II SA/Go 690/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marek Szumilas Sędziowie Sędzia WSA Ireneusz Fornalik Sędzia WSA Jacek Jaśkiewicz (spr.) Protokolant sekr. sąd. Elżbieta Dzięcielewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 października 2013 r. sprawy ze skargi A.W. na decyzję Dowódcy Jednostki Wojskowej [...] z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie odmowy zawarcia kontraktu oddala skargę. 1. A.W. został w dniu [...] stycznia 2012 r. przyjęty do zawodowej służby wojskowej w Brygadzie [...]. Kontrakt został zawarty na okres 18 miesięcy, do dnia [...] lipca 2013 r. W trakcie służby, dnia [...] grudnia 2012 r. w czasie porannej zaprawy A.W. uległ wypadkowi, w wyniku którego doznał skręcenia kolana. Powrót do zdrowia wymagał kilkumiesięcznej rehabilitacji i długotrwałego zwolnienia z zajęć wychowania fizycznego. Dnia [...] marca 2013 r. żołnierz wystąpił do Dowódcy Brygady z wnioskiem o zawarcie kolejnego kontraktu. Decyzją z dnia [...] maja 2013 r.nr [...], wydaną na podstawie m.in. art. 14 ust. 1, art. 15 ust. 1w związku z art. 111 ust. 8, art. 115 ust. 2 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (tekst jedn. Dz. U. z 2010r., Nr 90, poz. 593 ze zm.) Dowódca Brygady [...] odmówił A.W. zawarcia kolejnego kontraktu. Z uzasadnienia decyzji wynika, że przyczyną odmowy był dotychczasowy przebieg służby, w szczególności słaba dyspozycja fizyczna i brak postępów w podnoszeniu sprawności i kondycji fizycznej. 2. Od powyższej decyzji żołnierz wniósł odwołanie do organu drugiej instancji – Dowódcy Jednostki Wojskowej [...]. W uzasadnieniu podał, między innymi, że przyczyną słabej dyspozycji fizycznej była poważna kontuzja kolana, długotrwała rehabilitacja i konieczność przerwy w zajęciach fizycznych. Po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia [...] czerwca 2013 r. nr [...]. Dowódca Jednostki Wojskowej [...] utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie. W uzasadnieniu podał, że A.W. ze sprawdzianów ze sprawności fizycznej za 2011 rok uzyskał ocenę dostateczną, natomiast za 2012 rok – ocenę niedostateczną. W 2012 roku było on nieobecny w służbie przez 55 dni z powodu zwolnienia lekarskiego. Powyższe okoliczności sprawiają, że st. szer. A.W. nie daje gwarancji pełnienia służby w sposób dyspozycyjny i profesjonalny. Okoliczności podniesione w odwołaniu nie mogą być wzięte pod uwagę, ponieważ do sprawdzianu sprawności fizycznej dopuszcza się żołnierza, u którego nie ma przeciwwskazań zdrowotnych do odbycia tego sprawdzianu. W świetle powyższych okoliczności odmowę zawarcie kolejnego kontraktu należało uznać za zasadną, tym bardziej iż jest to rozstrzygnięcie oparte na uznaniu organu, a nie rozstrzygnięcie związane. 3. Na powyższą decyzję Dowódcy Jednostki Wojskowej [...] A.W. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, kwestionując jej zasadność i zgodność z prawem. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucił przekroczenie granic uznania administracyjnego, poruszył kwestie dotyczące przyczyn wypadku, jakiego doznał w trakcie służby wojskowej i jego skutków w postaci zwolnienia lekarskiego, konieczności długotrwałej rehabilitacji, zwolnienia z zajęć wychowania fizycznego w 2013 r. i związanej z tym swojej słabej formy fizycznej. Jednocześnie zadeklarował gotowość do dalszego pełnienia zawodowej służby wojskowej. W odpowiedzi na skargę Dowódca Jednostki Wojskowej [...] wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny, zważył co następuje: 4. Zgodnie z art. 