II SA/Go 685/11

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. – Jarosław Piątek po rozpoznaniu w dniu 12 października 2011 r. w Gorzowie Wlkp. na posiedzeniu niejawnym wniosku F.S. o udzielenie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności wniesionego odwołania p o s t a n a w i a: 1. zwolnić skarżącą od ponoszenia kosztów sądowych, 2. ustanowić adwokata. Na podstawie zarządzenia z dnia 20 września 2011 r. Przewodniczącego Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp., F.S. została wezwana do uiszczenia wpisu od wniesionej skargi w wysokości 100 zł. Dnia 5 października 2011r. wpłynął do sądu wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy złożony na urzędowym formularzu PPF. W uzasadnieniu złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy F.S. podała, że otrzymuje rentę w wysokości 1.232 zł (netto). Skarżąca oświadczyła, że posiadany dochód wystarcza jedynie na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych. Wniosek zasługuje na uwzględnienie. Należy wskazać, że w pkt 4 formularza PPF F.S. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Natomiast w uzasadnieniu wniosku skarżąca wskazała, że nie jest w stanie ponieść kosztów związanych z ustanowieniem adwokata. Zważyć trzeba, że skarżąca jest osobą w podeszłym wieku. Z tych względów uznano, że wniosek F.S. dotyczy przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. W myśl art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej zwanej p.p.s.a.) prawo pomocy w zakresie całkowitym przysługuje osobie fizycznej wówczas, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika podatkowego (art. 245 § 2 p.p.s.a.). Instytucja pomocy prawnej jest wyjątkiem od zasady ponoszenia kosztów postępowania przez same strony. Celem przyznania prawa pomocy jest zapewnienie realizacji konstytucyjnego prawa do sądu osobom, które ze względu na brak odpowiednich środków nie są w stanie ponieść, miedzy innymi kosztów sądowych (wpisu) czy kosztów wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika. Należy podkreślić, iż co do zasady, prawo pomocy obejmuje osoby nie osiągające żadnych dochodów lub osiągające dochód wybitnie niski, który nie pozwala na uiszczenie kosztów, nawet przy poczynionych oszczędnościach w wydatkach koniecznych. Tak więc przepisy o prawie pomocy mają zastosowanie wyłącznie do osób, które mimo największych starań nie mogą poczynić oszczędności i ponieść kosztów postępowania sądowego. W literaturze przedmiotu wskazuje się, iż prawo pomocy ma służyć najuboższym, to jest podmiotom, dla których konieczność ponoszenia kosztów związanych z postępowaniem sądowym oznaczałaby faktyczne ograniczenie lub pozbawienie prawa do sądu (zob. H.Knysiak-Molczyk, Przesłanki przyznania prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym, Przegląd Prawa Publicznego 2007, nr 4, s. 36-39). Należy wskazać, że dochód F.S. wynosi 1.232 zł (netto). Nie można pominąć, że skarżąca jest osobą w podeszłym wieku, cierpiącą na liczne schorzenia. Z treści formularza PPF wynika, że skarżąca nie posiada oszczędności. W sprawie nie występują racjonalne przesłanki mogące podważyć wiarygodność oświadczenia skarżącej w przedmiocie jej sytuacji materialnej. Doświadczenie życiowe nakazuje przyjąć, że osoba utrzymująca się z emerytury w wysokości 1.200 zł i ponosząca standardowe koszty utrzymania, a także dodatkowe koszty leczenia, może mieć problemy z poczynieniem jakichkolwiek oszczędności (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 września 2010 r., II OZ 902/10, Lex nr 743993). Reasumując należy stwierdzić, że wniosek F.S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym zawiera usprawiedliwione podstawy i dlatego został uwzględniony. Z uwagi na powyższe orzeczono jak w sentencji postanowienia.