II SA/Go 580/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie: Sędzia WSA Michał Ruszyński po rozpoznaniu w dniu 30 sierpnia 2017 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku Gminy o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi Gminy na decyzję Wojewody z dnia [...] roku nr [...] w przedmiocie ustalenia odszkodowania za nieruchomość postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Gmina wniosła skargę na decyzję Wojewody z dnia [...] maja 2017 roku nr [...] w przedmiocie ustalenia odszkodowania na rzecz wierzyciela hipotecznego H Sp. z o.o. za nieruchomość stanowiącą własność I S.A. w wysokości 111.098,00 zł za nieruchomość wydzieloną pod projektowaną drogę. W skardze strona zawarła wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji stwierdzając, że w budżecie Gminy na rok 2017 nie zaplanowano środków na odszkodowania za wywłaszczenie nieruchomości. Dodatkowo podano, iż Gmina w roku 2017 realizuje wiele inwestycji, na które pozyskała środki zewnętrzne i których nie może przerwać ze względu na radykalne skutki finansowe w postaci obowiązku ich zwrotu. W ocenie strony ewentualny obowiązek zapłaty odszkodowania w tak zawyżonej kwocie nie jest możliwy do wykonania. Ewentualne środki, przy prawidłowym ustaleniu wysokości odszkodowań, mogą być zabezpieczone przez Gminę dopiero w budżecie na rok 2018. Skarżąca Gmina wskazała ponadto, że istnieją podstawy do uchylenia decyzji obu instancji i brak jest jakiegokolwiek uzasadnienia na wcześniejszą zapłatę. Dodatkowo skarżąca wskazała, że ustalone decyzją Starosty odszkodowanie nie jest jedynym jakie Gmina ma zapłacić. Obecnie prowadzonych jest 5 postępowań dotyczących wywłaszczeń związanych z tą sama inwestycją na łączną kwotą odszkodowań w wysokości około 700.000,00 zł. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz.1369), zwanej dalej p.p.s.a, wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednakże w myśl art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd, na wniosek skarżącego, może wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie chyba, że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Rozpoznając wniosek w zakresie przesłanek określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a., Sąd uznał, że nie zasługuje on na uwzględnienie. Zgodnie z ugruntowanym stanowiskiem Naczelnego Sądu Administracyjnego (dalej: NSA), wyrażonym m.in. w postanowieniu z 20 grudnia 2004 r. (GZ 138/2004, publ.: www.orzeczenia.nsa.gov.pl).), podstawową przesłanką wstrzymania wykonania decyzji, stosownie do treści art. 61 § 3 p.p.s.a., jest wykazanie niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Oznacza to, że żądając wstrzymania wykonania decyzji, strona skarżąca ma zatem obowiązek wykazać istnienie konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie aktu lub czynności jest zasadne, z uwagi na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (por. postanowienie NSA z 14 listopada 2006 r., II FZ 585/06, publ.: j/w). Wobec powyższego, nie jest wystarczający ogólny wywód strony skarżącej, w tym jej subiektywna ocena własnej sytuacji finansowej. Jej twierdzenia powinny bowiem wyjaśniać, na czym polega niebezpieczeństwo powstania kwalifikowanych skutków, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a., a także znajdować potwierdzenie w dokumentach źródłowych dotyczących jej sytuacji np. finansowej oraz majątkowej. Obowiązkiem strony, która wnosi o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu, jest przedstawienie sądowi tez, twierdzeń oraz dokumentów, które uprawdopodobnią zasadność uwzględnienia wniosku. Wnioskodawca powinien zatem uprawdopodobnić, że w sytuacji faktycznej, w jakiej się znajduje, wykonanie decyzji powodować będzie znaczną szkodę bądź trudne do odwrócenia skutki (por. postanowienie NSA z dnia 4 października 2010 r., o sygn. akt II FZ 460/10, publ.: orzeczenia.nsa.gov.pl). Brak wskazania we wniosku tych przyczyn, uniemożliwia sądowi jego merytoryczną ocenę (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 maja 2004 r., o sygn. akt FZ 65/04, publ.: orzeczenia.nsa.gov.pl). Jednocześnie wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji winien zostać poparty stosownymi dokumentami potwierdzającymi okoliczność spełnienia ustawowych