II SA/Go 554/06
WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2007-02-07
Skład orzekający: Maria Bohdanowicz, Michał Ruszyński, Aleksandra Wieczorek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia, która odwołuje się do raportu oddziaływania na środowisko, zamiast bezpośrednio określać wymagane parametry i warunki, spełnia wymogi prawa? Czy raport oddziaływania na środowisko, który nie uwzględnia obecności zabytków w obszarze inwestycji, jest wystarczający do wydania decyzji?Ratio decidendi
Decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia musi bezpośrednio określać wymagane parametry i warunki, a nie jedynie odwoływać się do raportu oddziaływania na środowisko. Raport ten musi zawierać analizę wpływu przedsięwzięcia na zabytki, jeśli takie znajdują się w obszarze inwestycji. Ponadto, organ powinien uwzględnić potencjalne kumulatywne oddziaływanie planowanej inwestycji z innymi, planowanymi w pobliżu.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi Społecznego Komitetu [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję Burmistrza Miasta określającą środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację stacji bazowej telefonii komórkowej na wieży kościoła. Komitet zarzucił m.in. niewłaściwe poinformowanie społeczeństwa o postępowaniu, brak analizy wpływu na zabytki oraz potencjalną kumulację promieniowania z inną planowaną stacją bazową. Sąd uznał skargę za zasadną.Rozstrzygnięcie
Uchylono decyzję I i II instancji oraz stwierdzono ich niewykonalność do czasu uprawomocnienia się wyroku.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Bohdanowicz (spr.), Sędziowie Asesor WSA Michał Ruszyński, Sędzia WSA Aleksandra Wieczorek, Protokolant, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 07 lutego 2007 przy udziale sprawy ze skargi Społeczny Komitet [...] na Samorządowe Kolegium Odwoławcze z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację przedsięwzięcia Uchylono decyzję I i II instancji
II SA/Go 554/06
UZASADNIENIE
Decyzją z dnia [...] czerwca 2006 r., nr [...] Burmistrz Miasta, powołując się na art. 46 ust. 1 pkt 1, art. 46a ust. 7 pkt 4 oraz art. 56 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz.U. z 2001 r., Nr 62, poz. 627 ze zm.) określił środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację przedsięwzięcia mogącego znacząco oddziaływać na środowisko – wykonanie nadawczo-odbiorczej stacji bazowej cyfrowej telefonii komórkowej nr [...] z zainstalowaniem anten stacji na wieży kościoła Parafii Rzymsko-Katolickiej położonego na działce nr [...]. W decyzji tej określił, iż w projekcie budowlanym należy zastosować azymuty, wysokość zatwierdzenia anten oraz rodzaje i parametry techniczne anten określone w raporcie oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko autorstwa mgr. inż. K.S. oraz nałożył obowiązek wykonania pomiarów kontrolnych rzeczywistego rozkładu pól elektromagnetycznych obejmujących wartości graniczne 0,1 W/m2 bezpośrednio po pierwszym uruchomieniu instalacji oraz każdorazowo w razie zmiany warunków pracy instalacji, które potwierdzą, że w otoczeniu obiektu nie występują natężenia pól elektromagnetycznych wyższe od dopuszczalnych.
W załączniku do decyzji przedstawiono charakterystykę przedsięwzięcia, wskazując, że w skład stacji "wejdą" urządzenia zasilające oraz nadawczo-odbiorcze (anteny), które zostaną umieszczone za żaluzjami akustycznymi w oknach, na wieży kościelnej. Stacja będzie wyposażona w dwa rodzaje anten: dwie sztuki anten parabolicznych – linii radiowych, 4 sztuki anten rozsiewczych –nadawczo-odbiorczych. Anteny Paraboliczne nadawczo-odbiorcze będą pracować na częstotliwości 23 GHz i 38 GHz, natomiast anteny rozsiewcze stacji bazowej będą źródłem pól elektromagnetycznych w paśmie 870 MHz-960 MHz i montowane w konfiguracji sektorowej: po jednej w sektorach I, II, III i IV. Urządzenia te będą umieszczone w kontenerze technicznym znajdującym się wewnątrz kościoła.
