II SA/Go 582/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie: Sędzia WSA Joanna Brzezińska po rozpoznaniu w dniu 31 sierpnia 2010r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S.K. o wstrzymanie wykonania decyzji Wojewody z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zobowiązania do opuszczenia terytorium Rzeczypospolitej Polskiej postanawia wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji. Pismem z dnia [...] lipca 2010r. S.K., wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim, za pośrednictwem Wojewody, skargę na decyzję tego organu z dnia [...] czerwca 2010r. ([...]), którą utrzymano w mocy decyzję nr [...] Komendanta Placówki Straży Granicznej z dnia [...] listopada 2009r. w przedmiocie zobowiązania do opuszczenia terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Z powyższą skargą strona złożyła wniosek o wstrzymanie wykonania ww. decyzji Wojewody. W uzasadnieniu wniosku skarżący między innymi podniósł, iż wydalenie go z terytorium RP przed wydaniem wyroku jest niehumanitarne oraz krzywdzące i doprowadzi do długiej rozłąki z żoną, gdyż nie stać go na pokrycie kosztów podróży obojga do Indii, które wynoszą kilka tysięcy złotych. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewoda wskazał ponadto, iż skarżący został zobowiązany do opuszczenia terytorium Rzeczypospolitej Polskiej ze względu na fakt, iż przebywał na terenie RP bez wymaganej przepisami prawa wizy lub innego ważnego dokumentu uprawniającego do pobytu w Polsce oraz nie posiadał środków finansowych niezbędnych do pokrycia kosztów pobytu w RP. Pismem z dnia [...] sierpnia 2010r. organ nadesłał postanowienie z tego dnia ([...]), którym odmówił S.K. wstrzymania wykonania decyzji Wojewody z dnia [...] czerwca 2010r. W ocenie organu brak było podstaw do uwzględnienia wniosku skarżącego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie należy podkreślić, iż instytucja wstrzymania wykonania aktu lub czynności, w tym decyzji, ma charakter wyjątku od zasady, jaka zawarta jest w treści art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej zwanej "p.p.s.a.", że wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu lub czynności. Sąd rozpatrując wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu związany jest katalogiem przesłanek, określonych w treści art. 61 § 3 p.p.s.a. Przesłankami tymi są: niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody oraz niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Tylko w sytuacji zaistnienia kumulatywnie obu lub jednej z ww. przesłanek, Sąd ma podstawę do uwzględnienia wniosku skarżącego o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu. Wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu tylko częściowo jest oparty na zasadzie skargowości. Zasada ta obowiązuje jedynie w zakresie wszczęcia postępowania w sprawie wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu. Natomiast Sąd ma obowiązek uwzględniać z urzędu, a więc i bez wniosków strony, okoliczności decydujące o wstrzymaniu bądź odmowie wstrzymania wykonania aktu lub czynności zaskarżonych do Sądu (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 31 marca 2005r. sygn. akt II OZ 155/05, Lex 150211). Zaskarżona decyzja utrzymuje w mocy decyzję organu l instancji z dnia [...] listopada 2009r. zobowiązującą S.K., obywatela Indii, do opuszczenia terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w terminie do dnia [...] grudnia 2009 roku. Decyzji tej na podstawie art. 97 ust. 3 ustawy z dnia 13 czerwca 2003r. o cudzoziemcach (Dz.U. Nr 234, poz. 1694 ze zm.) nadany został rygor natychmiastowej wykonalności. Zaznaczyć trzeba, iż wyjazd cudzoziemca z Polski przed rozpoznaniem sprawy przez Sąd pozbawia go nie tylko możliwości osobistego uczestnictwa w postępowaniu sądowym, ale także sprawia, że w razie ewentualnego uwzględnienia skargi, udzielona cudzoziemcowi ochrona sądowa może okazać się iluzoryczna (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 grudnia 2005 r., sygn. akt II OZ 1330/05, niepubl.). Zatem za udzieleniem skarżącemu ochrony tymczasowej w postaci wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji do czasu zakończenia postępowania sądowoadministracyjnego przemawia nie tylko realizacja prawa do sądu, ale również standardy rzetelnej procedury. W ocenie Sądu nie może budzić wątpliwości, iż w sytuacji, gdy mimo nadania decyzji z dnia [...] listopada 2009r. rygoru natychmiastowej wykonalności, nie wykonano jej do chwili obecnej, odmowa wstrzymania wykonania decyzji nakazującej skarżącemu - cudzoziemcowi, który zawarł związek małżeński z obywatelką polską, opuszczenie terytorium RP godziłoby w prawo skarżącego do sądu, a nadto stanowiłoby naruszenie wyrażonej w art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej zasady demokratycznego państwa prawnego, urzeczywistniającego zasady sprawiedliwości społecznej. Ponadto nie może ujść uwadze Sądu, iż zgodnie z art. 6 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r. (Dz.U. z 1993r. Nr 61 poz. 284) każdy ma prawo do sprawiedliwego i publicznego rozpatrzenia jego sprawy w rozsądnym terminie przez niezawisły i bezstronny sąd oraz do realnej możliwości wyrażenia przed sądem swojego stanowiska w sprawie. Podsumowując stwierdzić należy, że zarówno okoliczności jak i charakter sprawy przy uwzględnieniu treści wniosku skarżącego o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji stanowią, iż wyegzekwowanie nałożonego na niego obowiązku opuszczenia terytorium RP, może spowodować dla niego trudne do odwrócenia skutki. Na marginesie podkreślić należy, iż postanowienie organu o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji nastąpiło już po przekazaniu skargi S.K. do Sądu. W myśl art. 61 § 1 i 2 p.p.s.a. organ, który wydał decyzję może - w razie wniesienia skargi z urzędu lub na wniosek wstrzymać ten akt, ale po przekazaniu skargi do Sądu, to właśnie Sąd, a nie organ może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania decyzji. Wskazać należy ponadto, iż wstrzymanie wykonania decyzji ma charakter tymczasowy i jak wskazuje treść art. 61 § 6 p.p.s.a. upada w razie wydania przez Sąd orzeczenia kończącego postępowanie w pierwszej instancji. Wobec powyższego w oparciu o treść art. 61 § 3 i 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.