II SA/Go 562/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Dziedzic po rozpoznaniu w dniu 18 grudnia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi G. G. na działania Dyrektora Wojewódzkiego Urzędu Pracy w [...] w przedmiocie egzekucji zobowiązania postanawia: odrzucić skargę. Decyzją nr [...] z dnia [...] lutego 2024 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], po rozpoznaniu odwołania G. G., utrzymało w mocy decyzję Dyrektora Wojewódzkiego Urzędu Pracy w [...] nr [...] z dnia [...] listopada 2023 r. w przedmiocie określenia przypadającej do zwrotu kwoty [...] zł stanowiącej dofinansowanie przyznane na rzecz ochrony miejsc pracy ze środków Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych do wynagrodzeń pracowników nieobjętych przestojem, przestojem ekonomicznym albo obniżonym wymiarem czasu pracy w związku ze spadkiem obrotów gospodarczych w następstwie wystąpienia COVID-19 wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych. Upomnieniem nr [...] z dnia [...] czerwca 2024 r. Dyrektor Wojewódzkiego Urzędu Pracy w [...], działając na podstawie art. 15 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz.U. z 2023 r., poz. 2505 ze zm., dalej u.p.e.a.), wezwał G. G. do uregulowania należności w łącznej kwocie [...] zł. Dnia [...] czerwca 2024 r. organ ten, wystawiając tytuł wykonawczy nr [...], wszczął wobec G. G. postępowanie egzekucyjne. Tytuł wykonawczy zawierał pouczenie o przysługującym zobowiązanemu prawie wniesienia zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej. Pismem z dnia [...] października 2024 r. G. G. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. skargę na działania Dyrektora Wojewódzkiego Urzędu Pracy w [...] związane z egzekucją zobowiązania wynikającego z decyzji Kolegium nr [...] z dnia [...] lutego 2024 r., wskazując w jej uzasadnieniu na skierowanie do skarżącego upomnienia przed upływem terminu do wykonania zobowiązania, jak i na nieprawidłowy sposób jego doręczenia. Powyższe, zdaniem G. G., świadczyć ma o bezprawności prowadzonej wobec niego egzekucji administracyjnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skargę należało odrzucić. Merytoryczne rozpatrzenie zasadności skargi poprzedzone jest każdorazowo badaniem dopuszczalności jej wniesienia. Skarga jest dopuszczalna, gdy przedmiot sprawy należy do właściwości sądu, skargę wniesie uprawniony podmiot oraz gdy spełnia ona wymogi formalne i została złożona w terminie. Stwierdzenie braku którejkolwiek z wymienionych przesłanek dopuszczalności zaskarżenia uniemożliwia nadanie skardze dalszego biegu, co w konsekwencji prowadzi do jej odrzucenia. Zakres właściwości rzeczowej sądu administracyjnego określa art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 935, dalej p.p.s.a.). W myśl tego przepisu, kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2024 r. poz. 572), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2023 r. poz. 2383 i 2760), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz.U. z 2023 r. poz. 615, z późn. zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 4b) opinie, o których mowa w art. 119zzl § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, i odmowy wydania tych opinii; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (art. 3 § 2a p.p.s.a.), a także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3 p.p.s.a.). Powyższe wyliczenie stanowi katalog zamknięty, co oznacza, że zaskarżenie aktu lub czynności niewymienionych w powyższym katalogu powoduje, iż sprawa nie jest objęta właściwością sądu administracyjnego, a skarga - na mocy art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. - podlega odrzuceniu. W niniejszej sprawie skarżący, kwestionując prawidłowość wezwania go - w drodze poprzedzającego wszczęcie egzekucji administracyjnej upomnienia (art. 15 § 1 u.p.e.a.) - do wykonania obowiązku wynikającego z decyzji określającej kwotę przypadającego do zwrotu dofinansowania, domaga się de facto kontroli przez sąd administracyjny legalności czynności wszczęcia tejże egzekucji. Podkreślić należy, że w trakcie egzekucji administracyjnej zobowiązanemu przysługuje wiele środków prawnych wyraźnie przewidzianych przez ustawodawcę, w szczególności prawo do wniesienia zarzutów (art. 33 u.p.e.a.), czy też skarga na czynności egzekucyjne na zasadach określonych w art. 54 u.p.e.a. Sporządzony według ustalonego wzoru tytuł wykonawczy, którego doręczenie wszczęło wobec zobowiązanego egzekucję administracyjną (zdaniem skarżącego bezprawnie) zawiera, stosownie do art. 27 omawianej ustawy, adresowane do zobowiązanego pouczenie o przysługującym mu prawie zgłoszenia do organu egzekucyjnego zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Kontrola legalności szeroko pojętej działalności podjętej przez organ administracji publicznej w zakresie dotyczącym wystawienia tytułu wykonawczego stanowiącego podstawę wszczęcia i prowadzenia egzekucji administracyjnej dokonać się może w drodze szczególnego środka zaskarżenia, jakim jest zgłoszenie zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego, a następnie złożenia zażalenia na postanowienie organu egzekucyjnego uznające te zarzuty za nieuzasadnione. Dopiero ostateczne rozstrzygnięcie organu administracyjnego, wydane na skutek zgłoszonych zarzutów, stanowić może podstawę skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego. W judykaturze zauważa się, że odnoszący się do innych aktów lub czynności przywołany powyżej przepis art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. wyłącza możliwość skarżenia innych aktów i czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Stosownie do art. 18 u.p.e.a., jeżeli przepisy niniejszej ustawy nie stanowią inaczej, w postępowaniu egzekucyjnym mają odpowiednie zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Wyłączenie ustanowione w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. rozciąga się również na postępowania, w których przepisy ww. ustaw stosuje sie odpowiednio (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 października 2020 r., sygn. akt II FSK 252/20). W konsekwencji stwierdzenia, iż zaskarżona czynność (działanie) Dyrektora Wojewódzkiego Urzędu Pracy w [...] podjęta w ramach postępowania egzekucyjnego, do którego mają odpowiednie zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, nie mieści się w kategorii czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków, o jakich mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., Sąd obowiązany był do zastosowania art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. i do odrzucenia skargi, o czym orzeczono jak w sentencji. Sygn. akt II SA/Go 562/24