W uzasadnieniu decyzji organ podał, iż decyzja została wydana w sprawie z wniosku [...] S.A.. Do wniosku załączony został zgodnie z art. art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo ochrony środowiska i §2 ust. 1 pkt 7 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko (Dz.U. z 2004 r., Nr 257, poz. 2573 ze zm.) raport oddziaływania na środowisko, sporządzony przez mgr. inż. K.S.. Nadto organ przytoczył przebieg postępowania. W szczególności wskazał, na wywieszenie ogłoszenia o wszczętym postępowaniu na tablicy ogłoszeń w budynku Urzędu Miejskiego przez okres 21 dni, opublikowaniu informacji na stronie internetowej Miasta. Wskazał na zgłoszone uwagi i wnioski oraz ich sposób ich rozpatrzenia. Stwierdził nadto, że decyzja został uzgodniona z Państwowym Wojewódzkim Inspektorem Sanitarnym oraz Wojewodą.
Od powyższej decyzji odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego złożyło stowarzyszenie zwykłe: Komitet [...], domagając się uchylenia decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji.
W uzasadnieniu odwołania Komitet [...], stwierdził, iż organ I instancji nieprawidłowo powiadomił o postępowaniu społeczeństwo. Zdaniem odwołującego się poinformowanie o postępowaniu przez wywieszenie obwieszczeń w budynku Urzędu Miasta i w internecie nie jest wystarczające. Organ winien był ogłosić o postępowaniu także na tablicach poza budynkiem Urzędu bądź w prasie. Nadto organ powinien powiadomić rady rodziców szkół pobliskich inwestycji. Komitet nadto zarzucił, iż raport wskazuje na rozkład pola elektromagnetycznego o wartości ponad 0,1 W/m2, nie wskazując natomiast na rozkład tego pola o niższej gęstości. Tymczasem także takie promieniowanie może być szkodliwe dla organizmów żywych, skoro jest np. milion razy wyższe od naturalnego pola elektromagnetycznego organizmu człowieka, a lokalizacja takich stacji jest zabroniona na terenach uzdrowisk, obszarach ochrony uzdrowiskowej oraz gminach uzdrowiskowych i to pomimo braku wiarygodnych badań w tym zakresie
Decyzją z dnia [...] lipca 2006 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w oparciu o art. 39 ust. 5 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2001 r., Nr 142, poz. 1591 ze zm.), art. 1 i 2 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz.U. z 2001 r., Nr 79 poz. 856 ze zm.), art. 138 §1 pkt 1 k.p.a. i art. 46 ust. 1 pkt 1, art. 48 ust. 1, art. 52, art. 53, art. 56 ust. 2, 3, 7 i 8 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz.U. z 2001 r., Nr 62, poz. 627 ze zm.) decyzję objętą odwołaniem utrzymało w mocy.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymując decyzję Burmistrza Miasta, w uzasadnieniu decyzji przedstawiło za decyzją Burmistrza Miasta przebieg postępowania w I instancji, wskazując, iż było ono prowadzone zgodnie z przepisami prawa, w szczególności z art. 53 ustawy Prawo ochrony środowiska. Ogłoszenia o postępowaniu organ II instancji uznał za wystarczające, udział obywateli w jego toku za zapewniony. Nadto w sprawie rozpoznano wszystkie zgłaszane w konsultacji społecznej uwagi i wnioski. Zdaniem organu inwestycja nie wpłynie na środowisko w sposób zagrażający życiu i zdrowiu ludzi. W tym zakresie Kolegium oparło się na raporcie oddziaływania na środowisko dołączonym do wniosku, uznając go za wyczerpujący i kompletny. W raporcie precyzyjnie wskazano, iż pola elektromagnetyczne o wartości wyższej niż określone jako graniczne w załączniku Nr 1 do rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 30 października 2003 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku oraz sposobów sprawdzania dotrzymania tych poziomów (Dz.U. z 2003 r., Nr 192, poz. 1883) będą występować tylko na wysokości nie dostępnej dla ludzi.
Od powyższej decyzji Komitet [...] złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp.
