II SA/Go 636/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aleksandra Wieczorek po rozpoznaniu w dniu 31 sierpnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Gminy o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi Gminy na decyzję Wojewody z dnia [...] r., znak [...] w przedmiocie ustalenia odszkodowania za nieruchomość odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Decyzją z dnia [...] marca 2017 r. znak: [...] Starosta działając na podstawie art. 12 ust. 4 pkt 2, ust. 4a, ust. 4f i ust. 5, art. 18 ust. 1, art. 22 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (t.j Dz. U. z 2015 r. poz. 2031 ze zm.), art. 130 ust. 2, art. 132 ust. 1 a i art. 134 w zw. z art. 98 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2016 r. poz. 2147 ze zm. dalej jako u.g.n.) ustalił odszkodowanie w wysokości 244 110 zł na rzecz S sp. z o.o. za nieruchomość położoną w [...] obejmującej działkę gruntu nr ewid. [...] o pow. 0,2271 ha. Decyzją z dnia [...] maja 2017 r. nr [...] Wojewoda utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Od powyższej decyzji Gmina złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. skargę. Skarżąca zawarła w skardze skierowany do organu II instancji wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Na wypadek nieuwzględnienia wniosku o wstrzymanie przez Wojewodę strona skarżąca zwróciła się z wnioskiem o wstrzymanie do tutejszego Sądu. Uzasadniając wniosek skarżąca wskazała, że wskutek ewentualnego wykonania decyzji zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody, a także spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, gdyż gmina realizuje wiele inwestycji, na które pozyskała środki zewnętrzne i których nie może przerwać ze względu na radykalne skutki finansowe w postaci obowiązku ich zwrotu. Gmina dodała, iż ewentualny obowiązek zapłaty odszkodowania w tak zawyżonej kwocie nie jest możliwy do wykonania i że w tegorocznym budżecie Gmina nie posiada środków finansowych na wypłatę odszkodowań z tytułu wywłaszczonych nieruchomości a także nie ma możliwości zaciągnięcia na ten cel kredytu. Ewentualne środki, przy prawidłowym ustaleniu wysokości odszkodowania, mogą być zabezpieczone przez Gminę dopiero w budżecie na rok 2018. Wniosek skarżąca uznała za zasadny także z uwagi na istniejące jej zdaniem podstawy do uchylenia zaskarżonej decyzji i brak podstaw do wcześniejszej wypłaty. Gmina dodała, iż obecnie prowadzonych jest pięć postępowań dotyczących wywłaszczeń związanych z tą samą inwestycją na łączną kwotę odszkodowań w wysokości około 700 000 zł. Skarżąca podała, iż uchwała budżetowa Gminy i Wieloletnia Prognoza Finansowa opublikowana jest na stronie BIP Gminy. W odpowiedzi na skargę Wojewoda odnosząc się do wniosku skarżącej o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji stwierdził brak przesłanek do wstrzymania wykonania, uznając, iż wnioskodawca nie wykazał, aby w sprawie zachodziło niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody czy spowodowania trudnych do odwrócenia skutków z tytułu wykonania zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W myśl art. 61 § 1 p.p.s.a. Sąd może wstrzymać wykonanie aktu lub czynności w całości lub w części, gdy grożąca szkoda, o jakiej mowa w tym przepisie jest tego rodzaju, że nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowanie ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego (por. postanowienie NSA w Warszawie z dnia 20 grudnia 2004 r., o sygn. akt GZ 138/04, publ. orzeczenia.nsa.gov.pl). Z kolei trudne do odwrócenia skutki, o których mowa w tymże przepisie, to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków. Zgodnie z ugruntowanym stanowiskiem Naczelnego Sądu Administracyjnego (dalej: NSA), wyrażonym m.in. w postanowieniu z 20 grudnia 2004 r. (GZ 138/2004, publ.: www.orzeczenia.nsa.gov.pl).), podstawową przesłanką wstrzymania wykonania decyzji, stosownie do treści art. 61 § 3 p.p.s.a., jest wykazanie niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Oznacza to, że żądając wstrzymania wykonania decyzji, strona skarżąca ma zatem obowiązek wykazać istnienie konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie aktu lub czynności jest zasadne, z uwagi na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (por. postanowienie NSA z 14 listopada 2006 r., II FZ 585/06, publ.: j/w). Wobec powyższego, nie jest wystarczający ogólny wywód strony skarżącej, w tym jej subiektywna ocena własnej sytuacji finansowej. Jej twierdzenia powinny bowiem wyjaśniać, na czym polega niebezpieczeństwo powstania kwalifikowanych