II SA/Go 675/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Kamila Karwatowicz po rozpoznaniu w dniu 13 stycznia 2026 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi małoletniego K.P. reprezentowanego przez przedstawiciela ustawowego H.P. na uchwałę Rady Powiatu z dnia [...] r. nr XIV/103/2025 w sprawie rozpatrzenia skargi na działanie Dyrektora Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej postanawia 1. odrzucić skargę, 2. zwrócić skarżącemu małoletniemu K.P. reprezentowanemu przez przedstawiciela ustawowego H.P. od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. kwotę 200 zł (słownie: dwieście złotych) tytułem uiszczonego wpisu od skargi. Rada Powiatu, działając na podstawie m.in. art. 16a ust. 1 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (Dz. U. z 2024 r., poz. 107 ze zm.) oraz art. 237 i art. 238 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r., poz. 572 ze zm., dalej jako k.p.a.), podjęła uchwałę nr XIV/103/2025, w której uznała za bezzasadną wniesioną przez H.P. skargę na działanie Dyrektora Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej, polegające na odmowie prawa do indywidualnego nauczania dziecka. H.P., jako przedstawiciel ustawowy małoletniego K.P., działając przez profesjonalnego pełnomocnika, wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. skargę na powyższą uchwałę zarzucając naruszenie przepisów mające istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie: - art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. - poprzez niewyczerpujące zebranie materiału dowodowego i brak wszechstronnego wyjaśnienia sprawy, - art. 107 § 3 k.p.a. poprzez sporządzenie uzasadnienia uchwały w sposób lakoniczny, bez merytorycznego odniesienia się do zarzutów skargi, - art. 8 § 1 k.p.a. poprzez działanie sprzeczne z zasadą pogłębiania zaufania obywateli do organów administracji publicznej, - art. 16a ust. 1 ustawy o samorządzie powiatowym w zw. z art. 229 pkt 4 k.p.a. przez nierzetelne rozpatrzenie skargi na działalność jednostki organizacyjnej powiatu (Poradni), - art. 70 Konstytucji RP oraz art. 1 pkt 4 ustawy - Prawo oświatowe, gwarantujących prawo dziecka do nauki oraz dostosowania procesu edukacyjnego do jego potrzeb, - § 6 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 9 sierpnia 2017 r. w sprawie orzeczeń i opinii wydawanych przez zespoły orzekające poprzez niewłaściwe zastosowanie i błędną ocenę dokumentacji medycznej oraz wcześniejszych orzeczeń. Na podstawie tak postawionych zarzutów pełnomocnik strony skarżącej wniósł o uchylenie zaskarżonej uchwały, o stwierdzenie naruszenia prawa przy jej podjęciu oraz o zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie jako niepodlegającej kognicji sądów administracyjnych, ewentualnie o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skargę należało odrzucić. W myśl art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej jako p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W myśl art. 3 § 2 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego, postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa, postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego, postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Zgodnie z art. 3 § 2a p.p.s.a. sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego. W myśl art. 3 § 3 p.p.s.a. sądy administracyjne orzekają też w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach. Przedmiotem postępowania w niniejszej sprawie jest uchwała Rady Powiatu z dnia [...] września 2025 r., którą - na podstawie art. 237 i 238 k.p.a. - za bezzasadną organ uznał skargę H.P. dotyczącą działania Dyrektora Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej. Z akt administracyjnych sprawy wynika, że zaskarżona uchwała została podjęta wskutek złożenia przez H.P., działającą przez profesjonalnego pełnomocnika, skargi na działanie Dyrektora w/w jednostki w trybie art. 227 k.p.a. Zaskarżona uchwała rozstrzygnęła zatem skargę rozpoznawaną w trybie wnioskowo-skargowym uregulowanym w Dziale VIII k.p.a. (skargi i wnioski), tj. tzw. skargę powszechną. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym utrwalone jest stanowisko, że w sprawach dotyczących trybu skargowego nie przysługuje skarga do sądu administracyjnego. Działania lub czynności podejmowane w trybie postępowania w sprawie skarg i wniosków normowane przepisami znajdującymi się w Dziale VIII k.p.a. nie są bowiem aktami lub czynnościami, o których mowa w art. 3 § 2 p.p.s.a. Postępowanie skargowe uregulowane we wspomnianych przepisach stanowi rodzaj uproszczonego postępowania administracyjnego, w ramach którego realizowane jest zagwarantowane każdemu w Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej prawo składania petycji, skarg i wniosków (art. 63 Konstytucji RP). Przedmiotem skargi wniesionej zgodnie z art. 227 i nast. k.p.a. może być w szczególności zaniedbanie lub nienależyte wykonywanie zadań przez właściwe organy albo przez ich pracowników, naruszenie praworządności lub interesów skarżących, a także przewlekłe i biurokratyczne załatwianie sprawy. Postępowanie w sprawie tego typu skarg cechuje się tym, iż nie ma w nim stron postępowania, nie wydaje się rozstrzygnięć adresowanych do skarżącego, jedynie zawiadamia się go o czynnościach wewnętrznych zmierzających do wyjaśnienia okoliczności podniesionych w skardze. Celem tego postępowania jest ocena skutków działania, czy też bezczynności określonych organów, a nie wydawanie wiążących w sprawie rozstrzygnięć. Postępowanie w tym trybie nie kończy się zatem władczym aktem, podlegającym ocenie sądu administracyjnego z punktu widzenia legalności. Innymi słowy, skarga złożona w trybie przewidzianym w Dziale VIII k.p.a. stanowi odformalizowany środek ochrony różnych interesów jednostki, niedający podstaw do uruchomienia dalszego trybu instancyjnego (por. postanowienie NSA z 2 grudnia 2025 r., III OSK 2111/25), a więc również postępowania sądowoadministracyjnego. Zaskarżona uchwała Rady Powiatu jest zatem w istocie zawiadomieniem o sposobie załatwienia skargi z Działu VIII k.p.a. Organy jednostek samorządu terytorialnego podejmują uchwały we wszystkich sprawach należących do ich właściwości (co sugerowałoby możliwość zaskarżenia ich do sądu administracyjnego), jednakże uchwały podjęte w wyniku skargi wniesionej na podstawie art. 227 k.p.a. (a z taką uchwałą mamy do czynienia w niniejszej sprawie) są taką samą czynnością informującą o sposobie załatwienia skargi, jak i czynności innych organów wymienionych w art. 229 k.p.a., którym uchwała nie jest przypisana jako prawna forma działania (por. postanowienie WSA w Łodzi z dnia 5 grudnia 2025 r., III SA/Łd 685/25). W konsekwencji, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., zgodnie z którym skarga podlega odrzuceniu, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego, Sąd postanowił jak w punkcie 1 sentencji. O zwrocie wpisu (pkt 2 sentencji) Sąd orzekł na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a., w myśl którego Sąd z urzędu zwraca stronie cały uiszczony wpis od pisma odrzuconego lub cofniętego do dnia rozpoczęcia rozprawy.