 3. orzeczenie psychologiczne z dnia [...].12.2007r. nr [...], stwierdzające brak przeciwwskazań do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy. Odnosząc się do powyższego zarzutu, należy wskazać, iż zgodnie z art. 77 k.p.a, organ administracji jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy, przy czym jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem (art. 75 § 1 k.p.a.). Przepis art. 77 § 1 k.p.a. nakłada na organy administracji publicznej obowiązek zgromadzenia całego materiału dowodowego koniecznego do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy. Należy jednak wyraźnie zaznaczyć, że w postępowaniu administracyjnym obowiązuje zasada, że ciężar dowodu spoczywa na tym, kto z określonego faktu wyprowadza skutki prawne (wyroki NSA w Warszawie: sygn. akt III SA 2431/99, sygn. akt III SA 2322/98). Oznacza to, że obowiązek poszukiwania dowodów ciąży nie tylko na organie administracji, ale obarcza on także stronę, która w swym dobrze rozumianym interesie powinna wykazywać dbałość o przedstawienie środków dowodowych. Zatem inicjatywa dowodowa musi być w tym zakresie przejawiana nie tylko przez organ, ale także przez stronę postępowania. Nie można więc zarzucać organom obu instancji, iż przy całkowitej bierności skarżącego w zakresie przedstawienia dowodów, organy te były zobowiązane do poszukiwania środków dowodowych, służących poparciu twierdzeń skarżącego. Zarzut naruszenia zasad postępowania dowodowego okazał się zatem nieuzasadniony. Sąd uwzględniając wniosek skarżącego przedstawiony w skardze, działając na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a, przeprowadził dowody uzupełniające z dokumentów wskazanych przez skarżącego. Oceniając powyższe dowody należy podkreślić, iż charakter i treść tych dokumentów nie pozwala na jednoznaczne stwierdzenie istnienia lub braku u skarżącego przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. Jak słusznie podniósł organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę, zaświadczenie Dyrektora Wojewódzkiego Ośrodka Ruchu Drogowego nr [...] z dnia [...].12.2007r. potwierdza wyłącznie fakt ukończenia przez skarżącego teoretycznego szkolenia kandydatów na taksówkarzy. Zaświadczenie lekarza internisty z dnia [...].12.2007r. jest zaświadczeniem potwierdzającym poddanie się przez skarżącego okresowym badaniom profilaktycznym. Cel tych badań i ich zakres jest jednak odmienny od celu i zakresu badań kierowców. Natomiast orzeczenie psychologiczne z dnia [...].12.2007r. nr [...], stwierdza jedynie brak przeciwwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy. Orzeczenie to nie dotyczy kwestii zdolności fizycznych skarżącego do kierowania pojazdami. Skoro podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest zarzutów, które z urzędu należało wziąć pod rozwagę, skargę należało oddalić na podstawie art. 151 p.p.s.a.