II SA/Go 660/15

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. – Jarosław Piątek po rozpoznaniu w dniu 15 października 2015 r. w Gorzowie Wlkp. na posiedzeniu niejawnym wniosku H.J.S. o udzielenie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania p o s t a n a w i a : przyznać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Na podstawie zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia 15 września 2015 r. H.J.S. został wezwany do uiszczenia w terminie 7 dni wpisu od skargi w wysokości 100 zł. Dnia 21 września 2015 r. wpłynął do Sądu wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy złożony na urzędowym formularzu PPF w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Na podstawie zarządzenia referendarza sądowego z dnia 2 października 2015 r. H.J.S. został wezwany do uzupełnienia w terminie 7 dni braku formalnego wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez złożenie go na urzędowym formularzu, którego wzór określa rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 19 sierpnia 2015 r. w sprawie określenia wzoru i sposobu udostępniania urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz sposobu dokumentowania stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego wnioskodawcy (Dz. U. z 2015 r. poz. 1257) pod rygorem pozostawienia bez rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy (art. 257 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej zwanej p.p.s.a.). W ustawowym terminie skarżący uzupełnił powyższy brak formalny wniosku o przyznanie prawa pomocy. W uzasadnieniu wniosku H.J.S. podał, że znajduje się w trudnej sytuacji materialnej. Skarżący oświadczył, że jego i żony miesięczny dochód z tytułu emerytur wynosi łącznie 1.252,13 zł. Nadto skarżący przedstawił rachunki obrazujące ponoszone koszty (czynsz – 409 zł, gaz – 101 zł, energia elektryczna – 116 zł). Wniosek jest uzasadniony. Zgodnie z art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej zwanej p.p.s.a.), prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. W myśl art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie częściowym przysługuje osobie fizycznej wówczas, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 p.p.s.a.). Instytucja pomocy prawnej jest wyjątkiem od zasady ponoszenia kosztów postępowania przez same strony. Celem przyznania prawa pomocy jest zapewnienie realizacji konstytucyjnego prawa do sądu osobom, które ze względu na brak odpowiednich środków nie są w stanie ponieść, miedzy innymi kosztów sądowych (wpisu) czy kosztów wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika. Zasadą jest, iż prawo pomocy obejmuje osoby nie osiągające żadnych dochodów lub osiągające dochód wybitnie niski, który nie pozwala na uiszczenie kosztów postępowania sądowego, nawet przy poczynionych oszczędnościach w wydatkach koniecznych. W literaturze wskazuje się, że prawo pomocy ma służyć najuboższym, to jest podmiotom, dla których konieczność ponoszenia kosztów związanych z postępowaniem sądowym oznaczałaby faktyczne ograniczenie lub pozbawienie prawa do sądu (zob. H.Knysiak-Molczyk, Przesłanki przyznania prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym, Przegląd Prawa Publicznego 2007, nr 4, s. 36-39). Analiza sytuacji materialnej H.J.S. prowadzi do wniosku, że została spełniona przesłanka o której mowa w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Z przedłożonych dokumentów wynika, że z emerytury skarżącego i jego żony prowadzone jest postępowanie egzekucyjne. Po potrąceniach łączny miesięczny dochód skarżącego i jego żony wynosi 1.252 zł (netto). Z treści formularza PPF wynika, że skarżący nie posiada oszczędności ani majątku. W sprawie nie występują racjonalne przesłanki mogące podważyć wiarygodność oświadczenia H.J.S. odnośnie jego trudnej sytuacji majątkowej. Doświadczenie życiowe nakazuje przyjąć, że skarżący dysponujący wraz żoną dochodem w wysokości 1.252 zł (neto), ponoszący standardowe koszty utrzymania, a także dodatkowe koszty leczenia, może mieć problemy z poczynieniem jakichkolwiek oszczędności (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 września 2010 r., II OZ 902/10, LEX nr 743993). Z uwagi na powyższe uznano, że wniosek H.J.S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych zawiera usprawiedliwione podstawy i dlatego na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. został uwzględniony. Z uwagi na powyższe orzeczono jak w sentencji postanowienia.