II GSK 156/13
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2014-04-03
Skład orzekający: Stanisław Gronowski, Czesława Socha, Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wykonywanie transportu drogowego pojazdem o dopuszczalnej masie całkowitej 10.000 kg na terenie terminala promowego, który nie jest drogą publiczną, wymaga posiadania licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że wykonywanie transportu drogowego, nawet na terenie niebędącym drogą publiczną, takim jak terminal promowy, wymaga posiadania odpowiedniej licencji, jeśli spełnione są przesłanki definicji transportu drogowego zawarte w ustawie o transporcie drogowym. Sąd podkreślił, że przepisy te nie ograniczają obowiązku posiadania licencji wyłącznie do dróg publicznych, a kontrola funkcjonariuszy celnych jest dopuszczalna niezależnie od charakteru drogi.Stan faktyczny
Spółka "A." Sp. z o.o. została ukarana karą pieniężną za wykonywanie krajowego transportu drogowego bez wymaganej licencji. Kontrola miała miejsce na terenie terminala promowego, gdzie pojazd przewoził wózek jezdniowy. Spółka argumentowała, że teren ten nie jest drogą publiczną, a przewóz miał charakter niezarobkowy lub był związany z naprawą. Organy administracji oraz Wojewódzki Sąd Administracyjny uznały, że transport był wykonywany bez wymaganej licencji, a teren terminala nie wyłącza obowiązku jej posiadania. Spółka wniosła skargę kasacyjną, kwestionując zarówno ustalenia faktyczne, jak i wykładnię przepisów prawa materialnego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną. Zasądzono od "A." Spółki z o.o. w S. na rzecz Dyrektora Izby Celnej w S. kwotę 900 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Stanisław Gronowski Sędzia NSA Czesława Socha Sędzia del. WSA Henryka Lewandowska- Kuraszkiewicz (spr.) Protokolant Magdalena Sagan po rozpoznaniu w dniu 3 kwietnia 2014 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej "A." Spółki z o.o. w S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. z dnia 3 października 2012 r. sygn. akt II SA/Sz 659/12 w sprawie ze skargi "A." Spółki z o.o. w S. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w S. z dnia [...] kwietnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej 1) oddala skargę kasacyjną; 2) zasądza od "A." Spółki z o.o. w S. na rzecz Dyrektora Izby Celnej w S. kwotę 900 (dziewięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Objętym skargą kasacyjną wyrokiem z dnia 3 października 2012 r., sygn. akt II SA/Sz 659/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. oddalił skargę A. Spółki z o.o. w S. (dalej: Spółka, skarżąca) na decyzję Dyrektora Izby Celnej w S. (w skrócie: DIC) z dnia [...] kwietnia 2012 r., nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej.
Sąd I instancji za podstawę rozstrzygnięcia przyjął następujące ustalenia:
W dniu 18 marca 2010 r. na terenie Terminala Promów Morskich w Ś. funkcjonariusze Oddziału Celnego w Ś. Urzędu Celnego w S. dokonali kontroli samochodu marki Iveco o nr rej. [...] i dopuszczalnej masie całkowitej 10.000 kg. Kierujący pojazdem W. S. okazał do kontroli: dowód osobisty, dowód rejestracyjny pojazdu, oświadczenie kierowcy i jednocześnie prezesa Spółki z o.o. "A." – W. S. o dzierżawieniu pojazdu marki Iveco od M. N., kartę przekazania - odbioru przewożonego wózka jezdniowego, z której wynika, iż osoba przekazującą był P. J. z firmy [...], a odbierającym – W. S., prezes firmy A. Sp. z o.o.
Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2010 r. Naczelnik Urzędu Celnego w S. wszczął z urzędu postępowanie w celu ustalenia, czy w dniu kontroli doszło do naruszenia przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2007r. Nr 125, poz. 874 z późn. zm., dalej: "u.t.d.").
Pismem z dnia 25 czerwca 2010 r., odpowiadającym na wezwanie organu, Prezydent Miasta S. poinformował, że A. Spółka z o.o. nie figuruje w rejestrach wydanych zaświadczeń na przewozy drogowe na potrzeby własne oraz wydanych licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego rzeczy.
Następnie Naczelnik Urzędu Celnego w S. wezwał stronę do okazania lub nadesłania kserokopii dokumentacji, z której wynika, że w dniu kontroli mogła dysponować pojazdem marki Iveco o nr rejestracyjnym [...] (np. umowę najmu, dzierżawy itp.) oraz o wyjaśnienie, czyją własnością był przewożony towar oraz czy była to usługa transportowa. Strona nie odpowiedziała na to pismo.
Naczelnik Urzędu Celnego w S. postanowieniem z dnia [...] lipca 2011r. powiadomił Spółkę o zakończeniu postępowania i możliwości zapoznania się z aktami sprawy oraz wypowiedzenia się w sprawie materiału dowodowego zebranego w toku postępowania. Po dwukrotnym awizowaniu strona nie odebrała korespondencji. Przesyłkę uznano za doręczoną zgodnie z art. 44 § 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm., dalej: "k.p.a")
Decyzją nr [...] z dnia [...] września 2011 r. Naczelnik Urzędu Celnego w S. nałożył na przedsiębiorstwo A. Sp. z o.o. karę pieniężną w wysokości 8.000 zł za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji.
Odwołanie od powyższej decyzji wniósł Prezes Spółki A. – W. S. Podniósł, że zarzut wykonywania krajowego transportu bez wymaganej licencji nie ma uzasadnienia, ponieważ miejsce kontroli odbywało się na placu wewnętrznym terminala promowego w Ś., który nie jest drogą publiczną, a więc nie mają do niego zastosowania przepisy ustawy o transporcie drogowym.
Postanowieniem z dnia [...] listopada 2011 r. Dyrektor Izby Celnej w S. wyznaczył Spółce siedmiodniowy termin do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego oraz złożenia wyjaśnień. W dniu 12 grudnia 2011 r. upoważniony do reprezentacji strony W. S. zapoznał się z aktami niniejszej sprawy. Nie wniósł do protokołu żadnych uwag.
W odpowiedzi na pismo organu Główny Specjalista Działu Eksploatacji Terminala Promowego Ś. Sp. z o.o. – T. A. nadesłał drogą faksową w dniu 6 marca 2012 r. pismo z dnia 13 lutego 2012 r., w którym poinformował, że po przeanalizowaniu posiadanej dokumentacji, m.in. faktury VAT za zakup oznakowania znakami drogowymi D-52 i D-53 (strefa ruchu) z dnia 23 maja 2011 r. określa przybliżony czas umiejscowienia i montażu znaków na okres pomiędzy 22 a 23 tygodniem 2011 r.
Postanowieniem z dnia [...] marca 2012 r. Dyrektor Izby Celnej w S. ponownie wyznaczył Spółce siedmiodniowy termin do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego oraz złożenia wyjaśnień. Strona nie skorzystała z tego uprawnienia.
Powołaną decyzją z dnia [...] kwietnia 2012 r. Dyrektor Izby Celnej w S. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Organ odwoławczy wskazał, że ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że towar - wózek jezdniowy Nissan ZS przeznaczony był dla firmy [...] ze S., a w polu "Odbierający" widnieje podpis – "W. S." oraz pieczątka –"A." Sp.z o.o. ze S., natomiast w polu "Przekazujący" – [...], kierowca – W. S. w dniu kontroli wykonywał na terenie Polski ww. pojazdem zadanie przewozowe ładunku w postaci wózka jezdniowego na rzecz osób trzecich. Powyższe w ocenie organu wskazuje, że w dniu kontroli, tj. w dniu 18 marca 2010 r. spółka A. Sp. z o.o. wykonywała krajowy transport drogowy zdefiniowany w art. 4 pkt 1 u.t.d. Stosownie do zapisów art. 5 ust. 1 u.t.d. podjęcie i wykonywanie transportu drogowego wymaga uzyskania odpowiedniej licencji na wykonywanie transportu drogowego. Ze zgromadzonego w niniejszej sprawie materiału dowodowego (pismo Prezydenta Miasta S. z dnia 25 czerwca 2010r.) wynika, że firma A. Sp. z o.o. z siedzibą w S., nie posiadała w dniu kontroli licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego rzeczy, jak również zaświadczenia na przewozy drogowe na przewozy własne.
Organ stwierdził, że w przypadku wykonywania transportu drogowego, kierowca pojazdu winien zawsze posiadać wypis z licencji, niezależnie od tego, po jakich drogach będzie się poruszał, czy drogach publicznych, czy też innych - np. drogach wewnętrznych znajdujących się na terenie terminala portowego (kryterium publicznego charakteru drogi ma w ustawie o transporcie drogowym jedynie znaczenie pomocnicze i odnosi się w zasadzie wyłącznie do przewozów na potrzeb własne). Z żadnego bowiem przepisu tej ustawy nie wynika, że wykonywanie transportu drogowego po drogach publicznych wymaga licencji, zaś po drogach, które nie mają takiego charakteru, wykonywanie transportu drogowego jest dopuszczalne bez licencji. W dniu kontroli, funkcjonariusze Służby Celnej mieli prawo i obowiązek kontroli ww. pojazdu na placu wewnętrznym (drodze wewnętrznej) Terminala Portowego w Ś., w celu kontroli posiadania przez przedsiębiorcę wykonującego przewóz drogowy wymaganej ustawą o transporcie drogowym licencji.
A. Spółka z o.o. w S. wniosła do WSA w S. skargę na powyższą decyzję.
W odpowiedzi na skargę oraz w kolejnych pismach procesowych, DIC wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
W piśmie procesowym z dnia 16 sierpnia 2012 r. DIC oświadczył, że został poinformowany, iż przedmiotowy wózek był własnością firmy [...], która przekazała go skarżącej w celu dokonania jego naprawy. Zdaniem organu, powyższe wyjaśnienia nie mogą stanowić dowodu wskazującego, że Spółka dokonywała przewozu wózka na potrzeby własne, bowiem art. 4 pkt 4c u.t.d. wskazuje, że przewożony towar musi być naprawiony, a nie przewożony w celu jego naprawy.
Skarżąca, w pismach procesowych z dnia 21 sierpnia i 5 września 2012 r., podtrzymała wszystkie wnioski, twierdzenia i świadczenia zawarte w skardze.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. oddalając skargę cytowanym wyżej wyrokiem wskazał, że bezspornym jest, że samochodem marki Iveco o nr rejestracyjnym [...] i dopuszczalnej masie całkowitej 10.000 kg kierował W. S., który przewoził ładunek w postaci wózka jezdniowego. Zatrzymany podczas kontroli drogowej samochód był przedmiotem umowy dzierżawy zawartej między W. S. – prezesem firmy A. Sp. z o.o., a M. N. i w tym czasie znajdował się w dyspozycji dzierżawcy. Wskazał również, że osobą przekazującą przedmiotowy wózek widłowy był P. J. z firmy [...], a odbierającym – W, S. Przewóz ładunku odbył się bez wymaganej licencji (lp. 1.1. załącznika do u.t.d.), zaś W. S. oświadczył, że nie ma nic do wyjaśnienia w tej sprawie. Sąd I instancji zauważył, że W. S. nie zakwestionował w odwołaniu, że w dniu kontroli wykonywany był transport drogowy, oraz że nie posiadał licencji.
Sąd I instancji wskazał, że z art. 89 u.t.d. wynika, że do kontroli dokumentów określonych w art. 87 tego aktu oraz warunków w nich określonych uprawnieni są, m.in. funkcjonariusze celni, którzy dokonują jej na warunkach i w sposób określonych w przepisach o kontroli ruchu drogowego. W myśl art. 129 ust. 4a ustawy - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 r., Nr 108, poz. 908 z późn. zm.), kontrolę ruchu drogowego mogą przeprowadzać funkcjonariusze organów celnych, którym przysługują uprawnienia, m.in. do sprawdzania dokumentów wymaganych w związku z kierowaniem pojazdem i jego używaniem. Przepisy te dają organom celnym uprawnienia do kontroli zasad i warunków wykonywania przewozu drogowego, w tym krajowego transportu drogowego. Niewątpliwie, uprawnienia te przysługują organom celnym niezależnie od charakteru drogi (publiczna, czy wewnętrzna), na której została przeprowadzona kontrola. Wskazuje na to art. 1 ust. 1 u.t.d., określający zakres regulacji dokonanej tą ustawą. Zgodnie z tym przepisem ustawa transporcie drogowym określa zasady podejmowania i wykonywania krajowego transportu drogowego, międzynarodowego transportu drogowego, niezarobkowego krajowego przewozu drogowego oraz niezarobkowego międzynarodowego przewozu drogowego.
Sąd I instancji stwierdził, że z żadnego przepisu ustawy o transporcie drogowym nie wynika, że wykonywanie transportu drogowego po drogach publicznych wymaga licencji, zaś po drogach, które nie mają takiego charakteru, wykonywanie transportu drogowego jest dopuszczalne bez licencji.
W ocenie Sądu, nie doszło również do naruszenia art. 92c ust. 1 pk 1 u.t.d., zgodnie z którym, nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć. Nie wystąpiły nieprzewidziane przez przedsiębiorcę okoliczności, które miały wpływ na powstanie stwierdzonego naruszenia. Brak było zatem podstaw do umorzenia postępowania.
W odniesieniu do zarzutów podniesionych w skardze i pismach procesowych, będących uzupełnieniem skargi, przyjął, że brak jest podstaw do ich uwzględnienia. Nie podzielił poglądu Spółki, że żaden z organów nie zebrał i nie rozpatrzył w sposób należyty materiału dowodowego sprawy, a w konsekwencji nie ustalił w sposób należyty faktów istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy.
Sąd podkreślił, że na żadnym etapie postępowania administracyjnego skarżąca nie podnosiła, iż przedmiotowy wózek widłowy należał do Spółki A. Dopiero w skardze Spółka zarzuciła organom nieprzeprowadzenie w tym zakresie postępowania wyjaśniającego. W ocenie WSA, strona mogła zapoznać się ze zgromadzonym materiałem dowodowym i wnieść uwagi, wyjaśnienia, czy też zgłosić własne wnioski dowodowe, jednak z tego uprawnienia w postępowaniu administracyjnym nie skorzystała. Dopiero, w wyniku działań podjętych przez organ już po wniesieniu skargi, uzyskano informację, iż przedmiotowy wózek był własnością firmy [...], która przekazała go skarżącej w celu dokonania jego naprawy. Powyższe wyjaśnienia nie mogą jednak stanowić dowodu przesądzającego, że skarżąca dokonywała przewozu wózka na potrzeby własne, bowiem art. 4 pkt 4c u.t.d. wskazuje, że przewożony towar musi być naprawiony, a nie przewożony w celu jego naprawy.
Sąd I instancji wskazał, że doszło do naruszenia art. 35 k.p.a., ale nie miało to wpływu na rozstrzygnięcie sprawy.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła A. Spółka z o.o. z siedzibą w S. Wyrok zaskarżyła w całości. Wniosła o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych.
Wnosząca skargę kasacyjną Spółka na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm., dalej: "p.p.s.a."), zaskarżonemu wyrokowi zarzuciła naruszenie:
1) przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy tj. naruszenie przepisów art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. przejawiające się w tym, że Sąd w wyniku niewłaściwej kontroli legalności działalności administracji publicznej nie zastosował środka określonego w ustawie, mimo że zebrany przez organy administracyjne w toku postępowania administracyjnego materiał dowodowy okazał się niewystarczający i budzący wątpliwości, gdyż ograniczył się wyłącznie do oceny protokołu kontroli z dnia 18 marca 2010 r., która miała miejsce poza drogą publiczną;
2) przepisów prawa materialnego, tj. art. 4 pkt 1), pkt 4), pkt 6a), art. 5 ust. 1 oraz art. 92 ust. 1 i ust. 4 u.t.d. poprzez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, a w konsekwencji uznanie, że skarżąca w dniu 18 marca 2010 r. wykonywała krajowy transport drogowy rzeczy bez wymaganej licencji, co skutkowało oddaleniem skargi.
W uzasadnieniu Spółka wskazała, że wskutek uchybień proceduralnych dokonanych przez organy w toku postępowania administracyjnego oraz przez WSA w S. (brak rzetelnego materiału dowodowego dla ustalenia faktu istotnego w sprawie) brak jest wystarczających podstaw do formułowania tezy prezentowanej przez WSA w S. w zaskarżonym wyroku, iż w dniu kontroli skarżący wykonywał krajowy transport drogowy rzeczy bez wymaganej licencji.
Organ w odpowiedzi na skargę kasacyjną, jak i na rozprawie w dniu 3 kwietnia 2014r. jego pełnomocnik wnosił o oddalenie skargi kasacyjnej.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna jest nieuzasadniona.
Należy zauważyć, że art. 183 § 1 p.p.s.a. obliguje Naczelny Sąd Administracyjny do rozpoznania sprawy w granicach skargi kasacyjnej. Sąd ten z urzędu bierze pod rozwagę tylko nieważność postępowania, której przesłanki w sposób enumeratywny wymienione zostały w art. 183 § 2 p.p.s.a. Stwierdzić należy, że w sprawie niniejszej nie występuje żadna z okoliczności stanowiących o nieważności postępowania.
Skargę kasacyjną oparto, zarówno na podstawie naruszenia prawa materialnego (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.), jak i naruszenia przepisów postępowania w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.). Wobec tego w pierwszej kolejności rozważenia wymaga zasadność zarzutu o charakterze procesowym, gdyż rozstrzygnięcie w przedmiocie kwestii procesowych ma istotne znaczenie dla oceny podniesionego w skardze kasacyjnej zarzutu dotyczącego sfery prawa materialnego.
Zarzut naruszenia przepisów postępowania wskazuje na naruszenie art. 3 § 1, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez które Spółka kwestionuje dokonaną przez WSA ocenę ustaleń faktycznych poczynionych przez organy prowadzące postępowanie administracyjne.
Przepis art. 3 § 1 p.p.s.a. stanowi, że sądy sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Określa on zakres właściwości sądu administracyjnego. Sąd mógłby go zatem naruszyć, gdyby rozstrzygał sprawę nienależącą do jego właściwości bądź odmówił rozpoznania sprawy, która należy do jego właściwości, bądź w wyniku kontroli zastosował środek nieprzewidziany w ustawie (por. wyroki NSA z dnia 6 grudnia 2011 r., sygn. akt I FSK 283/11; z dnia 8 września 2011 r., sygn. akt II OSK 1301/10; z dnia 11 maja 2011 r., sygn. akt II FSK 28/10; opubl. orzeczenia.nsa.gov.pl). Nie stanowi uchybienia temu przepisowi wadliwe dokonanie kontroli, zwłaszcza w zakresie oceny postępowania dowodowego. W tym przypadku Sąd pierwszej instancji rozpoznał skargę na decyzję wymienioną w art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a., nie wykroczył w związku z tym poza właściwość rzeczową sądu administracyjnego. Zastosował również przewidziane prawem środki kontroli. Inną kwestią pozostaje czy skarżąca zgadza się z zastosowanym przez WSA środkiem.
Przepis art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. wskazuje, że sąd uwzględniając skargę na decyzję, uchyla rozstrzygnięcie, jeżeli stwierdzi inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Zdaniem Spółki owym innym naruszeniem przepisów postępowania było naruszenie art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Wbrew zarzutowi skargi Sąd I instancji dokonał prawidłowej oceny zaskarżonych decyzji i zasadnie uznał, że nie zostały wydane z naruszeniem powoływanych wyżej przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Sąd ten wziął pod uwagę nie tylko protokół kontroli drogowej z dnia 18 marca 2010 r. (k. – 9 akt adm.), jak uważała skarżąca. Ocenie poddano także protokół przesłuchania W. S. w charakterze osoby podejrzanej o popełnienie wykroczenia przeprowadzonego podczas kontroli (k. – 7-8 akt adm.), oświadczenie W. S. z dnia 18 marca 2010 r. o dzierżawieniu kontrolowanego pojazdu (k. – 4 akt adm.), kartę przekazania-odbioru wózka jezdniowego z dnia 18 marca 2010 r. (k. – 3 akt adm.), jak i zachowanie Spółki, która na etapie postępowania administracyjnego złożyła tylko odwołanie i nie przejawiała aktywności, mimo stosowanych pouczeń organu, a zaprezentowała swoją argumentację dopiero w postępowaniu sądowoadministracyjnym, które zgodnie z art. 3 § 1 p.p.s.a. ma na celu kontrolę działalności administracji publicznej. Organy, a następnie WSA kontrolujące zaskarżone decyzje dokonały wszechstronnej, wyczerpująco uzasadnionej oceny zebranego materiału dowodowego. Okoliczność, że szczególny akcent położono na protokół kontroli nie stanowił uchybienia powołanym uregulowaniom.
Sporządzenie protokołu kontroli znajduje umocowanie w art. 74 u.t.d. Zobowiązuje ten przepis inspektora przeprowadzającego kontrolę do sporządzenia protokołu z dokonanych czynności. Podpisuje go inspektor i kontrolowany, który ma prawo wnieść zastrzeżenia do protokołu kontroli (art. 74 ust. 2 i 4 u.t.d.). Kopię protokołu doręcza się kontrolowanemu (art. 74 ust. 3 u.t.d.). Protokół z kontroli ma wysoki walor dowodowy. Jego treść, zgodnie z art. 75 u.t.d. wykorzystywana jest do formułowania wniosków o wszczęcie postępowania. Natomiast same ustalenia z protokołu kontroli drogowej wyznaczają granice przyszłego postępowania administracyjnego, pod względem stanu faktycznego i prawnego, zgodnie z § 4 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 2 września 2009 r. w sprawie kontroli przewozu drogowego (Dz. U. Nr 145, poz. 1184), por. wyroki NSA z dnia 28 kwietnia 2008 r., sygn. akt II GSK 50/08; z dnia 9 marca 2011 r., sygn. akt II GSK 256/10; z dnia 17 lutego 2010 r., sygn. akt II GSK 378/09; z dnia 15 czerwca 2012 r., sygn. akt II GSK 687/11, opubl. orzeczenia.nsa.gov.pl.
Protokół kontroli jest w zasadzie jedynym dokumentem stanowiącym materiał dowodowy w sprawach o nałożenie kary pieniężnej, zatem nie może zawierać żadnych wątpliwości, co do okoliczności sprawy. Ma cechy dokumentu urzędowego w rozumieniu art. 76 § 1 k.p.a. Protokół z kontroli drogowej korzysta, jako dokument urzędowy z domniemania wiarygodności zawartych w nim ustaleń z tego jeszcze względu, że sporządzony jest z udziałem przedstawiciela podmiotu kontrolowanego, który - tak jak w sprawie - podpisał go bez zastrzeżeń, nie korzystając z możliwości wniesienia uwag, co do treści ustaleń.
Odpowiadający wymaganiom art. 68 k.p.a., sporządzony w przepisanej formie przez powołane do tego organy państwowe, w ich zakresie działania, protokół z kontroli drogowej stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone. Obrazuje stan faktyczny, który mógłby być później trudny do odtworzenia (por. wyroki NSA z dnia 7 września 2011 r., sygn. akt II GSK 841/10, z dnia 5 marca 2013 r., sygn. akt II GSK 2301/11, opubl. orzeczenia.nsa.gov.pl).
Należy jednocześnie zauważyć, że i pozostałe zgromadzone w sprawie dowody potwierdzały stanowisko organów i WSA.
Prawidłowe okazały się ustalenia, że pojazdem IVECO miał być przewieziony z Terminala Promowego w Ś. do S. wózek widłowy. Na etapie skargi do WSA pojawił się argument, że wózek ten miał być naprawiony. Na dalszym etapie Spółka próbowała sugerować, że nie ustalono czy wózek ten w ogóle opuszczał teren terminala. Jednakże w protokole kontroli zostało ujęte oświadczenie W. S. – skontrolowanego kierowcy pojazdu, który stwierdził, że wózek miał być przewieziony do S. (k. – 9 akt adm.). Ponadto wózek był przewożony samochodem specjalnym (pomocy drogowej). Nadto z oświadczenia FLT z dnia 5 lipca 2012 r. (k. – 30 akt sądowych II SA/Sz 659/12) wynikało, że Spółka dokonała naprawy tego wózka z ramach prowadzonego przedsiębiorstwa, które jak wynika z odpisu z KRS ma tylko jeden adres działalności – S., ul. K. 14 (k. – 16 akt adm.). Okoliczność ta tylko potwierdzała, że wózek widłowy miał być przewieziony do S.
Co do dalszych ustaleń, nie było sporne, że wózek ten nie był własnością skarżącej. Dopuszczalna masa całkowita pojazdu IVECO wynosiła 10.000 kg. Spółka nie posiadała ani licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego rzeczy, ani zaświadczenia na przewozy drogowe na potrzeby własne. Kontrola zaś odbyła się na terenie Terminala Promów Morskich w Ś.
Spółka zarzucała natomiast, że omawiany przejazd nieprawidłowo zakwalifikowano jako przewóz drogowy wykonywany w ramach transportu drogowego, zwłaszcza że podczas kontroli odbywał się poza drogą publiczną.
W myśl art. 4 pkt 6a) u.t.d. przewóz drogowy oznacza transport drogowy lub niezarobkowy przewóz drogowy, a także inny przewóz drogowy w rozumieniu przepisów rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Dz. Urz. UE L 102 z 11.04.2006, str. 1), zwanego dalej "rozporządzeniem (WE) nr 561/2006". Z kolei zgodnie z art. 4 lit. a) rozporządzenia (WE) nr 561/2006 przewóz drogowy oznacza każdą podróż odbywaną w całości lub części po drogach publicznych. Zatem Spółka błędnie uznaje, że przewóz drogowy musi odbywać się w całości po drogach publicznych, czemu jednoznacznie przeczy treść art. 4 lit. a) rozporządzenia (WE) nr 561/2006. Skarżąca zaś nie zakwestionowała skutecznie ustaleń, że część podróży miała odbywać się po drogach publicznych, bo jej trasa wiodła do S. Zresztą Spółka w skardze kasacyjnej sugerując, że wykonywała niezarobkowy przewóz rzeczy, przyznawała, że wykonywała przewóz drogowy.
Sąd I instancji, w ślad za organami, prawidłowo uznał, że wykonywany przez Spółkę przewóz był wykonywaniem transportu drogowego rzeczy.
Sąd ten przede wszystkim wyjaśnił, że przewóz ten nie mógł być uznany za niezarobkowy przewóz drogowy, gdyż nie został spełniony warunek z art. 4 pkt 4 lit. c) u.t.d., wymagający, aby w przypadku przejazdu pojazdu załadowanego - rzeczy przewożone pozostawały własnością przedsiębiorcy lub zostały przez niego sprzedane, kupione, wynajęte, wydzierżawione, wyprodukowane, wydobyte, przetworzone lub naprawione albo celem przejazdu był przewóz osób lub rzeczy z przedsiębiorstwa lub do przedsiębiorstwa na jego własne potrzeby, a także przewóz pracowników i ich rodzin, nawet przy przyjęciu, że pojazd przewożono w celu naprawy, którą ostatecznie wykonała Spółka (ale jako podwykonawca). Skoro uregulowania dotyczące niezarobkowego przewozu drogowego stanowią wyjątek od zasady przewidzianej w art. 4 pkt 3 u.t.d., zawierającej definicję transportu drogowego (transport drogowy, to krajowy transport drogowy lub międzynarodowy transport drogowy i obejmuje on również: a) każdy przejazd drogowy wykonywany przez przedsiębiorcę pomocniczo w stosunku do działalności gospodarczej, niespełniający warunków, o których mowa w pkt 4, b) działalność gospodarczą w zakresie pośrednictwa przy przewozie rzeczy), to nie można ich interpretować rozszerzająco (por. wyrok NSA z dnia 11 kwietnia 2008 r., sygn. akt II GSK 34/08, opubl. orzeczenia.nsa.gov.pl). W tej sytuacji, skoro skontrolowany przejazd nie był niezarobkowym przewozem drogowym, to jak zaznaczono, prawidłowo został zakwalifikowany jako wykonywanie transportu drogowego.
Żaden z cytowanych wyżej przepisów ustawy o transporcie drogowym, ani art. 89 u.t.d. (w brzmieniu obowiązującym w dniu kontroli) nie wymagają, aby transport drogowy był wykonywany jedynie na drogach publicznych. Z definicji transportu drogowego, zawartej w art. 4 pkt 3 u.t.d. wręcz wynika, że jest to każdy przejazd drogowy, spełniający dodatkowe cechy.
Drogą, w rozumieniu art. 2 pkt 1 p.r.d. jest wydzielony pas terenu składający się z jezdni, pobocza, chodnika, drogi dla pieszych lub drogi dla rowerów, łącznie z torowiskiem pojazdów szynowych znajdującym się w obrębie tego pasa, przeznaczony do ruchu lub postoju pojazdów, ruchu pieszych, jazdy wierzchem lub pędzenia zwierząt. Natomiast w myśl art. 4 pkt 2 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2007 r. Nr 19, poz. 115 z późn. zm., dlaej: "u.d.p.") drogę definiuje się jako budowlę wraz z drogowymi obiektami inżynierskimi, urządzeniami oraz instalacjami, stanowiącą całość techniczno-użytkową, przeznaczoną do prowadzenia ruchu drogowego, zlokalizowaną w pasie drogowym. Ustawa o drogach publicznych dzieli drogi na drogi publiczne oraz drogi wewnętrzne, którymi z mocy art. 8 ust. 1 u.d.p. są drogi, parkingi oraz place przeznaczone do ruchu pojazdów, niezaliczone do żadnej z kategorii dróg publicznych i niezlokalizowane w pasie drogowym tych dróg. Do dróg wewnętrznych zalicza się drogi niezliczone do kategorii dróg publicznych, w szczególności drogi takie jak: drogi na osiedlach mieszkaniowych, drogi dojazdowe do gruntów rolnych i leśnych oraz do obiektów użytkowanych przez przedsiębiorców, place przed dworcami kolejowymi, autobusowymi i portami, pętle autobusowe (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 24 września 2008 r., sygn. akt I SA/Wa 603/08, Lex nr 566545, wyrok NSA w Warszawie z dnia 27 sierpnia 2009 r., sygn. akt II OSK 881/09, Lex nr 552887).
W tej sytuacji, skoro przejazd kontrolowanego pojazdu miał nadto cechy przewozu, był wykonywany w celu zarobkowym (nawet przy przyjęciu, że Spółka miała dokonać naprawy wózka widłowego jako podwykonawca [...]) w ramach prowadzonej działalności gospodarczej, to prawidłowo został zakwalifikowany jako wykonywanie transportu drogowego (art. 4 pkt 1 u.t.d.), na podejmowanie i wykonywanie którego konieczna jest odpowiednia licencja (art. 5 ust. 1 u.t.d.), a której skarżąca nie posiadała, to nie można podzielić stanowiska Spółki co do naruszenia przepisów prawa materialnego. Wykonywanie przewozu drogowego z naruszeniem obowiązków lub warunków wynikających z ustawy o transporcie drogowym, skutkowało wymierzeniem kary pieniężnej, zgodnie z art. 92 ust. 1 i 4 u.t.d.
Powyższe oznacza, że dokonana przez Sąd I instancji ocena jest prawidłowa i nie narusza powołanych w skardze kasacyjnej przepisów prawa.
Skarga wobec tego podlegała oddaleniu na podstawie art. 184 p.p.s.a. O kosztach orzeczono na mocy art. 204 pkt 1 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło