II SA/Go 630/16

Dnia 22 sierpnia 2016 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aleksandra Wieczorek po rozpoznaniu w dniu 22 sierpnia 2016 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi W Spółki z o.o. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] roku nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za urządzanie gier poza kasynem gry na skutek wniosku strony skarżącej o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz o zawieszenie postępowania p o s t a n a w i a: 1) odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, 2) na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.) odmówić zawieszenia postępowania sądowoadministracyjnego. W Spółka z o.o., działając przez profesjonalnego pełnomocnika, wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] maja 2016 r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] marca 2016r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej w wysokości 12.000 zł za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry. W skardze Spółka wniosła o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Uzasadniając ten wniosek strona skarżąca podniosła, że na skutek wykonania tego aktu istnieje ryzyko utraty przez nią płynności finansowej oraz wyrządzenia jej znacznej i nieodwracalnej szkody, co może prowadzić do dalej idących negatywnych skutków w postaci pozbawienia środków finansowych. Przeciwko stronie skarżącej prowadzone są inne postępowania dotyczące kar pieniężnych w podobnych sprawach. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym wskazuje się, że podstawą wstrzymania zaskarżonej decyzji w przedmiocie kary pieniężnej za urządzanie gier poza kasynem gry może być również fakt prowadzenia innych postępowań w tej samej materii. Przeciwko stronie skarżącej prowadzone są liczne postępowania egzekucyjne na podstawie decyzji wymierzających kary pieniężne w innych tego typu postępowaniach. Na potwierdzenie zaprezentowanej argumentacji skarżąca Spółka przedstawiła kopie dokumentów wydanych przez organy celne z terenu całego kraju, takich jak: upomnienia, zawiadomienia o zajęciu wierzytelności pieniężnej, odpisy tytułów wykonawczych oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym. Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2016 r., nr [...] Dyrektor Izby Celnej odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Wezwana do sprecyzowania wniosku poprzez wykazanie niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków skarżąca Spółka nadesłała kserokopie bilansu sporządzonego na dzień [...] maja 2015 r., rachunku zysków i strat za okres od [...] lipca 2014 r. do [...] maja 2015 r. oraz wyciąg z rachunku bankowego według stanu na dzień [...] czerwca 2016 r. Z drugiego z wymienionych dokumentów wynika, iż we wskazanym okresie od [...] lipca 2014 r. do [...] maja 2015 r. Spółka poniosła stratę w równą kwocie 316.892,78 zł. Jednocześnie skarżąca Spółka wniosła o zawieszenie postępowania sądowoadministracyjnego do czasu rozstrzygnięcia przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej pytania prejudycjalnego, skierowanego przez Sąd Okręgowy, a zarejestrowanego w TSUE pod sygn. akt C-303/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji należało oddalić. Stosownie do treści art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm., dalej w skrócie ppsa) zasadą jest, że wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Po przekazaniu sądowi skargi sąd może jednak na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania (art. 61 § 3 ppsa). Wykonanie aktu administracyjnego oznacza spowodowanie, sprowadzenie w sposób dobrowolny lub w trybie egzekucji takiego stanu rzeczy, który jest zgodny z rozstrzygnięciem zawartym w danym akcie (J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Warszawa 2006, s.186). Treść normatywna powyższego przepisu wskazuje, iż wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu może nastąpić wyłącznie w wyniku złożonego przez skarżącego wniosku oraz w granicach luzu decyzyjnego przyznanego sądowi przez ustawodawcę, wyznaczonego zakresem znaczeniowym przesłanek sformułowanych w art. 61 § 3 ppsa, tj. zaistnieniem niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Będące podstawą wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu przesłanki niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków są pojęciami nieostrymi, co wiąże się z koniecznością konkretyzacji zawartej w nich ogólnej normy i nadania im treści z uwzględnieniem okoliczności faktycznych każdej indywidualnej sprawy. Szkoda, o jakiej mowa w art. 61 § 3 ppsa to taka szkoda, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowanie ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego (postanowienie NSA w Warszawie z 20 grudnia 2004 r., GZ 138/04, www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Z kolei trudne do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków. Obowiązkiem strony, która wnosi o udzielenie jej ochrony tymczasowej w postaci wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu, jest przedstawienie sądowi tez, twierdzeń oraz dokumentów, które uprawdopodobnią zasadność uwzględnienia wniosku. Przepis art. 61 § 3 ppsa został bowiem tak skonstruowany, że ciężar wykazania zaistnienia wymienionych w nim okoliczności spoczywa na osobie wnioskującej o ochronę tymczasową. Wnioskodawca powinien zatem wykazać, że w sytuacji faktycznej w jakiej się znajduje, wykonanie decyzji powodować będzie znaczną szkodę bądź trudne do odwrócenia skutki (postanowienie NSA z dnia 4 października 2010 r., II FZ 460/10, www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Od uprawdopodobnienia niebezpieczeństwa wystąpienia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków zależy orzeczenie sądu. Brak wskazania we wniosku tych przyczyn uniemożliwia sądowi merytoryczną ocenę (postanowienie NSA z 18 maja 2004 r., FZ 65/04, www.orzeczenia.nsa.gov.pl). W niniejszej sprawie strona skarżąca nie wykazała, że wykonanie zaskarżonej decyzji wiąże się z niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody lub że powstałe po jej wykonaniu skutki byłyby trudne do odwrócenia. Uzasadnienie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w istocie sprowadza się jedynie do ogólnego stwierdzenia, że wykonanie tej decyzji spowoduje straty finansowe u skarżącej oraz że za uwzględnieniem wniosku przemawia fakt prowadzenia przeciw Spółce wielu postępowań egzekucyjnych w omawianym przedmiocie. Również dokumenty nadesłane w ramach uzupełnienia wniosku nie dostarczyły podstawy do wstrzymania wykonania decyzji. Do oceny zasadności wniosku konieczne jest bowiem dysponowanie aktualnymi i pełnymi danymi o stanie majątkowym spółki. Zweryfikowanie tego, czy wykonanie decyzji odbędzie się z uszczerbkiem dla majątku skarżącej prowadząc do powstania znacznej szkody bądź powodując trudne do odwrócenia skutki, musi się odbywać z uwzględnieniem szczegółowych informacji o jej sytuacji majątkowej (posiadanym majątku ruchomym i nieruchomym), wysokości środków pieniężnych zgromadzonych na rachunkach bankowych, kwotach posiadanych wierzytelności, wysokości uzyskiwanych dochodów i ponoszonych wydatków. Takich pełnych danych Spółka nie przedłożyła. Nie można tym samym zweryfikować, czy skarżąca rzeczywiście nie dysponuje środkami umożliwiającymi pokrycie należności orzeczonej decyzją, a co się z tym wiąże, że wykonanie decyzji wiązałoby się z wyrządzeniem skarżącej znacznej szkody lub prowadziło do spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Nie wykazano, jaka jest obecnie rzeczywista kondycja finansowa Spółki. Złożona do akt sprawy, niepotwierdzona za zgodność z oryginałem, kserokopia rachunku zysków i strat dotyczy okresu od [...] lipca 2014 r. do [...] maja 2015 r. i wynika z niej, że w okresie tym Spółka zanotowała stratę równą kwocie 316.892,78 zł. Jednakże samo twierdzenie strony skarżącej o generowanej stracie jest niewystarczające do oceny wpływu wykonania zaskarżonej decyzji na możliwość powstania znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Wykazanie straty w prowadzonej działalności gospodarczej nie jest samodzielną okolicznością, która mogłaby przemawiać za wstrzymaniem wykonania zaskarżonego aktu. Strata stanowi jedynie różnicę pomiędzy przychodem osiągniętym w danym roku podatkowym a kosztami jego uzyskania. Wykazanie straty nie przekłada się jednak na stwierdzenie, że podatnik nie dysponuje środkami finansowymi czy też majątkiem niezbędnym do pokrycia określonej decyzją należności publicznoprawnej. Wykazanie straty nie jest również jednoznaczne z powstaniem stanu zagrożenia niewypłacalnością. Nie jest bowiem wykluczone, że strata może zostać pokryta ze środków finansowych, którymi podatnik dysponuje lub uzyskanych w drodze kredytu bądź pożyczki. Zatem poniesienie straty niekoniecznie musi oznaczać zakończenie działalności gospodarczej przedsiębiorcy. Jednocześnie brak jest w aktach sprawy danych odnoszących się do aktualnej sytuacji majątkowej skarżącej Spółki, bowiem jak już wcześniej wspomniano, rachunek zysków i strat obejmował okres od [...] lipca 2014r. do [...] maja 2015r., zaś przedłożona kserokopia bilansu (również nie potwierdzona za zgodność z oryginałem) dotyczy dnia [...] maja 2015 r. Za odnoszący się do aktualnej sytuacji finansowej można uznać jedynie elektroniczny wydruk z rachunku bankowego skarżącej Spółki według stanu na dzień [...] czerwca 2016 r., jednakże ten jeden dokument nie mógł zostać uznany za wystarczającą podstawę do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Chociaż w art. 61 § 3 ppsa mowa jest jedynie o uprawdopodobnieniu przesłanek wymienionych w tym przepisie, nie oznacza to jednak, że samo przekonanie strony skarżącej o szczególnie niekorzystnych konsekwencjach wykonania zaskarżonej decyzji jest wystarczające do tego, aby wniosek został uwzględniony. Bez dokładnego przedstawienia sytuacji finansowej i majątkowej skarżącej Spółki nie jest możliwa ocena, czy wykonanie zaskarżonego aktu faktycznie spowoduje niebezpieczeństwo wyrządzenia jej znacznej szkody, bądź trudne do odwrócenia skutki. Niezasadne jest również odwoływanie się przez skarżącą Spółkę do przypadków wstrzymania wykonania podobnych decyzji w innych sprawach. Wstrzymanie wykonania decyzji jest bowiem uzależnione od aktualnej sytuacji konkretnej strony skarżącej oraz skutków, jakie wykonanie decyzji jej przyniesie. Sam zaś fakt, że inne sądy administracyjne uwzględniały wnioski o wstrzymanie wykonania zaskarżonych decyzji w podobnych sprawach oznacza jedynie, że wykazano w nich zaistnienie przesłanek z art. 61 § 3 ppsa. W konsekwencji poczynionych wyżej rozważań należy stwierdzić, że skarżąca Spółka wnosząc o przyznanie ochrony tymczasowej w postaci wstrzymania wykonania kwestionowanej decyzji nie wykazała, aby w stosunku do niej zachodziła którakolwiek z przesłanek zawartych w art. 61 § 3 ppsa. Na marginesie wskazać należy, że każda decyzja zobowiązująca do uiszczenia należności pieniężnych pociąga za sobą dolegliwość rodzącą określony skutek w finansach zobowiązanego. Nie jest to więc sytuacja, która sama z siebie uzasadnia zastosowanie wyjątkowego rozwiązania prawnego, jakim jest ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Dodatkowo potencjalna wadliwość zaskarżonej decyzji nie ma wpływu na ocenę zasadności wniosku w przedmiocie wstrzymania jej wykonania, ponieważ dokonywanie oceny legalności decyzji na tym etapie postępowania jest przedwczesne i niedopuszczalne. W świetle powyższych okoliczności, na podstawie art. 61 § 3 ppsa orzeczono jak w pkt 1 sentencji postanowienia. Natomiast rozstrzygnięcie zawarte w pkt 2 sentencji postanowienia, jako niezaskarżalne wedle treści art. 131 ppsa, nie wymaga uzasadnienia, co wynika z art. 163 § 2 zdanie drugie ppsa.