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że przedmiotem sprawy sądowoadministracyjnej jest ocena przez Sąd prawidłowości prowadzenia przez organ administracji publicznej postępowania administracyjnego oraz zapadłego w tym postępowaniu rozstrzygnięcia. 5. Podstawę materialnoprawną odmowy wyrażenia skarżącemu A.W. zgody na zawarcie kontraktu na pełnienie służby terminowej stanowił przepis art. 14 ust. 1 i 15 ust. 1 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych. Zgodnie z brzmieniem pierwszego z powołanych przepisów, żołnierz zawodowy najpóźniej na sześć miesięcy przed dniem upływu okresu, na jaki został zawarty kontrakt na pełnienie służby terminowej, może wystąpić z wnioskiem o zawarcie kolejnego kontraktu na pełnienie służby terminowej lub kontraktu na pełnienie służby stałej. Zgodnie zaś z drugim – żołnierz służby kontraktowej najpóźniej na trzy miesiące przed dniem upływu okresu, na jaki został zawarty kontrakt, może wystąpić z wnioskiem o zawarcie kolejnego kontraktu lub powołanie do służby stałej. 6. Odnosząc się do charakteru prawnego sytuacji skarżącego, w świetle powołanych podstaw prawnych, należy stwierdzić, że przepisy ustawy nie ustanawiają ani trybu rozpoznania wniosku, ani nie określają przesłanek, którymi powinien kierować się organ właściwy do zawarcia (odmowy zawarcia) kontraktu na pełnienie służby terminowej, natomiast konstrukcja decyzji jako aktu rozstrzygającego sprawę z wniosku o zawarcie kolejnego kontraktu. Tryb ten pojawia się wyłącznie w akcie podustawowym, to jest wydanym na podstawie art. 16 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, Rozporządzeniu Ministra Obrony Narodowej z dnia 23 kwietnia 2008 r. w sprawie powoływania do zawodowej służby wojskowej (Dz. U. z 2010 r., Nr 45, poz. 265). Mianowicie w przypadku wniesienia przez żołnierza służby kontraktowej wniosku, o którym mowa w art. 15 ust. 1 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, dowódca jednostki wojskowej opiniuje go i przesyła organowi właściwemu do wyznaczenia na stanowisko służbowe lub organowi właściwemu do powołania do służby stałej, jeżeli sam nie jest tym organem (§ 15 ust. 1). Zgodnie z ust. 2 tego przepisu w przypadku pozytywnego rozpatrzenia wniesionego przez żołnierza służby kontraktowej wniosku, o którym mowa w art. 15 ust. 1 ustawy, właściwy organ zawiera z tym żołnierzem kolejny kontrakt na pełnienie zawodowej służby wojskowej lub wydaje rozkaz personalny o powołaniu żołnierza do służby stałej. Odmowa zawarcia kolejnego kontraktu lub powołania żołnierza do służby stałej następuje w formie rozkazu personalnego (będącego rodzajem decyzji administracyjnej, por. art. 6 ust. 2 pkt 2 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych). 7. Odnosząc z kolei tą charakterystykę do wzorca kodeksowego należy uznać, że decyzja w przedmiocie zawarcia kolejnego kontraktu albo odmowy jego zawarcia ma charakter uznaniowy. Co do zasady wydając decyzję uznaniową organ administracji, stosownie do art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2013 r. poz. 267, dalej k.p.a.), ma obowiązek kierowania się słusznym interesem obywatela, jeżeli nie stoi temu na przeszkodzie interes społeczny, ani nie przekracza to możliwości organu administracji publicznej wynikających z przyznanych mu uprawnień i środków prawnych. Decyzje podejmowane w ramach uznania administracyjnego pozostają pod kontrolą sądu administracyjnego jak każde inne, ale zakres ich kontroli zmierza do ustalenia, czy na podstawie przepisów prawa dopuszczalne było wydanie decyzji, czy organ przy jej wydaniu nie przekroczył granic uznania i czy uzasadnił rozstrzygnięcie dostatecznie zindywidualizowanymi przesłankami (por. wyrok NSA z dnia 28 kwietnia 2003 r., II SA 2486/01, LEX nr 149543). Korzystanie z uznania administracyjnego oznacza więc, że organ ma prawo wyboru treści rozstrzygnięcia. 