W skardze i dalszych pismach procesowych skarżący zarzucił organowi II instancji powielenie w decyzji argumentów przedstawionych w decyzji organu pierwszej instancji zamiast ustosunkowanie się do postawionych w odwołaniu zarzutów. Skarżący kwestionował ustalenie organu, iż promieniowanie elektromagnetyczne o gęstości mocy nie wyższej niż 0,1 W/m2 jest nieszkodliwe, gdyż nie wskazują na to żadne badania. Zostało jedynie ustalone, że promieniowanie o wyższej gęstości mocy może szkodzić organizmowi. Potwierdzać powyższe ma załączone pismo Instytutu Medycyny Pracy. Zatem stwierdzenie organów, iż inwestycja nie będzie szkodzić ludziom, jako nieudowodnione nie odpowiada prawdzie. Zdaniem skarżącego, norma dopuszczalnych gęstości mocy promieniowania elektromagnetycznego o natężeniu od 300 MHz do 300 GHz wskazywana w decyzji Kolegium i w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 30 października 2003 r. została ustalona dla terenów dostępnych dla ludności, a nie dla terenów dla zabudowy mieszkaniowej, gdzie lokalizowane będzie przedmiotowe przedsięwzięcie. Zatem normy powyższy w przedmiotowej sprawie nie powinny znaleźć zastosowania. Nadto Komitet [...] wskazał, iż w dniu [...] października 2006 r. Burmistrz Miasta wydał decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację podobnego przedsięwzięcia z wniosku [...] Sp. z o.o. z dnia [...] kwietnia 2006 r. na rzecz Telefonii Komórkowej. Inwestycja ta –stacja bazowa telefonii komórkowej o podobnej mocy - ma być zlokalizowana w [...], w odległości około 200 metrów od bazy będącej przedmiotem niniejszego postępowania. Tak bliska lokalizacja dwu stacji bazowych telefonii komórkowych może prowadzić do zwiększenia gęstości mocy promieniowania elektromagnetycznego nawet ponad dopuszczalne normy, poprzez nakładanie emitowanych pól przez obie stacje. Tymczasem raport oddziaływania na środowisko anten stacji na wieży kościoła Parafii Rzymsko-Katolickiej nie wskazuje na ewentualne gęstości mocy w przypadku kumulacji promieniowania dwu pobliskich stacji, zaś decyzja obu organów do tego w ogóle się nie odnosi.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie.
W uzasadnieniu stanowiska organ podał, iż w swojej decyzji odniósł się do wszystkich zarzutów stawianych organowi pierwszej instancji, oraz zbadał sprawę pod kontem przepisów prawa materialnego. Natomiast w zakresie dopuszczalności planowanego przedsięwzięcia wystarczającym jest wskazanie, że przedsięwzięcie tych norm nie narusza, nie musi zaś przeprowadzać postępowania zmierzającego do ustalenia czy normy techniczne wskazane w przepisach prawa są prawidłowe. To bowiem nie leży w kwestii organów administracyjnych. Jeżeli zaś chodzi o wydaną decyzję o uwarunkowaniach zgody na inną stację bazową kolejnego operatora, to nie mogło mieć to wpływu na ocenę legalności decyzji organów obu instancji w przedmiotowej sprawie. Zresztą decyzja ta została wydana już po wydaniu zaskarżonego aktu administracyjnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga okazała się zasadna.
Na wstępie rozważań należało jednak ustalić legitymację skarżącego stowarzyszenia Komitetu [...] do udziału w postępowaniu, na podstawie w art. 33 ust. 1 ustawy Prawo ochrony środowiska (Dz.U. z 2001 r., Nr 62, poz. 627 ze zm.) jako organizacji ekologicznej. Zgodnie z tym przepisem organizacje ekologiczne, które, uzasadniając to miejscem swojego działania, zgłoszą chęć uczestniczenia w określonym postępowaniu administracyjnym wymagającym udziału społeczeństwa i złożyły uwagi lub wnioski w ramach tego postępowania, uczestniczą w tym postępowaniu na prawach strony. Definicję organizacji ekologicznej zawiera art. 3 pkt 16 ustawy Prawo ochrony środowiska, zgodnie z którym jest to organizacja społeczna, których statutowym celem jest ochrona środowiska. Zdaniem Sądu zachodzą warunki do uznania skarżącego za organizacje społeczną, o której mowa w art. 3 pkt. 16 Prawa ochrony środowiska. Skarżący jest stowarzyszeniem zwykłym, o którym mowa w art. 40 ust. 1 ustawy z dnia z dnia 7 kwietnia 1989 r. Prawo o stowarzyszeniach (tekst jedn. Dz.U. z 2001 r., Nr 79, poz. 855 ze zm.). Zgodnie z tym przepisem powyższe stowarzyszenia nie posiadają osobowości prawnej. Podobnie jednak jak stowarzyszenia wyposażone w osobowość prawną, są formą dobrowolnego zrzeszenia ludzi w celach niezarobkowych, określonych w akcie stanowiącym podstawę jego funkcjonowania – regulaminie (art. 43 w zw. z art. 2 ust. 1 i art. 40 ust. 2 Prawa o stowrzyszenich). Zatem jest ono bez względu na przymiot osobowości prawnej organizacją społeczną. Jednocześnie Społeczny Komitet [...] w regulaminie jako swój cel postawił "ochronę ludności i środowiska naturalnego przed promieniowaniem elektromagnetycznym od źródeł technicznych", a zatem ochronę środowiska.
Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska w przytoczonym powyżej art. 33 ust. 1 ustawy, dopuszcza do udziału w postępowaniu administracyjnym organizacje ekologiczne, na warunkach wskazanych w tym przepisie. Legitymacja organizacji ekologicznej w postępowaniu prowadzonym na podstawie ustawy Prawo ochrony środowiska, według art. 33 ust. 1 ustawy, uzależniona jest od: rodzaju postępowania tj. postępowanie winno wymagać udziału społeczeństwa, złożenia wniosków lub uwag w tym postępowaniu przez tą organizację, oraz uzasadnienia jej udziału w konkretnym postępowaniu terytorialnym zakresem jej zainteresowania. W razie spełnienia tych przesłanek organizacja ekologiczna staje się stroną postępowania z mocy ustawy – art. 33 ust. 1 Prawa ochrony środowiska i to bez potrzeby wydania przez organ orzeczenia o dopuszczeniu organizacji do udziału w postępowaniu (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 16 listopada 2004 r., sygn. IV SA/Wa 304/04, niepublik, za LEX nr 164531). Społeczny Komitet [...] spełniał wszystkie warunki do uzyskania legitymacji. Postępowanie o środowiskowe uwarunkowania zgody na przedsięwzięcie mogące znacząco oddziaływać na środowisko, do której wymagany jest raport oddziaływania na środowisko, wymaga udziału społecznego, co wynika z art. 53 Prawa ochrony środowiska. Jednocześnie skarżący, po ogłoszeniu o wszczęciu postępowania w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań zgody, w terminie wskazanym w art. 32 ust. 1 pkt 1 Prawa ochrony środowiska złożył uwagi i wnioski. Zdaniem Sądu udział skarżącego stowarzyszenia w niniejszym postępowaniu uzasadnia także miejsce jego działania. Regulamin skarżącego w pkt 2 wskazuje, iż zakresem swojego działania stowarzyszenie obejmuje cały kraj, a niezależnie od tego siedzibą stowarzyszenia jest miasto lokalizacji przedsięwzięcia, a jego członkami mieszkańcy pobliskich inwestycji nieruchomości. Reasumując należało przyjąć, iż Społeczny Komitet [...] stał się z mocy ustawy stroną postępowania, w której wydano decyzją objętą skargą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.
Przechodząc do oceny decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lipca 2006 r. nr [...] decyzja ta, jak i zresztą decyzją Burmistrza Miasta ją poprzedzająca, nie mogły się ostać.
Otóż treść decyzji o uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia mogącego znacząco oddziaływać na środowisko określa art. 56 ust. 2 ustawy Prawo ochrony środowiska. W poszczególnych punktach powyższego przepisu wskazano, że decyzja taka winna zawierać między innymi rodzaj i miejsce realizacji przedsięwzięcia, warunki wykorzystywania terenu w fazie realizacji i eksploatacji, ze szczególnym uwzględnieniem konieczności ochrony cennych wartości przyrodniczych, zasobów naturalnych i zabytków oraz ograniczenia uciążliwości dla terenów sąsiednich, wymagania dotyczące ochrony środowiska konieczne do uwzględnienia w projekcie budowlanym, czy też wymogi w zakresie przeciwdziałania skutkom awarii przemysłowych, w odniesieniu do przedsięwzięć zaliczanych do zakładów stwarzających zagrożenie wystąpienia poważnych awarii. Powyższe stanowi rozstrzygnięcie tej decyzji, o którym mowa w art. 107 §1 k.p.a. Z kolei art. 56 ust. 3 ustawy ustala załączniki do tej decyzji, przyjmując, iż załącznikiem takim może być charakterystyka całego przedsięwzięcia. Żaden natomiast przepis nie wskazuje, aby załącznikiem do decyzji mógł być sporządzony w toku postępowania raport oddziaływania na środowisko. Zatem decyzja o której mowa w art. 56 ust. 1 powinna wprost wskazywać na konkretne obowiązki wynikające z ochrony środowiska, które inwestor winien uwzględnić w projekcie i w fazie realizacji, dla uzyskania pozwolenia na budowę. Przez takie wskazanie Sąd rozumie wymienienie konkretnych obowiązków bezpośrednio w osnowie decyzji tak, aby wyłącznie treść rozstrzygnięcia wraz z charakterystyką była wystarczająca do ustalenia konkretnych powinności inwestora, bez potrzeby odwoływania się do innych dokumentów. Dla ustalenia tych obowiązków miarodajna musi być wyłącznie treść decyzji i wskazania w niej zawarte. Wymogu takiego nie spełnia więc ogólne wskazanie, że dana inwestycja powinna spełniać jakieś parametry, azymuty czy inne wymagania wynikające z raportu oddziaływania na środowisko, który nie jest załącznikiem do decyzji i być nie może (a contrario z art. 56 ust. 3 ustawy Prawo ochrony środowiska). Burmistrz Miasta miast odwołując się do azymutów, wysokości zawieszenia anten, rodzajów i parametrów technicznych anten do raportu, powinien był wprost w decyzji określić te azymuty wysokości o parametry. Taki obowiązek wynika z art. 56 ust. 2 ustawy. Tymczasem zaniechanie tego obowiązku implikuje przyjęcie poglądu przez Sąd, że przedmiotowa decyzja, odwołując się do innych dokumentów, w istocie nie zawiera rozstrzygnięcia. Powyższe należy przyjąć tym bardziej, że także uzasadnienie decyzji nie wskazuje na konkretne środowiskowe uwarunkowania zgody, w szczególności nie wskazuje na azymuty i parametry pól elektromagnetycznych.
Niezależnie od powyższego, decyzja organu pierwszej instancji została wydana pomimo tego, że raport oddziaływania na środowisko zawierał poważny błąd. Obligatoryjną treść raportu oddziaływania na środowisko została określona w art. 52 ust. 1 Prawa ochrony środowiska. Zgodnie z pkt. 2a tegoż przepisu, obowiązującym już w chwili wydawania decyzji przez organ pierwszej instancji, raport ten winien także zawierać opis istniejących w sąsiedztwie lub w bezpośrednim zasięgu oddziaływania planowanego przedsięwzięcia zabytków chronionych na podstawie przepisów o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. Powyższe dopełnia obowiązek zawarcia w raporcie analizy i oceny możliwych zagrożeń i szkód dla zabytków chronionych na podstawie przepisów o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, w szczególności zabytków archeologicznych, w obrębie terenu, na którym ma być realizowane przedsięwzięcie (art. 52 ust. 1 pkt 4a ustawy Prawo ochrony środowiska). Tymczasem część przedmiotowego raportu, w zakresie realizacji obowiązku wynikającego z art. 52 ust 1 pkt 2a ustawy nie odpowiada prawdzie. Otóż raport oddziaływania na środowisko na str. 10 wskazuje, iż w obszarze występowania natężeń pól elektromagnetycznych wyższych od dopuszczalnych, nie znajdują się żadne zabytki. Powyższe twierdzenie zostało powielone na str. 31 raportu. Natomiast, jak wynika z decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego Burmistrza Miasta z dnia [...] lutego 2006 r., nr [...], sam kościół, na którego wieży planowana jest lokalizacja bazy, wpisany jest decyzją Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia [...] września 1964 r., do ewidencji zabytków pod nr [...] a nadto znajduje się na terenie zespołu urbanistycznego miasta, także wpisanego do rejestru zabytków pod nr [...]. Powyższe ma istotne znaczenie. Przez błędne przyjęcie, o braku zabytków w obszarze lokalizacji inwestycji raport nie wskazuje na ewentualne oddziaływania przedsięwzięcia na pobliskie zabytki, w szczególności na budynek zabytkowego kościoła, na którego wieży stacja ma być wybudowana. Tym samym raport nie spełniał wszystkich wymogów prawa określonych w art. 52 ust.1 Prawa ochrony środowiska.
Powyższe uniemożliwiało prawidłowe wydanie przez organ decyzji – abstarchując w tym miejscu, od tego, że poprzez odwołanie do raportu decyzja objęta skargą nie zawiera rozstrzygnięcia. Otóż definicja środowiska wskazana w art. 3 pkt. 39 Prawa ochrony środowiska i wskazująca na wartości podlegające ochronie na podstawie tej ustawy, środowisko definiuje jako: ogół elementów przyrodniczych, w tym także przekształconych w wyniku działalności człowieka, a w szczególności powierzchnię ziemi, kopaliny, wody, powietrze, krajobraz, klimat oraz pozostałe elementy różnorodności biologicznej, a także wzajemne oddziaływania pomiędzy tymi elementami, a zatem jako przyrodę w skład, której nie wchodzą wytwory kultury jak np. zabytki architektury czy zespoły urbanistyczne. Nie mniej w art. 47 pkt 1c ustawa Prawo ochrony środowiska wskazuje, że w postępowaniu o uwarunkowania zgody na przedsięwzięcie mogące znacząco wpływać na środowisko określa się, analizuje oraz ocenia bezpośredni i pośredni wpływ danego przedsięwzięcia na zabytki. Natomiast jak wynika z art. 56 ust. 2 pkt 2 Prawa ochrony środowiska w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach właściwy organ określa także warunki wykorzystywania terenu w fazie realizacji i eksploatacji, ze szczególnym uwzględnieniem konieczności ochrony cennych wartości przyrodniczych, zasobów naturalnych i zabytków oraz ograniczenia uciążliwości dla terenów sąsiednich. Stąd też obowiązkiem organu była także analiza wpływu bazy telefonii komórkowej na zabytki i w przypadku jego ustalenia, wskazanie warunków zgody na przedsięwzięcie wynikające z wymogów ochrony zabytków – chociażby związanego z uzyskaniem zgodą właściwego konserwatora zabytków. Tymczasem skoro organ, wskazując w decyzji na wymogi projektu w zakresie ochrony zabytków odwołuje się do raportu błędnie wskazującego, iż w obszarze występowania natężeń wyższych od dopuszczalnych nie znajdują się zabytki, w rzeczywistości nie określiłby wymogów projektu wynikających z ochrony zabytku, na którym stacja telefonii komórkowej miała być zbudowana (oczywiście gdyby nawet nieprawidłowo przyjąć, iż odwołanie w decyzji do opisów raportu jest wystarczającym ustaleniem środowiskowych uwarunkowań zgody na przedsięwzięcie, wskazanym w art. 56 ust. 2 ustawy Prawo ochrony środowiska).
Reasumując, jeżeli raport zawierał więc powyższy błąd organ pierwszej instancji powinien był to ustalić. Tymczasem Burmistrz Miasta wbrew obowiązkowi z 7 i art. 77 §1 k.p.a. Prawa ochrony środowiska, nie dokonał rzetelnej analizy stanu faktycznego związanego z istnieniem w obszarze lokalizacji inwestycji zabytków. Jego decyzja narusza zatem art. 47 pkt. 1c Prawa ochrony środowiska oraz - gdyby nawet przyjąć, iż powyższa decyzja wskazuje na środowiskowe uwarunkowania zgody na przedsięwzięcie - art. 56 ust. 3 pkt 2 tej ustawy.
Niezależnie od powyższych argumentów zaprezentowanych powyżej, a wskazujących na niezgodność z prawem wydanej w pierwszej instancji decyzji, podzielić należy nadto pogląd skarżącej, iż w toku postępowania organ pierwszej instancji powinien był uwzględnić także ewentualną przyszłą lokalizację bazy telefonii komórkowej innego operatora. Otóż w chwili wydawania przez organ pierwszej instancji decyzji o środowiskowych uwarunkowań, wpłynął już, w dniu 5 kwietnia 2006 r., wniosek o wydanie środowiskowych uwarunkowań dla stacji bazowej telefonii komórkowej, na dachu budynku położonego przy ul. [...]. Planowana lokalizacja przedsięwzięcia jest położona w bliskiej odległości od stacji bazowej telefonii komórkowej będącej przedmiotem niniejszego postępowania – około 200 m. Mając na uwadze, iż to przedsięwzięcie także będzie emitowało pole elektromagnetyczne i bliskość obu stacji, można zasadnie przypuszczać, iż pola elektromagnetyczne przez nie emitowane mogą się, co najmniej nakładać. Może to podwyższać gęstość tego pola ponad dopuszczalne normy w większej odległości od stacji bazowej [...] S.A., niż wynika to ze złożonego raportu. Organ w toku postępowania o uwarunkowania zgody na realizację przedsięwzięcia winien więc był zażądać, aby w raporcie ustalono także ewentualne skutki kumulacji promieniowania emitowanego przez dwie pobliskie stacje bazowe telefonii komórkowej. Postępowanie o środowiskowe uwarunkowania ma bowiem na celu ustalenie oddziaływania na środowisko przyszłego przedsięwzięcia. Zatem raport służący ustaleniu tego oddziaływania, powinien uwzględniać warunki, w których przedsięwzięcie będzie działało w przyszłości, a nie warunki istniejące wyłącznie w chwili złożenia wniosku, o którym mowa w art. 46a ust. 1 Prawa ochrony środowiska. Ustalenie zaś tego oddziaływania w oparciu o uwarunkowania środowiska istniejące w chwili złożenia wniosku, bez uwzględnienia rzeczywistych warunków, w których przedsięwzięcie będzie funkcjonować, nie może posłużyć organowi do starannego i prawidłowego określenia skutków przedsięwzięcia dla środowiska i w efekcie ustalenia wymagań stawianych projektowanej inwestycji. Reasumując, skoro do organu pierwszej instancji w trakcie postępowania w niniejszej sprawie, został złożony wniosek o ustalenie środowiskowych uwarunkowań zgody dla kolejnej pobliskiej stacji bazowej telefonii komórkowej prowadzący do wydania pozytywnej decyzji, organ winien to uwzględnić w tym postępowaniu. Tymczasem skoro tak w chwili wydawania decyzji z dnia [...] czerwca 2007 r., jak i w chwili wydawania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla inwestycji [...] Sp. z o.o. żadna decyzja nie stała się ostateczna, to wzajemne skutki lokalizacji obu inwestycji w odległości około 200 m nie zostały uwzględnione w żadnym z powyższych postępowań.
