II SA/Go 633/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosław Trzecki po rozpoznaniu w dniu 20 sierpnia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Komendanta Placówki Straży Granicznej na decyzję Wojewody z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zobowiązania cudzoziemca do opuszczenia terytorium RP postanawia odrzucić skargę. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2009 r. nr [...] Komendant Placówki Straży Granicznej działając na podstawie art. 97 ust. 1 w zw. z art. 88 ust. 1 pkt 6 i art. 98 ust. 1 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach (tj. Dz. U. z 2006 r. Nr 234, poz. 1694 ze zm.) oraz art. 104 § 1 kpa zobowiązał D.M. – cudzoziemca do opuszczenia terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w terminie do dnia [...] kwietnia 2009 r., nadając decyzji rygor natychmiastowej wykonalności. W uzasadnieniu decyzji organ podał, iż w dniu [...] kwietnia 2009 r. M.D. został zatrzymany przez funkcjonariuszy Placówki Straży Granicznej za usiłowanie przekroczenia granicy państwowej z Polski do Niemiec wbrew przepisom. Cudzoziemiec poddany został kontroli drogowej na pierwszym kilometrze drogi krajowej. W trakcie kontroli cudzoziemiec okazał paszport turecki [...], ważny do dnia [...] października 2010 r. oraz zamieszczoną w nim wizę krajową o symbolu ,, [...]", uprawniającą do wielokrotnego wjazdu i pobytu na terytorium RP przez łącznie 326 dni. Organ podkreślił, iż w/w wiza była wizą krajową i nie uprawniała do poruszania się po całym terytorium. Organ ustalił w toku postępowania, iż cudzoziemiec przybył do Polski legalnie w dniu [...] kwietnia 2009 r. w celu podjęcia pracy jako specjalista ds. produkcji kebaba w firmie ,,S" sp. z o.o.. Cudzoziemiec posiadał potwierdzone zameldowanie w miejscowości [...]. D.M. oświadczył, iż celem jego podróży były Niemcy, gdzie mieszkają członkowie jego rodziny. Odwołanie od powyższej decyzji złożył reprezentujący cudzoziemca pełnomocnik – M.F., wnosząc o jej uchylenie w całości i uchylenie rygoru natychmiastowej wykonalności. W wyniku odwołania decyzją z dnia [...] maja 2009 r. nr [...] Wojewoda na podstawie art. 88 ust. 1 pkt 6 w zw. z art. 97 ust. 1 i art. 98 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach, art. 127 § 2 i art. 138 § 1 pkt 1 kpa uchylił zaskarżoną decyzję i umorzył postępowanie w sprawie zobowiązania D.M. do opuszczenia terytorium RP. Dokonując analizy zebranego w sprawie materiału dowodowego organ odwoławczy nie podzielił stanowiska organu I instancji, że cudzoziemiec usiłował przekroczyć granicę wbrew przepisom, ponieważ po uzyskaniu informacji od funkcjonariuszy Placówki Straży Granicznej, iż nie jest to możliwe na podstawie posiadanej przez niego wizy, został zatrzymany i zobowiązany do opuszczenia Polski. W ocenie Wojewody cudzoziemiec winien zostać zawrócony i pouczony, że posiadana przez niego wiza nie uprawnia go do wjazdu na terytorium innych państw strefy Schengen. Zdaniem organu odwoławczego istotnym z punktu widzenia sprawy jest fakt, iż cudzoziemiec nie usiłował przekroczyć granicy na podstawie przerobionego dokumentu podróży lub wizy sfałszowanej, ani przedostać się przez tzw. ,,zieloną granicę". Wojewoda uznał, iż sam fakt przyznania przez cudzoziemca, iż zamierzał wjechać do Niemiec nie oznacza automatycznie, iż świadomie usiłował przekroczyć granicę niezgodnie z obowiązującymi przepisami. W dalszej części uzasadnienia decyzji organ odwoławczy przytoczył treść przepisów prawa stanowiących podstawę materialnoprawną wydanej decyzji. Pismem z dnia [...] lipca 2009 r. skargę od w/w decyzji wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. Komendant Placówki Straży Granicznej, żądając jej uchylenia w całości. W uzasadnieniu skarżący wskazał przede wszystkim na dokonaną przez Wojewodę błędną ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, zaznaczając swoje stanowisko w sprawie. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie w całości podtrzymując dotychczasowe stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji wraz z uzasadniającą je argumentacją. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga podlega odrzuceniu. Na wstępie podkreślić należy, iż każda wniesiona do wojewódzkiego sądu administracyjnego skarga zanim zostanie poddana ocenie merytorycznej na wstępie podlega ocenie pod kątem spełnienia wymogów kwalifikujących ją do rozpoznania. Wśród tych niezbędnych wymogów określonych przepisami ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej zwanej ppsa, ustawodawca wskazał między innymi dopuszczalność skargi. Zgodnie z treścią przepisu art. 58 § 1 pkt 6 ppsa skarga niedopuszczalna podlega bezwzględnie odrzuceniu, bez możliwości konwalidacji skargi. Katalog podstaw uzasadniających odrzucenie skargi z uwagi na jej niedopuszczalność nie jest katalogiem zamkniętym. Nie ulega jednak wątpliwości, iż do przesłanek niedopuszczalności (podmiotowej) zalicza się przede wszystkim brak legitymacji skargowej po stronie wnoszącego skargę. Istotą legitymacji skargowej jest uprawnienie do żądania przeprowadzenia kontroli określonego aktu lub czynności w celu doprowadzenia ich do stanu zgodnego z prawem, czyli z obiektywnym porządkiem prawnym. Kategorie podmiotów legitymowanych do wniesienia skargi wskazane są w przepisie art. 50 ppsa, i są to: każdy , kto ma interes prawny we wniesieniu skargi, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym. Podkreśla się w literaturze, iż sformułowanie ,,każdy kto ma w tym interes prawny" nie utożsamia się z pojęciem strony w postępowanie administracyjnym, gdyż pojęcie użyte na gruncie ustawy ppsa ma znaczenie szersze. Interes prawny w złożeniu skargi rozumiany winien być jako istnienie związku pomiędzy sferą indywidualnych praw i obowiązków skarżącego, a zaskarżonym aktem lub czynnością. Dokonując oceny, czy na gruncie niniejszej sprawy zachodzą przesłanki dopuszczalności złożenia przez Komendanta Placówki Straży Granicznej skargi na decyzję Wojewody z dnia [...] maja 2009 r. uchylającą decyzję Komendanta Placówki Straży Granicznej z dnia [...] kwietnia 2009 r. i umarzająca postępowanie w sprawie zobowiązania D.M. do opuszczenia terytorium RP, Sąd uznał, iż przesłanka ta nie została spełniona. W rozpoznawanej sprawie mamy do czynienia z sytuacją, gdy skarżący jest jednocześnie organem I instancji, który wydał rozstrzygnięcie w postępowaniu administracyjnym poprzedzającym wniesienie skargi. Należy zwrócić uwagę, iż postępowanie sądowoadministracyjne, które ma na celu sprawowanie kontroli działalności administracji publicznej, może zostać skutecznie przeprowadzone (tzn. zakończone meteorycznym rozpoznaniem) tylko i wyłącznie z inicjatywy podmiotu pozostającego poza systemem organów, których działalność ma podlegać kontroli sądu administracyjnego. Umożliwienie skutecznego wniesienia skargi do sądu administracyjnego organowi I instancji, który wcześniej orzekał na gruncie danej sprawy, doprowadzić mogłoby do sytuacji, gdy organ ten posiadałby jednocześnie uprawnienia władcze i uprawnienia strony, która takie rozstrzygnięcie kwestionuje. Należy podkreślić, iż w przedmiotowym postępowaniu skarżący będąc jednocześnie organem działał na mocy przyznanych mu ustawowo kompetencji, a nie jako podmiot którego interesu prawnego dotyczyło postępowanie. Mając powyższe na uwadze stwierdzić należało, iż na gruncie rozpoznawanej sprawy Komendantowi Placówki Straży Granicznej nie przysługuje legitymacja skargowa w rozumieniu art. 50 § 1 ppsa, gdyż nie można zakwalifikować go do żadnej ze wskazanych w w/w przepisie kategorii skarżących. Powyższe zaś skutkuje niedopuszczalnością skargi. Stanowisko takie potwierdza ugruntowane orzecznictwo sądów administracyjnych, które wskazuje, iż organ, który wydał decyzję w pierwszej instancji nie jest uprawniony do wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Przedmiot sprawy rozstrzyganej decyzją nie dotyczy interesu prawnego tego organu, gdyż nie działa on jako nosiciel tegoż w rozumieniu art. 28 kpa i art. 50 § 1 p.p.s.a., lecz jako podmiot wykonujący przyznane mu kompetencje. (postanowienie NSA z dnia 2 marca 2006 r., II GSK 387/05, LEX nr 197511 oraz wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 stycznia 20008 r., sygn. akt VI SA/Wa 1958/07). Reasumując powyższe uznać należało, iż skarżącemu nie przysługuje legitymacja skargowa, a tym samym skarga jako niedopuszczalna zgodnie z treścią art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. podlega odrzuceniu.