II SA/Go 618/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ireneusz Fornalik (spr.), , , po rozpoznaniu w dniu 31 października 2007 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi [...] na decyzję Rada Miasta z dnia [..] r. Nr [...] w przedmiocie : pobieranie opłat za parkowanie p o s t a n a w i a # Odrzucono skargę W.M. wniósł skargę na uchwałę Nr [...] Rady Miasta G. z dnia [...] roku w sprawie pobierania opłat za parkowanie pojazdów samochodowych na drogach publicznych w G. Zawarł w niej zarzut dyskryminacji osób niepełnosprawnych poprzez naliczanie tzw. opłat dodatkowych w kwocie 50 zł w przypadku parkowania pojazdu przez osobę niepełnosprawną bez stosownej opłaty poza wyznaczonymi miejscami. Zaskarżona uchwała w części dotyczącej osób niepełnosprawnych przewiduje zerową stawkę opłaty za parkowanie na kopercie przeznaczonej wyłącznie dla osób niepełnosprawnych. W przypadku parkowania poza wyznaczonym miejscem niepełnosprawni traktowani są na zasadach ogólnych, tzn. spoczywa na nich obowiązek uiszczenia stosownej opłaty. Zdaniem skarżącego uchwała Rady Miasta G. jest sprzeczna z uchwałą Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 1 sierpnia 1997 r. – Karta Osób Niepełnosprawnych. Skarżący podał, że jest ojcem niepełnosprawnego dziecka i wniósł o zmianę treści zaskarżonej uchwały. W odpowiedzi na skargę Rada Miasta G. wniosła o jej odrzucenie podnosząc, iż skarżący nie wyczerpał trybu określonego w art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 z późn. zm.). Przed złożeniem skargi nie wystosował bowiem do Rady Miasta G. wezwania do usunięcia naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia, lecz wniósł skargę bezpośrednio do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 17 września 2007 r. W.M. został wezwany do wykazania w terminie 7 dni, iż przed wniesieniem skargi na uchwałę Rady Miasta G. wezwał organ do usunięcia naruszenia prawa w trybie art. 53 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) zwanej dalej p.p.s.a., pod rygorem przyjęcia, iż wezwanie do usunięcia naruszenia prawa nie nastąpiło. Wykonując wezwanie skarżący nadesłał pismo skierowane do Prezydenta Miasta G., złożone w Urzędzie Miasta w tym samym dniu co skarga na uchwałę Rady Gminy, tj. w dniu 7 sierpnia 2007 roku. Podniósł w nim m.in., że Rada Miasta G. oraz Prezydent Miasta, wielokrotnie monitowani w przedmiotowej sprawie przez środowisko osób niepełnosprawnych, pozostają bierni, nadal stosują uchwałę, która zdaniem skarżącego jest niezgodna z prawem. Skarżący Sygn. akt II SA/Go 618/07 zawarł również w piśmie informację o skierowaniu sprawy do Sądu. W opinii skarżącego pismo to stanowiło wezwanie Rady Miasta G., złożone za pośrednictwem Prezydenta Miasta, do usunięcia naruszenia prawa. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skargę należało odrzucić. Na wstępie wskazać należy, iż postępowanie sądowoadministracyjne zainicjowane może być i toczyć się wyłącznie na podstawie skutecznie wniesionej skargi. W myśl art. 52 § 1 p.p.s.a. skargę do sądu administracyjnego można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator lub Rzecznik Praw Obywatelskich. Zgodnie z przepisem art. 52 § 4 p.p.s.a. w przypadku aktów innych niż decyzje, postanowienia oraz innego rodzaju akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi i nie stanowi inaczej, należy również przed wniesieniem skargi do sądu wezwać na piśmie właściwy organ do usunięcia naruszenia prawa. Stosownie do treści art. 102 a ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 z późn. zm.) – dalej w skrócie u.s.g., w sprawach, o których mowa w rozdziale 10 ustawy (nadzór nad działalnością gminną) nie stosuje się przepisów art. 52 § 3 i 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270). Ustawa o samorządzie gminnym przewiduje w art. 101 ust. 1, iż każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może - po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia - zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego. U.s.g. nie wyłącza zastosowania art. 53 § 2 p.p.s.a., w myśl którego w przypadkach, o których mowa w art. 52 § 3 i § 4 skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia wezwania. Sygn. akt II SA/Go 618/07 W uchwale siedmiu sędziów z dnia 2 kwietnia 2007 roku, sygn. akt II OPS 2/07 (ONSAiWSA 2007 nr 3, poz. 60) Naczelny Sąd Administracyjny sformułował zasadę, iż skarga na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym jest wniesiona po bezskutecznym wezwaniu organu do usunięcia naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia także wówczas, gdy skargę wniesiono w terminie 60 dni od dnia wezwania przed upływem terminu załatwienia wezwania (art. 35 § 3 K.p.a. w związku z art. 101 ust. 3 ustawy o samorządzie gminnym), jeżeli organ nie uwzględnił wezwania. W myśl art. 101 ust. 3 u.s.g. w sprawie wezwania do usunięcia naruszenia stosuje się przepisy o terminach załatwiania spraw w postępowaniu administracyjnym. Przepis art. 35 Kodeksu postępowania administracyjnego ustanawia trzydziestodniowy termin załatwienia sprawy administracyjnej. W normalnym toku czynności podejmowanych przez skarżącego w celu wniesienia skargi do sądu na uchwałę lub zarządzenie organu gminy, po wniesieniu wezwania do usunięcia naruszenia, skarżący otrzymuje odpowiedź na wezwanie – co w myśl art. 35 k.p.a. powinno nastąpić w terminie trzydziestu dni a następnie, jeżeli w ocenie skarżącego wezwanie nie było skuteczne, wnosi skargę w terminie kolejnych trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie. Jeżeli natomiast organ nie udzieli odpowiedzi na wezwanie, skarżący powinien wnieść skargę w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia. Oznacza to, że w przypadku doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie zaczyna biec trzydziestodniowy termin na wniesienie skargi, obliczany od dnia doręczenia odpowiedzi organu, jeżeli skarżący nie wniósł już skargi. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego jedynym warunkiem wniesienia skargi na uchwałę lub zarządzenie organu gminy jest uprzednie bezskuteczne wezwanie do usunięcia naruszenia, co można rozumieć w ten sposób, że przed wniesieniem skargi do sądu administracyjnego skarżący ma obowiązek wezwać organ do usunięcia naruszenia i to wezwanie ma być bezskuteczne. O bezskuteczności tego wezwania można mówić zarówno wówczas, gdy organ nie uwzględnił wezwania i to stanowisko przedstawił w odpowiedzi na wezwanie, jak i wtedy, gdy właściwy organ gminy nie zajął stanowiska w sprawie wezwania i nie udzielił odpowiedzi skarżącemu. Wezwanie należy uznać za bezskuteczne również wówczas, gdy skarżący po wezwaniu organu gminy do usunięcia naruszenia nie wyczekuje na odpowiedź organu na Sygn. akt II SA/Go 618/07 wezwanie i wnosi skargę. Wezwanie takie było bezskuteczne, jeżeli okaże się, że właściwy organ gminy nie uwzględnił tego wezwania. Nawet jeżeli w dniu wnoszenia skargi nie była rozstrzygnięta kwestia, czy wezwanie zostanie, czy nie zostanie uwzględnione, to jeżeli w ostatecznym rezultacie wezwanie to nie zostało uwzględnione, skarga jest wniesiona z dopełnieniem warunku w postaci bezskuteczności wezwania. Bezskuteczność wezwania do usunięcia naruszenia jako warunek wniesienia skargi jest spełniona zarówno wówczas, gdy przed wniesieniem skargi organ udzielił skarżącemu odpowiedzi negatywnej, jak i wówczas, gdy taka negatywna odpowiedź została doręczona skarżącemu później, po wniesieniu skargi, albo gdy organ w ogóle nie udzielił odpowiedzi na wezwanie. Powyższe rozważania prowadzą do wniosku, że skarga na akt prawa miejscowego organu gminy może być skutecznie wniesiona w każdym z sześćdziesięciu dni następujących po dniu skierowania pod adresem organu wezwania do usunięcia naruszenia prawa. W niniejszej sprawie pismo W.M. z dnia 8 sierpnia 2007 r. nie zawiera jasno sformułowanego wezwania właściwego organu, tj. Rady Miasta G. do usunięcia zaistniałego zdaniem skarżącego naruszenia prawa. Wyraża ono jedynie niezadowolenie skarżącego z treści przepisów uchwały z dnia [...] r., opinię iż jest ona niezgodna z prawem oraz informację o wniesieniu do Sądu skargi na tę uchwałę. W rezultacie pisma tego nie można uznać za wezwanie wniesione w trybie art. 101 ust. 1 u.s.g. Jednak nawet gdyby pismo to zinterpretować korzystnie dla skarżącego i przyjąć, że stanowi ono wezwanie Rady Miasta G. do usunięcia naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia, nie można uznać, iż spełniony został warunek uprzedniego wezwania do usunięcia naruszenia. Zgodnie z art. 101 ust. 1 u.s.g. skargę do sądu wnosi się dopiero po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia, a nie równocześnie z wezwaniem, co miało miejsce w niniejszej sprawie i co wynika z treści pisma skarżącego z dnia 7 sierpnia 2007 roku – początkowo w opinii skarżącego było to pismo przewodnie, do którego załączył on skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Podobnie art. 52 § 1 p.p.s.a. przewiduje, że skargę można wnieść dopiero po wyczerpaniu przysługujących stronie środków zaskarżenia. Oznacza to, że warunek ten nie jest spełniony, gdy skarga zostaje wniesiona równocześnie ze środkiem zaskarżenia, który powinien poprzedzać skargę. Wezwanie organu administracyjnego Sygn. akt II SA/Go 618/07 do usunięcia naruszenia prawa, interesu prawnego bądź uprawnienia winno zawsze poprzedzać wniesienie skargi do Sądu. Są to bowiem dwa odrębne środki ochrony praw przysługujące obywatelowi i nie powinny być realizowane jednocześnie. Zauważyć jednak należy, iż w niniejszej sprawie odrzucenie skargi nastąpiło wyłącznie z powodu niespełnienia przez skarżącego określonych przepisami prawa wymogów formalnych wniesienia skargi. Tego rodzaju rozstrzygnięcie oznacza, że sprawa nie została rozpoznana pod względem merytorycznym. Jeżeli w opinii skarżącego uchwała Rady Miasta G. narusza jego interes prawny lub uprawnienie, nie ma przeszkód, aby po uprzednim spełnieniu warunku przewidzianego w art. 101 ust. 1 u.s.g., tj. bezskutecznym wezwaniu organu, który wydał akt prawa miejscowego do usunięcia naruszenia, zaskarżyć uchwałę do Sądu w przewidzianym prawem terminie. W myśl art. 101 ust. 2 u.s.g. wniesienie skargi na uchwałę lub zarządzenie organu gminy nie jest możliwe jedynie wówczas, jeżeli w sprawie orzekał już sąd administracyjny i skargę oddalił, tzn. rozpoznał sprawę co do istoty i przesądził w wyroku, że zaskarżony akt nie narusza prawa, co w niniejszej sprawie nie nastąpiło. Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. Sąd odrzuca skargę, jeżeli wniesienie skargi jest niedopuszczalne z przyczyn innych niż wymienione w pkt od 1 do 5 tego przepisu. Tego rodzaju przesłanką niedopuszczalności skargi jest niewypełnienie wymogu wynikającego z art. 101 ust. 1 u.s.g. czyli brak uprzedniego wezwania organu gminy do usunięcia naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia spowodowanego wydaniem uchwały lub zarządzenia przez organ gminy. W świetle powyższych okoliczności, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., należało orzec jak w sentencji.