II SA/Go 550/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Michał Ruszyński po rozpoznaniu w dniu 30 stycznia 2019 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K. M. o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku w sprawie ze skargi K. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania prawa do zasiłku pielęgnacyjnego postanawia: odmówić przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. wyrokiem z dnia 18 października 2018 r., sygn. akt II SA/Go 550/18 oddalił skargę K. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] maja 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania prawa do zasiłku pielęgnacyjnego. W dniu 23 października 2018 r. wpłynął do tut. Sądu wniosek skarżącej o przesłanie odpisu wyroku ze stwierdzeniem prawomocności. Pismem z dnia [...] listopada 2018 r., które skarżąca odebrała w dniu 7 grudnia 2018 r., przesłano stronie odpis wyroku ze stwierdzeniem prawomocności. Pismem z dnia [...] grudnia 2018 r. (data nadania [...] grudnia 2018 r.) skarżąca złożyła do Sądu wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. W uzasadnieniu skarżąca wskazała, że w ciągu 7 dni od wydania wyroku zwróciła się do Sądu o odpis wydanego w jej sprawie orzeczenia. Z powodu bariery finansowej i tym samym wobec braku dostępu do pomocy prawnej nie wiedziała, że po upływie 7 dni od wydania wyroku nie ma żadnych praw. Jest osobą niepełnosprawną, o obniżonej zdolności widzenia. Pismem z dnia [...] stycznia 2019 r. (ta sama data nadania) skarżąca, na wezwanie Sądu, uzupełniła swój wniosek o przywrócenie terminu do sporządzenia uzasadnienia, przesyłając wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku z dnia 18 października 2018 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 86 § 1 zd. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Jednym z warunków skuteczności wniosku o przywrócenie terminu jest dochowanie, określonego w art. 87 § 1 p.p.s.a., terminu do wniesienia tego wniosku, który wynosi 7 dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. We wniosku należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2 p.p.s.a.). Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 4 p.p.s.a.). W niniejszej sprawie stwierdzić należy, że wniosek o przywrócenie terminu został złożony z zachowaniem 7-dniowego terminu na jego wniesienie, bowiem jak wynika z akt sprawy przyczyna uchybienia terminu ustała w dniu 7 grudnia 2018 r., kiedy to skarżąca otrzymała odpis wyroku z dnia 18 października 2018 r. ze stwierdzeniem prawomocności i pismem z datą nadania - 14 grudnia 2018 r. złożyła wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Wobec tego pozostaje do oceny kwestia braku winy w uchybieniu terminu. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy i przy braniu pod uwagę także uchybień spowodowanych nawet niewielkim niedbalstwem. Przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i może mieć miejsce tylko wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (por. wyrok NSA z dnia 28 czerwca 2007 r., sygn. II OSK 479/07, lex nr 344095). Uprawdopodobnienie braku winy oznacza zatem wykazanie takich okoliczności, które mimo spełnienia obowiązku zachowania należytej staranności, uniemożliwiły wnioskującemu terminowe dokonanie czynności, gdyż były nie do przezwyciężenia. Kryterium braku winy, jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu, polega na dopełnieniu przez stronę obowiązku dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej (por. postanowienie NSA z dnia 1 lutego 2005 r., sygn. FZ 713/04, lex nr 302279). W rozpoznawanej sprawie skarżąca podała, że w ciągu 7 dni od dnia wydania wyroku złożyła wniosek o wydanie jego odpisu, zaś z powodu braku finansów nie mogła skorzystać z profesjonalnej pomocy prawnej i nie miała wiedzy, że po upływie 7 dni od wydania wyroku nie będzie miała żadnych praw. Z treści wniosku z dnia [...] października 2018 r. w żadnej mierze nie wynikało, aby intencją skarżącej było uzyskanie wyroku z uzasadnieniem, celem rozważania ewentualnego wywiedzenia skargi kasacyjnej od tego wyroku. Sformułowanie przez stronę wniosku o wydanie odpisu wyroku "ze stwierdzeniem prawomocności" nie pozostawiało wątpliwości Sądu, jaki był zamiar strony składającej takie żądanie. Żądanie to, zdaniem Sądu, było sformułowane precyzyjnie. Sąd nie może domyślać się intencji wnioskodawcy, lecz ma obowiązek literalnie odczytać jego wniosek. Ponadto skarżąca otrzymała zawiadomienie o terminie rozprawy wraz ze stosownymi pouczeniami, w tym że uzasadnienie wyroku doręcza się na wniosek strony zgłoszony w terminie siedmiu dni od dnia ogłoszenia wyroku. Możliwość skorzystania z doradztwa prawnego nie ma w tej sprawie znaczenia, skoro strona miała wiedzę o konieczności dokonania czynności procesowej – złożenia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, a we wniosku z dnia [...] października 2018 r., posługując się poprawnym sformułowaniem pod względem prawnym, wniosła o przesłanie odpisu wyroku ze stwierdzeniem prawomocności. W świetle przedstawionych powyżej okoliczności sprawy stwierdzić należy, że skarżąca nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu, co wyklucza możliwość przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Należy zwrócić uwagę, że skarżąca mimo podnoszonej ograniczonej zdolności widzenia, występowała w niniejszym postępowaniu osobiście i nie skorzystała z możliwości udzielenia pełnomocnictwa profesjonalnemu podmiotowi, ani nie składała wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu. W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 86 § 1 w zw. z art. 87 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia