II SA/Go 559/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Michał Ruszyński (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Maria Bohdanowicz Sędzia WSA Marek Szumilas Protokolant st. sekr. sąd. Monika Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 września 2010 r. sprawy ze skargi A.N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami oddala skargę. Sygn. II SA/Go 559/10 U Z A S A D N I E N I E 1. 23 lipca 2009 r. do Prezydenta wpłynął wniosek prokuratora Prokuratury Rejonowej nr [...] o wszczęcie postępowania administracyjnego w sprawie skierowania A.N., posiadającego prawo jazdy kategorii B, na badania lekarskie w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. W uzasadnieniu prokurator wskazał, że do Prokuratury Rejonowej wpłynęła opinia psychiatryczna dotycząca A.N., z treści której wynika, że u w/w stwierdzono zaburzenia urojeniowe. 2. Ostateczną decyzją z [...] sierpnia 2009 r. znak [...] Prezydent skierował A.N. na badania lekarskie w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem. 3. [...] września 2009 r. Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy (dalej: WOMP) wydał orzeczenie nr [...] w którym stwierdzono istnienie u A.N. przeciwwskazań do kierowania pojazdami. 4. Wskutek odwołania złożonego przez A.N. sprawa została ponownie rozpatrzona przez Instytut Medycyny Pracy, który orzeczeniem lekarskim z [...] listopada 2009 r. nr [...] ponownie stwierdził istnienie u A.N. przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. 5. Pismem z [...] listopada 2009 r. Prezydent zawiadomił stronę o wszczęciu z urzędu postępowania w przedmiocie cofnięcia posiadanych uprawnień do kierowania pojazdami kategorii B. 6. W toku postępowania A.N. złożył pismo oznaczone jako "Protest", kwestionując sposób przeprowadzenia badań przez WOMP. 7. Decyzją z [...] stycznia 2009 r. nr [...] Prezydent, na podstawie art. 140 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908 ze zm.), dalej: u.p.r.d, cofnął A.N. uprawnienia do kierowania pojazdami kategorii B i nałożył obowiązek zwrotu prawa jazdy. 8. W odwołaniu od powyższej decyzji A.N. wniósł o uznanie decyzji pierwszoinstancyjnej za bezskuteczną, kwestionując prawidłowość przeprowadzenia badań lekarskich, a w szczególności fakt, iż w wydaniu orzeczenia lekarskiego przez WOMP brał udział również lekarz, który sporządzał opinię psychiatryczną dla potrzeb postępowania prowadzonego przez Prokuraturę Rejonową. 9. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z [...] marca 2010 r. nr [...] utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, że w świetle wydanych w sprawie orzeczeń lekarskich organ I instancji zasadnie cofnął odwołującemu się uprawnienia do kierowania pojazdami. Zgodnie bowiem z treścią art. 140 ust. 1 pkt 1 u.p.r.d decyzję o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdem silnikowym wydaje starosta w razie stwierdzenia na podstawie orzeczenia lekarskiego istnienia przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem. Organ II instancji wskazał, iż przepis ten nie pozostawia organowi w tym zakresie jakiegokolwiek luzu decyzyjnego, decyzja w przedmiocie cofnięcia uprawnień ma charakter tzw. decyzji związanej. Organ odwoławczy wskazał ponadto, iż orzeczenia lekarskie stanowią dokument urzędowy sporządzony w przepisanej formie przez uprawnionego lekarza państwowej jednostki organizacyjnej (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z 24.07.2008 r., II SA/Po 313/08 – orzeczenia.nsa.gov.pl). Bez tych orzeczeń lub sprzecznie z nimi starosta nie może dokonywać samodzielnych ocen co do tego, czy kierowca – ze względu na stan zdrowia – jest w stanie kierować pojazdem w sposób niezagrażający bezpieczeństwu ruchu drogowego. Przepisy rozporządzania Ministra Zdrowia z dnia 7 stycznia 2004 r. w sprawie badań lekarskich kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami (Dz.U. Nr 2, poz. 15), zapewniają ochronę praw strony w postępowaniu poprzez zapewnienie możliwości osobie badanej wniesienia odwołania od treści orzeczenia wydanego w I instancji do podmiotu odwoławczego. Organ zaznaczył, że A.N. z tego uprawnienia skorzystał. Orzeczenia lekarskie uprawnionych lekarzy podmiotu odwoławczego mają jednak walor ostateczności i same nie podlegają dalszej kontroli. Orzeczenie lekarskie wydane w tym trybie nie jest bowiem opinią biegłego w rozumieniu art. 75 § 1 k.p.a, która podlega kontroli organu administracji, lecz stanowi środek dowodowy, o którym mowa w art. 76 § 2 k.p.a. Oznacza to, że w myśl art. 76 § 3 k.p.a należy przyjąć za dopuszczalne przeprowadzenie dowodu tylko przeciwko treści takiego dokumentu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze zwróciło także uwagę na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 9.01.2008 r., VI SA/Wa 967/07, w którym wskazano, że "zdaniem Sądu tego rodzaju regulacja dotycząca czynności specjalistycznych, jakimi są niewątpliwie badania lekarskie, stanowi procedurę odrębną od procedury administracyjnej. W tej sytuacji ostateczne orzeczenia lekarskie, wydane w trybie cyt. rozporządzenia Ministra Zdrowia, nie podlegają więc weryfikacji przez organy administracji publicznej (starostę) w prowadzonych przez nie postępowaniach o wydanie lub cofnięcie uprawnień do kierowania pojazdami silnikowymi. Organy są niewątpliwie związane takimi orzeczeniami lekarskimi i nie mają jakichkolwiek podstaw formalnoprawnych do kwestionowania okoliczności objętych treścią tych orzeczeń, zaś jedyną podstawę do weryfikacji takich decyzji lekarskich stanowią przepisy rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 7 stycznia 2004 r., przewidujące w § 12 możliwość odwołania do właściwego podmiotu odwoławczego (patrz także: Naczelny Sąd Administracyjny /w:/ wyroku z dnia 17 marca 2005 r., sygn. akt OSK 1273/04, wydanym na gruncie podobnie brzmiących regulacji prawnych dotyczących przeprowadzania badań lekarskich osób ubiegających się lub posiadających pozwolenie na posiadanie broni palnej). Organ wskazał zatem, iż brak możliwości weryfikowania orzeczeń lekarskich w tym trybie powoduje, że orzeczenie wydane przez lekarza organu odwoławczego – Instytutu Medycyny Pracy – stwierdzające istnienie przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami wg. wszystkich kategorii, zobowiązywało organ I instancji do cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami przez stronę. 10. Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi złożonej przez A.N. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. W skardze skarżący podkreślił, że decyzje wydane w sprawie są niesłuszne, niesprawiedliwe oraz tendencyjne. Wskazał, że w trzech ośrodkach medycznych poddany został badaniom lekarskim, które nie podzieliły opinii WOMP oraz Instytutu Medycyny Pracy. 11. Odpowiadając na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie i w całości potrzymało argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: 12. Skarga okazała się nieuzasadniona. 13. Podstawę prawną decyzji organów obu instancji stanowił art. 140 ust. 1 pkt 1 u.p.r.d. Zgodnie z jego treścią decyzję o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdem silnikowym wydaje starosta w razie stwierdzenia na podstawie orzeczenia lekarskiego istnienia przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem. Szczegółowe warunki i tryb przeprowadzania badań lekarskich regulują przepisy rozporządzania Ministra Zdrowia z dnia 7 stycznia 2004 r. w sprawie badań lekarskich kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami. W świetle przepisu § 9 cytowanego rozporządzenia badania lekarskie osób wymienionych w art. 122 ust. 1 pkt 2-5 u.p.r.d przeprowadza się w wojewódzkich ośrodkach medycyny pracy. Z akt sprawy wynika, iż skarżący po otrzymaniu decyzji Prezydenta z [...] sierpnia 2009 r. kierującego go na badania lekarskie w WOMP, poddał się stosownym badaniom w tym ośrodku medycznym, w ramach których uprawniony lekarz stwierdził w orzeczeniu lekarskim z [...] września 2009 r. Nr [...], iż skarżący jest niezdolny do prowadzenia pojazdów samochodowych. Skarżący skorzystał z przysługującemu mu prawa odwołania się od orzeczenia WOMP. Podmiot odwoławczy – Instytut Medycyny Pracy - orzeczeniem z [...] listopada 2009 r. nr [...], mającym przymiot ostateczności, stwierdził u skarżącego istnienie przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami silnikowymi, do których wymagane jest m.in. posiadanie prawa jazdy kategorii B. Podkreślenia wymaga, co słusznie podniósł organ odwoławczy, iż w orzecznictwie wojewódzkich sądów administracyjnych jak i Naczelnego Sądu Administracyjnego ugruntowane jest już stanowisko (m.in. orzeczenia cytowane przez organ), że ostateczne orzeczenia lekarskie wydane w trybie rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 7 stycznia 2004 r. w sprawie badań lekarskich kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami, nie podlegają weryfikacji przez organy administracji publicznej w prowadzonych przez nie postępowaniach o wydanie lub cofnięcie uprawnień do kierowania pojazdami silnikowymi. Organy są zatem związane takimi orzeczeniami lekarskimi i nie mają jakichkolwiek podstaw formalnoprawnych do kwestionowania okoliczności objętych treścią tych orzeczeń. 14. Wobec powyższego decyzja cofająca skarżącemu uprawnienie do kierowania pojazdami kategorii B była zgodna z prawem. Prezydent nie miał bowiem w świetle obowiązujących przepisów podstaw formalnoprawnych do kwestionowania orzeczeń lekarskich. 15. Odnosząc się do podnoszonej w skardze okoliczności, iż skarżący poddał się badaniom w trzech ośrodkach medycznych, które nie podzieliły stanowiska Instytutu Medycyny Pracy, wskazać należy, że dołączone do skargi zaświadczenia lekarskie o braku przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy, nie mają żadnej mocy dowodowej w przedmiotowej sprawie. Badania te nie zostały bowiem przeprowadzone we właściwych ośrodkach medycznych, tj. wojewódzkim ośrodku medycyny pracy, czy Instytucie Medycyny Pracy. 16. Biorąc powyższe pod uwagę, sąd orzekł, jak w sentencji wyroku, działając na podstawie przepisu art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).