II SA/Go 679/07

PostanowienieWSA w Gorzowie Wielkopolskim2007-10-23

Skład orzekający: Michał Ruszyński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarga na pismo organu będące odpowiedzią na skargę wniesioną w trybie przepisów Działu VIII Kodeksu postępowania administracyjnego (dotyczącą żądania zwrotu nieruchomości i zapłaty za bezumowne korzystanie z lokalu) podlega kognicji sądu administracyjnego?
Ratio decidendi
Skarga na pismo organu będące odpowiedzią na skargę wniesioną w trybie Działu VIII Kodeksu postępowania administracyjnego, które stanowi jedynie czynność informacyjną o sposobie załatwienia skargi, nie podlega kognicji sądu administracyjnego. Zgodnie z przepisami Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sądy administracyjne sprawują kontrolę nad aktami i czynnościami wymienionymi w art. 3 § 2 PPSA, a zawiadomienie o sposobie załatwienia skargi nie mieści się w tym katalogu.
Stan faktyczny
Skarżący I.Z. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. na pismo Wojewody Lubuskiego z dnia [...] roku, będące odpowiedzią na skargę skarżącego dotyczącą żądania zwrotu nieruchomości i zapłaty za bezumowne korzystanie z lokalu. Skarżący zarzucił organowi nadzoru istotne naruszenie prawa przez Radę Gminy Z. i niepodjęcie właściwych czynności kontrolnych. Wojewoda Lubuski wniósł o odrzucenie skargi, wskazując, że sprawa dotyczy sporów cywilnoprawnych, a postępowanie skargowe w trybie Działu VIII k.p.a. kończy się czynnością faktyczną, a nie decyzją administracyjną, która mogłaby podlegać kontroli sądu administracyjnego.
Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 23 października 2007 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. w składzie następującym Przewodniczący Asesor Sądowy Michał Ruszyński po rozpoznaniu w dniu 23 października 2007 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi [...] na pismo Wojewody Lubuskiego z dnia [...] roku, znak [...] w przedmiocie odpowiedzi na skargę postanawia odrzucić skargę. II SA/Go 679/07 U z a s a d n i e n i e I.Z. w zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. pismo Wojewody Lubuskiego [...]. W skardze swej I.Z. oświadczył, iż nie zgadza się z wyjaśnieniami organu nadzoru skargi z dnia [...] roku. Skarżący zwrócił się także z żądaniem podjęcia czynności prawnych w celu zwrotu nieruchomości Radę Gminy Z. i uregulowania zapłaty w kwocie 90 000 złotych za bezumowne korzystanie z lokalu użytkowego (sklepu-rzeźni) na drodze postępowania skargowego uregulowanego w Dziale VIII Kodeksu postępowania administracyjnego. W uzasadnieniu swego stanowiska I.Z. wskazał, iż zwraca się do Sądu jako do organu nadzoru gdyż wystąpiło istotne naruszenie prawa przez organ samorządowy Radę Gminy Z., co powoduje konieczność wszczęcia procedury nadzorczej zmierzającej do wyeliminowania z obiegu prawnego aktu naruszającego prawo uchwałę nr [...]. Skarżący wskazał także, iż mimo że doręczył Wojewodzie Lubuskiemu skargę wraz z załącznikami z dnia [...] roku organ ten nie podjął właściwych czynności kontrolnych w celu wyjaśnienia przedstawionej skargi. Skarżący powołał się także na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 maja 2007 roku, sygn. akt OSK/879/06, w którego uzasadnieniu wskazano, iż roszczenia cywilnoprawne nie wykluczają możliwości dochodzenia swych praw na innych dopuszczalnych płaszczyznach w tym na drodze postępowania skargowego, uregulowanego w dziale VIII Kodeksu postępowania administracyjnego, jeżeli w ocenie strony w postępowaniu dotyczącym tego roszczenia organ wykonuje swe zadania nie należycie, czy też dopuścił się zaniedbań. I.Z. wskazał ponadto na szereg nieprawidłowości jakich jego zdaniem dopuszczono się w urzędzie Gminy Z.. Skarżący zwrócił się przy tym do Sądu o podjęcie czynności w postępowaniu administracyjnym w celu wyjaśnienia faktycznego skargi z dnia 16 marca 2007 roku skierowanej do Rady Gminy Z. i skargi z dnia [...] roku skierowanej do organu nadzoru. Wojewoda Lubuski w odpowiedzi na skargę wniósł o jej odrzucenie. Uzasadniając swoje stanowisko Wojewoda wskazał, iż jak wynika z akt sprawy Rada Gminy Z. w dniu [...] roku podjęła uchwałę nr [...] w sprawie ze skargi I.Z. dotyczącą żądania zapłaty kwoty 90 000 złotych za bezumowne korzystanie przez Gminę z lokalu użytkowego sklep-rzeźnia i zwrot tego lokalu uznając ją za bezzasadną. Powyższą uchwałę I.Z. zaskarżył do Wojewody Lubuskiego. Po rozpatrzeniu sprawy pismem z dnia 13 sierpnia 2007 roku Wojewoda w trybie art. 229 ust. 1 kodeksu postępowania administracyjnego