II SA/Go 670/13

Dnia 13 sierpnia 2013 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Marek Szumilas po rozpoznaniu w dniu 13 sierpnia 2013 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi D.B. na pismo Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] roku nr [...] w przedmiocie udzielenia informacji p o s t a n a w i a : odrzucić skargę. Pismem z dnia [...] maja 2013r. D.B. zwróciła się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego ze skargą na Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w kwestii przyznawania dofinansowań do turnusów rehabilitacyjnych ze środków PFRON na rok 2013. W wyniku postępowania wyjaśniającego Kolegium ustaliło, iż jak wynika z informacji udzielonej przez Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej, dnia [...] stycznia 2013 r. D.B. zwróciła się o udzielenie informacji na temat warunków ubiegania się o dofinansowanie do uczestnictwa w turnusie rehabilitacyjnym w roku 2013. Po otrzymaniu odpowiedzi, dnia [...] lutego 2013 r. D.B. złożyła wniosek o dofinansowanie ze środków PFRON do uczestnictwa w turnusie rehabilitacyjnym. W dniu [...] marca 2013 r. odbyło się posiedzenie Rady Miasta, na którym dokonano podziału środków PFRON na zadania z zakresu rehabilitacji zawodowej i społecznej na rok 2013. Z uwagi na niski limit środków przyjęto, że dorosłe osoby niepełnosprawne w stopniu umiarkowanym i znacznym mogą otrzymać dofinansowanie pod warunkiem, że nie skorzystały z dofinansowania do uczestnictwa w turnusie w roku 2012 lub 2011. D.B. otrzymała dofinansowanie do zadania w roku 2012, w związku z czym pismem z dnia [...] kwietnia 2013r. nr [...] poinformowano wnioskodawczynię o odmowie przyznania dofinansowania w roku 2013. Pismem z dnia [...] czerwca 2013 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze poinformowało D.B. o zakresie właściwości rzeczowej samorządowych kolegiów odwoławczych, wynikającym z przepisów prawa powszechnie obowiązującego, w tym ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych. Kolegia są organami wyższego stopnia w rozumieniu przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego i Ordynacji podatkowej w indywidualnych sprawach z zakresu administracji publicznej należących do właściwości jednostek samorządu terytorialnego. W szczególności są organami właściwymi do rozpatrywania odwołań od decyzji, zażaleń na postanowienia, żądań wznowienia postępowania lub do stwierdzania nieważności decyzji. Pismo strony z [...] maja 2013 r. nie jest żadnym z wymienionych środków prawnych, tym samym Kolegium nie może daną sprawą się zajmować. Kolegium nie jest przy tym organem nadzoru nad organami samorządu terytorialnego. Na pismo Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] czerwca 2013 r. nr [...] D.B. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, kwestionując jego zasadność i zgodność z prawem. Zdaniem skarżącej powyższe pismo Kolegium, podobnie jak inne pisma tego organu, są przejawem biurokracji, automatyzmu i braku obiektywizmu przy załatwianiu jej spraw. Wniosła o usunięcie naruszenia swego interesu prawnego wywołanego powyższym pismem organu. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej odrzucenie wskazując, iż zaskarżone pismo nie mieści się w katalogu aktów i czynności organów administracji publicznej, na które przysługuje skarga do sądu administracyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skargę należało odrzucić. Badanie merytorycznej zasadności skargi poprzedza analiza, czy sprawa będąca jej przedmiotem należy do właściwości sądu administracyjnego. W myśl art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), dalej w skrócie p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a. W rozpatrywanej sprawie zasadniczym zagadnieniem wymagającym rozstrzygnięcia było to, czy zaskarżone pismo Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] czerwca 2013 r. nr [...] stanowi jedną z prawnych form działania administracji wskazanych w art. 3 p.p.s.a. W szczególności należało rozważyć, czy akt ten mieści się w kategorii "innych aktów i czynności" w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. W orzecznictwie i literaturze przedmiotu przyjmuje się, że stosowanie tego przepisu może mieć miejsce, gdy spełnione są następujące przesłanki: 1) akt lub czynność nie mają charakteru decyzji lub postanowienia, 2) są podejmowane w sprawach indywidualnych, skierowane do konkretnego podmiotu, 4) mają charakter publicznoprawny oraz 5) dotyczą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa (por. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, LexisNexis, Warszawa 2008, s. 31-32; T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, A. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Warszawa 2009, s. 29- 31). Ostatnia przesłanka oznacza, że musi istnieć ścisły i bezpośredni związek między działaniem lub zaniechaniem określonego działania organu administracji a możliwością realizacji uprawnienia (obowiązku) wynikającego z przepisu prawa przez podmiot niepowiązany organizacyjnie z organem wydającym dany akt lub podejmującym daną czynność (J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Warszawa 2008, s.32). Skierowane do skarżącej pismo Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] czerwca 2013 r. nr [...] nie posiada tej ostatniej cechy, brak jest bowiem bezpośredniego związku między treścią pisma organu a sferą praw i obowiązków skarżącej. Zaskarżone pismo ma charakter wyłącznie wyjaśniający, informacyjny, a jego treść nie zawiera konkretyzacji w odniesieniu do skarżącej jakiegokolwiek uprawnienia lub obowiązku, co prowadzi do wniosku, że pismo to nie podlega zaskarżeniu do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. W świetle powyższych okoliczności należało uznać, że rozpatrywana sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego, wobec czego w myśl art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a skarga podlega odrzuceniu. Na marginesie należy jednak dodać, że pismo Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej z dnia [...] kwietnia 2013 r. nr [...] stanowiło w myśl § 5 ust. 14 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 15 listopada 2007 r. w sprawie turnusów rehabilitacyjnych (Dz. U. Nr 230, poz. 1694) pisemne powiadomienie o sposobie rozpatrzenia wniosku o dofinansowanie uczestnictwa w turnusie rehabilitacyjnym. Kwestię odrębną od niniejszej sprawy stanowi to, czy na takie powiadomienie przysługuje skarga do sądu administracyjnego jako na czynność nie mającą charakteru decyzji czy postanowienia, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Skarga na tego rodzaju czynność powinna zostać poprzedzona pisemnym wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa, które należało wnieść do organu, który dokonał tej czynności, w terminie 14 dni od powzięcia przez stronę wiadomości o dokonaniu czynności. Wprawdzie w niniejszej sprawie termin ten już upłynął, jednak w orzecznictwie sądowym możliwość złożenia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wezwania do usunięcia naruszenia prawa nie budzi wątpliwości (np. wyrok WSA w Gorzowie Wlkp. z dnia 7 kwietnia 2011 r., II SA/Go 65/11, opubl. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Wniosek taki składa się do organu, który dokonał kwestionowanej przez stronę czynności.