8. Oceniając charakter prawny decyzji uznaniowej należy mieć na względzie, że zakres uznania jest bowiem wyznaczony prawem i celem, dla jakiego dane przepisy lub instytucje zostały ustanowione. W tym zaś przypadku uznanie zostało przyznane organowi w możliwe najszerszym zakresie, gdyż prawodawca nie ograniczył jego swobody żadnymi szczególnymi wymogami. Pomijając kwestie, czy akt podustawowy jest właściwym miejscem do regulacji formy trybu wydawania aktów administracyjnych z powołanego przepisu nie wynika żadna przesłanka, która podlega badaniu przez organ, do którego został złożony wniosek o zawarcie nowego kontraktu. Jedynym zaś wymogiem stawianym organom jest zaopiniowanie takiego wniosku. Wynika to z istoty i funkcji służby wojskowej, w której powołanie do zawodowej służby wojskowej może nastąpić, jeżeli przemawiają za tym potrzeby Sił Zbrojnych (por. art. 9 ust. 2 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych). Zgodnie zaś z art. 6 ust. 2 pkt 2a tej ustawy przez potrzeby Sił Zbrojnych należy rozumieć celowość powołania do zawodowej służby wojskowej. Kryterium to z istoty zatem nie daje się ocenić pod względem legalności. W orzecznictwie podkreśla się, że żaden przepis materialnego prawa administracyjnego w trybie administracyjnym nie przyznaje skarżącemu prawa (roszczenia) o zawarcie kolejnego kontraktu zawodowej służby wojskowej, stąd złożenie wniosku przez skarżącego w tym przedmiocie, nie jest dla organu wiążące (por. wyroki NSA z 5 kwietnia 2006 r., I OSK 1348/05 i 11 kwietnia 2012 r., I OSK 1655/11, dostępne w bazie orzeczeń na stronie internetowej NSA). Kwestie podnoszone przez skarżącego nie są przy tym istotne wyniku sprawy, gdyż nawet inna ocena przyczyn jego niedyspozycji lub sprawności fizycznej nie rodzi skutku w postaci obowiązku zawarcia nowego kontraktu. Pewne różnice dotyczące dni przebywania przez skarżącego na zwolnieniu lekarskim i udziału w zajęciach z wychowania fizycznego nie mają również istotnego wpływu na wynik sprawy. Wynika to z tej racji, że istota i przyczyny niedyspozycji skarżącego nie są sporne. To zaś, że nie była ona zawiniona przez skarżącego, z punktu widzenia celu zawarcia nowego kontraktu nie ma znaczenia. Nadrzędną potrzebą Sił Zbrojnych jest bowiem to, by żołnierze zawodowi w trakcie trwania kontraktu byli w pełni dyspozycyjni i sprawni. Tak dalece idący prymat interesu publicznego nad interesem jednostki w tej dziedzinie jest w pełni usprawiedliwiony i zrozumiały. Dlatego też przepisy prawa nie tworzą w tym zakresie żadnych roszczeń ani gwarancji kolejnego zatrudnienia. 9. Organom nie można zatem zarzucić przekroczenia granic uznania administracyjnego i tym samym naruszenia prawa. Wydany rozkaz spełnia przy tym wymogi decyzji administracyjnej wynikające z art. 107 § 1 i 3 k.p.a. Postępowanie było prowadzone we właściwym trybie i przez właściwe organy. Sąd nie stwierdził też innych uchybień skutkujących koniecznością wyeliminowania zaskarżonego rozkazu z obrotu prawnego (art. 145, art. 146 w zw. z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.). Na marginesie należy skarżącemu wskazać, że zarzuty dotyczące ograniczenia jego prawa do sądu nie mają oparcia w stanie faktycznym sprawy. Na stronie 4 zaskarżonego rozkazu, pod prawidłowo sformułowanym pouczeniem, znajduje się jego odręcznie sporządzona adnotacja o otrzymaniu rozkazu w dniu 2 lipca 2013 r. Z tych względów skarga podległa oddaleniu (art. 151 p.p.s.a).