II SA/Go 599/07

WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2007-12-19

Skład orzekający: Grażyna Staniszewska, Mirosław Trzecki, Joanna Brzezińska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymuje w mocy decyzję organu I instancji w sprawie odmowy przyznania pomocy społecznej, może zostać uznana za nieważną z powodu naruszenia zasady powagi rzeczy osądzonej, gdy wcześniej wydano inną ostateczną decyzję w tej samej sprawie?
Ratio decidendi
Zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego, utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji odmawiającą przyznania pomocy społecznej, została wydana z naruszeniem zasady powagi rzeczy osądzonej (rei iudicatae). Doszło do tego, ponieważ wcześniej wydano już ostateczną decyzję w tej samej sprawie, rozstrzygającą ją co do istoty. Zgodnie z art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a., decyzja wydana w sprawie już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną jest nieważna.
Stan faktyczny
Wnioskodawca W.S. złożył wniosek o przyznanie pomocy społecznej w styczniu 2007 r. w zakresie poradnictwa prawnego, objęcia indywidualnym programem wychodzenia z bezdomności oraz mieszkania chronionego. Organ I instancji odmówił przyznania pomocy, a Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. Po ponownym rozpatrzeniu wniosku, organ I instancji ponownie odmówił przyznania pomocy, a SKO utrzymało tę decyzję w mocy. Wnioskodawca zaskarżył drugą decyzję SKO do WSA, zarzucając naruszenie przepisów k.p.a. WSA stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji SKO z powodu naruszenia zasady powagi rzeczy osądzonej, wskazując na tożsamość sprawy z wcześniej wydaną ostateczną decyzją.
Rozstrzygnięcie
Stwierdzono nieważność zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Z. oraz poprzedzającej ją decyzji Dyrektora Ośrodka Pomocy Społecznej w S.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Staniszewska, Sędziowie Sędzia WSA Mirosław Trzecki (spr.), Asesor WSA Joanna Brzezińska, Protokolant asystent sędziego Paweł Majka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 grudnia 2007 r. sprawy ze skargi [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania w miesiącu styczniu 2007 r. pomocy w formie poradnictwa prawnego, objęcie indywidualnym programem wychodzenia z bezdomności i mieszkania chronionego stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Dyrektora Ośrodka Pomocy Społecznej [...]. Decyzją [...], działający z upoważnienia Burmistrza S. Dyrektor Ośrodka Pomocy Społecznej w S., powołując się na przepis art. 3 ust. 4, art. 6 pkt 8, art. 7 pkt 4, art. 8, art. 9 ust. 8, art. 39 ust. 1 i ust. 2, art. 11 ust. 2, art. 46 ust. 2, art. 49 ust. 1, art. 53 ust. 1 i ust. 2, art. 106 ust. 1 i ust. 3 oraz art. 107 ust. 5 ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej (Dz.U. Nr 64, poz. 593 ze zm.), § 1 pkt 1 lit. "a" rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 24 lipca 2006r. w sprawie zweryfikowania kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz.U. Nr 135, poz. 950) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), po rozpatrzeniu wniosku W.S. z dnia [...]r., biorąc pod uwagę ustalenia wywiadu środowiskowego z dnia 5 stycznia 2007r., odmówił przyznania W. S. w miesiącu styczniu 2007r. pomocy w zakresie poradnictwa prawnego, objęcia indywidualnym programem wychodzenia z bezdomności oraz mieszkania chronionego. Odnosząc się do wniosku o przyznanie pomocy w zakresie poradnictwa prawnego, w uzasadnieniu decyzji wskazano, że zgodnie z treścią art. 46 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej, poradnictwo prawne realizuje się poprzez udzielanie informacji o obowiązujących przepisach z zakresu prawa rodzinnego, opiekuńczego, zabezpieczenia społecznego i ochrony praw lokatorów. Organ I instancji podniósł, iż pracownicy Ośrodka Pomocy Społecznej wielokrotnie udzielali wnioskodawcy tego rodzaju informacji, jednakże w ocenie organu informacje te nie były przez W.S. wykorzystywane, bądź też dokonywał on ich dowolnej interpretacji. Przy rozpoznawaniu wniosku o objęcie indywidualnym programem wychodzenia z bezdomności, Dyrektor Ośrodka Pomocy Społecznej wziął pod uwagę brzmienie art. 49 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej, na mocy którego tylko osoba bezdomna może zostać objęta indywidualnym programem wychodzenia z bezdomności, polegającym na wsparciu tej osoby w rozwiązaniu jej problemów życiowych, w szczególności rodzinnych i mieszkaniowych oraz pomocy w uzyskaniu zatrudnienia. W ocenie Dyrektora Ośrodka, W.S. jako zajmujący - nawet bez zameldowania - dwupokojowe mieszkanie, nie może zostać uznany za osobę bezdomną, w konsekwencji czego brak jest podstaw do objęcia go takim programem. Organ wskazał dalej, iż wnioskodawca nie spełnia także przesłanek uzasadniających przyznanie mieszkania chronionego. Jako osoba energiczna, nieschorowana, nie posiadająca stopnia niepełnosprawności, nie może zostać zakwalifikowany do osób, o których mowa w art. 53 ust. 1 i 2 ustawy o pomocy społecznej tj. osób, które ze względu na trudną sytuację życiową, wiek, niepełnosprawność lub chorobę potrzebują wsparcia w funkcjonowaniu w codziennym życiu, ale nie wymagają usług w zakresie świadczonym przez jednostkę całodobowej opieki, w szczególności osób z zaburzeniami psychicznymi, osób opuszczających rodzinę zastępczą, placówkę opiekuńczo-wychowawczą, młodzieżowy ośrodek wychowawczy, zakład dla nieletnich i uchodźcy. Pismem z dnia 23 lutego 2007r. W.S. wniósł do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Z. odwołanie od powyższej decyzji, w którym zwrócił m.in. uwagę, iż po złożeniu przez niego wniosku z dnia [...]r. nie przeprowadzono nieodzownego wywiadu środowiskowego, w konsekwencji czego w wydanej decyzji Dyrektor Ośrodka Pomocy Społecznej powołał się na wywiad z daty poprzedzającej złożenie wniosku tj. z dnia 5 stycznia 2007r. Odwołujący się wskazał, iż zgodnie z treścią art. 102 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej oraz § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej w sprawie rodzinnego wywiadu środowiskowego, wywiad winien zostać przeprowadzony po złożeniu wniosku o pomoc. W odwołaniu W.S. podniósł także, iż nie zgadza się z twierdzeniami organu, jakoby pracownicy Ośrodka Pomocy Społecznej w S. świadczyli na rzecz jego osoby pomoc w postaci poradnictwa prawnego, jak również, że - jako nie zamieszkujący w lokalu w sposób rozumiany przez przepisy ustawy o ochronie praw lokatorów i nie posiadający zameldowania na pobyt stały - nie może on zostać uznany za osobę bezdomną. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Z. decyzją nr [...], po rozpatrzeniu odwołania – działając na podstawie art. 39 ust. 5 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2001r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.), art. 1 i 2 ustawy z dnia 12 października 1994r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz.U. z 2001r. Nr 79, poz. 856 ze zm.), art. 138 § 2 w zw. z art. 7, art. 75, art. 79 § 1, art. 80 oraz art. 107 Kodeksu postępowania administracyjnego, z uwzględnieniem art. 3 ust. 4, art. 6 pkt 8, art. 7 pkt 5, art. 8 ust. 1 pkt 1, art. 11 ust. 2, art. 39 ust. 1 i ust. 2, art. 46 ust. 2, art. 49 ust. 1, art. 53 ust. 1 i ust. 2, art. 106 ust. 1 i ust. 4 oraz art. 107 ust. 1 i ust. 4 ustawy o pomocy społecznej, a także § 1 pkt 1 lit. "a" oraz § 2 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie zweryfikowania kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej – uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. Kolegium, podzielając stanowisko odwołującego się, w uzasadnieniu decyzji wskazało, iż Dyrektor Ośrodka Pomocy Społecznej nieprawidłowo ocenił sytuację faktyczną strony w oparciu o ustalenia wywiadu środowiskowego, przeprowadzonego przed dniem złożenia przez W.S. wniosku o przyznanie pomocy. Z uwagi na powyższe, organ odwoławczy stwierdził, iż w postępowaniu przed organem I instancji naruszono art. 106 ust. 4 ustawy o pomocy społecznej, na mocy którego decyzję administracyjną o przyznaniu lub odmowie przyznania świadczenia wydaje się po przeprowadzeniu rodzinnego wywiadu środowiskowego, a także art. 107 tej ustawy, w tym ust. 4 tego przepisu, w którym przyjęto, iż w przypadku ubiegania się o przyznanie świadczenia z pomocy społecznej po raz kolejny, a także gdy nastąpiła zmiana danych zawartych w wywiadzie, sporządza się aktualizację wywiadu, przy czym w odniesieniu do osób korzystających ze stałych form pomocy aktualizację sporządza się nie rzadziej niż co 6 miesięcy, mimo braku zmiany danych. W konsekwencji stwierdzonego uchybienia, w ocenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego, zaskarżona decyzja narusza także art. 7, art. 10, art. 77, art. 79 § 1 oraz art. 107 § 1 i § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego. Decyzją [...], działający z upoważnienia Burmistrza S. Dyrektor Ośrodka Pomocy Społecznej w S., powołując się na przepis art. 3 ust. 4, art. 6 pkt 8, art. 7 pkt 4, art. 8, art. 9 ust. 8, art. 39 ust. 1 i ust. 2, art. 11 ust. 2, art. 46 ust. 2, art. 49 ust. 1, art. 53 ust. 1 i ust. 2, art. 106 ust. 1 i ust. 3 oraz art. 107 ust. 5 ustawy o pomocy społecznej, § 1 pkt 1 lit. "a" rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie zweryfikowania kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej oraz art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego, po ponownym rozpatrzeniu wniosku W.S. z dnia [...]r., biorąc pod uwagę ustalenia wywiadu środowiskowego z dnia 17 kwietnia 2007r., odmówił przyznania W. S. w miesiącu styczniu 2007r. pomocy w zakresie poradnictwa prawnego, objęcia indywidualnym programem wychodzenia z bezdomności oraz mieszkania chronionego. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji, odnosząc się do wniosku o objęcie indywidualnym programem wychodzenia z bezdomności, a także wniosku o przyznanie mieszkania chronionego, powołał się na argumentację zawartą już uprzednio w uchylonej decyzji tego organu nr [...]. Ponadto, w kontekście wniosku o przyznanie poradnictwa prawnego, Dyrektor Ośrodka przywołał treść art. 46 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej, zgodnie z którym poradnictwo specjalistyczne, w szczególności prawne, psychologiczne i rodzinne, może być świadczone osobom i rodzinom, które mają trudności lub wykazują potrzebę wsparcia w rozwiązywaniu swoich problemów życiowych, a także art. 46 ust. 2 ww. ustawy, na mocy którego poradnictwo prawne realizuje się poprzez udzielanie informacji o obowiązujących przepisach z zakresu prawa rodzinnego, opiekuńczego, zabezpieczenia społecznego i ochrony praw lokatorów. Organ I instancji wskazał, iż w trakcie przeprowadzonego w dniu 17 kwietnia 2007r. wywiadu środowiskowego W.S. wyjaśnił, iż "oczekuje poradnictwa prawnego w zakresie pomocy w odzyskaniu mieszkania (...), możliwości powrotu do wykonywania pracy w wyuczonym zawodzie nauczyciela, jak również w sprawach opiekuńczo-wychowawczych dotyczących możliwości utrzymywania kontaktów z dorosłym już synem i zamieszkania wraz z nim". Dla uzasadnienia odmowy przyznania tego rodzaju pomocy Dyrektor Ośrodka wyjaśnił, że pracownicy socjalni nie dysponują profesjonalnym przygotowaniem prawnym w zakresie, w jakim oczekuje tego wnioskujący o pomoc W.S.. Wskazał również, iż wnioskodawca jest osobą wykształconą, "doskonale poruszającą się w dziedzinie prawa", jak również, że podnoszone przez W.S. sprawy nie należą do zakresu działań Ośrodka Pomocy Społecznej. Pismem z dnia [...] r. W.S. wniósł do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Z. odwołanie m.in. od powyższej decyzji, w którego uzasadnieniu zarzucił Gminie S. niedopełnienie obowiązków, przekroczenie uprawnień, jak również naruszenie przepisów art. 7, art. 77, art. 80 oraz art. 107 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Z. decyzją [...], po rozpatrzeniu odwołania – działając na podstawie art. 39 ust. 5 ustawy o samorządzie gminnym, art. 1 i 2 ustawy o samorządowych kolegiach odwoławczych, art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz w zw. z art. 6 pkt 6 i pkt 8, art. 49 ust. 1 i ust. 2, art. 53 ust. 1 i ust. 2 ustawy o pomocy społecznej – utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy w pełni podzielił stanowisko organu I instancji przedstawione w uzasadnieniu objętej odwołaniem decyzji. Ponadto powołał się na zasady ogólne pomocy społecznej, zgodnie z którymi pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości (art. 2 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej), zaś osoby i rodziny korzystające z pomocy społecznej są obowiązane do współdziałania w rozwiązywaniu ich trudnej sytuacji życiowej (art. 4 ww. ustawy). W ocenie organu powyższe oznacza, iż "pomoc społeczna nie zawsze musi spełniać wszelkie oczekiwania wnioskodawcy, nie rozwiąże wszelkich jego problemów materialno-bytowych i nie ma nieograniczonego obowiązku udzielania wszelkiej pomocy w faktycznym odzyskaniu utraconych wcześniej praw lub posiadania konkretnego lokalu". Pismem z dnia 1 sierpnia 2007r. W.S. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. skargę na wyżej wskazaną decyzję Kolegium, zawierając w niej ogólną krytykę związaną z nieprawidłowym - w jego ocenie - działaniem organów pomocy społecznej I, jak i II instancji. Skarżący zarzucił m.in. iż organy administracji publicznej naruszyły art. 7 Kodeksu postępowania administracyjnego, bowiem nie ustaliły w sposób prawidłowy rzeczywistego stanu rzeczy, z uwzględnieniem słusznego interesu wnioskodawcy, związanego z odzyskaniem prawa do mieszkania, pracy i rodziny. Nadto, kierując się dyspozycją art. 77 kpa, W.S. stwierdził, że organy bezprawnie zrzuciły na niego ciężar ustalenia, uzasadnienia i udowodnienia przyczyn jego trudnej sytuacji życiowej i potrzebnych mu form pomocy. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze - nie znajdując podstaw do zmiany swojej decyzji - wniosło o jej oddalenie, podtrzymując w pełni dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny pismem z dnia 21 listopada 2007r. wezwał Kolegium do nadesłania oryginałów lub uwierzytelnionych odpisów: wniosku W.S. z dnia 2 stycznia 2007r. dot. przyznania mieszkania chronionego, objęcia indywidualnym programem wychodzenia z bezdomności oraz poradnictwa prawnego, decyzji Dyrektora Ośrodka Pomocy Społecznej w S.[...] r. w przedmiocie odmowy przyznania W. S. w miesiącu styczniu 2007r. pomocy w zakresie przyznania mieszkania chronionego, objęcia indywidualnym programem wychodzenia z bezdomności oraz poradnictwa prawnego, odwołania W.S. z dnia 31 stycznia 2007r. od ww. decyzji oraz decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Z. nr [...] z dnia [...]r. utrzymującą w mocy ww. decyzję Dyrektora Ośrodka Pomocy Społecznej w S. W odpowiedzi na wezwanie Samorządowe Kolegium Odwoławcze nadesłało wyżej wskazane dokumenty. Postanowieniem z dnia 5 grudnia 2007r. wydanym na rozprawie Sąd dopuścił dowód wniosku W.S. z dnia 2 stycznia 2007r. dot. przyznania mieszkania chronionego, objęcia indywidualnym programem wychodzenia z bezdomności oraz poradnictwa prawnego, decyzji Dyrektora Ośrodka Pomocy Społecznej w S.[...] w przedmiocie odmowy przyznania W. S. w miesiącu styczniu 2007r. pomocy w zakresie przyznania mieszkania chronionego, objęcia indywidualnym programem wychodzenia z bezdomności oraz poradnictwa prawnego, decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Z. [...] utrzymującą w mocy ww. decyzję Dyrektora Ośrodka Pomocy Społecznej w S. oraz z wyroku Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. Z dnia 20 września 2007r. w sprawie sygn. akt II SA/Go 396/07 Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie, jednakże z innych powodów niż wskazane w skardze. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że sąd ma prawo, a także obowiązek dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji nawet wówczas, gdy taki zarzut nie został podniesiony w skardze. Nie będąc związany granicami skargi, sąd zobowiązany jest do wzięcia pod uwagę z urzędu wszelkich naruszeń prawa, a także wszystkich przepisów, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie. Kierując się powyższą regułą, Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem przepisów prawa w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. Z nadesłanych sądowi akt sprawy wynika, że zaskarżoną decyzją [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Z. utrzymało w mocy decyzję Dyrektora Ośrodka Pomocy Społecznej w S. [...] w przedmiocie odmowy przyznania W. S. w miesiącu styczniu 2007r. pomocy w zakresie przyznania poradnictwa prawnego, objęcia indywidualnym programem wychodzenia z bezdomności i przyznania mieszkania chronionego. Przedmiotem postępowania przed organem I i II instancji był wniosek W. S. z dnia [...]r. Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu wiadomo z urzędu, że W.S. dnia 2 stycznia 2007r., a zatem 8 dni wcześniej, złożył wniosek o przyznanie mieszkania chronionego, objęcia indywidualnym programem wychodzenia z bezdomności i poradnictwa prawnego. Decyzją Dyrektora Ośrodka Pomocy Społecznej w S. [...] odmówiono W. S. przyznania pomocy w formie określonej wyżej w miesiącu styczniu 2007r. Na skutek złożonego przez W.S. odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Z. decyzją [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Zgodnie z art. 16 § 1 k.p.a decyzja ta jest decyzją ostateczną. Od powyższej decyzji W.S. złożył skargę, która wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 20 września 2007r. w sprawie o II SA/Go 396/07 została oddalona. Wyrok ten jest prawomocny. Z akt sprawy nie wynika, aby decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławcze w Z. [...] została usunięta z obrotu prawnego. W postępowaniu administracyjnym obowiązuje, wyrażona w art. 16 § 1 k.p.a., ogólna zasad trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych. Zgodnie z nią przypadki zmiany, uchylenia albo stwierdzenia nieważności ostatecznych decyzji administracyjnych muszą wynikać wprost z Kodeksu postępowania administracyjnego lub z przepisów szczególnych, do których kodeks ten odsyła. Zasada ta ma zasadnicze znaczenie dla stabilizacji opartych na decyzji skutków prawnych. Podważenie trwałości decyzji ostatecznej, jako stanowiące wyjątek od zasady, wymaga stosowania wykładni ścisłej, co oznacza, że może to nastąpić tylko w określonym trybie. Do tej chwili obowiązuje domniemanie mocy obowiązującej decyzji. Dopiero jej wzruszenie doprowadzić może do ponownego rozpoznania wniosku. Już proste porównanie treści obu decyzji tj. decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Z. z dnia [...] i z dnia [...] świadczy w sposób oczywisty o istnieniu w nich tożsamości stron i przedmiotu. Wskazuje się w orzecznictwie, że dla stwierdzenia, iż nastąpiło naruszenie rei iudicatae, istotne znaczenie ma stwierdzenie tożsamości obu spraw. Decyzja ostateczna ma bowiem powagę rzeczy osądzonej tylko co do tego, co w związku z podstawą prawną stanowiło przedmiot rozstrzygnięcia, a ponadto tylko między tymi samymi stronami. Sprawa musi dotyczyć więc tych samych podmiotów, musi dotyczyć też przedmiotu, tj. podstawy prawnej, podstawy faktycznej i treści żądania strony. Stan faktyczny powinien być natomiast brany pod uwagę, jeżeli chodzi o tożsamość sprawy, tylko w odniesieniu do faktów prawotwórczych (por. J. Borkowski (w:) Komentarz, 2004, s. 732; por. wyrok NSA z dnia 10 czerwca 1994 r., II SA 1192/93, ONSA 1995, nr 2, poz. 83, także NSA w wyrokach: z dnia 20.01.1999 r., sygn. akt III SA 6434/97 (LEX nr 37852) oraz z dnia 4.11.2003 r., sygn. akt I SA 341/02 (niepublik.). Odnosząc powyższe do rozpoznawanej sprawy, należy stwierdzić, iż obie sprawy są tożsame. Obie decyzje ostateczne zostały wydane w oparciu o identyczny stan faktyczny, dotyczy tych samych stron i tego samego przedmiotu, przy niezmienionym stanie prawnym. Doszło zatem do naruszeniu powagi rzeczy osądzonej, gdyż istnieje tożsamość sprawy rozstrzygniętej kolejno po sobie dwiema decyzjami, z których pierwsza jest ostateczna, co powoduje konieczność stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji, jako wydanej w sprawie już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną (art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a.). Przepis art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. stanowiący, że organ administracji państwowej stwierdza nieważność decyzji, która dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną, spełnia rolę gwarancyjną w stosunku do zasady trwałości decyzji administracyjnej ostatecznej, wyrażonej w art. 16 § 1 k.p.a., rozciągając tę gwarancję na samą decyzję oraz na sprawę, którą ona załatwia, z tym jednak zastrzeżeniem, że chodzi o wydanie kolejno po sobie decyzji załatwiających sprawę co do istoty. Cechą rażącego naruszenia prawa jest to, że treść decyzji pozostaje w oczywistej sprzeczności z treścią przepisu przez proste ich zestawienie, a charakter naruszenia prawa powoduje, że decyzja taka nie może być zaakceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa i powinna ulec wyeliminowaniu z obrotu prawnego, chodzi przy tym o przekroczenie prawa w sposób jasny i niedwuznaczny. Na tle materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy w sposób jednoznaczny wynika, że istnieje tożsamość sprawy rozstrzygniętej kolejno po sobie dwiema decyzjami, z których pierwsza z dnia 19 marca 2007r. jest ostateczna. Jak to trafnie stwierdzono w wyroku NSA z dnia 14 października 1991 r. (sygn. akt I SAB 29/91, nie publ.), powołany przepis art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. odnosi się do wydanych kolejno po sobie decyzji rozstrzygających sprawę co do istoty. Taka sytuacja miała miejsca w rozpatrywanym przypadku, bowiem po wydaniu decyzji ostatecznej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Z. [...], która nie została wyeliminowana z obrotu, doszło do ponownego wydania przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Z. decyzji z dnia [...]. Przedmiotem merytorycznie rozstrzyganych obu spraw było przyznanie w miesiącu styczniu 2007r. mieszkania chronionego, objęcie indywidualnym programem wychodzenia z bezdomności i poradnictwo prawne. Miała zatem miejsce taka sytuacja, że po wydaniu decyzji ostatecznej rozstrzygającej sprawę co do istoty - bez jej uprzedniego wyeliminowania z obrotu - doszło do wydania drugiej decyzji, rozstrzygającej merytorycznie tę samą sprawę. Mając na uwadze powyższe okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) w związku z art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło