II SA/Go 658/13

Dnia 12 listopada 2013 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Jaśkiewicz po rozpoznaniu w dniu 12 listopada 2013 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi G.D. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] roku nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie samowoli budowlanej na skutek wniosku G.D. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi p o s t a n a w i a : przywrócić termin do uiszczenia wpisu sądowego od skargi oraz uzupełnienia braku formalnego skargi. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2013r. nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego, po rozpatrzeniu wniosku Z.D., G.D. oraz M.H., odmówił wszczęcia postępowania administracyjnego w związku z dokonaną zdaniem wnioskodawców w dniach [...] maja 2012 r. przez E Spółkę z o.o. samowolą budowlaną polegającą na ustawieniu nowych słupów drewnianych na działkach nr [...]. W wyniku złożonego przez wnioskodawców odwołania, decyzją z dnia [...] czerwca 2013 r. nr [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Na powyższą decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego G.D. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zarządzeniem z dnia 2 sierpnia 2013 r. skarżący został wezwany do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 500 zł, stosownie do treści § 2 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193). Odpis powyższego zarządzenia został doręczony skarżącemu dnia 8 sierpnia 2013 r. (k. 34). G.D. uiścił wymagany wpis sądowy w kwocie 500 zł, jednakże ze znajdującego się w aktach sprawy polecenia przelewu wynika, iż nastąpiło to w dniu 19 sierpnia 2013 r. W związku z powyższym skarżący został wezwany do nadesłania dowodu wpłaty kwoty 500 zł tytułem wpisu sądowego w niniejszej sprawie z uwidocznioną datą tej wpłaty pod rygorem przyjęcia, że wpis sądowy został uiszczony w dniu 19 sierpnia 2013 r. W odpowiedzi na to wezwanie G.D. złożył wniosek o przywrócenie terminu do usunięcia braków formalnych i uiszczenia wpisu sądowego od skargi, gdyż jak podał, korespondencję sądową odebrał jego pracownik podpisując się imieniem i nazwiskiem skarżącego. Skarżącego nie było wówczas w Polsce, gdyż przebywał na wczasach za granicą. Z urlopu wrócił w dniu 18 sierpnia 2013 r. i już dzień po tym formalności dopełnił. Na potwierdzenie przesłał kopię dokumentu podróży z biura turystycznego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek okazał się zasadny. Zgodnie z treścią art. 85 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej w skrócie p.p.s.a. czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Wyjątek od tej zasady przewiduje art. 86 § 1 p.p.s.a., w myśl którego jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Stosownie do treści przepisu art. 87 § 1- 4 p.p.s.a., aby wniosek był skuteczny, spełnione muszą zostać określone wymogi. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, chyba że wniosek dotyczy przywrócenia terminu do wniesienia skargi wówczas winien być wniesiony za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania są przedmiotem skargi. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Ponadto równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie. W rozpoznawanej sprawie G.D., wnosząc o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, dochował wszystkich w/w wymogów umożliwiając Sądowi dokonanie merytorycznej oceny wniosku. Skarżący wrócił bowiem z urlopu w dniu 18 sierpnia 2013 r. i był to dzień, w którym najwcześniej mógł się dowiedzieć o fakcie podjęcia w dniu 8 sierpnia 2013 r. przez pracownika skierowanej do niego przesyłki i pokwitowania zwrotnego potwierdzenia odbioru imieniem i nazwiskiem skarżącego. Następnego dnia dopełnił czynności, których dotyczyło wezwanie. Następnie w dniu 22 sierpnia 2013 r. (data stempla pocztowego, k. 43 akt sądowych) złożył wniosek o przywrócenie terminu do dokonania powyższych czynności, a więc w terminie 7 dni od dnia dowiedzenia się o fakcie uchybienia terminu. Powyższe umożliwiło Sądowi dokonanie merytorycznej oceny wniosku. Jako okoliczność uzasadniającą brak winy w uchybieniu czynności procesowej skarżący wskazał pobyt na urlopie w okresie od 8 do 18 sierpnia 2013 r. oraz fakt podjęcia przez inna osobę – pracownika skierowanej do niego przesyłki, zawierającej wezwanie do usunięcia braku formalnego skargi oraz odpisu zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu. Wprawdzie w orzecznictwie sądowym przyjmuje się, że strona składająca skargę, pouczona o trybie i formie zaskarżenia aktu administracyjnego do sądu, winna spodziewać się odpowiedzi od tego adresata, niezależnie od tego, czy znane są jej reguły procesowe i ich wymogi formalne. Skoro w sposób planowany opuszcza jedynie czasowo miejsce zamieszkania, które pozostaje niezmienione, jej staraniom należy pozostawić dbałość o uniknięcie negatywnych skutków nieobecności (postanowienie NSA z 18 stycznia 2012 r., II FZ 856/11, LEX nr 1104154). W innym orzeczeniu stwierdza się z kolei, że wyjeżdżając na urlop skarżący bądź to powinien powiadomić sąd o czasowej nieobecności, bądź to ustanowić pełnomocnika (postanowienie NSA z 24 marca 2004 r., FZ 13/04, T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, wyd. LexisNexis, Warszawa 2008, s. 381), jednakże w rozpatrywanej sprawie poglądy te nie znajdują zastosowania. W stanach faktycznych obydwu przytoczonych wyżej spraw przesyłki sądowe pomimo dwukrotnego awizowania nie zostały przez skarżących odebrane. W obydwu przypadkach NSA stwierdził, że strony tych spraw powinny na czas nieobecności zadbać o możliwość odbioru pism sądowych. Tymczasem w niniejszej sprawie nieobecność skarżącego w miejscu zamieszkania trwała zaledwie 10 dni. Mógł on więc zasadnie oczekiwać, że nawet gdyby w tym czasie na adres wskazany w skardze dotarła korespondencja sądowa (niezależnie od tego, w którym dniu nieobecności), skarżący po powrocie do domu znalazłby w skrzynce pocztowej awizo i miałby co najmniej cztery dni na wykonanie wezwania Sądu (w myśl art. 73 § 1 p.p.s.a. okres awizowania przesyłki wynosi czternaście dni). Brak jest zatem podstaw do przyjęcia, że na skarżącym spoczywał obowiązek zawiadamiania Sądu o wyjeździe na dziesięciodniowy urlop. Przesyłkę sądową zawierającą wezwanie do uzupełnienia braku formalnego skargi oraz wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego odebrał jednak pracownik skarżącego, posługując się przy tym jego imieniem i nazwiskiem. Pracownik skarżącego wprowadził zatem w błąd doręczyciela przesyłki. Gdyby nie ten fakt, doręczyciel pozostawiłby w dniu 8 sierpnia 2013 r. na drzwiach lub w skrzynce pocztowej skarżącego awizo, wówczas termin do podjęcia przesyłki upłynąłby w dniu 22 sierpnia 2013 r. W tej sytuacji uiszczenie przez skarżącego dnia 19 sierpnia 2013 r. wpisu sądowego od skargi oraz uzupełnienie jej braków formalnych nastąpiłoby w ustawowym terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania. Skarżący nie miał jednak wpływu na to, że inna osoba posłużyła się jego imieniem i nazwiskiem odbierając korespondencje sądową i zakomunikowała mu ten fakt dopiero 18 lub 19 sierpnia, a więc już po upływie ustawowego terminu do wykonania wezwania znajdującego się w przesyłce. W związku z tym nie ma podstaw do przypisania skarżącemu winy w uchybieniu terminu, zwłaszcza że nadsyłając kopię dokumentu podróży w należyty sposób uprawdopodobnił on fakt przebywania poza miejscem zamieszkania w okresie od 8 do 18 sierpnia 2013 r. Dodatkowo należy zwrócić uwagę, że pracownik skarżącego nie jest osobą, na ręce której mogło nastąpić skuteczne doręczenie przesyłki. Skarżącemu jako osobie fizycznej można było doręczyć przesyłkę osobiście (art. 67 § 1 p.p.s.a.), można ją było również doręczyć dorosłemu domownikowi, administracji domu lub dozorcy, o ile podjęliby się oni oddania mu pisma (art. 72 § 2 p.p.s.a.). Sądowi nie są znane powody, dla których pracownik skarżącego przebywał w jego domu w czasie jego nieobecności, jednak w sprawie brak jest podstaw do uznania go za domownika skarżącego czy dozorcę. Nie ulega natomiast wątpliwości, że pracownik ten nie powinien podawać się za skarżącego i posługiwać się jego imieniem i nazwiskiem. W świetle powyższych okoliczności, na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.