II SA/Go 666/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Staniszewska, Sędziowie Sędzia WSA Ireneusz Fornalik (spr.), Asesor WSA Joanna Brzezińska, Protokolant Anna Paprocka, po rozpoznaniu w dniu 8 lutego 2006 r. na rozprawie sprawy ze skargi Wojewody na uchwałę Rady Gminy z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie ustalenia tabel wynagrodzenia zasadniczego pracowników zatrudnionych na stanowiskach innych niż stanowisko nauczyciela I. stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały w całości, II. stwierdza, że zaskarżona uchwała nie podlega wykonaniu. Uchwałą z dnia [...] marca 2005 r. Nr [...] Rada Gminy, na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 15 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001r., Nr 142. poz. 1591) oraz § 3 ust. 3 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie zasad wynagradzania i wymagań kwalifikacyjnych pracowników samorządowych zatrudnionych w jednostkach organizacyjnych jednostek samorządu terytorialnego z dnia 26 lipca 2000 r. (Dz. U. Nr 61, poz. 708) ustaliła wartość jednego punktu w złotych zaproponowanych przez dyrektora Zespołu Szkół, dyrektora Szkoły Podstawowej i dyrektora Szkoły Podstawowej dla ustalenia tabel wynagrodzenia zasadniczego pracowników zatrudnionych w tych jednostkach organizacyjnych na stanowiskach innych niż stanowisko nauczyciela. W protokole nr [...], z sesji Rady Gminy z dnia 30 marca 2005r.. w punkcie dotyczącym podjęcia powyższej uchwały - ( Pkt III p.pkt 3 ) na str. 6 zawarto informację, że opinia związków zawodowych w sprawie projektu przedmiotowej uchwały nie była zasięgana. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na uchwałę Rady Gminy Nr [...], pismem z dnia [...] czerwca 2005r. ([...]), działając na podstawie art. 93 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym w związku z art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 153, poz. 1270 ze zm.), wniósł Wojewoda. W uzasadnieniu skargi wskazano naruszenie przez ww. uchwałę art. 19 ust. 1 i 2 ustawy z 23 maja 1991 r. o związkach zawodowych ( Dz. U. Nr 79, poz. 854 ) poprzez nie przedstawienie projektu tej uchwały do zaopiniowania przez związek zawodowy, wnosząc o stwierdzenie jej nieważności. W odpowiedzi na skargę Rada Gminy wniosła o oddalenie skargi twierdząc, iż przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 26.07.2000 r. w sprawie zasad wynagradzania i wymagań kwalifikacyjnych pracowników samorządowych zatrudnionych w jednostkach organizacyjnych jednostek samorządu terytorialnego, na którym opierano się przy podejmowaniu przedmiotowej uchwały, nie przewidują obowiązku konsultacji projektu tej uchwały ze związkiem zawodowym. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga okazała się zasadną w tym zakresie, w jakim pozwoliła na kontrolę prawidłowości i zgodności z prawem zaskarżonej w przedmiotowej sprawie uchwały. Zgodnie z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 153, poz. 1270, ze zmianami), sąd administracyjny stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. W myśl przepisu art. 147 § 1 cytowanej ustawy, Sąd uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6. stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności. W ocenie Sądu zaskarżona uchwała została wydana z naruszeniem przepisów prawa, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Z treści zaskarżonej uchwały wynika, że podstawę prawną jej uchwalenia stanowił między innymi art. 18 ust. 2 pkt 15 ustawy z dnia 8 marca I990r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r., Nr 142, poz. 1591). W myśl tego przepisu do wyłącznej właściwości rady gminy należy stanowienie w innych sprawach, niż te wymienione w art. 18 ust. 2 pkt 1-14, zastrzeżonych ustawami do kompetencji rady gminy. Natomiast powołany również § 3 ust. 3 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie zasad wynagradzania i wymagań kwalifikacyjnych pracowników samorządowych zatrudnionych w jednostkach organizacyjnych jednostek samorządu terytorialnego z dnia 26 lipca 2000r.( Dz. U. Nr 61, poz. 708) nakłada na pracodawcę obowiązek ustalenia w porozumieniu z odpowiednio sejmikiem województwa, radą powiatu lub radą gminy wartości jednego punktu w złotych, stosownie do swoich możliwości finansowych. Skoro więc art. 40 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym nakłada, na podstawie upoważnień ustawowych, na gminę obowiązek stanowienia aktów prawa miejscowego obowiązujących na obszarze gminy, to w przypadku skorzystania z tego uprawnienia, organy gminy mają obowiązek skierowania jego założeń lub projektu do zaopiniowania przez związki zawodowe. Taki obowiązek wynika z art. 19 ust. 2 ustawy z 23 maja 1991 r. o związkach zawodowych (Dz. U. z 2001 Nr 79, poz. 854), który nakłada m.in. na organy samorządu terytorialnego obowiązek zasięgania opinii odpowiednich władz statutowych związku zawodowego dotyczącej projektów- aktów wykonawczych do ustaw w zakresie objętym zadaniami związków zawodowych. Uchwała określająca zasady wynagradzania pracowników odnosi się wprost do przedmiotu działalności związków zawodowych, która przede wszystkim dotyczy interesów zawodowych, płacowych i socjalnych pracowników objętych regulacją zawartą w art. 1 ust. 1, art. 4 i art. 6 tej cytowanej ustawy i która nie wymaga jej powtarzania w aktach prawnych dotyczących wymienionych spraw pracowników. Z treści art. 19 ust. 2 i 3 ustawy o związkach zawodowych wynika, iż brak opinii związku zawodowego nie wpływa na ważność wydanego aktu prawnego, gdyż związek zawodowy ma prawo uchylić się od jej wyrażenia. Z drugiej strony opinia związku zawodowego nie jest wiążąca dla organu samorządu terytorialnego, bo może ją odrzucić w całości lub w części. Uchylenie się rady gminy jako organu samorządu terytorialnego od przedstawienia związkowi zawodowemu założeń projektu lub projektu aktu wykonawczego, w tym przypadku uchwały, narusza ciążący na niej ustawowy obowiązek zapewnienia temu związkowi współuczestnictwa w procesie legislacyjnym. Wojewódzki Sąd Administracyjny podziela stanowisko wielokrotnie wyrażane już w orzecznictwie NSA, a także SN ( m.in. w wyrokach NSA z dnia 20.03.2001 r. sygn. akt II SA 109/01, opubl. Lex nr 54557; z dnia 17.12.1999 r. sygn. Akt II SA 1814/99, opubl. LEX nr 46593; z dnia 19.12.1991 r. sygn. akt SA/Kr 1512/91, opubl. Wokanda 1992/5/21; z dnia 30.6.1994 r. sygn. akt SA/Gd 2363/93, opubl. Wspólnota 1994/52/32; uchwale SN z dnia 17.6.1993 r. sygn. akt I PZP 2/93, opubl. OSNC 1994/1/1 ), że uchylenie się organu samorządu terytorialnego od zasięgnięcia opinii związku zawodowego w przypadkach gdy istnieje taki obowiązek, stanowi istotne naruszenie prawa. Należy podkreślić, iż organy stanowiące przepisy prawa powszechnie obowiązującego, a taki charakter mają także akty prawa miejscowego, muszą uwzględniać w procesie tworzenia prawa te regulacje ustawowe, które dają określonym w nich podmiotom, w tym przypadku związkom zawodowym, prawo do wyrażania opinii w kwestii przygotowywanych projektów. Nie ma żadnych argumentów przemawiających za wyłączeniem z trybu konsultacji ze związkami zawodowymi tak podstawowych kwestii pracowniczych, jak sprawy płacowe. Posłużenie się w § 3 ust. 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 26 lipca 2000 r. w sprawie zasad wynagradzania i wymagań kwalifikacyjnych pracowników samorządowych zatrudnionych w jednostkach organizacyjnych jednostek samorządu terytorialnego ( Dz. U. 2000 Nr 61, poz. 708 ) określeniem "w porozumieniu" nie oznacza jednej z prawnych form działania administracji publicznej ani aktu indywidualnego wyłączonych spod ukazanego trybu opiniowania. Obowiązuje tu również współdziałanie ze związkiem zawodowym z uwagi na przedmiot regulacji, na co nie ma wpływu rola odgrywana przez pracodawców w opracowaniu regulaminów wynagrodzeń dla pracowników. Uchylenie się organu samorządu terytorialnego od zasięgnięcia opinii związku zawodowego o założeniach lub o projekcie aktu wykonawczego do ustawy stanowi naruszenie prawa dające podstawę do podjęcia przez organ nadzoru czynności przewidzianych w ustawie z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie terytorialnym. W związku z powyższym, iż udział związku zawodowego w procesie legislacyjnym jest regulowany ustawowo oraz wobec faktu, że w rozpatrywanym przypadku świadomie pominięto w opiniowaniu projektu uchwały związki zawodowe Wojewódzki Sąd Administracyjny, wobec stwierdzonego naruszenia przepisów prawa, na podstawie art. 147 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. 153, poz. 1270. ze zmianami ) orzekł jak w sentencji.