Zasadny okazał się także zarzut skarżącego Komitetu [...], iż organ pierwszej instancji naruszył przepisy ustawy Prawo ochrony środowiska, przez niewłaściwe podanie do publicznej wiadomości informacji o złożonym wniosku o środowiskowe uwarunkowania. Definicję "podania do publicznej wiadomości" zawiera art. 3 pkt. 19 ustawy Prawo ochrony środowiska. Zgodnie z tym przepisem pojęcie to oznacza: ogłoszenie informacji, w sposób zwyczajowo przyjęty, w siedzibie organu właściwego w sprawie oraz poprzez obwieszczenie w pobliżu miejsca planowanego przedsięwzięcia, a w sytuacji, gdy siedziba właściwego organu mieści się na terenie innej gminy niż gmina właściwa miejscowo ze względu na przedmiot ogłoszenia - także przez ogłoszenie w prasie lub w sposób zwyczajowo przyjęty w miejscowości lub miejscowościach właściwych ze względu na przedmiot ogłoszeni. W przypadku wszczęcia postępowania wymagającego udziału społecznego, a zatem także o wydanie środowiskowych uwarunkowań przedsięwzięcia mogącego znacząco wpływać na środowisko, art. 32 ust 3 ustawy wprowadził nadto wymóg ogłoszenia na stronie internetowej urzędu. Zatem prawidłowe powiadomienie społeczeństwa o niniejszym postępowaniu wymagało: wywieszenia obwieszczenia w urzędzie, ogłoszenie na właściwej stronie internetowej, oraz wywieszenie ogłoszeń w miejscu planowanej inwestycji. Tymczasem należy uznać, iż organ nie dokonał ogłoszenia w pobliżu planowanej inwestycji. W aktach administracyjnych bark jest bowiem dokumentów o tym świadczących, w szczególności tekstu obwieszczenia z notatką służbową o jego wywieszenia w pobliżu inwestycji. Zresztą organ w uzasadnieniu decyzji sam wskazuje, że podanie do publicznej wiadomości o wszczęciu postępowania, nastąpiło jedynie poprzez wywieszenie obwieszczenia na tablicy w urzędzie i publikację w internecie. Natomiast, co wynika z art. 3 pkt. 19 ustawy nie spełnia warunku obwieszczenia w pobliżu miejsca inwestycji, obwieszczenie w budynku urzędu, chociażby położonego blisko miejsca inwestycji. Skoro tak, należy przyjąć, iż pomimo powinności wynikającej z art. 32 ust. 1 ustawy Prawo ochrony środowiska Burmistrz Miasta, wobec niespełnienia wymogów z art. 3 pkt 19 ustawy nie podał informacji o przedmiotowym postępowaniu do publicznej wiadomości. Powyższe musi implikować stwierdzenie, że udział społeczeństwa w postępowaniu nie został zapewniony, co prawie zawsze może mieć wpływ na wynik sprawy. Dodać należy jednak, że pogląd skarżącego, jakoby organ pierwszej instancji winien był powiadomić o inwestycji pobliskie szkoły, rady rodziców działające w tych szkołach, czy na tablicach poza pobliżem miejsca inwestycji, w świetle art. 3 pkt 19 i art. 32 ust. 3 Prawa ochrony środowiska nie jest uzasadniony.
Mając na uwadze wszystkie powyższe zapatrywania Sądu, należało uznać, iż decyzja Burmistrza Miasta z dnia [...] czerwca 2007 r., ze względu na poważne naruszenia prawa winna podlegać uchyleniu w postępowaniu odwoławczym. Każda z wymienionych wad decyzji samodzielnie i niezależnie od innych skutkuje lub mogłaby skutkować jej uchyleniem.
