II SA/Go 677/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzenna Linska - Wawrzon, Sędziowie Asesor WSA Anna Juszczyk - Wiśniewska, Asesor WSA Michał Ruszyński (spr.), Protokolant Ewa Siudek, po rozpoznaniu w dniu 6 kwietnia 2006r. na rozprawie sprawy ze skargi Wojewody na uchwałę Rady Gminy z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie prowadzenie przedszkola gminnego 1. stwierdza, że zaskarżona uchwała wydana została z naruszeniem prawa, 2. ustala, że zaskarżona uchwała nie podlega wykonaniu. - 2 - Sygn. akt II SA/Go 677/05 U Z A S A D N I E N I E Wojewoda zaskarżył uchwałę Rady Gminy z dnia [...] marca 2005r. Nr [...] w sprawie prowadzenia Przedszkola Gminnego. Zarzucając uchwale istotne naruszenie przepisów art. 5 ust. 1 i art. 50 ust. 1 w zw. z art. 52 ust. 2 ustawy z dnia 7 września 1991r. o systemie oświaty ( Dz.U. z 2004r. Nr 256, poz. 2572 ze zm. ) skarżący wniósł o stwierdzenie jej nieważności. W uzasadnieniu skargi Wojewoda wskazał, że jego zdaniem brak jest podstaw do potwierdzania przez Radę prowadzenia już istniejącego przedszkola. Wskazane w podstawie prawnej przepisy również nie dają Radzie kompetencji do jej podjęcia. Skarżący podał, że zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 7 września 1991r. o systemie oświaty jednostki samorządu terytorialnego są uprawnione z mocy ustawy do prowadzenia szkół i placówek oświatowych. Podejmowanie zatem uchwały w sprawie prowadzenia przedszkola przez Gminę jest bezprzedmiotowe. Skarżący wskazał ponadto, że w § 4 kwestionowanej uchwały Rada Gminy zatwierdziła statut Przedszkola Gminnego. Statut ten stanowi załącznik do uchwały i przyjęty został jako tekst jednolity uwzględniający zmiany wprowadzone uchwałą Rady Pedagogicznej. Zdaniem skarżącego stanowi to naruszenie przepisu art. 58 ust. 1 i 6 w zw. z art. 50 ust. 1 i art. 52 ust. 2 ustawy o systemie oświaty. Zgodnie z przepisem art. 58 ust. 1 szkołę lub placówkę publiczną zakłada się na podstawie aktu założycielskiego, który określa jej typ, nazwę i siedzibę. Organ zakładający szkołę lub placówkę podpisuje akt założycielski oraz nadaje pierwszy statut. Jednakże zmiany nadanego statutu są kompetencją rady szkoły lub placówki a w przypadku jej braku są kompetencją rady pedagogicznej co bezpośrednio wynika z przepisu art. 52 ust. 2 ustawy o systemie oświaty. Zatwierdzenie więc przez Radę Gminy statutu przedszkola będącego tekstem jednolitym statutu już funkcjonującego stanowi przekroczenie kompetencji rady, albowiem rada gminy nie jest powołana do ustalenia jednolitego tekstu statutu już funkcjonującego przedszkola. Jest to kompetencja rady przedszkola lub rady pedagogicznej. Rada Gminy wniosła o oddalenie skargi. W uzasadnieniu odpowiedzi na skargę Rada Gminy stwierdziła, że skarga Wojewody jest bezzasadna, albowiem podejmując uchwałę Rada nie naruszyła w sposób istotny obowiązujących przepisów prawa. - 3 - Rada Gminy wskazała, że zaskarżona uchwała nie została podjęta, tak jak twierdzi to skarżący na podstawie 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o systemie oświaty, lecz na podstawie art. 5 ust. 2 pkt 1 tej ustawy. W myśl tego przepisu do zadań własnych gminy należy prowadzenie i zakładanie placówek oświatowych. Brzmienie tego przepisu wskazuje więc wprost, że do kompetencji rady gminy należy nie tylko zakładanie takich placówek, ale również ich prowadzenie. Rada gminy posiada zatem kompetencję do podejmowania uchwał w sprawie prowadzenia przedszkola gminnego, jeśli faktycznie zadanie to jest realizowane. Skorzystanie z kompetencji wyraźnie przyznanej w ustawie w żadnym razie nie może stanowić naruszenia prawa, tym bardziej istotnego, czyli o znacznym ciężarze gatunkowym. W odpowiedzi na skargę Rada Gminy wskazała ponadto, że przedmiotowa uchwała została podjęta w celu uporządkowania od strony formalnej usytuowania Przedszkola Gminnego w strukturze jednostek organizacyjnych Gminy. Przedszkole to