skutków, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a., a także znajdować potwierdzenie w dokumentach źródłowych dotyczących jej sytuacji np. finansowej oraz majątkowej. Obowiązkiem strony, która wnosi o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu, jest przedstawienie sądowi tez, twierdzeń oraz dokumentów, które uprawdopodobnią zasadność uwzględnienia wniosku. Wnioskodawca powinien zatem uprawdopodobnić, że w sytuacji faktycznej, w jakiej się znajduje, wykonanie decyzji powodować będzie znaczną szkodę bądź trudne do odwrócenia skutki (por. postanowienie NSA z dnia 4 października 2010 r., o sygn. akt II FZ 460/10, publ.: orzeczenia.nsa.gov.pl). Brak wskazania we wniosku tych przyczyn, uniemożliwia sądowi jego merytoryczną ocenę (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 maja 2004 r., o sygn. akt FZ 65/04, publ.: orzeczenia.nsa.gov.pl). W przedmiotowej sprawie strona skarżąca wnioskując o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji wskazała na brak środków w budżecie Gminy przewidzianych na wypłatę odszkodowania i brak możliwości zaciągnięcia na ten cel kredytu. Ponadto Gmina podała, iż toczy się 5 postępowań dotyczących wywłaszczeń związanych z tą samą inwestycją (budowa drogi) na łączną kwotą odszkodowań w wysokości około 700.000 zł. Rozpoznając przedmiotowy wniosek w ramach przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a Sąd uznał, że nie zasługuje on na uwzględnienie. Zdaniem Sądu strona skarżąca, nie uprawdopodobniła we wniosku okoliczności, z których wynikałoby, że wykonanie zaskarżonej decyzji może spowodować dla niej istotną szkodę lub trudne do odwrócenia skutki. Wykonanie zaskarżonej decyzji może mieć wpływ na kondycję finansową skarżącej, jednakże wpływ ten nie jest równoznaczny z powstaniem trudnych do odwrócenia skutków, czy też wyrządzeniem znacznej szkody. Przez szkodę, o jakiej mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. należy rozumieć szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu. Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie jest należność pieniężna, a więc z natury rzeczy świadczenie odwracalne, którego zwrot (wraz z odsetkami) może być skutkiem ewentualnego uwzględnienia skargi. Każda decyzja administracyjna zobowiązująca do uiszczenia należności pieniężnych pociąga za sobą dolegliwość rodzącą określony skutek faktyczny w finansach podmiotu zobowiązanego do ich uiszczenia. Nie jest, to, więc sytuacja, która sama z siebie uzasadnia zastosowanie wyjątkowego rozwiązania prawnego, jakim jest ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym (por. postanowienie NSA z 18 października 2011 r., sygn. akt II GSK 1799/11). W ocenie Sądu kwota objęta zaskarżoną decyzją - 244 110 zł, a nawet w połączeniu kwotami z innych postępowań – 700 000 zł, nie niej kwotą znacząca dla budżetu Gminy, który wynosi ponad 27 mln zł (zgodnie z uchwałą Rady Gminy Nr 232/7/XXXII/16 z dnia 28 grudnia 2016 r.), mogącą zagrozić stabilnością finansową Gminy. Odnosząc się do argumentu skarżącej, która wskazała na brak środków przewidzianych w budżecie Gminy na wypłatę odszkodowań, wskazać należy, iż to Gmina jest inwestorem w zakresie budowy drogi z która związane jest odszkodowanie w przedmiotowej sprawie, a zatem zobowiązana była wziąć pod uwagę koszty przeprowadzenia inwestycji obejmujące m.in. także wypłatę odszkodowań za wywłaszczenie. Podkreślić należy, iż decyzja o udzieleniu Gminie zezwolenia na realizację inwestycji drogowej wydana została w dniu [...] października 2016 r., a zatem jeszcze wcześniej musiała zostać podjęta decyzja o przeprowadzeniu tejże inwestycji i wówczas też powinna zostać dokonana kalkulacja kosztów inwestycji i zabezpieczenie na nią środków. Sąd zwraca przy tym uwagę, iż uchwała budżetowa na rok 2017 podjęta została w dniu 28 grudnia 2016 r., a zatem po wydaniu decyzji zezwalającej na realizację inwestycji drogowej i kiedy wszczęto postępowanie w sprawie ustalenia odszkodowań na wywłaszczone nieruchomości. Natomiast odnosząc się do twierdzenia skarżącej o braku możliwości zaciągnięcia kredytu Sąd uznał, iż okoliczność ta nie została w żaden sposób przez Gminę uprawdopodobniona. W związku z powyższym Sąd uznał, że na podstawie zawartych we wniosku stwierdzeń nie może przyjąć, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia Skarżącemu znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, to jest że w sprawie w istocie zaistniały przesłanki z art. 61 § 3 p.p.s.a. przemawiające za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji. W tej sytuacji Sąd na mocy art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.