udzielił skarżącemu wyczerpującej odpowiedzi, z jednoczesnym pouczeniem, iż organem właściwym do rozpatrywania sporów dotyczących własności nieruchomości zgodnie z art. 38 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego jest sąd powszechny właściwy dla miejsca położenia nieruchomości. W związku z powyższym Wojewoda wskazał, iż określone w przepisach kodeksu postępowania administracyjnego postępowanie skargowe ma charakter postępowania uproszczonego, odbywającego się w trybie jednoinstancyjnym i kończącego się czynnością faktyczną, jaką jest zawiadomienie o sposobie załatwienia skargi lub odmownym jej załatwieniu, a nie decyzją administracyjną czy postanowieniem, na które służy skarga wnoszona do sądu administracyjnego. Wojewoda wskazał także, iż katalog kompetencji przysługujących sądom administracyjnym ma charakter zamknięty i nie mieści się w nim rozpatrywanie skarg uregulowanych w przepisach działu VIII kodeksu postępowania administracyjnego, a zatem należy stwierdzić, że brak jest podstaw prawnych do ich rozpatrywania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga podlegała odrzuceniu. Sąd administracyjny sprawuje sądową kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta ogranicza się do zakresu określonego ustawą z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej zwanej p.p.s.a.) oraz do spraw, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę. Zgodnie z art. 3 § 2 p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4. W myśl § 3 cyt. przepisu sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach. W niniejszej sprawie nie może budzić wątpliwości, iż organ administracji prawidłowo zakwalifikował pismo z dnia [...] roku jako skargę w rozumieniu art. 227 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku kodeks postępowania administracyjnego, tekst jednolity z dnia 9 października 2000 roku (Dz. U. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) - zwany dalej k.p.a. i przeprowadził tzw. postępowanie skargowe. Zgodnie z art. 237 § 1 k.p.a. organ właściwy do załatwienia skargi powinien załatwić skargę bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w ciągu miesiąca. O sposobie załatwienia skargi zawiadamia się skarżącego (§ 3 art. 237). W myśl art. 238 § 1 k.p.a. zawiadomienie o sposobie załatwienia skargi powinno zawierać: oznaczenie organu, od którego pochodzi, wskazanie, w jaki sposób skarga została załatwiona, oraz podpis z podaniem imienia, nazwiska i stanowiska służbowego osoby upoważnionej do załatwienia skargi. Zawiadomienie o odmownym załatwianiu skargi powinno zawierać ponadto uzasadnienie faktyczne i prawne. W orzecznictwie i literaturze ugruntowane jest stanowisko, iż zawiadomienie o załatwieniu skargi nie daje podstaw do wniesienia skargi do sądu administracyjnego na jego niezgodność z prawem. Ta kategoria czynności różnego rodzaju organów państwowych i organizacji społecznych nie mieści się ani w wyliczeniu aktów zaskarżalnych do sądu administracyjnego, ani też – dodatkowo – nie zawsze organy je wydające będą miały status organów administracyjnych. Nie ma podstaw ku temu, ażeby zawiadomieniu po załatwieniu skargi np. przypisać cechę aktu lub czynności, o których stanowi się w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., a to z uwagi na potrzebę odróżnienia od siebie załatwienia sprawy, której dotyczyła skarga, od rozpatrzenia samej skargi (zob. J.Borkowski, w: B.Adamiak, J.Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz 8 wyd. Warszawa 2006 s. 856, postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 września 2005 r., IV SAB/Wa 80/05, Lex nr 205439). W rozpoznawanej sprawie I.Z. złożył skargę na pismo Wojewody Lubuskiego [...] dotyczące odpowiedzi na skargę I.Z. z dnia [...] roku dotyczącą żądania zwrotu nieruchomości i uregulowania zapłaty za korzystanie z lokalu użytkowego. Ustosunkowując się do powyższej kwestii należy podnieść, iż zaskarżone pismo Wojewody Lubuskiego w istocie podjęte zostało w wyniku rozpoznawania skargi wniesionej w trybie działu VIII k.p.a. i jest faktycznie czynnością informującą o sposobie załatwienia skargi. Jak wyżej zaś wskazano, na czynność informującą o sposobie załatwienia złożonej skargi w trybie przepisów k.p.a., skarga do sądu administracyjnego nie służy. Reasumując, skarga I.Z. nie dotyczy sprawy podlegającej kognicji sądu administracyjnego, a zatem z mocy art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. podlega odrzuceniu. Z powyższych względów Sąd orzekł, jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło