II SA/Go 683/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Michał Ruszyński (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Jarosław Piątek Asesor WSA Kamila Karwatowicz po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 2 grudnia 2021 r. sprawy ze skargi B. sp. z o.o. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy prawa do zwolnienia z obowiązku opłacenia należności z tytułu składek I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych na rzecz strony skarżącej B. sp. z o.o. kwotę 480 (czterysta osiemdziesiąt) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego, III. zwraca od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim stronie skarżącej – B. sp. z o.o., na jej koszt, kwotę 200 (dwieście) złotych, tytułem nienależnie uiszczonego wpisu sądowego od skargi. Zakład Ubezpieczeń Społecznych (dalej w skrócie: "ZUS"), decyzją z dnia [...] kwietnia 2021 r., nr [...] - powołując się na art. 31zq ust. 7 w zw. z art. 31zy ust. 1 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 1842 ze zm. - dalej w skrócie: "ustawa COVID-19") i § 10 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 26 lutego 2021 r. w sprawie wsparcia uczestników obrotu gospodarczego poszkodowanych wskutek pandemii COVID - 19 (Dz.U., poz. 371 – dalej w skrócie: "rozporządzenie") oraz w zw. z art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2021 r., poz. 423 ze zm., dalej w skrócie: "u.s.u.s.") - odmówił B. sp. z o.o. prawa do zwolnienia z obowiązku opłacenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za okres od dnia 1 grudnia 2020 r. do dnia 28 lutego 2021 r. W uzasadnieniu decyzji ZUS w pierwszej kolejności przytoczył treść § 10 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia, a następnie stwierdził, że nie potwierdzono na koncie płatnika okresu obowiązku opłacania składek, obejmującego co najmniej jeden dzień miesiąca września 2020 r., w porównaniu do którego nastąpił spadek, więc warunek uzyskania w styczniu 2021 r. przychodu niższego co najmniej o 40% w stosunku do przychodu uzyskanego z tej działalności we wrześniu 2020 r., nie został spełniony. W związku z powyższym organ uznał, że stronie nie przysługuje prawo do zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za okres od dnia 1 grudnia 2020 r. do dnia 28 lutego 2021 r. Pismem z dnia [...] kwietnia 2021 r. B. sp. z o.o., wystąpiła do ZUS z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy. Decyzją z dnia [...] maja 2021 r., nr [...] ZUS - na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2020 r., poz. 256 ze zm.) - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Uzasadniając decyzję ZUS wskazał, że w świetle obowiązujących przepisów zwolnienie z obowiązku opłacenia składek przysługuje przedsiębiorcy, jeżeli był zgłoszony jaki płatnik składek przed dniem 1 listopada 2020 r. i przychód z tej działalności w rozumieniu przepisów podatkowych uzyskany w jednym z dwóch miesięcy poprzedzających miesiąc złożenia wniosku był niższy co najmniej o 40% w stosunku do przychodu uzyskanego z tej działalności w miesiącu poprzednim lub analogicznym miesiącu roku poprzedniego. Jak wskazał ZUS spółka zgłoszenia jako płatnika składek dokonała dopiero w dniu 1 października 2020 r. Nie potwierdzono więc na koncie obowiązku opłacania składek za wrzesień 2020 r. Brak jest zatem możliwości porównania uzyskanego przychodu w grudniu 2020 r. do przychodu uzyskanego z tej działalności we wrześniu 2020 r. B. sp. z o.o. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. skargę na powyższą decyzję, zarzucając jej naruszenie prawa materialnego, a mianowicie § 10 ust. 2 rozporządzenia przez jego niezastosowanie i uznanie, że działalność prowadzona przez skarżącą nie podlega zwolnieniu od obowiązku opłacania składek na ubezpieczenie społeczne, podczas gdy ze stanu faktycznego i dokumentów przedłożonych do sprawy wynika jednoznacznie, że spełniła ona wszystkie wymogi przewidziane w przywołanym przepisie. W związku z powyższym skarżąca wniosła o zmianę zaskarżonej decyzji i uwzględnienie wniosku o zwolnienie od obowiązku opłacania składek na ubezpieczenie społeczne oraz zasądzenie od organu zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według spisu kosztów. W uzasadnieniu skargi wskazano, że z ustalonego stanu faktycznego wynika wprost, że skarżąca na dzień [...] listopada 2020 r. prowadziła działalność gospodarczą o PKD określonych w przywołanym przepisie i była płatnikiem składek przed 1 listopada 2020 roku. Spółka prowadziła działalność gospodarczą we wrześniu 2020 r. i w chwili składania wniosku wykazała spadek przychodów w stosunku do miesiąca września 2020 r. Z kolei płatnikiem składek spółka stała się z racji zatrudnienia pracownika w dniu [...] października 2020 r. Zdaniem skarżącej organ nie rozróżnił prowadzenia działalności gospodarczej przez spółkę i posiadania statusu płatnika przez co je utożsamił ze sobą. Tymczasem brzmienie przywołanego § 10 ust. 2 rozporządzenia wskazuje jednoznacznie, że aby uzyskać zwolnienie z obowiązku uiszczania składek na ubezpieczenie społeczne należy być płatnikiem składek w dniu 30 listopada 2020 r. i prowadzić działalność gospodarczą w miesiącu wrześniu 2020 r., do którego porównywane są spadki przychodu. Ów przepis nie wymaga od przedsiębiorcy posiadania statutu płatnika składek we wrześniu 2020 r. tylko wskazuje na prowadzenie działalności gospodarczej w tym miesiącu jako miesiącu porównawczym. Kolejną przesłanką jest posiadanie statusu płatnika składek na dzień [...] listopada 2020 r. i wykonywanie działalności gospodarczej objętej kodami PKD wymienionymi w przywołanym przepisie na dzień [...] listopada 2020 r. Te wszystkie przesłanki zostały przez skarżącą spełnione. Odpowiadając na skargę ZUS wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Przedmiotem kontroli sądowoadminstracyjnej pod względem legalności przeprowadzonej w postępowaniu uproszczonym na posiedzeniu niejawnym zgodnie z art. 119 pkt 2 i art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm. – dalej w skrócie: "p.p.s.a.") jest decyzja ZUS utrzymująca w mocy decyzję odmawiająca skarżącej spółce prawa do zwolnienia z obowiązku opłacenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za okres od dnia 1 grudnia 2020 r. do dnia 28 lutego 2021 r. Zgodnie z art. 31zy ust. 1 ustawy COVID-19, Rada Ministrów może, w celu przeciwdziałania COVID-19, w drodze rozporządzenia, określić inne okresy zwolnienia z tytułu nieopłaconych składek, niż określone w art. 31zo ust. 1-3 dla wszystkich albo niektórych płatników składek, którzy byli uprawnieni do zwolnienia z tytułu nieopłaconych składek na podstawie art. 31zo ust. 1-3, lub objąć tym zwolnieniem innych płatników składek, mając na względzie okres obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii, skutki nimi wywołane, ograniczenia w prowadzeniu działalności gospodarczej wynikające z tych stanów oraz obszary życia gospodarczego i społecznego w szczególny sposób dotknięte konsekwencjami COVID-19. Zgodnie z treścią § 10 ust. 2 rozporządzenia, zwalnia się z obowiązku opłacania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych za okres od dnia 1 lutego 2021 r. do dnia 28 lutego 2021 r. wykazanych w deklaracji rozliczeniowej złożonej za ten okres, na zasadach określonych w art. 31zo–31zx ustawy o COVID-19, z uwzględnieniem przepisów niniejszego rozdziału, płatnika składek prowadzącego, na dzień [...] listopada 2020 r., działalność oznaczoną według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007, jako rodzaj przeważającej działalności, kodami: 49.32.Z, 49.39.Z, 52.23.Z, 55.10.Z, 55.20.Z, 55.30.Z, 56.10.A, 56.10.B, 56.21.Z, 56.29.Z, 56.30.Z, 59.11.Z, 59.12.Z, 59.13.Z, 59.14.Z, 59.20.Z, 74.20.Z, 77.21.Z, 79.11.A, 79.12.Z, 79.90.A, 79.90.C, 82.30.Z, 85.51.Z, 85.52.Z, 85.53.Z, 85.59.A, 85.59.B, 86.10.Z w zakresie działalności leczniczej polegającej na udzielaniu świadczeń w ramach lecznictwa uzdrowiskowego, o którym mowa w art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o lecznictwie uzdrowiskowym, uzdrowiskach i obszarach ochrony uzdrowiskowej oraz o gminach uzdrowiskowych, lub realizowanej w trybie stacjonarnym rehabilitacji leczniczej, 86.90.A, 86.90.D, 90.01.Z, 90.02.Z, 90.04.Z, 93.11.Z, 93.13.Z, 93.19.Z, 93.21.Z, 93.29.A, 93.29.B, 93.29.Z, 96.01.Z, 96.04.Z, którego przychód z tej działalności w rozumieniu przepisów podatkowych