II SA/Go 600/05

WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2006-01-26

Skład orzekający: Grażyna Staniszewska, Joanna Brzezińska, Michał Ruszyński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy prawidłowo rozpoznał odwołanie wniesione po terminie, czy też jego rozpoznanie stanowi rażące naruszenie prawa?
Ratio decidendi
Rozpoznanie odwołania wniesionego z uchybieniem terminu stanowi rażące naruszenie prawa, co skutkuje koniecznością stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji organu odwoławczego. Organ odwoławczy jest zobowiązany do stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania, a nie do merytorycznego rozpoznania sprawy.
Stan faktyczny
Skarżąca złożyła wniosek o przyznanie dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu urodzenia dziecka, które nastąpiło przed wejściem w życie ustawy o świadczeniach rodzinnych. Organ I instancji odmówił przyznania dodatku, wskazując na datę urodzenia dziecka. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu I instancji, uznając, że świadczenia można przyznawać tylko do zdarzeń powstałych po wejściu w życie ustawy. Skarżąca wniosła odwołanie po terminie, a organ odwoławczy rozpoznał je merytorycznie, zamiast stwierdzić uchybienie terminu.
Rozstrzygnięcie
Stwierdzono nieważność zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz orzeczono, że decyzja ta nie podlega wykonaniu w całości.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Staniszewska, Sędziowie Asesor WSA Joanna Brzezińska, Asesor WSA Michał Ruszyński (spr.), Protokolant Aleksandra Stankowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 stycznia 2006 r. sprawy ze skargi M.D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie dodatku do zasiłku rodzinnego I. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości. - 2 - Sygn. akt II SA/Go 600/05 U Z A S A D N I E N I E Decyzją administracyjną z dnia [...] lutego 2005r. Nr [...] Prezydent Miasta odmówił zmiany decyzji Nr [...] z dnia [...] czerwca 2004r. w zakresie przyznania dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu urodzenia dziecka na K.P.. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, że ze zgromadzonych w sprawie dokumentów wynika, że decyzją Nr [...] z dnia [...] czerwca 2004r. został przyznany M.D. zasiłek rodzinny na S., D. i K.P. w okresie od [...] maja 2004r. do [...] sierpnia 2005r. W dniu [...] stycznia 2005r. M.D. złożyła wniosek o ustalenie uprawnień do dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu urodzenia dziecka. Dziecko urodziło się [...] kwietnia 2004r. Organ I instancji wyjaśnił, że zgodnie z art. 72 ustawy o świadczeniach rodzinnych ustawa ta weszła w życie z dniem 1 maja 2004r. a zatem ma ona zastosowanie do zdarzeń zaistniałych od tego dnia. Nie można więc przyznać dodatku z tytułu urodzenia dziecka. M.D. nie zgodziła się z powołaną decyzją Prezydenta Miasta. Podniosła, że syn jej – K.P. urodzony [...].04.2004r. jest poszkodowany zmianami zaistniałymi po wejściu Polski do Unii Europejskiej. Nie otrzymał żadnego zasiłku z tytułu urodzenia. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] marca 2005r. Nr [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Organ odwoławczy w uzasadnieniu decyzji wskazał, że pierwszoinstancyjne rozstrzygnięcie nie narusza obowiązujących przepisów prawa. Ustawa z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych weszła w życie od dnia 1 maja 2004r. zatem w obowiązującym stanie prawnym przyznawanie świadczeń rodzinnych, w tym dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu urodzenia dziecka ma zastosowanie – zgodnie z art. 72 ustawy – do zdarzeń powstałych po dniu wejścia w życie przedmiotowej ustawy. Nie ma więc możliwości przyznania świadczeń wynikających z art. 9 ustawy do zdarzeń zaistniałych przed dniem 1 maja 2004r. Organ II instancji wskazał ponadto, że odwołująca się przy dołożeniu należytej staranności mogła ubiegać się o wypłacenie macierzyńskiego zasiłku okresowego i jednorazowego na podstawie ustawy z dnia 29 listopada 1990r. o pomocy społecznej, która to ustawa - 3 - przewidywała w katalogu świadczeń formę pomocy z tytułu urodzenia dziecka. Decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego M.D. zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. W skardze skarżąca stwierdziła, iż to nie ona zawiniła, że nie otrzymała od Ośrodka Pomocy Społecznej zasiłku z tytułu urodzenia dziecka. Winę ponosi pracownik socjalny, który nie powiadomił jej, że z dniem 1 maja 2004r. zmienia się prawo do otrzymania zasiłku z tytułu urodzenia dziecka. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując argumentację zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. z 2002r. Nr 153, poz. 1270 ze zm. ), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przepis art. 134 kodeksu postępowania administracyjnego stanowi, że organ odwoławczy w drodze postanowienia stwierdza uchybienie przez stronę terminu do wniesienia odwołania od decyzji organu I instancji. Warunkiem bowiem skuteczności wniesienia przez stronę odwołania jest zachowanie 14 dniowego terminu do wniesienia odwołania od dnia doręczenia decyzji stronie, określonego w art. 129 § 2 kpa. Organ II instancji jest zatem zobowiązany w postępowaniu wstępnym zbadać, czy odwołanie od decyzji organu I instancji zostało wniesione w przewidzianym przepisami terminie, a w przypadku uchybienia terminu – do stwierdzenia wniesienia odwołania z uchybieniem terminu. W rozpatrywanej sprawie jest bezsporne, że decyzja organu I instancji została skarżącej doręczona w dniu 15 lutego 2005r., co znajduje potwierdzenie w załączonym do akt sprawy zwrotnym potwierdzeniu jej odbioru. Decyzja zawierała pouczenie o terminie i trybie wniesienia odwołania. Termin 14 dniowy do wniesienia odwołania upłynął w dniu 1 marca 2005r. Odwołanie skarżąca nadała w urzędzie pocztowym w dniu 9 marca 2005r., co wynika z zamieszczonej na kopercie daty stempla pocztowego. Z powyższego wynika, że w sprawie zostały spełnione przesłanki określone w art. 134 kpa do stwierdzenia przez organ odwoławczy uchybienia przez stroną terminu do wniesienia odwołania, czego następstwem jest ostateczność decyzji organu I instancji. Rozpoznanie odwołania wniesionego z uchybieniem terminu, co miało miejsce w niniejszej sprawie stanowi rażące naruszenia prawa ( art. 156 § 1 pkt 2 kpa ). - 4 - W tej sytuacji Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. z 2002r. Nr 153, poz. 1270 ze zm. ). O tym, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 152 cytowanej wyżej ustawy. J. Brzezińska G. Staniszewska M. Ruszyński

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło