II SA/Go 687/15

Dnia 12 października 2015 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Michał Ruszyński po rozpoznaniu w dniu 12 października 2015 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi P Spółki z o.o. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] roku nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za urządzanie gier poza kasynem gry na skutek wniosku strony skarżącej o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji p o s t a n a w i a: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Decyzją z dnia [...] lipca 2015 r., nr [...] Dyrektor Izby Celnej, po rozpatrzeniu odwołania P Spółki z o.o., utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] kwietnia 2015 r., nr [...] nakładającą na Spółkę karę pieniężną w kwocie 24.000,00 zł za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry. Na powyższą decyzję Dyrektora Izby Celnej, Spółka z o.o. P wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. W skardze zawarto wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Uzasadniając ten wniosek Spółka podniosła, iż wykonanie decyzji może wyrządzić skarżącej znaczną i nieodwracalną szkodę oraz trudne lub wręcz niemożliwe do odwrócenia skutki. Działalność w zakresie urządzania gier na automatach o niskich wygranych stanowi główne źródło dochodów Spółki. Wobec tego brak udzielenia tymczasowej ochrony może spowodować niemożliwe do odwrócenia skutki w postaci nawet zaprzestania działalności gospodarczej. Ponadto sytuacja finansowa Spółki nie jest stabilna i nawet "nieznaczna" kara finansowa może doprowadzić do zachwiania jej kondycji w stopniu utrudniającym, a nawet uniemożliwiającym dalsze prowadzenie gospodarczej aktywności. Do wniosku został dołączony rachunek zysków i strat oraz sprawozdanie finansowe na dzień [...] grudnia 2014 r., z którego – jak wskazała strona skarżąca – wynika, że Spółka wypracowała zysk netto w wysokości 409.068,50 zł. Dokonując analizy sprawozdania finansowego sporządzonego na dzień [...] grudnia 2014 r. (rachunek zysków i strat) strona skarżąca wskazała na znaczące koszty działalności operacyjnej przedsiębiorstwa, które wyniosły łącznie 43.316.921,87 zł, a na które składały się: koszty operacyjne w postaci odpisów amortyzacyjnych w wysokości 245.122,34 zł, zużycie materiałów i energii w wysokości 1.419.535,65 zł, koszty związane z usługami obcymi w wysokości 33.700.863,38 zł oraz podatki i opłaty, łącznie z wypłatami i składkami na ubezpieczenia społeczne i inne świadczeń w wysokości 92.332,69 zł. Z powyższego zestawienia - zdaniem strony skarżącej - wynika, że podmiot ponosi koszty, które są konieczne i nieuniknione w przypadku tak szerokiego zakresu działalności, a wypracowany zysk netto nie stanowi o definitywnie pozytywnej prognozie finansowej przedsiębiorstwa. W przypadku jakichkolwiek późniejszych postępowań egzekucyjnych wobec Spółki, wskaźnik rentowności przedsiębiorstwa ulegnie osłabieniu, co w ocenie strony stanowi o realnym zagrożeniu jej sytuacji majątkowej, w oparciu chociażby o dotychczasowe funkcjonowanie na rynku gospodarczym. Wskazano również na mnogość postępowań toczących się przeciwko Spółce w przedmiocie wymierzenia kar pieniężnych. Natomiast zbiorcze ujęcie kar wynoszące 5.124.000 zł, stanowiące trzynastokrotność rocznego zysku Spółki, ma zobrazować prawdopodobieństwo graniczące z pewnością powstania niemożliwych do odwrócenia skutków. W ocenie skarżącej Spółki przepis art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej w skrócie p.p.s.a. należy interpretować funkcjonalnie, oceniając łącznie prognozowane skutki wymierzenia kar pieniężnych. Dopiero zsumowanie kar przesądza o możliwości spowodowania poważnego oraz realnego zagrożenia dla bytu gospodarczego Spółki. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 61 § 1 p.p.s.a. wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Natomiast po przekazaniu sądowi skargi może on na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania (art. 61 § 3 p.p.s.a.). Rozstrzygając o wstrzymaniu wykonania aktu na podstawie powołanego przepisu sąd jest związany zamkniętym katalogiem przesłanek pozytywnych. Nie jest dopuszczalne w ramach tych przesłanek dokonywanie merytorycznej oceny zarzutów podniesionych w skardze. Na tym etapie postępowania sądowego nie dokonuje się bowiem oceny zasadności zarzutów, jak również legalności decyzji będącej przedmiotem wniesionej skargi. Instytucja wstrzymania wykonania ma charakter wyjątkowy i jej zastosowanie może mieć miejsce wyłącznie w sytuacji stwierdzenia, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, gdyby akt lub czynność zostały wykonane. Użycie przez ustawodawcę w art. 61 § 3 p.p.s.a. zwrotów nieostrych wiąże się z koniecznością konkretyzacji zawartej w nich normy ogólnej. W postanowieniu z dnia 20 grudnia 2004 r., sygn. akt GZ 138/04 (Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, www.nsa.gov.pl) Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że "znaczna szkoda" to taka, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowanie ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Będzie to miało miejsce w takich wypadkach, gdy grozi utrata przedmiotu świadczenia, który wskutek swych właściwości nie może być zastąpiony jakimś innym przedmiotem, a jego wartość nie przedstawiałaby znaczenia dla skarżącego lub gdyby zachodziło niebezpieczeństwo poniesienia straty na życiu i zdrowiu. Zaś trudne do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (postanowienie WSA w Białymstoku z 3 sierpnia 2006 r., II SA/Bk 352/06, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, www.nsa.gov.pl). Podstawową przesłanką wstrzymania wykonania decyzji jest wskazanie we wniosku na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, iż do wykazania, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków niezbędne jest odniesienie się do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy. Jego twierdzenia powinny być poparte dokumentami źródłowymi, zwłaszcza dotyczącymi jego sytuacji finansowej. Natomiast brak wyczerpującego uzasadnienia wniosku, sporządzonego przez profesjonalnego pełnomocnika, uniemożliwia jego merytoryczną ocenę (postanowienia NSA z 30 listopada 2004 r., GZ 120/04, z 18 maja 2004 r., FZ 65/04, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, www.nsa.gov.pl). Skarżąca Spółka uzasadniając swój wniosek podniosła, że w przypadku wykonania decyzji może dojść do utraty płynności finansowej Spółki i ostatecznie do jej upadłości. Wskazano, że Spółka ponosi duże koszty opiewające na łączną kwotę 43.316.921,87 zł, a wypracowany zysk netto nie stanowi o definitywnej prognozie finansowej przedsiębiorstwa. Na poparcie powołanych twierdzeń przedłożono rachunek zysków i strat za okres [...] sierpnia 2013 r. – [...] grudnia 2014 r., sprawozdanie na dzień [...] grudnia 2014 r. oraz wskazano na sygnatury spraw, w których wszczęto postępowania o wymierzenie stronie skarżącej kar pieniężnych. W ocenie Sądu przedłożone przez stronę skarżącą dokumenty nie świadczą o utracie przez nią płynności finansowej. Z dołączonego do wniosku rachunku zysków i strat za okres [...] sierpnia 2013 r. – [...] grudnia 2014 r. wynika bowiem, że Spółka – pomimo twierdzeń o złej sytuacji ekonomicznej – w podanym okresie uzyskała przychód w kwocie 43.927.549,16 zł, zaś zysk w wysokości 604.750,73 zł. W tej sytuacji zarówno liczba wszczętych postępowań, jak i łączna kwota kosztów ponoszonych przez Spółkę nie uzasadnia wstrzymania wykonania decyzji. Spółka bowiem nie uprawdopodobniła, jaką szkodę lub jakie konkretnie trudne do odwrócenia skutki może spowodować wyegzekwowanie od niej kwoty 5.124.000 zł z tytułu nałożonych na Spółkę kar pieniężnych. Sam fakt, że kwota ta przekracza roczny zysk Spółki – który osiągnęła w 2014 r. – bez wykazania jaka jest jej aktualna sytuacja finansowa, nie może przesądzać i nie przesądza o jej zdolnościach płatniczych, które pozostają w sprawie niewyjaśnione. Nie wiadomo zatem, czy istnienie wskazanego zobowiązania może spowodować niewypłacalność i konieczność likwidacji Spółki, tym bardziej że skarżąca zamknęła przecież 2014 rok dodatnim wynikiem finansowym, nie nadmieniła by utraciła płynność finansową i wciąż prowadzi dochodową działalność gospodarczą (postanowienie NSA z 8 lipca 2015 r., I GZ 397/15, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, www.nsa.gov.pl). Nadto strona nie przedłożyła, oprócz wspomnianej wyżej dokumentacji, żadnych dokumentów np. wyciągów bankowych potwierdzających trudną sytuację finansową, która uległaby znacznemu pogorszeniu wskutek wykonania zaskarżonej decyzji w niniejszej sprawie. Każda decyzja administracyjna zobowiązująca do uiszczenia należności pieniężnych pociąga za sobą dolegliwość finansową, rodząc określony skutek w finansach zobowiązanego do ich uiszczenia, nie oznacza to jednak, że zawsze w takiej sytuacji należy zastosować wyjątkowe rozwiązanie prawne, jakim jest ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Ponadto rodzaj obowiązku nałożony na skarżącą, tj. nałożenie kary pieniężnej nie wywołuje stanu, który byłby nieodwracalny, skoro chodzi o świadczenie pieniężne, którego spełnienie z natury rzeczy jest odwracalne (postanowienie NSA z 28 kwietnia 2009 r., II GZ 80/09, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, www.nsa.gov.pl). W sytuacji ewentualnego uwzględnienia skargi istnieje oczywista możliwość zwrotu stronie skarżącej kwoty pieniężnej orzeczonej w skarżonej decyzji. Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, iż strona skarżąca nie wykazała, aby w sprawie istotnie zachodziły przesłanki, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a., uzasadniające wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji W świetle powyższych okoliczności, na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. orzeczono jak na wstępie.