Rzeczą Samorządowego Kolegium Odwoławczego było ustalenie powyższych wad decyzji z dnia [...] czerwca 2007 r. i prawidłowe określenie wpływu tych uchybień na dalsze jej losy. Trafne ustalenie i ocena powyższego przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze skutkowałaby wydaniem przez organ drugiej instancji decyzji o uchyleniu decyzji organu pierwszej instancji w oparciu o art. 138 §1 pkt 2 k.p.a. Tymczasem organ odwoławczy błędnie przyjął, iż decyzja Burmistrza Miasta nie zawiera naruszeń prawa. Kolegium stwierdzając, iż organ pierwszej instancji wydał prawidłową decyzję sam naruszył art. 56 ust. 2 ustawy Prawo ochrony środowiska w zw. z art. 107 §1 k.pa. Nadto błędnie ustalając, iż w obszarze lokalizacji inwestycji nie występują zabytki i naruszając tym art. 7 k.p.a. i art. 77 §1 k.pa., uchybił art. 47 pkt 1c, art. 52 ust. 1 pkt 2a ustawy Prawo ochrony środowiska przez ich niezastosowanie. Nieuwzględniając przyszłej lokalizacji innej stacji telefonii komórkowej i niewłaściwej oceny zarzutu skarżącego związanego z niepodaniem do publicznej wiadomości ogłoszenia o postępowaniu naruszył art. 7 k.p.a i art. 77 §1 k.p.a.
Należy jednakże dodać, iż nie zasadny jest zarzut Komitetu [...], jakoby organy obu instancji bez uzasadnienia przyjęły, że promieniowanie elektromagnetyczne o gęstości nie wyższej niż 0,1 W/m2 nie są szkodliwe. Otóż normy dopuszczalnych parametrów pola elektromagnetycznego określa rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 30 października 2003 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku oraz sposobów sprawdzania dotrzymania tych poziomów (Dz.U. z 2003 r., Nr 192, poz. 1883). Wprawdzie rozporządzenie to wskazuje w §1 iż reguluje dopuszczalne poziomy pól elektromagnetycznych w środowisku, zróżnicowane dla: terenów przeznaczonych pod zabudowę mieszkaniową i miejsc dostępnych dla ludności, to faktycznie w załącznikach określa wprost dopuszczalne poziomy pól elektromagnetycznych na terenach pod zabudowę mieszkalną tylko dla częstotliwości pola 50 Hz. Natomiast dopuszczalne poziomy pól elektromagnetycznych dla częstotliwości od 300 MHz do 300 GHz zostały określone tylko dla terenów dostępnych dla ludności. Jednakże ta "luka" rozporządzenia tj. nie wskazanie wprost dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych dla częstotliwości od 300 MHz do 300 GHz dla terenów przeznaczonych pod zabudowę mieszkalną, jest pozorna. Otóż zgodnie z potocznym znaczeniem poszczególnych zwrotów, brak jest bowiem definicji ustawowych, zwrot tereny dostępne dla ludności należy uznać za posiadający szerszy zakres niż zwrot tereny pod zabudowę mieszkalną. Każdy teren pod zabudowę mieszkalną jest terenem dostępnym dla ludności. Zatem o ile rozporządzenie nie wskazuje na dopuszczalne poziomy pól elektromagnetycznych dla częstotliwości od 300 MHz do 300 Ghz w tabeli tych granic dla terenów pod zabudowę mieszkalną należało stosować graniczne wartości z tabel dla terenów dostępnych dla ludności. Nie jest natomiast rzeczą organów administracyjnych kwestionować zasadność norm środowiskowych zawartych w przepisach prawa.
Nie mniej mając na uwadze pozostałe uchybienia organów obu instancji, na podstawie art. 145 § 1 pkt a i c i art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1270 ze zm), Wojewódzki Sąd Administracyjny powyższe decyzje uchylił. Jednocześnie, na podstawie art. 152 tej ustawy, stwierdził ich niewykonalność do czasu uprawomocnienia się wyroku.
Wobec tego, że skarżący reprezentowany przez pełnomocnika będącego radcą prawnym wygrał, Sąd zasądził na jego rzecz od Samorządowego Kolegium Odwoławczego kwotę 240 zł tytułem wynagrodzenia zastępcy procesowego, na podstawie art. 200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wynagrodzenie zostało ustalone na podstawie §14 ust. 2 pkt 1c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz.U. z 2002 r., Nr 163, poz.1349 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło