II SA/Go 599/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aleksandra Wieczorek Sędziowie Sędzia WSA Marek Szumilas Sędzia WSA Grażyna Staniszewska (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Agata Przybyła po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 października 2011 r. sprawy ze skargi D.B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzające je postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]r. nr [...]. Uzasadnienie. Wnioskiem z dnia [...] lutego 2011r., skierowanym do Samorządowego Kolegium Odwoławczego, D.B. zwróciła się o nadesłanie odpisu lub kserokopii odpowiedzi Urzędu Miejskiego z upoważnienia Prezydenta Miasta, w wyniku wniesionego przez odwołania od niekorzystnej decyzji Prezydenta Miasta. Jednocześnie strona wniosła o nadesłanie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego wydanej w przedmiotowej sprawie. Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2011r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze przekazało sprawę do rozpatrzenia Prezydentowi Miasta. Postanowienie wydane zostało na podstawie art. 39 ust. 5 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz.U. z 2001 r. Nr 142 poz. 1591), art. 1 i 2 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (t.j. Dz. U. z 2001 r. Nr 79 poz. 856 ze zm.), art. 19 w zw. z art. 65 § 1 k.p.a. W uzasadnieniu postanowienia organ stwierdził, że treść żądania strony wskazuje, iż organem właściwym rzeczowo w sprawie jest Urząd Miasta. Od powyższego postanowienia, zgodnie z zawartym w nim pouczeniu o sposobie i terminie jego zaskarżenia, strona wniosła zażalenie. Decyzją z dnia [...] maja 2011 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze umorzyło postępowanie odwoławcze. Decyzja wydana została na podstawie art. 39 ust. 5 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz. U. z 2001 r. Nt 142 poz. 1591), art. 1 i 2 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (t.j. DZ. U. z 2001 r. Nr 79 poz. 856 ze zm.), art. 105 §1w zw. z art. 65 § 1 k.p.a. W uzasadnieniu postanowienia organ wskazał na treść przepisu art. 65 §1 kpa w brzmieniu ustalonym ustawą z dnia 3 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego oraz ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2011 r. Nr 6 poz. 18), która weszła w życie z dniem 11 kwietnia 2011 r. Według stanu prawnego obowiązującego w dacie rozpatrywania zażalenia strony, przekazanie sprawy organowi właściwemu następuje w formie pisma z uzasadnieniem, od którego nie przysługuje żaden środek zaskarżenia. W tej sytuacji, stwierdził organ, wobec zmiany obowiązujących przepisów prawa, postępowanie jako bezprzedmiotowe należało umorzyć. Od powyższej decyzji D.B. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławczego wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Skarga okazała się zasadna o tyle, że uruchomiła sądowy tryb kontroli wydanych w sprawie orzeczeń administracyjnych, które okazały się wadliwe w stopniu skutkującym konieczność ich usunięcia z obrotu prawnego. Przedmiotem badania Sądu w niniejszej sprawie było postanowienie organu o przekazaniu wniosku strony do organu właściwego oraz wydanej w następstwie wniesionego środka zaskarżenia, decyzji o umorzeniu postępowania odwoławczego. Stosownie do treści art. 65 § 1 k.p.a., w brzmieniu obowiązującym do dnia 10 kwietnia 2011r., jeżeli organ administracji publicznej, do którego podanie wniesiono, jest niewłaściwy w sprawie, niezwłocznie przekazuje je do organu właściwego. Przekazanie sprawy do organu właściwego następuje w drodze postanowienia, na które służy zażalenie. Z dniem 11 kwietnia 2011 r. treść przepisu art. 65 § 1 k.p.a. uległa zmianie i obecnie przekazanie podania według właściwości następuje w formie pisma organu, a strona powinna być o tym zawiadomiona na piśmie. Przekazanie podania według właściwości nie jest zaskarżalne (Dz.U. z 2011 r. Nr 6 poz. 18). Jednakże zarówno przed zmianą jak i po zmianie treści przepisu art. 65 § 1 k.p.a., na organie administracyjnym, do którego podanie wpłynęło, ciążył obowiązek wyjaśnienia okoliczności sprawy oraz dokładnego przedstawienia ich w uzasadnieniu postanowienia, a obecnie – w piśmie zawiadamiającym stronę o przekazaniu jej podania według właściwości. Z treści pisma skarżącej z dnia [...] lutego 2011r. wynika jednoznacznie, że domaga się ona doręczenia kserokopii lub odpisu odpowiedzi organu – Urzędu Miasta z upoważnienia Prezydenta Miasta – sporządzonej w wyniku wniesionego przez nią odwołania od decyzji Prezydenta Miasta, oraz wnosi o doręczenie decyzji SKO wydanej w wyniku tegoż odwołania. Do wniosku skarżąca dołączyła odręcznie sporządzoną notatkę, z treści której wynika, iż w dniu [...] stycznia 2011r. w Urzędzie Miejskim złożyła odwołanie do SKO od decyzji Prezydenta Miasta w sprawie o numerze tam wymienionym. Na notatce widnieje prezentata Urzędu Miejskiego z datą [...] stycznia 2011 r. Ani z akt administracyjnych sprawy, ani z treści postanowienia z dnia [...] kwietnia 2011r. nie wynika, jakie przesłanki i okoliczności faktyczne legły u podstaw przyjęcia iż w sprawie właściwy jest Prezydent Miasta. W szczególności SKO nie uzasadniło na jakiej podstawie przyjęło, iż do doręczenia skarżącej odpowiedzi organu pierwszej instancji na jej odwołanie oraz do doręczenia decyzji SKO, wydanej w wyniku wniesionego przez stronę odwołania, właściwy rzeczowo jest Prezydent Miasta. Organ przekazując sprawę według właściwości Prezydentowi Miasta nie odniósł się w żaden sposób do treści żądania strony. Jednocześnie z akt administracyjnych sprawy nie wynika, aby czynione były jakiekolwiek ustalenia co do ewentualnego zawiśnięcia sprawy z odwołania skarżącej na decyzję Prezydenta Miasta o numerze wskazanym w notatce z [...] stycznia 2011r., przed SKO. Żądanie strony dotyczyło nadesłania dokumentów, które winny się znaleźć w aktach sprawy zawisłej przed organem odwoławczym. Do doręczenia decyzji organu drugiej instancji, jak również do doręczenia odpowiedzi organu pierwszej instancji na wniesione przez stronę odwołanie, co do zasady, właściwy zdaje się być organ odwoławczy, jeżeli akta sprawy znajdują się w tym organie. Dlatego podejmując rozstrzygnięcie o danej treści należało uzasadnić z jakich powodów organ postanowił przekazać wniosek strony, nadto należało wskazać, iż prowadzone były czynności wyjaśniające, które doprowadziły do ustalenia, że SKO wniosku strony uwzględnić nie może. Będące przedmiotem badania Sądu, postanowienie z dnia [...] kwietnia 2011 r. powyższych wymogów nie spełnia. Stosownie do treści art. 61 § 1 k.p.a. wszczęcie postępowania następuje na żądanie strony lub z urzędu. Przytoczony tu przepis musi być ściśle interpretowany w połączeniu z normą prawa materialnego, gdyż to ona określa dopuszczalność wszczęcia postępowania w danej sprawie oraz podmioty do tego uprawnione. Wniesienie przez stronę żądania doręczenia określonych dokumentów, w ocenie organu, spowodowało wszczęcie postępowania, które zakończone zostało decyzją o umorzeniu postępowania odwoławczego. A zatem w postępowaniu tym obowiązywały podstawowe zasady procesu administracyjnego. Na organie administracyjnym ciążył obowiązek dokładnego wyjaśnienia wszystkich okoliczności faktycznych i prawnych sprawy (art. 7 i 77 k.p.a.), dopiero ocena całokształtu okoliczności sprawy powinna dać organowi podstawę do przyjęcia, że dana okoliczność została udowodniona (art. 80 k.p.a.), nadto wydane w sprawie orzeczenia winny spełniać warunki wynikające z normy przepisu art. 107 k.p.a. Zapadłe w sprawie orzeczenia powyższych wymogów nie spełniają. Istotnie, ze względu na zmianę stanu prawnego, jaka dokonała się z dniem 11 kwietnia 2011r., wniesienie przez stronę zażalenia na postanowienie o przekazaniu jej podania według właściwości, stało się bezprzedmiotowe. Jednakże Sąd orzekając w oparciu o przepisy art. 134 i 135 ustawy, władny był objąć kontrolą również wydane w sprawie postanowienie z dnia [...] kwietnia 2011r. Analiza treści tegoż rozstrzygnięcia doprowadziła do wniosku, że ze względu na naruszenia przepisów prawa obowiązujących w dacie jego wydania, nie może ono utrzymać się w obrocie prawnym. W ocenie Sądu zachodzi potrzeba rozpatrzenia podania skarżącej z dnia [...] lutego 2011 r. Tym samym organ winien zbadać zasadność zgłoszonego przez nią żądania, a w razie zasadności – poprzez czynność materialno – techniczną wniosek strony załatwić. Tryb postępowania winien odpowiadać aktualnie obowiązującemu stanowi prawnemu. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 "c" p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.