II SA/Go 628/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Staniszewska po rozpoznaniu w dniu 5 września 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Zakładu Usług Komunalnych o przywrócenie terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi Zakładu Usług Komunalnych na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia wysokości opłaty z tytułu wprowadzenia ścieków do wód lub ziemi w II półroczu 2011 r. postanawia odmówić przywrócenia terminu do wniesienia skargi. Decyzją z dnia [...] października 2012 r. znak: [...] działający z upoważnienia Marszałka Województwa Z-ca Dyrektora Departamentu Rolnictwa, Środowiska i Rozwoju Wsi Urzędu Marszałkowskiego wymierzył Zakładowi Usług Komunalnych wysokość opłaty z tytułu wprowadzania ścieków do wód lub do ziemi w II półroczu 2011 r. w kwocie 38.471,00 zł za korzystanie ze środowiska z tytułu wprowadzania ścieków z Oczyszczalni z uwzględnieniem opłaty podwyższonej o 500% wraz z odsetkami naliczonymi od dnia [...] lutego 2012 r. W wyniku złożonego przez stronę odwołania od decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] lutego 2013 r., znak: [...] utrzymało decyzję organu I instancji w mocy. W decyzji zawarte zostało pouczenie o prawie do złożenia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. w terminie 30 dni od dnia doręczenia decyzji za pośrednictwem Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Decyzja doręczona została Zakładowi Usług Komunalnych w dniu 13 maja 2013 r. Pismem z dnia [...] czerwca 2013 r. (data nadania 19 czerwca 2013 r.) Zakład Usług Komunalnych wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. skargę na decyzję SKO z dnia [...] lutego 2013 r. wraz z wnioskiem z tej samej daty o przywrócenie terminu do jej wniesienia. Skarga oraz wniosek o przywrócenie terminu zaadresowane zostały do Urzędu Marszałkowskiego Województwa. W uzasadnieniu do wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi Zakład Usług Komunalnych podał, iż przygotowanie i wniesienie skargi na decyzję z dnia [...] lutego 2013 r. zostało zlecone radcy prawnemu Urzędu Miasta w dniu 16 maja 2013 r. Strona podała, iż po upływie terminu do złożenia skargi (które nastąpiło w dniu 12 czerwca 2013 r.), w rozmowie telefonicznej przeprowadzonej w dniu 17 czerwca 2013 r. ustaliła, iż skarga nie została wniesiona przez pełnomocnika na skutek przeoczenia. Wobec powyższego, jak wskazała strona skarżąca, postanowiono samodzielnie złożyć skargę wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jej wniesienia. Skarżący podkreślił, iż uchybienie terminu nastąpiło na skutek okoliczności, za które nie ponosi odpowiedzialności, stąd wniosek uważa za uzasadniony. Skarga wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu, pismem z dnia [...] czerwca 2013 r. (data wpływu do SKO), zostały przekazane przez Marszałka Województwa Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu, które następnie, zgodnie z art. 54 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz 270 ze zm., dalej zwanej p.p.s.a.), przesłało je do tutejszego Sądu. W odpowiedzi na wniosek o przywrócenie terminu organ wskazał, iż w jego ocenie uchybienie terminu do wniesienia skargi nastąpiło z winy skarżącego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 85 p.p.s.a. czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Wyjątek od w/w zasady przewiduje art. 86 § 1 p.p.s.a. w myśl, którego jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Stosownie do treści przepisu art. 87 § 1, § 2, § 3 i § 4 p.p.s.a., aby w/w wniosek był skuteczny spełnione muszą zostać określone wymogi. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, chyba że wniosek dotyczy przywrócenia terminu do wniesienia skargi wówczas winien być wniesiony za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania są przedmiotem skargi. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Ponadto równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie. W rozpoznawanej sprawie strona skarżąca, wnosząc o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lutego 2013 r., dochowała wszystkich w/w wymogów umożliwiając Sądowi dokonanie merytorycznej oceny wniosku. Wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi został złożonym wraz ze skargą od decyzji. Wniosek złożony został w terminie siedmiu od daty ustania przyczyny uchybienia, która według oświadczenia strony skarżącej ustała w dniu 17 czerwca 2013 r., a wniosek złożony został w dniu 21 czerwca 2013 r. (jako datę złożenia wniosku Sąd przyjął datę przekazania wniosku przez Marszałka Województwa Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu, jako organowi właściwemu według art. 87 § 3 p.p.s.a.). Jako okoliczność uzasadniającą brak winy w uchybieniu czynności procesowej strona skarżąca wskazała błędne przekonanie, iż skarga została sporządzona i złożona przez pełnomocnika profesjonalnego (radcę prawnego obsługującego Urząd Miasta), któremu zlecono dokonanie tejże czynności, co spowodowało w konsekwencji konieczność samodzielnego sporządzenia oraz złożenia przedmiotowej skargi przez skarżącą z uchybieniem terminu. W ocenie Sądu wniosek strony skarżącej nie zasługuje na uwzględnienie z uwagi na brak uprawdopodobnienia w sposób wystarczający okoliczności, które miałyby wyłączyć jej winę w niedochowaniu terminu do wniesienia skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lutego 2013 r. Należy podkreślić, iż brak winy po stronie podmiotu dokonującego czy zamierzającego dokonać określonej czynności procesowej (o którym mowa w art. 86 § 1 p.p.s.a.) stanowi konieczną, a jednocześnie podstawową przesłankę przywrócenia terminu. Komentatorzy (Komentarz, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, T.Woś, H.Knysiak-Molczyk, M.Romańska, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2009) zwracają uwagę, iż art. 86 § 1 p.p.s.a. nie określa, według jakich kryteriów należy oceniać zachowanie strony. Ocena braku winy została pozostawiona uznaniu sądu. Daje to sądowi możliwość uwzględnienia wszystkich okoliczności, jakie uzna za istotne (por. postanowienie SN z 22 lipca 1999 r., I PKN 273/99, OSNAP 2000, nr 20, poz. 757). Orzecznictwo sądów wskazuje, iż brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy i przy braniu pod uwagę także uchybień spowodowanych nawet lekkim niedbalstwem (por. postanowienie SN z 14 stycznia 1972 r., III CRN 448/71, OSPiKA 1972, nr 7-8, poz. 144; postanowienie SN z 29 października 1999 r., I CKN 556/98; postanowienie SN z 12 stycznia 1999 r., II UKN 667/98, OSNAP 2000, nr 12, poz. 6). Potwierdził to również Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu wydanym w dniu 15 grudnia 2004 r., OZ 809/2004. Należy mieć na uwadze, iż przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i może mieć miejsce tylko wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (por. postanowienia NSA z dnia 12 kwietnia 2012 r., I FZ 13/12, Lex nr 1136361, z dnia 4 kwietnia 2012 r., II FZ 200/12, Lex nr 1137708). Powyższe oznacza, iż o braku winy w niedopełnieniu obowiązku zachowania terminu do dokonania czynności procesowej można zatem mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody niedającej się przezwyciężyć. Konieczne jest zatem wskazanie we wniosku o przywrócenie terminu takich okoliczności, których wystąpienie nie leżało po stronie wnioskodawcy, a uniemożliwiło dopełnienie mu czynności procesowej w terminie. Zdaniem Sądu wskazana przez stronę skarżącą okoliczność nie spełnia w/w wymogów wobec czego nie uzasadnia przywrócenia terminu do złożenia skargi w niniejszej sprawie. Zakład Usług Komunalnych został w zaskarżonej decyzji SKO z dnia [...] lutego 2013 r. prawidłowo pouczony o sposobie i terminie do złożenia ewentualnej skargi od decyzji. Powyższa decyzja została doręczona Zakładowi Usług Komunalnych jako stronie postępowania administracyjnego, zatem skarżąca znała datę upływu terminu do złożenia skargi od w/w decyzji. Fakt nie złożenia skargi od decyzji SKO z dnia [...] lutego 2013 r. przez profesjonalnego pełnomocnika (radcę prawnego obsługującego Urząd Miasta) pomimo zlecenia dokonania takiej czynności przez stronę skarżącą, nie stanowi zdaniem Sądu okoliczności wskazującej na brak winy strony skarżącej w dokonaniu tejże czynności po upływie ustawowego terminu. Po pierwsze należy mieć na uwadze to, że zaniedbania osób (pełnomocnika), którymi się posługuje strona, obciążają jego samego, a zatem nie uwalniają one strony od winy w niezachowaniu terminu. Strona ponosi ryzyko ujemnych skutków niestarannego zachowania się profesjonalnego pełnomocnika procesowego. Wobec powyższego skutki wyboru przez stronę skarżącą pełnomocnika, któremu zlecone zostało sporządzenie i wniesienie skargi od zaskarżonej decyzji, obciążają mocodawcę - Zakład Usług Komunalnych. Co prawda w rozpoznawanej sprawie czynności prawnej z uchybieniem terminu dokonał nie profesjonalny pełnomocnik umocowany przez stronę skarżącą, lecz strona skarżąca osobiście, ale jak wskazuje oświadczenie strony skarżącej, koniczność taka wywołana została zaniechaniem złożenia skargi w terminie ustawowym przez wyznaczonego przez skarżącą profesjonalnego pełnomocnika. Zwrócić należy uwagę, iż strona skarżąca miała świadomość toczącego się w jej sprawie postępowania administracyjnego. Decyzja z dnia [...] lutego 2013 r. doręczona została bezpośrednio Zakładowi Usług Komunalnych, wobec czego strona skarżąca znała datę, w której upływał termin do wniesienia skargi. Jeszcze przed upływem tego terminu skarżąca mogła ustalić czy skarga od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lutego 2013 r. została w istocie sporządzona i wniesiona przez pełnomocnika, któremu zleciła dokonania tejże czynności. Tymczasem działania w tym kierunku podjęte zostały przez stronę skarżącą dopiero po upływie terminu do wniesienia skargi (termin ten upłynął z dniem 12 czerwca 2013 r.), tj. 17 czerwca 2013 r. W ocenie Sądu powyższe okoliczności nie przemawiają za zachowaniem przez stronę skarżącą należytej staranności we własnej sprawie. Mając na uwadze powyższe Sąd uznał, iż w przedmiotowej sprawie strona skarżąca nie uprawdopodobniła okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi, w związku z czym zgodnie z treścią art. 86 § 1 p.p.s.a. Sąd orzekł jak w sentencji.