przesłanek wstrzymania wykonania decyzji. Przy czym sąd administracyjny w razie braku takich dokumentów, czy to w aktach sprawy, czy też z powodu niedołączenia ich do wniosku nie jest uprawniony, przed rozpoznaniem wniosku o wstrzymanie do wzywania strony o ich przedstawienie. W przypadku bowiem wniosku o wstrzymanie zaskarżonego aktu ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie przewiduje, jak choćby w ramach instytucji prawa pomocy, możliwości skorzystania z uzupełniającego postępowania dowodowego (por. postanowienie NSA w Warszawie z dnia 10 grudnia 2013 r., sygn. akt I FSK 2109/13, dostępne na stronie internetowej: orzeczenia.nsa.gov.pl). Ponadto należy zaznaczyć, że podstawy do orzeczenia przez sąd o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu nie mogą także stanowić jedynie ogólnikowe twierdzenia wyrażane przez stronę skarżącą, pozbawione szerszego uzasadnienia i stosownych wyliczeń (por. postanowienie NSA w Warszawie z dnia 12 września 2014 r. sygn. akt I FZ 332/14, dostępne na stronie internetowej: orzeczenia.nsa.gov.pl). W przedmiotowej sprawie strona skarżąca wnioskując o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji wskazała brak środków w budżecie Gminy przewidzianych na wypłatę odszkodowania oraz to, że Gmina w roku 2017 realizuje wiele inwestycji, na które pozyskała środki zewnętrzne i których nie może przerwać ze względu na radykalne skutki finansowe w postaci obowiązku ich zwrotu. Ponadto, poza ogólnym stwierdzeniem, że na rok 2017 nie zaplanowano środków na odszkodowania za wywłaszczenie nieruchomości oraz wobec Gminy toczy się 5 postępowań dotyczących wywłaszczeń związanych z tą samą inwestycją na łączną kwotą odszkodowań w wysokości około 700.000,00 – strona nie wykazała jakimi środkami dysponuje i na co konkretnie je przeznaczyła w swych założeniach finansowych. Natomiast przypuszczenia strony, co do zagrożeń dotyczących wykonania przyszłych decyzji o podobnej treści, nie może stanowić podstawy do uwzględnienia wniosku w tej konkretnej sprawie. Zdaniem Sądu w przedmiotowej sprawie strona skarżąca nie uzasadniła należycie wniosku o wstrzymanie zaskarżonej decyzji przez pryzmat wystąpienia przesłanek zawartych w powołanym przepisie. Nie wskazała konkretnych okoliczności, które mogłyby spowodować możliwość wyrządzenia jej znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd administracyjny jest władny rozpoznać wniosek o wstrzymanie aktu administracyjnego tylko i wyłącznie pod kątem zaistniałych przesłanek określonych w tym przepisie, tj. niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Dodatkowo Sąd zwraca uwagę, iż kwota odszkodowania objęta zaskarżoną decyzją tj. 111.098,00 zł nie jest kwotą znaczącą w odniesieniu do budżetu gminy liczącej kilka tysięcy mieszkańców. Ponadto nie sposób uznać, aby uiszczenie odszkodowania spowodowało uzasadnioną szkodę. Wykonanie zaskarżonej decyzji może mieć wpływ na kondycję finansową skarżącej. Jednakże wpływ ten nie jest równoznaczny z powstaniem trudnych do odwrócenia skutków, czy też wyrządzeniem znacznej szkody. Przez szkodę, o jakiej mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. należy rozumieć szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu. Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie jest należność pieniężna, a więc z natury rzeczy świadczenie odwracalne, którego zwrot (wraz z odsetkami) może być skutkiem ewentualnego uwzględnienia skargi. Każda decyzja administracyjna zobowiązująca do uiszczenia należności pieniężnych pociąga za sobą dolegliwość rodzącą określony skutek faktyczny w finansach podmiotu zobowiązanego do ich uiszczenia. Nie jest, to, więc sytuacja, która sama z siebie uzasadnia zastosowanie wyjątkowego rozwiązania prawnego, jakim jest ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym (por. postanowienie NSA z 18 października 2011 r., sygn. akt II GSK 1799/11). Na marginesie Sąd pragnie zaznaczyć, iż przewidywalnym następstwem realizacji procesu inwestycyjnego jakim jest budowa drogi jest wywłaszczenie za odszkodowaniem części nieruchomości oraz wypłata odszkodowań za nie. Mając na względzie powyższe Sąd, działając na podstawie art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a. orzekł jak sentencji postanowienia.