uzyskany w jednym z dwóch miesięcy poprzedzających miesiąc złożenia wniosku był niższy co najmniej o 40% w stosunku do przychodu uzyskanego w miesiącu poprzednim lub w analogicznym miesiącu roku poprzedniego lub we wrześniu 2020 r., jeżeli był zgłoszony jako płatnik składek przed dniem 1 listopada 2020 r. Przesłanki warunkujące przyznanie dochodzonego zwolnienia są zatem następujące: 1) prowadzenie działalności gospodarczej o działalności przeważającej oznaczonej kodem wskazanym w rozporządzeniu na dzień złożenia wniosku, 2) prowadzenie działalności w jednym z okresów wskazanych w rozporządzeniu (to jest w miesiącu poprzednim lub w analogicznym miesiącu roku poprzedniego lub we wrześniu 2020 r., 3) spadek obrotów z działalności w odniesieniu do miesiąca referencyjnego o 40%, 4) posiadanie statusu płatnika składek przed dniem 1 listopada 2020 r., 5) złożenie deklaracji rozliczeniowych w zakreślonym przez przepisy prawa terminie (chyba, że płatnik jest zwolniony z takiego obowiązku na podstawie odrębnych przepisów) - § 11 rozporządzenia. Podstawą odmowy przyznania skarżącej prawa do zwolnienia z obowiązku opłacenia należności z tytułu składek za grudzień 2020 r. – luty 2021 r. było stwierdzenie przez organ, iż skarżąca spółka nie miała obowiązku opłacania składek, obejmującego co najmniej jeden dzień września 2020, w porównaniu do którego nastąpił spadek przychodu. W ocenie Sądu takiego wymogu nie sposób wywieść z powołanego powyżej § 10 ust. 2 rozporządzenia. Okoliczność, że skarżąca nie była płatnikiem składek w jednym z alternatywnych okresów referencyjnych, to jest m.in. we wrześniu 2020 r., nie ma znaczenia z punktu widzenia warunków dochodzonego zwolnienia. Relewantne jest to, aby w tym okresie prowadziła działalność gospodarczą i uzyskała status płatnika składek do ZUS przed 1 listopada 2020 r. (por. wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 5 października 2021 r., sygn. akt I SA/Rz 544/21), a taki status nabyła poczynając od [...] października 2020 r. Powyższe prowadzi do konstatacji, że ZUS dokonał błędnej wykładni § 10 ust. 2 rozporządzenia, co miało istotny wpływ na wynik postępowania i uzasadniało uchylenie zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. (pkt I wyroku). Jako, że skarga została uwzględniona Sąd - na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. - zasądził od organu na rzecz skarżącej spółki poniesione przez nią koszty postępowania (pkt II wyroku), które sprowadzają się do wynagrodzenia pełnomocnika w kwocie 480 zł, ustalonego zgodnie z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. z 2015 r., poz. 1800 ze zm.). Podkreślić należy, że zgodnie z § 15 ust. 2 powyższego rozporządzenia, opłatę w sprawach niewymagających przeprowadzenia rozprawy ustala się w wysokości równej stawce minimalnej. Nie było więc podstaw do podwyższenia wynagrodzenia pełnomocnika w sprawie, w której rozstrzygnięcie podejmowane jest na posiedzeniu niejawnym. Zresztą sprawa poddana sądowej kontroli nie jest zawiła ani obszerna, a tym samym nakład pracy pełnomocnika w związku z występowaniem w przedmiotowej sprawie był niewielki, co uzasadnia zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego według stawki minimalnej. W myśl art. 239 § 1 pkt 1 lit. e p.p.s.a. nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych. Zgodnie z art. 225 p.p.s.a. opłatę prawomocnie uchyloną w całości lub w części postanowieniem sądu oraz różnicę między kosztami pobranymi a kosztami należnymi, a także pozostałość zaliczki wpłaconej na pokrycie wydatków zwraca się stronie z urzędu na jej koszt. Z uwagi na to, że w niniejszej sprawie przedmiotem skargi jest decyzja o odmowie prawa do zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, a więc sprawa należąca do kategorii spraw z zakresu ubezpieczeń społecznych, uznać należało, iż uiszczony wpis sądowy od skargi w kwocie 200 zł, jest wpisem nienależnym, gdyż uiszczony został przez stronę, która z mocy prawa zwolniona jest od ponoszenia kosztów sądowych, w tym także wpisu sądowego. Wobec tego Sąd, na podstawie art. 225 p.p.s.a., orzekł o zwrocie skarżącej kwoty 200 zł, tytułem nienależnie uiszczonego wpisu sądowego od skargi.