zostało utworzone uchwałą Rady Gminy z dnia [...].01.1991r. Następnie Rada podjęła uchwałę o utworzeniu Gminnego Zespołu Oświaty w skład którego weszło Przedszkole Gminne oraz zatwierdziła statut Zespołu ( uchwała z [...].12.1993r. i z [...].01.1994r. ). Statut ten był dwukrotnie zmieniany tj. uchwałą z [...].08.1994r. i [...].09.1994r. Uchwałą z dnia [...].01.2001r. Rada Gminy dokonała likwidacji Gminnego Zespołu Oświaty w tym również i przedszkola. Pomimo więc formalnej likwidacji przedszkola w dalszym ciągu ono funkcjonuje i z tego względu istniała konieczność zatwierdzenia istniejącego stanu. Rada Gminy nie zgodziła się również z drugim zarzutem skargi tj. brakiem kompetencji rady do zatwierdzania statutu. Przedmiotowa uchwała potwierdziła bowiem powstanie i funkcjonowanie przedszkola, a nadto formalnie wprowadziła w życie jej statut. Tak więc mamy do czynienia z nadaniem statutu, albowiem brak było obowiązującego statutu przedszkola. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Skarga okazała się uzasadniona. Przepis art. 5 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 7 września 1991r. o systemie oświaty - który był podstawą wydania zaskarżonej uchwały stanowi, że szkoła i placówka może być zakładana i prowadzona przez jednostkę samorządu terytorialnego. Powyższy przepis - 4 - daje zatem podstawę do wydania przez organ gminy uchwały w sprawie utworzenia przedszkola gminnego. Przepis ten nie daje jednak upoważnienia do podejmowania uchwał w sprawie prowadzenia przedszkola. Prowadzenie przedszkola przez gminę jest bowiem czynnością, następstwem podjętej uchwały w sprawie utworzenia przedszkola. Słusznie zatem skarżący stwierdził w uzasadnieniu skargi, że podejmowanie uchwały w sprawie prowadzenia przedszkola przez gminę jest bezprzedmiotowe. Prowadzenie przedszkola nie wymaga bowiem podejmowania przez radę gminy uchwały w tej sprawie. Za takim stanowiskiem przemawia również treść art. 18 ust. 2 pkt 9 ppkt h ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym ( Dz.U. z 2001r. Nr 142, poz. 1591 ze zm. ). Stanowi on bowiem, że do wyłącznej właściwości rady gminy należy podejmowanie uchwał w sprawach majątkowych gminy przekraczających zakres zwykłego zarządu, dotyczących tworzenia, likwidacji i reorganizacji przedsiębiorstw, zakładów i innych gminnych jednostek organizacyjnych oraz wyposażania ich w majątek. Skoro Rada Gminy nie mogła wydać zaskarżonej uchwały, to nie mogła ona również decydować o statucie przedmiotowego przedszkola. Na marginesie już tylko wskazać należy, że w związku z likwidacją Gminnego Zespołu Oświaty w tym i przedszkola ( uchwała z dnia [...].01.2001r. Nr [...]) obecnie w celu uregulowania bytu prawnego przedmiotowego przedszkola konieczne jest podjęcie uchwały w sprawie utworzenia przedszkola gminnego. Przepis art. 147 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. z 2002r. Nr 153, poz. 1270 ze zm. ) stanowi, że sąd uwzględniając skargę na uchwałę lub akt stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności. Zgodnie natomiast z art. 94 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, nie stwierdza się nieważności uchwały organu gminy po upływie roku od dnia ich podjęcia, chyba, że uchybiono obowiązkowi przedłożenia uchwały w terminie określonym w art. 90 ust. 1, albo jeżeli są one aktem prawa miejscowego. Przedmiotowa uchwała podjęta została w dniu [...] marca 2005r. i przedłożona organowi nadzoru w dniu [...] kwietnia 2005r. Dlatego też Sąd stwierdził, że zaskarżona uchwała wydana została z naruszeniem prawa. - 5 - O tym, że zaskarżona uchwała nie podlega wykonaniu Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 152 p.p.s.a. M. Ruszyński M. Linska – Wawrzon A. Juszczyk – Wiśniewska II SA/Go 677/05 11.04.2006r. Z A R Z Ą D Z E N I E Odpis wyroku z uzasadnieniem doręczyć : - pełnomocnikowi Rady Gmina, - pełnomocnikowi Wojewody– z pouczeniem o skardze kasacyjnej. M. Ruszyński