II SA/Go 619/16

WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2016-10-27

Skład orzekający: Krzysztof Dziedzic, Jacek Jaśkiewicz, Adam Jutrzenka-Trzebiatowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy przewóz uszkodzonych pojazdów z parkingu do odbiorcy, zlecony przez firmę ubezpieczeniową, może być uznany za niezarobkowy przewóz drogowy na potrzeby własne przedsiębiorcy zajmującego się konserwacją i naprawą pojazdów, czy też stanowi zarobkowy transport drogowy wymagający zezwolenia lub licencji?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że przewóz uszkodzonych pojazdów z parkingu do odbiorcy, nawet jeśli zlecony przez firmę ubezpieczeniową i wykonywany przez przedsiębiorcę zajmującego się naprawą pojazdów, nie spełniał przesłanek niezarobkowego przewozu drogowego na potrzeby własne. Brak spełnienia tych przesłanek skutkował uznaniem przewozu za zarobkowy transport drogowy, wymagający posiadania odpowiedniego zezwolenia lub licencji, a jego brak stanowił podstawę do nałożenia kary pieniężnej.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nałożenia kary pieniężnej na przedsiębiorcę P.B. za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia lub licencji. Kontrola wykazała, że pojazd pomocy drogowej przewoził dwa uszkodzone pojazdy z parkingu do odbiorcy. Przedsiębiorca twierdził, że był to przewóz na potrzeby własne, zlecony przez firmę ubezpieczeniową, mający na celu usunięcie skutków awarii. Organy administracji uznały jednak, że przewóz ten nie spełniał warunków przewozu na potrzeby własne i stanowił zarobkowy transport drogowy.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Dziedzic Sędziowie Sędzia WSA Jacek Jaśkiewicz (spr.) Sędzia WSA Adam Jutrzenka-Trzebiatowski Protokolant st. sekr. sąd. Monika Walentynowicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 października 2016 r. sprawy ze skargi P.B. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej oddala skargę. 1. Decyzją nr [...] z dnia [...] marca 2016 r. Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego na podstawie art. 92 a ust. 1 ust. 6 i 7 w zw. z załącznikiem nr 3 lp. 1.1. do ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r. poz. 1414 ze zm.) nałożył na P.B. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą P.B. "B" karę pieniężną w kwocie 8000,00 (osiem tysięcy) złotych, z tytułu wykonywania transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia na wykonanie zawodu przewoźnika drogowego lub bez wymaganej licencji. Opierając się na ustaleniach zawartych w protokole kontroli z dnia [...] września 2015 r. nr [...], ustalił, że w dniu sporządzenia tego protokołu w miejscowości [...] (droga krajowa nr 3, 402 km) zatrzymano do kontroli samochód ciężarowy marki [...] o numerze rejestracyjnym [...] oznakowany jako pojazd pomocy drogowej – [...], kierowany przez T.D., przewożący dwa pojazdy. Ustalono, że przewóz wykonywano na rzecz przedsiębiorstwa P.B. "B". Kierowca przedstawił wypis nr [...] z zaświadczenia nr [...] na przewozy drogowe na potrzeby własne wydane na w/w przedsiębiorcę. Kierowca wskazał, że przewożone pojazdy zostały pobrane z parkingu strzeżonego przy ul. [...] i miał je dostarczyć do [...], zgodnie z poleceniem P.B.. Kierowca nie posiadał żadnego listu przewozowego. Organ pismem z dnia [...] września 2015 r. wezwał P.B. do złożenia wyjaśnień, zaś wezwanie to na podstawie art. 44 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego uznano za skutecznie doręczone, pomimo jego nie odebrania przez adresata. W odpowiedzi na informację o zakończeniu postępowania w sprawie, P.B. pismem z dnia [...] listopada 2015 r. złożył wyjaśnienia, w tym żądając umorzenia postępowania, z uwagi na brak naruszenia przepisów prawa. Wskazał, że w dniu kontroli przewóz wykonywany był na potrzeby własne przedsiębiorcy na zlecenie firmy ubezpieczeniowej, i przewożono pojazd uszkodzony po kolizji drogowej oraz pojazd po awarii, przy czym zaznaczył, że kontrolujący wskazał w protokole na fakt przewożenia uszkodzonych pojazdów lawetą w ramach pomocy drogowej. Zdaniem przedsiębiorcy błędnie uznano, że wykonywano wówczas transport drogowy, na który wymagana jest licencja lub zezwolenie, podczas gdy był to w istocie przewóz drogowy wykonywany w ramach usuwania skutków awarii lub wypadków, realizowany pojazdami pomocy drogowej, do których stosuje się przepisy regulujące niezarobkowy przewóz drogowy, o którym mowa w art. 4 pkt 4 ustawy o transporcie drogowym. Realizowany w dniu kontroli przejazd wykonywano na zlecenie firmy ubezpieczeniowej [...] (fakt ten miały potwierdzać załączone do wyjaśnień kopie wiadomości tekstowych, w których wskazano nr zleceń otrzymanych od [...]). Pojazdy z różnych zdarzeń przetransportowano na parking w [...], skąd zostały pobrane w celu dalszego przetransportowania ich do [...]. Zatem wykonywany przewóz miał charakter przewozu na potrzeby własne, wykonywany był pomocniczo w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej i jako taki nie wymagał zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika. Wyjaśnienia te strona potrzymała także w dalszym etapie postępowania (pismo z dnia [...] lutego 2016 r.). W dniu 23 lutego 2016 r. za pośrednictwem poczty elektronicznej przedsiębiorca przesłał zlecenia oraz faktury wystawione przez przedsiębiorcę dla [...] za wykonaną usługę. Inspektor stwierdził, że nie znajduje podstaw do umorzenia postępowania w sprawie. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy obejmujący protokół kontroli wraz z załącznikami, protokół przesłuchania T.D., okazane do protokołu dokumenty i dokumentację fotograficzną, w ocenie organu, jednoznacznie wskazuje na odpowiedzialność przedsiębiorcy za powstanie opisanego naruszenia. Wyjaśnienia strony z kolei, nie uzasadniają umorzenia postępowania i zasługują na odrzucenie w całości. Organ przyjął ustalenia faktyczne, iż strona dokonała usunięcia – zwiezienia uszkodzonych pojazdów marki [...] o nr rej. [...] odrębnymi pojazdami z odrębnych zdarzeń na parking do [...], skład następnie dokonał załadowania tych pojazdów na jeden pojazd w ten sposób, że pojazd o rej. [...] znajdował się na pojeździe transportującym marki [...] o rej. [...] zaś drugi pojazd o rejestracji [...] – jego pierwsza oś spoczywała na wózku, druga oś natomiast miała kontakt z jezdnią. W ocenie organu zatem w chwili zatrzymania do kontroli drogowej w dniu [...] września 2015 r. oba auta nie pochodziły już bezpośrednio z miejsca zdarzenia – awarii. Fakt ten potwierdziły zeznania świadka. Transportu tego nie można już zakwalifikować jako przewóz na potrzeby własne wykonywany pomocniczo w stosunku do podstawowej działalności gospodarczej strony. Nie każdy bowiem przewóz pojazdów niesprawnych jest przewozem w ramach pomocy drogowej. Strona dokonała przewozu niesprawnych pojazdów z miejsca ich postoju do odbiorców, co nie może być uznane za czynność usunięcia skutków awarii polegającą na usunięciu pojazdów z drogi i bezpośrednim przewiezieniu do odbiorcy. Przewóz ten nie był bezpośrednio związany z usuwaniem skutków zdarzeń i awarii. Przedstawione przez stronę faktury za holowanie nie odzwierciedlają stanu faktycznego opisanego w protokole kontroli. Organ stwierdził, iż w sprawie nie zachodzą podstawy do zastosowania art. 3 ust. 2 pkt 4 oraz art. 4 pkt 4 lit. a) – c) ustawy o transporcie drogowym. Przedmiotowy transport kwalifikować należy jako zarobkowy transport drogowy. Tymczasem strona nie przedłożyła zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub licencji na wykonywanie transportu drogowego rzeczy aktualnego na dzień kontroli. Działanie strony uchybia w konsekwencji przepisom art. 5, art. 5a, art. 5c, art. 7, art. 7a oraz art. 11 ustawy o transporcie drogowym, co z kolei stanowi podstawę wymierzenia jej kary w oparciu o przepis art. 92a ust. 1, 2i 6 tej ustawy. Przy czym karę wymierza się, co do jej wysokości, w oparciu o wykaz naruszeń opisany w załączniku nr 3 do ustawy o transporcie drogowym. Wykonywanie transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia lub licencji podlega karze, która stosownie do zapisu lp. 1.1. załącznika nr 3 do ustawy podlega karze, której wysokość wynosi 8000,00 (osiem tysięcy) złotych. 2. Wnosząc odwołanie od w/w decyzji P.B. zarzucił organowi, iż naruszył zasady określone w: - art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (obecnie tekst jedn. Dz.U. z 2016 r. poz. 23 ze zm., dalej k.p.a.) poprzez niepodjęcie czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mających na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli; - art. 77 k.p.a. poprzez naruszenie obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego; - art. 107 k.p.a. poprzez niepoparte dowodami uzasadnienie faktyczne decyzji. Przedstawiając stan faktyczny sprawy wskazał, iż w dniu kontroli samochodem ciężarowym marki [...] o nr rej. [...] wykonywano przewóz pojazdów na potrzeby własne przedsiębiorcy na zlecenie firmy ubezpieczeniowej [...]. Przewożono pojazd po awarii oraz pojazd po kolizji drogowej, co potwierdzają kopie wiadomości tekstowych (sms). Uszkodzony pojazd [...] ([...]), został załadowany na samochód [...] (dokumentacja fotograficzna w załączniku) i jechał w stronę rozładunku ([...]). W tym samym czasie na samochód pomocy drogowej [...] został załadowany samochód [...] (dokumentacja fotograficzna w załączniku) i również jechał w stronę rozładunku ([...]). W [...] holownik pomocy drogowej [...] uległ awarii i dojechał jedynie na parking osiedlowy przy ul. [...]. Ze względu na awarię tego pojazdu podjęto decyzję o załadunku pojazdu [...] na pojazd [...], który miał jechać w stronę [...]. Powyższe działanie miało na uwadze realizację usługi bez opóźnień. Kierowca T.D., który kierował pojazdem podczas kontroli, jako jedyny w firmie posiada uprawnienia na przyczepy C+E. Natomiast organ wydał w sprawie decyzję administracyjną na kwotę 8000,00 (osiem tysięcy) złotych, jako podstawę wskazując wykonywanie transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub bez wymaganej licencji. 3. Główny Inspektor Transportu Drogowego po rozpatrzeniu sprawy, decyzją nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] marca 2016 r. Wskazując na treść art. 4 pkt 22, art. 4 pkt 3, pkt 4 , art. 5 ust. 1 oraz art. 87 ust. 1 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym, wyjaśnił znaczenie pojęć – transport drogowy, niezarobkowy transport drogowy – przewóz na potrzeby własne, a także wskazał na obowiązek uzyskania zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego, na zasadach określonych w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1071/2009 z dnia 21 października 2009 r. ustanawiającym wspólne zasady dotyczące warunków wykonywania zawodu przewoźnika drogowego i uchylającym dyrektywę Rady 96/26/WE, a także posiadanie i okazanie w trakcie kontroli przez kierowcę karty kierowcy, zapisów urządzenia rejestrującego samoczynnie prędkość jazdy, czas jazdy i czas postoju, obowiązkowe przerwy i czas odpoczynku oraz zaświadczenia albo oświadczenia, o których mowa w art. 31 ustawy o czasie pracy kierowców, a wykonując transport drogowy - wypis z zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego albo wypis z licencji. Organ przywołał także przepis art. 92a ust. 1 ww. ustawy, zgodnie z którym podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 10.000 złotych za każde naruszenie. Suma kar pieniężnych nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli drogowej nie może przekroczyć kwoty 10000 złotych (ust. 2). Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków, o których mowa ust. 1, oraz wysokość kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik nr 3 do ustawy (ust. 6), i wskazał, iż zgodnie z lp. 1.1 tego załącznika wykonywanie transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub bez wymaganej licencji sankcjonowane jest karą pieniężną w wysokości 8000,00 (osiem tysięcy) złotych. Główny Inspektor stwierdził, że z dowodów zebranych w niniejszej sprawie bezspornie wynika, że przewóz wykonywany w dniu kontroli nie był przewozem drogowym na potrzeby własne, lecz był to odpłatnie wykonywany transport drogowy. W dniu kontroli, tj. w dniu [...] września 2015 r. pracownik strony Pan T.D. przewoził dwa pojazdy, z których pojazd marki [...] o numerze rejestracyjnym [...] znajdował się na ładowni skontrolowanego pojazdu, a drugi pojazd marki [...] o numerze rejestracyjnym [...] był przewożony z przednią osią umieszczoną na wózku doczepionym do skontrolowanego pojazdu. Przewożone pojazdy jako uszkodzone zostały przewiezione z miejsca zdarzenia na parking strzeżony w [...]. Przewiezienia na parking dokonano odrębnymi pojazdami strony. Na tym parkingu kierujący dokonał załadunku uszkodzonych pojazdów na skontrolowany pojazd i przewoził je do [...]. Okoliczności załadowania pojazdów na parkingu potwierdził kierujący przesłuchany w charakterze świadka. Kierujący zeznał również, że nie otrzymał żadnych dokumentów od uszkodzonych pojazdów ani dokumentu przewozowego, a jedynie kluczyki od samochodów. Tym samym pojazdy przewożone podczas kontroli nie były przewożone bezpośrednio z miejsca wypadku czy awarii, a jedynie były przewożone do ich odbiorcy. Zatem przewóz ten nie miał charakteru niezarobkowego przewozu drogowego na potrzeby własne, bowiem nie był przewozem wykonywanym w ramach pomocniczej działalności do podstawowej działalności skarżącego. Dlatego organ I instancji prawidłowo ustalił, że w dniu kontroli skarżący wykonywał transport drogowy rzeczy, (dowody: protokół kontroli, protokół przesłuchania świadka, dokumentacja fotograficzna, wiadomości sms, kserokopia faktur VAT nr [...] i nr [...] z dnia [...] października 2015 r.). W ocenie organu odwoławczego przewóz wykonywany przez skarżącego w dniu kontroli nie miał charakteru przewozu na potrzeby własne, bowiem wymogiem zaliczenia tych przejazdów do kategorii niezarobkowych przewozów drogowych jest spełnienie szeregu warunków i muszą one być spełnione łącznie. Strona skarżąca nie spełnia wszystkich warunków, gdyż działalność gospodarcza skarżącego polega na konserwacji i naprawie pojazdów samochodowych z wyłączeniem motocykli. Pojazdy przewożone przez pracownika skarżącego nie były ani konserwowane ani naprawiane, lecz były przewożone do odbiorcy. Skarżący nie ma także zarejestrowanej działalności polegającej na wykonywaniu pomocy drogowej, więc tym samym wykonywany przewóz uszkodzonych pojazdów nie stanowi pomocniczej działalności w stosunku do wykonywanej podstawowej działalności gospodarczej. Dlatego przewozu z dnia kontroli nie można uznać za przewóz wykonywany pomocniczo w stosunku do podstawowej działalności skarżącego. Przewóz ten był transportem drogowym wymagającym zezwolenia. Stosownie zatem do treści art. 5 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, strona zobowiązana była posiadać licencję na wykonywanie przewozu drogowego rzeczy. W konsekwencji organ odwoławczy uznał za zasadne utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji o nałożeniu na stronę kary pieniężnej w wysokości 8000,00 (osiem tysięcy) złotych tytułem popełnienia naruszenia z lp. 1.1 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym. Odnosząc się do zarzutów zawartych w odwołaniu Główny Inspektor wyjaśnił, że art. 3 ust. 2 pkt 4 ustawy o transporcie drogowym ma zastosowanie do przewozów drogowych wykonywanych w ramach usuwania skutków awarii lub wypadków pojazdami pomocy drogowej. Działalność gospodarcza wykonywana przez skarżącego nie polega na wykonywaniu pomocy drogowej. Skarżący wykonuje działalność polegającą na konserwacji i naprawie pojazdów samochodowych. Zatem wykonywane przez niego przewozy drogowe muszą mieć związek z wykonywaną przez niego działalnością, aby mogły być uznane za przewozy drogowe na potrzeby własne. Natomiast pojazdy przewożone w dniu kontroli nie były ani konserwowane, ani naprawiane przez skarżącego. Pracownik skarżącego – T.D. przewoził uszkodzone pojazdy do ich odbiorcy, a zatem wykonywał transport drogowy, a nie przewóz drogowy na potrzeby własne. Tę okoliczność potwierdzają także faktury i wiadomości sms od ubezpieczyciela, z których jednoznacznie wynika, że skarżący otrzymał wynagrodzenie za holowanie tych pojazdów. Organ stwierdził również, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie zawiera żadnych przesłanek wskazujących na konieczność zastosowania art. 92c ustawy o transporcie drogowym, zgodnie z którym nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń lub okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć. 4. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. P.B. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji organu II instancji w całości oraz zasądzenie zwrotu kosztów. Zaskarżonej decyzji, analogicznie jak w odwołaniu, zarzucił naruszenie art. 7 k.p.a. poprzez niepodjęcie czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mających na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli; art 8 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania w sposób podważający zaufanie jego uczestników do władzy publicznej; art. 77 k.p.a. poprzez naruszenie obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego; art. 107 k.p.a. poprzez niezrozumiałe i niepoparte dowodami uzasadnienie faktyczne decyzji. W jej uzasadnieniu ponownie przedstawił stan sprawy opisany uprzednio w odwołaniu, podnosząc analogiczną jak w odwołaniu argumentację co do merytorycznej oceny sprawy dokonanej przez organ. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego podtrzymał swoje stanowisko w sprawie, wyrażone w zaskarżonej decyzji, i w konsekwencji wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: 5. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2014 r., poz. 1647) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę legalności działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Zasada, że sądy administracyjne dokonują kontroli działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, została również wyartykułowana w art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej p.p.s.a.). Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W świetle art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd nie ma obowiązku do badania tych zarzutów i wniosków, które nie mają znaczenia dla oceny legalności zaskarżonego aktu (tak NSA w wyroku z dnia 11 października 2005 r., sygn. akt: FSK 2326/04). Orzekanie - w myśl art. 135 p.p.s.a. - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Z istoty kontroli bowiem wynika, że zasadność zaskarżonej decyzji podlega ocenie przy uwzględnieniu stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie podejmowania zaskarżonego rozstrzygnięcia. Niezwiązanie zarzutami i wnioskami skargi oznacza, że sąd administracyjny bada w pełnym zakresie zgodność z prawem zaskarżonego aktu, czynności, czy bezczynności organu administracji publicznej. Wady skutkujące koniecznością uchylenia decyzji, stwierdzenia jej nieważności bądź wydania decyzji z naruszeniem prawa, przewidziane są w art. 145 § 1 p.p.s.a. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Sąd, uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie, uchyla ten akt w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W przypadku nieuwzględnienia skargi sąd ją oddala - art. 151 p.p.s.a. 6. Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji, jak i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, stanowił art. 92a ust. 1 wyżej powołanej ustawy o transporcie drogowym (u.t.d.). Zgodnie z tym przepisem, podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 10.000 złotych za każde naruszenie. Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków, o których mowa w tym przepisie, oraz wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, o czym stanowi przepis art. 92a ust. 6 ustawy. Przywołana regulacja przewiduje odpowiedzialność administracyjną podmiotu wykonującego przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z tytułu naruszenia obowiązków lub warunków przewozu drogowego. Istota odpowiedzialności administracyjnej sprowadza się do tego, że aby pociągnąć do niej określony podmiot (podmiot administrowany) konieczne jest zaistnienie wyłącznie dwóch zasadniczych przesłanek: po pierwsze, podmiot ten musi charakteryzować się cechami wyrażonymi w normie prawnej stanowiącej podstawę odpowiedzialności oraz po drugie, musi on wyczerpać określone w tej normie znamiona działania lub zaniechania lub znamiona tegoż zachowania muszą zostać wyczerpane przez inny podmiot – o ile norma prawna przypisuje zachowanie innego podmiotu lub skutek tego zachowania wspomnianemu podmiotowi administrowanemu (delikt administracyjny). Zaistnienie powyższych przesłanek jest – co do zasady – wystarczające, aby podmiot administrowany poniósł z tytułu popełnionego deliktu administracyjnego ujemne konsekwencje (sankcję administracyjną). Zbędne staje się zatem badanie jakichkolwiek innych dodatkowych okoliczności, jak na przykład wina podmiotu administrowanego, które nie mają wpływu ani na poniesienie przez niego odpowiedzialności, ani na wymiar nakładanej na niego sankcji administracyjnej. W tym miejscu należy wskazać na treść załącznika nr 3 (lp. 1.3) do ustawy o transporcie drogowym, który wykonywanie przewozu na potrzeby własne bez wymaganego zaświadczenia sankcjonuje karą pieniężną w wysokości 8.000 złotych. 7. Zgodnie z art. 4 pkt 6a u.t.d., przewóz drogowy w rozumieniu ustawy to transport drogowy lub niezarobkowy przewóz drogowy, a także inny przewóz drogowy w rozumieniu przepisów Rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Dz. Urz. UE L 102 z 11 kwietnia 2006 r.), zwanego dalej "Rozporządzeniem nr 561/2006". Stosownie do art. 4 pkt 3 u.t.d., transport drogowy to krajowy transport drogowy lub międzynarodowy transport drogowy; określenie to obejmuje również: a) każdy przejazd drogowy wykonywany przez przedsiębiorcę pomocniczo w stosunku do działalności gospodarczej, niespełniający warunków, o których mowa w pkt 4, b) działalność gospodarczą w zakresie pośrednictwa przy przewozie rzeczy. Według zaś art. 4 pkt 4 u.t.d., niezarobkowy przewóz drogowy – przewóz na potrzeby własne – to każdy przejazd pojazdu po drogach publicznych z pasażerami lub bez, załadowanego lub bez ładunku, przeznaczonego do nieodpłatnego krajowego i międzynarodowego przewozu drogowego osób lub rzeczy, wykonywany przez przedsiębiorcę pomocniczo w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej, spełniający łącznie następujące warunki: a) pojazdy samochodowe używane do przewozu są prowadzone przez przedsiębiorcę lub jego pracowników, b) przedsiębiorca legitymuje się tytułem prawnym do dysponowania pojazdami samochodowymi, c) w przypadku przejazdu pojazdu załadowanego – rzeczy przewożone są własnością przedsiębiorcy lub zostały przez niego sprzedane, kupione, wynajęte, wydzierżawione, wyprodukowane, wydobyte, przetworzone lub naprawione albo celem przejazdu jest przewóz osób lub rzeczy z przedsiębiorstwa lub do przedsiębiorstwa na jego własne potrzeby, a także przewóz pracowników i ich rodzin, d) nie jest przewozem w ramach prowadzonej działalności gospodarczej w zakresie usług turystycznych. Jak wynika z powołanych przepisów, ustawodawca wyodrębnił z pojęcia transportu drogowego – niezarobkowy przewóz drogowy (przewóz na potrzeby własne), który uzależnił od łącznego (kumulatywnego) spełnienia wszystkich czterech przesłanek wymienionych w art. 4 pkt 4 lit. a-d, co oznacza, że niespełnienie choćby jednej z nich wyklucza możliwość zakwalifikowania konkretnego przejazdu jako przewozu na potrzeby własne, nawet jeśli jest on wykonywany przez przedsiębiorcę jednorazowo i pomocniczo w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej, na co wskazuje wprost art. 4 pkt 3 lit. a u.t.d. O ile zatem przejazd drogowy wykonywany przez przedsiębiorcę pomocniczo do podstawowej działalności, spełniający przesłanki określone w art. 4 pkt 4 u.t.d. wymaga, stosownie do art. 33 ust. 1 ustawy, uzyskania odpowiedniego zaświadczenia na przewozy drogowe na potrzeby własne, o tyle wykonywanie takiego przewozu, niespełniającego warunków określonych w art. 4 pkt 4 u.t.d. wymaga – zgodnie z art. 5 ust. 1 oraz art. 5b ust. 1 i 2 ustawy – uzyskania zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego, bądź odpowiedniej licencji. Z treści art. 4 pkt 1, 2 oraz 3 u.t.d. wynika, iż właściwie każdy przejazd drogowy wykonywany pojazdem niewyłączonym spod regulacji ustawy o transporcie drogowym na podstawie art. 3 ust. 1 tej ustawy, jest transportem drogowym wymagającym posiadania licencji. Z grupy przewozów wymagających posiadania licencji wyłączone są przewozy na potrzeby własne. Te przewozy zgodnie z art. 33 u.t.d. mogą być wykonywane przez przedsiębiorcę bez licencji, o której mowa w art. 5 ust. 1 u.t.d., na podstawie zaświadczenia o wykonywaniu przewozu na potrzeby własne. Jest to jednak grupa przewozów, która musi ściśle odpowiadać warunkom określonym w ustawie, nie ma bowiem żadnego uzasadnienia, aby przepisy wyjątkowe, które pozwalają na wykonywanie transportu drogowego podmiotom niemającym licencji i niespełniającym wymagań koniecznych do uzyskania licencji transportowej, interpretować rozszerzająco. W konsekwencji podmioty, które wykonują transport drogowy na potrzeby własne nie spełniając warunków ustawowych tego przewozu, dopuszczają się naruszenia polegającego na wykonywaniu transportu drogowego bez licencji (por. wyrok NSA z dnia 31 stycznia 2013 r., sygn. akt II GSK 1895/11). 8. Jak ustalono w toku postępowania administracyjnego wykonywany w dniu kontroli przewóz drogowy nie mógł być uznany za przewóz na potrzeby własne, ponieważ przewóz ten nie spełniał wszystkich przesłanek wymaganych art. 4 pkt 4 ustawy o transporcie drogowym. Opierając się na ustaleniach zawartych w protokole kontroli z dnia [...] września 2015 r. organy ustaliły, że samochód ciężarowy marki [...] o numerze rejestracyjnym [...], należący do skarżącego, przewoził dwa pojazdy. Przewożone pojazdy zostały pobrane z parkingu strzeżonego przy ul. [...] i miały zostać dostarczone do [...], zgodnie z poleceniem P.B.. Zdaniem Sądu organy trafnie przyjęły, że wskazanego transportu nie można też zakwalifikować jako przewóz na potrzeby własne wykonywany pomocniczo w stosunku do podstawowej działalności gospodarczej strony. Nie każdy bowiem przewóz pojazdów niesprawnych jest przewozem w ramach pomocy drogowej. Jak wynikało z ustaleń organów strona dokonała przewozu niesprawnych pojazdów z miejsca ich postoju do odbiorców. Pojazdy nie były bowiem przewożone w związku z prowadzoną przez skarżącego działalnością, polegającą na konserwacji i naprawie pojazdów samochodowych z wyłączeniem motocykli. Zeznania kierowcy w tej mierze są jednoznaczne i jasne. Przedstawione przez stronę skarżącą dowody nie przeczą ustaleniom organów, a nawet częściowo potwierdzają ustalony stan faktyczny, że przewóz nie był bezpośrednio związany z usuwaniem skutków zdarzeń i awarii. Tego bowiem strona skarżąca nawet nie twierdzi wskazując jedynie, że holowanie nastąpiło z miejsca zdarzeń do miejscowości [...]. Z dowodów przedstawionych przez stronę nie wynika jednak, że pojazdy rzeczywiście były holowane bezpośrednio z miejsca zdarzeń, wynika natomiast, że skarżący prowadzi faktycznie inną działalność niż zgłosił ją do ewidencji. Stanowi to, w ocenie Sądu, również argument podważający wiarygodność twierdzeń strony. Jeśli chodzi natomiast o ustalenia kontrolne w orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się rolę protokołu kontroli, który jako dokument urzędowy w rozumieniu art. 76 § 1 k.p.a. stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone. (por. por. wyroki NSA z dnia 3 kwietnia 2014 r. sygn. akt II GSK 156/13, z dnia 15 czerwca 2012, sygn. akt II GSK 687/11, dostępne w bazie cbois). Sąd podziela pogląd wyrażony w wyroku WSA w Łodzi III SA/Łd 356/14 (http://sip.lex.pl/orzeczenie521679009), że protokół kontroli jest w zasadzie podstawowym dokumentem stanowiącym materiał dowodowy w sprawach o nałożenie kary pieniężnej. Protokół kontroli sporządzony w przedmiotowej sprawie odpowiada wzorowi tego dokumentu przewidzianego w załączniku nr 1 do rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 2 września 2009 r. w sprawie kontroli w zakresie przewozu drogowego (Dz. U. Nr 145, poz. 1184). Odnosząc się do zarzutów strony wskazać należy, że zgodnie z art. 73 ust. 1a u.t.d. w przypadku gdy w trakcie kontroli drogowej zostaną stwierdzone naruszenia obowiązków lub warunków przewozu drogowego, przesłuchanie świadka podczas wykonywania tej kontroli może odbywać się bez udziału strony lub osoby przez nią wyznaczonej. Stwierdzenie przez organy kontroli, że przewóz drogowy wykonywany przez przedsiębiorcę pomocniczo w stosunku do prowadzonej działalności, narusza warunek lub warunki przewozu na potrzeby własne określone w art. 4 pkt 4 ustawy o transporcie drogowym, powoduje uznanie takiego przewozu za transport drogowy, z konsekwencją wynikającą z art. 87 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 5 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym. Stosownie zaś do art. 5 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, podjęcie i wykonywanie transportu drogowego, co wskazał organ celny, wymaga zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub posiadania odpowiedniej licencji na wykonywanie transportu drogowego. Natomiast, stwierdzenie braku powyższego dokumentu piętnowane jest karą pieniężną wskazaną w I p. 1.3 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym. Wskazać również należy, że uzasadnienie rozstrzygnięcia spełnia wymogi formułowane przez art. 107 § 3 k.p.a., a także czyni zadość zasadzie wyjaśniania stronom zasadności przesłanek, którymi kieruje się organ przy załatwieniu sprawy. Z tych wszystkich względów, wbrew podniesionym zarzutom, zaskarżona decyzja odpowiada prawu, a skarga – jako nie zasługująca na uwzględnienie – podlega oddaleniu, na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło