II SA/Go 638/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie: Sędzia WSA Krzysztof Dziedzic po rozpoznaniu w dniu 30 sierpnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w sprawie ze skargi H Spółki z o.o. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za urządzanie gier poza kasynem gry postanawia: 1. odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, 2. na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718) odmówić zawieszenia postępowania sądowoadministracyjnego H Spółka z o.o. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] maja 2016 r., nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej w wysokości 48.000 zł za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry. W skardze Spółka wniosła o zawieszenie postępowania do czasu wydania przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej orzeczenia w sprawie C-303/15 oraz o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, uzasadniając go brakiem jednolitego stanowiska w Służbie Celnej co do charakteru gier na urządzeniu oraz różną praktykę organu I instancji w zakresie uzależnienia wydania decyzji od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego. Podała też, że aktualnie wobec Spółki toczy się szereg postępowań w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za urządzanie gier poza kasynem gry. Z uwagi na niebagatelną kwotę już uiszczonych kar grozi jej utrata płynności finansowej, a to z kolei może skutkować groźbą upadłości Spółki czyli sytuacją, której nie da się już odwrócić nawet w przypadku wygrania przez nią sporu i zwrotu wyegzekwowanego wcześniej świadczenia. Według Spółki w przesłankach wynikających z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 – określanej dalej jako p.p.s.a.), chodzi nie tylko o szkodę grożącą samemu skarżącemu, ale również każdą inną szkodę w tym także szkodę grożącą Skarbowi Państwa w związku z wypłatą pobranych kar w razie przegrania w sądzie. Na poparcie swojego stanowiska skarżąca powołała się na postanowienia wydane przez sądy administracyjne, którym wstrzymano wykonanie decyzji. Do wniosku załączono m.in. oświadczenie Prezesa H Sp. z o.o. w przedmiocie wysokości uiszczonych kar w latach 2012 - 2015 r., kserokopię rachunku zysków i strat za okres od [...] stycznia do [...] grudnia 2013 r. oraz listę zapisów kasowych/bankowych dotyczących uiszczenia kar. Postanowieniem z dnia [...] lipca 2016 r., nr [...] Dyrektor Izby Celnej odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 26 lipca 2016 r. wezwano pełnomocnika strony skarżącej do uzupełnienia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, w terminie 7 dni, poprzez wykazanie, iż w związku z wykonaniem zaskarżonej decyzji zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia, pod rygorem rozpatrzenia wniosku w oparciu o okoliczności w nim wskazane. Powyższe wezwanie pozostało bez odpowiedzi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 61 § 1 p.p.s.a. wniesienie skargi do sądu nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. O wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji lub postanowienia, w całości lub w części, może postanowić organ, który wydał decyzję lub postanowienie, działając z urzędu lub na wniosek strony skarżącej, chyba że zachodzą przesłanki, od których w postępowaniu administracyjnym uzależnione jest nadanie decyzji lub postanowieniu rygoru natychmiastowej wykonalności albo, gdy ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania (art. 61 § 2 p.p.s.a.). Stosownie do art. 61 § 3 p.p.s.a. również sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub części tego aktu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia skarżącemu znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba, że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Z powyższego wynika zatem, że do wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności konieczne jest spełnienie przynajmniej jednej ze wskazanych przesłanek, przy czym ciężar wykazania ich istnienia spoczywa na skarżącym. Niedopełnienie tego obowiązku przez wnioskodawcę i poprzestanie na samym ogólnikowym wskazaniu zaistnienia zagrożenia bliżej nieokreślonej szkody uniemożliwia poczynienie stosownych ustaleń w zakresie podstawy faktycznej rozstrzygnięcia. Na wnioskodawcy ciąży również obowiązek szczegółowego opisania swojej sytuacji majątkowej, która stanowi podstawę oceny zaistnienia zdarzeń uzasadniających uwzględnienie wniosku. Sąd musi mieć wiedzę o okolicznościach przemawiających za wstrzymaniem wykonania decyzji jak również możliwość zweryfikowania tej wiedzy, a dostarczenie odpowiednich dokumentów w tym zakresie obciąża stronę (por. postanowienie NSA z dnia 6 lutego 2014r., sygn. akt II GZ 41/13). Rozstrzygając wniosek w oparciu o art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd jest związany zamkniętym katalogiem przesłanek pozytywnych, do których ustawa zalicza: niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody oraz niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Tylko w sytuacji zaistnienia kumulatywnie obydwóch lub jednej z w/w przesłanek, Sąd ma podstawę do uwzględnienia wniosku skarżącego o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu. Użycie przez ustawodawcę w art. 61 § 3 ustawy p.p.s.a. zwrotów nieostrych wiąże się z koniecznością