II SA/Go 600/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marek Szumilas po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 4 października 2011 r. sprawy ze skargi B.M. i R.M. na uchwałę Rady Gminy z dnia [...] r. nr XXVIII/185/09 w przedmiocie odmowy uchylenia uchwały dotyczącej miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru centralnego [...] postanawia odrzucić skargę. W dniu 16 sierpnia 2011 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. wpłynęła – przekazana przez Radę Gminy - skarga B.M. i R.M., reprezentowanych przez radcę prawnego M.G., na uchwałę z dnia [...] września 2009 r. nr XXVIII/185/09 Rady Gminy w przedmiocie odmowy uchylenia uchwały dotyczącej miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru centralnego [...]. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi jako niezasadnej. W konsekwencji wezwania Sądu z dnia 30 sierpnia 2011 r. do podania, czy skarżący wystosowali do organu wezwanie do usunięcia naruszenia prawa oraz ewentualnego przesłania kopii tego wezwania i odpowiedzi organu, pełnomocnik skarżących – r. pr. M.G. wyjaśnił, iż po otrzymaniu zaskarżonej uchwały, a przed złożeniem do sądu skargi nie było składane wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sąd z urzędu zobligowany jest do badania wymogów formalnych skargi oraz jej dopuszczalności, zarówno z przyczyn podmiotowych, jak i przedmiotowych. Ocenie tej podlega między innymi to, czy skarga nie zawiera braków, przy czym w myśl art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", Sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Zakres kognicji sądu określa przepis art. 3 § 2 p.p.s.a. oraz w związku z art. 3 § 3 p.p.s.a. przepisy szczególne. Warunkiem formalnym wniesienia skargi, stosownie do treści art. 52 § 1 p.p.s.a. jest wyczerpanie środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed właściwym organem. Zgodnie z art. 101 ust 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 roku o samorządzie gminnym ( Dz. U. nr 142, poz. 1591 ze zm.) – powoływanej jako: "u.s.g.", warunkiem wniesienia skargi do sądu administracyjnego na uchwałę lub zarządzenie podjęte przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, jest wniesienie do organu, który wydał zaskarżoną uchwałę lub zarządzenie, wezwania do usunięcia naruszenia prawa. Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest uchwała Rady Gminy z dnia [...] września 2009 r. nr XXVIII/185/09. Zgodnie z paragrafem 1 tej uchwały: "Rada Gminy po rozpatrzeniu wniosku radcy prawnego M.G., działającego w imieniu i na rzecz B. i R.M. do usunięcia naruszenia, które bezpośrednio wpływa na interes prawny Państwa M., odmawia uchylenia uchwały Rady Gminy nr XIII/92/99 z dnia [...].12.1999 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru centralnego [...], opublikowanej w Dzienniku Urzędowym Województwa z 2000 r., nr 2, poz. 19 w zakresie naruszenia interesu prawnego Państwa M. o wyznaczeniu na działce nr [...] drogi". W myśl § 2 Przewodniczący Rady został zobowiązany do poinformowania wnioskodawcy o sposobie załatwienia wniosku. Zgodnie z § 3 uchwała weszła w życie z dniem podjęcia. Analiza akt administracyjnych sprawy prowadzi do wniosku, iż zaskarżona uchwała z dnia [...] września 2009 r. Rady Gminy, wydana została w konsekwencji złożenia przez Skarżących (za pośrednictwem pełnomocnika) wezwania do usunięcia naruszenia prawa poprzez postanowienia uchwały w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru centralnego [...]. W orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się, iż organy jednostek samorządu terytorialnego podejmują uchwały we wszystkich sprawach należących do ich właściwości. Oczywistym jest bowiem, że rada gminy jako organ kolegialny wyraża swoje stanowisko w formie uchwały. Jednakże w ocenie tut. Sądu uchwała stanowiąca odpowiedź na wezwanie strony do usunięcia naruszenia prawa wniesionego w trybie art. 101 ust. 1 u.s.g. jest czynnością informującą o sposobie załatwienia tego wezwania. Przyjęcie, że czynność taka, tylko z uwagi na okoliczność, że została wyrażona w formie uchwały, podlega zaskarżeniu do sądu administracyjnego, powodowałaby nierówność wobec prawa, bowiem podmiotom, których wezwanie do usunięcia naruszenia prawa załatwione zostało w innej formie, nie przysługuje prawo wniesienia skargi na tą czynność. Co jednak ważniejsze dla oceny Sadu, jest to czynność podejmowana w konsekwencji wniesienia przez stronę środka, o którym mowa w art. 101 ust. 1 u.s.g., stanowiącego o wyczerpaniu środków zaskarżenia w rozumieniu art. 52 § 1 p.p.s.a., a warunkującego skutecznie wniesienie skargi na uchwalę lub zarządzenie organu do wojewódzkiego sądu administracyjnego. Jako taka, czynność ta nie podlega zaskarżeniu, bowiem nie mieści się w katalogu aktów i czynności podlegających kognicji sądów administracyjnych, wymienionych w art. 3 § 2 p.p.s.a. Wezwanie do usunięcia naruszenia prawa jest czynnością, która z jednej strony może umożliwić organowi podjęcie działań w ramach szeroko rozumianej "autokontroli" i uwzględnienie żądania strony we własnym zakresie, z drugiej zaś strony stanowi warunek sine quo non wniesienia skargi do sądu. Odpowiedź negatywna organu jest czynnością "przedsądową", w której organ wyraża swoje stanowisko w sprawie wniesionego wezwania, a która nie podlega sądowej kontroli. Jedynie na marginesie, Sąd wyjaśnia, iż nawet w przypadku przyjęcia, iż skarga, na taką uchwalę jest dopuszczalna, w niniejszej sprawie skarga B.M. i R.M. podlegałaby odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. Jak wynika bowiem z akt sprawy, a także z wyjaśnień pełnomocnika strony skarżącej, zawartych w piśmie z dnia. [...] września 2011 r. (k - 21), wniesienie skargi na uchwałę z dnia [...] września 2009r. nr XXVIII/185/09 Rady Gminy, nie zostało poprzedzone skierowaniem do właściwego organu wezwania do usunięcia naruszenia prawa, stosownie do powołanego wyżej art. 101 ust. 1 u.s.g. W tej sprawie skarga byłaby zatem niedopuszczalna, ponieważ nie został wyczerpany tryb postępowania określony w art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym. Mając powyższe na uwadze, działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 – Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji postanowienia.