konkretyzacji zawartej w nich normy ogólnej. W postanowieniu z dnia 20 grudnia 2004 r., sygn. akt GZ 138/04 Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że "znaczna szkoda" to taka, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowanie ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Będzie to miało miejsce w takich wypadkach, gdy grozi utrata przedmiotu świadczenia, który wskutek swych właściwości nie może być zastąpiony jakimś innym przedmiotem, a jego wartość nie przedstawiałaby znaczenia dla skarżącego lub gdyby zachodziło niebezpieczeństwo poniesienia straty na życiu i zdrowiu. Zaś trudne do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (tak w postanowieniu WSA w Białymstoku z dnia 3 sierpnia 2006 r., sygn. II SA/Bk 352/06). W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, iż do wykazania, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, niezbędne jest odniesienie się do konkretnych okoliczności, pozwalających wywieść, że wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy. Jego twierdzenia powinny być poparte dokumentami źródłowymi, zwłaszcza dotyczącymi jego sytuacji finansowej. Zdaniem Sądu skarżąca Spółka nie wykazała, że istotnie zaistniały okoliczności świadczące o możliwości wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. W aktach niniejszej sprawy brak jest dokumentów, które uprawdopodabniałyby oświadczenie zawarte we wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, że wykonanie przedmiotowej decyzji (tj. zapłata kary pieniężnej w wysokości 84 000 zł nałożonej w postępowaniu administracyjnym) przed rozpoznaniem skargi doprowadzi do utraty płynności finansowej skarżącej spółki. W szczególności strona wnioskująca o zastosowanie ochrony tymczasowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym nie przedstawiła dokumentów obrazujących jej aktualną kondycję finansową. Dołączone do akt dokumenty w postaci listy księgowań na kontach analitycznych, listy zapisów kasowych/bankowych oraz rachunek zysków i strat za okres od [...] stycznia 2013 r. do [...] grudnia 2013 r. nie świadczą o aktualnej sytuacji finansowej skarżącej, a jedynie przede wszystkim o tym, jakie kary i w jakiej wysokości zostały przez nią uiszczone. Dane te nie mogą być uznane za miarodajne dla oceny kondycji finansowej spółki w dacie składania wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji (czerwiec 2016 r.). Za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji nie mogła także przemawiać treść oświadczenia prezesa zarządu spółki z dnia [...] czerwca 2016 r. 2016 r. (k. 30 akt sądowych), bowiem wskazana tam informacja, że spółka zapłaciła w latach 2012-2015 kary pieniężne w łącznej wysokości 8.068.390,02 zł, sama w sobie nie oznacza, iż zapłata (przed rozpoznaniem skargi przez sąd administracyjny) kary pieniężnej nałożonej w niniejszej sprawie może wyrządzić spółce znaczną szkodę lub spowodować trudne do odwrócenia skutki. Co prawda Sądowi znane jest z urzędu, że wobec Spółki toczy się szereg kolejnych postępowań w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za urządzanie gier poza kasynem gry, jednakże Spółka nie zobrazowała również nawet na wezwanie Sądu z dnia 26 lipca 2016 r. swojej kondycji finansowej, przez co i tak nie byłaby możliwa ocena, czy wykonanie zaskarżonej decyzji, nawet w kontekście wysokości potencjalnie grożących spółce innych kar pieniężnych, może prowadzić do wyrządzenia jej znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Natomiast wskazane przez stronę skarżącą argumenty w postaci braku jednolitego stanowiska Służby Celnej co do charakteru gier na urządzeniu, różną praktykę organu I instancji w zakresie uzależnienia wydania decyzji od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego odnoszą się do kwestii ewentualnej wadliwości zaskarżonej decyzji. Stwierdzenie potencjalnej wadliwości zaskarżonej decyzji, a w konsekwencji jej uchylenie jest przedmiotem merytorycznego rozpoznania w tej sprawie i nie może w żadnym wypadku stanowić przesłanki wstrzymania wykonania takiego aktu. Kwestia ta nie może być badana na etapie rozstrzygania w postępowaniu wpadkowym. Zbadanie, czy zaskarżona decyzja została wydana z rażącym naruszeniem przepisów prawa może nastąpić jedynie w fazie postępowania rozpoznawczego, które zakończone zostanie wydaniem wyroku, rozstrzygającego merytorycznie postępowanie sądowe w niniejszej sprawie (por. wyrok NSA z dnia 21 stycznia 2015 r., sygn. akt II OZ 19/15). Niezasadne jest również odwoływanie się przez stronę skarżącą do przypadków wstrzymania wykonania podobnych decyzji w innych sprawach. Wstrzymanie wykonania decyzji jest bowiem uzależnione od aktualnej sytuacji konkretnej strony skarżącej oraz skutków, jakie wykonanie decyzji jej przyniesie. Sam zaś fakt, że inne sądy administracyjne uwzględniały wnioski skarżącego o wstrzymanie wykonania zaskarżonych przez nich decyzji oznacza jedynie, że skarżący ci wykazali, że w związku z wykonaniem tych decyzji zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Wobec powyższego, na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. orzeczono jak w pkt 1 sentencji. Natomiast rozstrzygnięcie zawarte w pkt 2 sentencji postanowienia, jako niezaskarżalne w myśl art. 131 p.p.s.a., nie wymaga uzasadnienia, co wynika z art. 163 § 2 zdanie drugie p.p.s.a.